Thực hiện chính sách phát triển đô thị bền vững tại quận cẩm lệ, thành phố đà nẵng (Luận văn thạc sĩ)

Thực hiện chính sách phát triển đô thị bền vững tại quận cẩm lệ, thành phố đà nẵng (Luận văn thạc sĩ)Thực hiện chính sách phát triển đô thị bền vững tại quận cẩm lệ, thành phố đà nẵng (Luận văn thạc sĩ)Thực hiện chính sách phát triển đô thị bền vững tại quận cẩm lệ, thành phố đà nẵng (Luận văn thạc sĩ)

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

NGUYỄN THỊ KIỀU TÂM

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

NGUYỄN THỊ KIỀU TÂM

LỜI CAM ĐOAN

Tôi cam đoan đề tài “Thực hiện chính sách phát triển đô thị bền vững tại quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng”là công trình nghiên cứu của riêng tôi

Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn này là trung thực và được trích dẫn rõ nguồn gốc

Tác giả luận văn

Nguyễn Thị Kiều Tâm

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1 CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐÔ THỊ BỀN VỮNG VÀ CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN ĐÔ THỊ BỀN VỮNG 8

1.1 Những vấn đề lý luận về phát triển đô thị bền vững và chính sách phát triển đô thị bền vững 8 1.2 Nội dung thực hiện chính sách phát triển đô thị bền vững 18 1.3 Các bước tổ chức thực hiện chính sách phát triển đô thị bền vững 21 1.4 Những yếu tố ảnh hưởng đến tổ chức thực hiện chính sách phát triển đô thị bền vững 24

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN ĐÔ THỊ BỀN VỮNG TẠI QUẬN CẨM LỆ, THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG 28

2.1 Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng ảnh hưởng đến thực hiện chính sách phát triển đô thị bền vững 28 2.2 Hệ thống thể chế chính sách phát triển đô thị bền vững tại quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng 30 2.3 Thực trạng tổ chức thực hiện chính sách phát triển đô thị bền vững tại quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng 32 2.4 Đánh giá thực trạng thực hiện chính sách phát triển đô thị bền vững tại quận Cẩm Lệ 57

CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN ĐÔ THỊ BỀN VỮNG Ở THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG 65

3.1 Quan điểm, định hướng phát triển đô thị bền vững ở thành phố Đà Nẵng 65 3.2 Các nhóm giải pháp tăng cường thực hiện chính sách phát triển đô thị bền vững ở quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng 68

KẾT LUẬN 79 TÀI LIỆU THAM KHẢO

LĐ, TB & XH Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 1.1: Chủ thể thực hiện chính sách phát triển đô thị bền vững 19 Bảng 1.2: Môi trường thể chế chính sách PTĐTBV 21 Bảng 2.1: Giá trị sản xuất các ngành của quận Cẩm Lệ giai đoạn 2012-2017 34 Bảng 2.2: Tổng thu ngân sách nhà nước và giải quyết việc làm cho người lao động quận Cẩm Lệ giai đoạn 2012-2017 35 Bảng 2.3: Hoạt động thể dục thể thao quận Cẩm Lệ qua các năm 2012-2016 36 Bảng 2.4: Số cơ sở y tế, giường bệnh và cán bộ y tế quận Cẩm Lệ qua các năm 2012-2016 37 Bảng 2.5: Đánh giá về chính sách phát triển đô thị quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng 60 Bảng 2.6: Đánh giá mục tiêu của chính sách phát triển đô thị UBND quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng 61

1

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Đà Nẵng cũng như các thành phố khác trong cả nước, mặc dù là thành phố trẻ

và có những thuận lợi trong quy hoạch và phát triển cơ sở hạ tầng nhưng việc thực hiện chính sách về phát triển đô thị bền vững cũng gặp phải những vấn đề như: quy hoạch phát triển của các ngành còn chồng lấn, liên tục thay đổi; cơ sở hạ tầng cấp thoát nước, xử lý nước thải và chất thải chưa hoàn thiện; thiếu nhà ở xã hội và không gian công cộng; thiếu hài hòa giữa công trình xây dựng và cảnh quan thiên nhiên; ô nhiễm môi trường; diện tích cây xanh đô thị vẫn chưa đáp ứng tiêu chuẩn đô thị loại I, chưa phát huy được bản sắc của một đô thị hướng biển, nhìn sông và dựa núi Mục tiêu xây dựng Đà Nẵng trở thành thành phố môi trường năm 2020 cũng được thay thế bằng mục tiêu hướng đến thành phố môi trường Tuy nhiên, công tác chuẩn bị dự án, hỗ trợ

và lồng ghép BĐKH vẫn chưa thực sự trở thành nhiệm vụ thường xuyên Nguyên nhân chủ yếu là do thiếu sự kết nối trong việc ban hành các chính sách phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng cơ sở hạ tầng với các chính sách về môi trường; quá trình thực hiện các chính sách về bảo vệ môi trường được thực hiện tách biệt so với các ngành khác nên xẩy ra tỷ lệ nghịch giữa bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế - xã hội Những tồn tại này dẫn đến hiệu quả tác động của chính sách chưa được như kỳ vọng

Cẩm Lệ là một quận của thành phố Đà Nẵng được thành lập vào năm 2005, nằm ở vị trí cửa ngõ phía Tây Nam của thành phố Cũng như các quận/huyện khác trên địa bàn thành phố Đà Nẵng, Cẩm Lệ được quan tâm, đầu tư phát triển, mở rộng không gian đô thị với quá trình đô thị hóa nhanh Sau 10 năm thành lập, Cẩm Lệ từ một vùng đất trũng, thấp với tỷ lệ sản xuất nông nghiệp chiếm trên 60% đã chuyển mình trở thành đô thị với cơ sở hạ tầng tương đối hoàn chỉnh Tuy nhiên, cũng như thành phố

Đà Nẵng, Cẩm Lệ cũng gặp phải những bất cập như ô nhiễm môi trường, các chính sách phát triển kinh tế - xã hội chưa có sự gắn kết với nhau, việc ứng phó với biến đổi khí hậu còn chậm và chưa có nhiều giải pháp hiệu quả Nhận thấy những vấn đề bức

thiết này, tôi đã chọn đề tài “Thực hiện chính sách phát triển đô thị bền vững tại quận

Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng” nhằm nghiên cứu và đánh giá lại quá trình thực hiện

các chính sách phát triển đô thị bền vững từ thực tiễn quận Cẩm Lệ, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách phát triển đô thị bền vững ở Cẩm Lệ nói riêng và thành phố Đà Nẵng nói chung

2 Tình hình nghiên cứu của đề tài

Xây dựng và phát triển đô thị bền vững luôn là đòi hỏi tất yếu đối với một nước như Việt Nam đang có tỷ lệ đô thị hóa cao với tốc độ nhanh chóng Phát triển đô thị bền vững làm cho sự liên kết ngày càng bền chặt trong chuỗi giá trị toàn cầu Ngày nay, tư duy phát triển đô thị bền vững cũng đã có sự chuyển biến nhanh chóng, đi vào chiều sâu và với quy mô ngày càng rộng lớn hơn Những chính sách phát triển kinh tế

- xã hội không những đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế, đảm bảo đời sống kinh tế của người dân mà còn quan tâm đến các yếu tố văn hóa, xã hội, tài nguyên và môi trường tạo cơ sở cho đô thị phát triển theo hướng bền vững Do đó, phát triển đô thị bền vững

và các nghiên cứu có liên quan đã được nhiều học giả, tổ chức, nhà nghiên cứu trong

và ngoài nước quan tâm

Phát triển bền vững là đề tài nghiên cứu được nhiều nhà nghiên cứu quan tâm

và thực hiện Một trong số đó, có thể kể đến công trình“Tổng quan những nghiên cứu

về phát triển bền vững ở Việt Nam” của tác giả Nguyễn Song Tùng thực hiện năm

2008 Nghiên cứu phản ánh tổng quan những nghiên cứu về phát triển bền vững, gồm

02 phần phần 1 là tổng quan những nghiên cứu về phát triển bền vững nông nghiệp, nông thôn ở Việt Nam và phần 2 là tổng quan những nghiên cứu về phát triển bền vững đô thị và khu công nghiệp ở Việt Nam Nghiên cứu có giá trị tham khảo rất lớn

vì đã cung cấp hệ thống cơ sở lý luận và tổng quan những công trình về PTBV có giá trị cho các học giả, nhà nghiên cứu

Chương trình “Phát triển bền vững môi trường trong các đô thị nghèo”

(2005-2010) do GS.TS Nguyễn Hữu Dũng, Vụ trưởng Vụ Khoa học và Công nghệ Bộ Xây dựng là giám đốc kiêm Trưởng ban quản lý Hợp phần Bộ Xây dựng cam kết lồng ghép các chương trình bảo vệ môi trường với sự tham gia của cộng đồng trong quá trình đưa ra quyết định: quản lý quy hoạch về môi trường đô thị, quản lý hạ tầng kỹ thuật môi trường và cung cấp dịch vụ đô thị Các hoạt động của hợp phần được gắn kết với các mục tiêu của Chương trình cũng như các mục tiêu đề ra trong Chiến lược bảo

áp dụng trực tiếp đối với các lĩnh vực khác nhau của đời sống kinh tế, chính trị, văn

hóa, xã hội

"Phát triển bền vững đô thị: Những vấn đề lý luận và kinh nghiệm của thế giới"

của tác giả Đào Hoàng Tuấn (2008), đã nêu một cách tổng quát các kinh nghiệm phát triển đô thị bền vững của các nước trên thế giới và rút ra bài học kinh nghiệm cho Việt Nam Đây là tài liệu tham khảo quan trọng của nhiều nghiên cứu

Sách “Đô thị học- Những vấn đề lý luận và thực tiễn” của Nguyễn Minh Hòa, Nxb

Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh, năm 2012 Đây là một tuyển tập 93 bài viết trong số hàng trăm bài công bố trên các tạp chí, sách chuyên khảo trong và ngoài nước của tác giả khi nghiên cứu về đô thị hóa trong 20 năm liên tục (1990-2012) Cuốn sách được tác giả trình bày theo các nội dung: Nhận thức chung về đô thị; văn hóa và xã hội đô thị;

tổ chức không gian sống đô thị; phát triển đô thị trong bối cảnh ở Việt Nam; phát triển

đô thị từ kinh nghiệm quốc tế Cuốn sách cung cấp những kiến thức về nguyên lý và quy luật chung của phát triển đô thị, về quy hoạch - kiến trúc, giao thông, môi trường; đặc biệt là những cách tiếp cận mới về đô thị dưới nhãn quan của đô thị học

Năm 2010, đề tài “Quy hoạch đơn vị bền vững” được Bộ Xây dựng xuất bản là

nghiên cứu của Nguyễn Cao Lãnh khẳng định, sự thành công của đơn vị ở hiện nay, bên cạnh giá trị truyền thống phải là các giá trị bền vững Nghiên cứu đưa một số quan

điểm tương đối có giá trị về cơ cấu và chức năng của “đơn vị ở bền vững” tuy nhiên

tính kết nối và vị thế của khu so với khu vực lân cận chưa được đề cập và phân tích rõ

Trong lĩnh vực văn hóa đô thị, một nghiên cứu gần đây của tác giả Nguyễn

Thanh Tuấn được xuất bản năm 2006 có tên “Biến đổi văn hóa đô thị Việt Nam hiện

nay”, nội dung của cuốn sách không mô tả thực trạng văn hóa Việt Nam mà đi thẳng

vào phân tích những biến đổi về văn hóa đô thị Việt Nam hiện nay theo nhiều khía cận khác nhau từ văn hóa sản xuất kinh doanh cơ cấu dân cư, nhận thức, tổ chức quản lý

đô thị, nếp sống văn hóa đến văn hóa ứng xử của người dân đô thị Tác giả đã phần nào đưa ra được bức tranh về văn hóa đô thị Việt Nam hiện nay trong bối cảnh phát triển giao lưu và hội nhập, nhất là những khía cạnh cơ bản về văn hóa ứng xử trong sản xuất và sinh hoạt của người dân đô thị hiện nay đối với môi trường xung quanh

Bên cạnh những nghiên cứu về phát triển đô thị bền vững của Việt Nam, cũng

có rất nhiều những nghiên cứu khác nói về Đà Nẵng Trong số đó, nghiên cứu “Những

vấn đề đặt ra đối với quy hoạch sử dụng đất đô thị ở Thành phố Đà Nắng hiện nay”

của tác giả Võ Văn Lợi được in trên Tạp chí Tài nguyên và môi trường - Số 3/2014(185) Bài viết nêu những vấn đề đặt ra đối với quy hoạch sử dụng đất đô thị ở thành phố Đà Nẵng hiện nay được làm rõ thực trạng quy hoạch sử dụng đất Từ những phân tích này, tác giả đã rút ra một số hạn chế, bất cập, từ đó đưa ra hệ thống giải pháp nâng cao chất lượng quy hoạch sử dụng đất tại thành phố Đà Nẵng hiệu quả hơn

Như vậy, vấn đề phát triển đô thị bền vững đã được nhận thức đúng đắn và quan tâm nghiên cứu Tuy nhiên, cho đến nay chưa có một công trình nghiên cứu một cách có hệ thống, đầy đủ về việc thực hiện các chính sách phát triển đô thị bền vững trên địa bàn thành phố Đà Nẵng, đặc biệt trên địa bàn quận Cẩm Lệ Xuất phát từ lý do trên tôi chọn đề tài này làm luận văn thạc sĩ của mình Đề tài luận văn thực hiện có sự

kế thừa, phát triển những thành quả của các tài liệu liên quan trước đó để đánh giá, phân tích, từ đó đề xuất ra các giải pháp phù hợp với tình hình thực tế và chủ trương phát triển kinh tế - xã hội của quận trong những năm tới

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Luận văn được thực hiện với mục tiêu phân tích thực trạng thực hiện chính sách phát triển đô thị bền vững tại quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng nhằm đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách phát triển đô thị bền vững tại quận Cẩm

5

Lệ, TP Đà Nẵng trong thời gian tới

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để đạt được mục đích này, luận văn thực hiện các nhiệm vụ nghiên cứu sau:

Một là, nghiên cứu những vấn đề lý luận về phát triển đô thị bền vững, chính

sách phát triển đô thị bền vững và các vấn đề thực hiện chính sách;

Hai là, nghiên cứu thực trạng thực hiện các chính sách phát triển đô thị bền

vững tại quận Cẩm Lệ

Ba là, trên cơ sở phân tích kết quả thực hiện chính sách phát triển đô thị bền

vững tại quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng hiện nay để đề ra những giải pháp nâng cao hiệu quả việc thực hiện chính sách phát triển đô thị bền vững trên địa bàn quận Cẩm

Lệ thành phố Đà Nẵng trong thời gian tới

4 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Việc thực hiện chính sách phát triển đô thị bền vững trên địa bàn quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng

- Cách tiếp cận thể chế: Đề tài tiếp cận hệ thống các chính sách, pháp luật liên

quan đến phát triển đô thị bền vững của Trung ương, của thành phố Đà Nẵng và của quận Cẩm Lệ

- Cách tiếp cận khoa học quản lý: Đề tài dựa trên các nghiên cứu về khoa học quản lý để đề ra các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về phát triển đô thị bền vững tạo quận Cẩm Lệ

5.2 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp thu thập, phân tích, tổng hợp tư liệu: Luận văn tiến hành thu thập, phân tích và tổng hợp thông tin liên quan đến đề tài nghiên cứu, bao gồm các văn kiện, Nghị quyết, Quyết định của Đảng, Nhà nước, bộ ngành ở Trung ương và địa phương; các tài liệu, công trình nghiên cứu, các báo cáo, thống kê của chính quyền, ban ngành đoàn thể, tổ chức, cá nhân liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp tới vấn đề chính sách phát triển đô thị bền vững ở nước ta nói chung và thực tế thành phố Đà Nẵng và quận Cẩm Lệ nói riêng Đồng thời, thu thập các tài liệu của các tổ chức và học giả quốc tế liên quan đến đề tài trong thời gian qua

- Phương pháp điều tra xã hội học: Luận văn đã tiến hành phỏng vấn bằng bảng

hỏi đối với 120 nhân viên các ban, ngành, đoàn thể trên địa bàn quận Cẩm Lệ và thành phố Đà Nẵng và 100 người dân sống trên địa bàn quận Cẩm Lệ để tìm hiểu các thông tin liên quan đến nội dung của nghiên cứu

- Phương pháp chuyên gia: Để luận văn đảm bảo chất lượng hơn, trong quá trình triển khai, luận văn đã tham vấn ý kiến các chuyên gia trong lĩnh vực phát triển bền vững, phát triển đô thị về các vấn đề của đề tài

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

6.1 Ý nghĩa lý luận

Góp phần làm sáng tỏ thêm một số vấn đề lý luận về chính sách công, cụ thể là chính sách phát triển đô thị bền vững ở Việt Nam Đồng thời biết cách vận dụng các lý thuyết về quy trình thực thi chính sách công để đánh giá thực tiễn thực hiện chính sách phát triển đô thị bền vững của quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng

Kết quả nghiên cứu của đề tài minh chứng cho việc vận dụng lý thuyết phân tích quá trình thực thi chính sách công, đánh giá quá trình thực thi chính sách công là cần thiết trong quá trình nghiên cứu thực tiễn thực hiện chính sách phát triển đô thị bền

Luận văn đầy đủ ở file:Luận văn Full