Thực hiện chính sách phát triển công nghiệp hỗ trợ từ thực tiễn tỉnh quảng ngãi( Luận văn thạc sĩ)

Thực hiện chính sách phát triển công nghiệp hỗ trợ từ thực tiễn tỉnh quảng ngãi( Luận văn thạc sĩ) Thực hiện chính sách phát triển công nghiệp hỗ trợ từ thực tiễn tỉnh quảng ngãi( Luận văn thạc sĩ) Thực hiện chính sách phát triển công nghiệp hỗ trợ từ thực tiễn tỉnh quảng ngãi( Luận văn thạc sĩ)

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

NGUYỄN ĐỨC HUY

THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP HỖ TRỢ TỪ THỰC TIỄN

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi hoàn thành luận văn này

Tôi xin trân trọng cảm ơn quý thầy cô giáo trong và ngoài Học viện Khoa học xã hội đã tận tình truyền đạt các kiến thức bổ ích trong suốt khóa học

Biết ơn UBND tỉnh, Sở Nội vụ, Sở Công Thương tỉnh Quảng Ngãi, đã cho phép và tạo điều kiện trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu; sự giúp

đỡ, cung cấp dữ liệu của các tổ chức, cá nhân cho tôi trong quá trình nghiên cứu và thực hiện luận văn

Luận văn này chắc chắn không tránh khỏi những thiếu sót, hạn chế, bản thân rất mong nhận được sự góp ý

Xin chân thành cảm ơn!

Học viên

Nguyễn Đức Huy

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan luận văn thạc sĩ chính sách công “Thực hiện chính sách phát triển công nghiệp hỗ trợ từ thực tiễn tỉnh Quảng Ngãi” là kết quả

của quá trình học tập, nghiên cứu khoa học của bản thân Các số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn là trung thực Các thông tin trích dẫn trong luận văn được chỉ rõ xuất xứ, nguồn gốc rõ ràng và được phép công bố Tác giả xin chịu trách nhiệm về công trình nghiên cứu của mình./

T c ả u n văn

N uyễn Đức Huy

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN CÔNG HỖ TRỢ 10

1.1 Một số khái niệm 10

1.2 Vai trò, ý nghĩa và tầm quan trọng của tổ chức đối với thực hiện chính sách công 19

1.3 Các bước thực hiện chính sách 20

1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến thực hiện chính sách công 25

1.5 Những yêu cầu cơ bản trong thực hiện chính sách 29

1.6 Chính sách phát triển công nghiệp hỗ trợ 32

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG VỀ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP HỖ TRỢ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH QUẢNG NGÃI 37

2.1 Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của tỉnh Quảng Ngãi ảnh hưởng đến việc thực hiện chính sách phát triển công nghiệp hỗ trợ 37

2.2 Thực trạng thực hiện chính sách phát triển công nghiệp hỗ trợ trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi 43

2.3 Đánh giá về tổ chức thực hiện chính sách phát triển công nghiệp hỗ trợ trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi 48

CHƯƠNG 3 QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP HỖ TRỢ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH QUẢNG NGÃI 57

3.1 Quan điểm phát triển công nghiệp hỗ trợ trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi 57 3.2 Giải pháp tăng cường thực hiện chính sách phát triển công nghiệp hỗ trợ trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi 58

KẾT LUẬN 72 DANH MỤC CÁC T I LIỆU THAM KHẢO

CSPTCNHT : Chính sách phát triển Công nghiệp hỗ trợ

MỤC LỤC

Số ệu

1

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Công nghiệp hỗ trợ là lĩnh vực công nghiệp cung cấp những sản ph m

có vai trò hỗ trợ cho việc sản xuất thành các sản ph m chính, đó là những linh kiện, phụ liệu, phụ t ng, sản ph m bao bì, nguyên liệu và còn bao gồm những sản ph m trung gian, những nguyên liệu sơ chế Công nghiệp hỗ trợ đóng vai trò quan trọng trong việc tăng sức cạnh tranh của các sản ph m công nghiệp cuối cùng, giảm nhập siêu, góp phần quan trọng vào công nghiệp hóa, từ đó tác động mạnh đến quá trình phát triển công nghiệp và kinh tế xã hội của địa phương và của đất nước Công nghiệp hỗ trợ kém phát triển s làm hạn chế sự phát triển của công nghiệp sản xuất sản ph m hoàn chỉnh ho c tăng cường tình trạng phụ thuộc nhập kh u của công nghiệp lắp ráp

Công nghiệp hỗ trợ chậm phát triển c ng s ảnh hưởng rất lớn đến việc thu hút đầu tư, đ c biệt là các nhà đầu tư có tiềm lực lớn Hiện nay các lợi thế

về truyền thống về nhân công, m t b ng không còn phát huy tác dụng và không còn là tiêu chí để các nhà đầu tư lựa chọn địa điểm, lựa chọn ngành khi đầu tư; càng ngày các nhà đầu tư càng ưu tiên nhắm đến những thị trường có thể đáp ứng tốt nhất cho việc sản xuất các sản ph m hoàn chỉnh của họ Điều này làm cho công nghiệp hỗ trợ ngày càng có vai trò quan trọng

Nhận thức được tầm quan trọng của công nghiệp hỗ trợ, ngày 03/11/2015 Chính phủ đã ban hành Nghị định số 111/2015/NĐ-C về phát triển công nghiệp hỗ trợ; theo sau đó là “Chương trình phát triển công nghiệp

hỗ trợ từ năm 2016-2025” c ng đã được Thủ tướng Chính phủ ban hành (QĐ 68/QĐ-TTg ngày 18/01/2017 đã kh ng định r ng: hát triển công nghiệp hỗ trợ là khâu đột phá để phát triển nhanh và bền vững các ngành công nghiệp chủ lực của Việt Nam trong quá trình CNH, HĐH đất nước Cụ thể: CNHT phải đạt được mục tiêu là: Sản ph m công nghiệp hỗ trợ phục vụ sản xuất

2

trong nước và xuất kh u, tham gia vào các chuỗi giá trị toàn cầu Đến năm

2020, sản ph m công nghiệp hỗ trợ đáp ứng khoảng 45% nhu cầu cho sản xuất nội địa, đến năm 2025, sản ph m công nghiệp hỗ trợ đáp ứng được 65% nhu cầu cho sản xuất nội địa

hát triển công nghiệp hỗ trợ trong xu thế hội nhập phải gắn với phân công hợp tác quốc tế; hát triển công nghiệp hỗ trợ trên cơ sở chọn lọc, dựa trên tiềm năng, lợi thế so sánh của Việt Nam với công nghệ tiên tiến có tính cạnh tranh cao, gắn liền với mục tiêu nâng cao giá trị gia tăng trong nước đối với sản ph m công nghiệp xuất kh u và phấn đấu trở thành một bộ phận trong

dây chuyền sản xuất quốc tế Các ngành chọn lọc bao gồm: Linh kiện phụ tùng, Công nghiệp hỗ trợ ngành dệt may - da giày, Công nghiệp hỗ trợ cho công nghiệp công nghệ cao; hát triển công nghiệp hỗ trợ theo hướng phát

huy tối đa năng lực đầu tư của các thành phần kinh tế, đ c biệt là các đối tác chiến lược, các công ty tập đoàn đa quốc gia hát triển công nghiệp hỗ trợ theo hướng tập trung từng nhóm ngành công nghiệp để phát huy hiệu quả cạnh tranh

Những phân tích trên đây cho thấy: hát triển công nghiệp hỗ trợ có ý nghĩa vô c ng quan trọng đối với sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, trong việc phát triển kinh tế xã hội của từng địa phương Có thể nói: hát triển CNHT đang thu hút sự quan tâm lớn của Nhà nước Trung ương

c ng như chính quyền các địa phương và Quảng Ngãi không phải là một ngoại lệ

N m trong v ng kinh tế trọng điểm miền Trung, với Khu kinh tế Dung Quất, nơi tập trung hàng loạt các dự án công nghiệp n ng, đ c biệt là Nhà máy lọc hóa dầu đầu tiên của Việt Nam, nhà máy công nghiệp n ng, nhà máy luyện cán thép Bên cạnh đó với sự hình thành 01 KKT, 04 KCN và 22 CCN- làng nghề, Quảng Ngãi có nhu cầu lớn về sản ph m - dịch vụ và các điều kiện

3

khác để phát triển CNHT Tuy nhiên, sự phát triển của CNHT của tỉnh vẫn còn những hạn chế nhất định Tỷ lệ nội địa hóa trong các ngành công nghiệp của tỉnh Quảng Ngãi là rất thấp Hiện nay ở Quảng Ngãi, một số ngành lắp ráp sản ph m hoàn chỉnh đều phải nhập nguyên liệu từ nước ngoài Do vậy,

họ luôn phải phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu nhập kh u, không thể chủ động được hoạt động sản xuất kinh doanh

Cho đến nay, nhận thức về phát triển công nghiệp hỗ trợ của địa phương m c d đã có những thay đổi, tuy nhiên vẫn chưa tương xứng và ph hợp với vị trí quan trọng của lĩnh vực công nghiệp này Quy hoạch phát triển công nghiệp m c d được xây dựng rất công phu, tuy nhiên phần đề cập đến công nghiệp hỗ trợ còn khá mờ nhạt Điều này làm cho công nghiệp hỗ trợ hình thành một cách tự phát và thiếu sự tác động tích cực của Nhà nước trung ương c ng như địa phương

Có thể nói, CNHT có vai trò quan trọng đối với tỉnh Quảng Ngãi nói riêng, cho khu vực miền Trung – Tây Nguyên nói chung, tuy nhiên để thực hiện chính sách phát triển CNHT ph hợp, cần có bức tranh vừa tổng thể, vừa chi tiết về thực trạng thực hiện CS phát triển CNHT và các điều kiện thuận lợi – khó khăn trong việc phát triển CNHT Để làm được điều này, cần có nghiên cứu một cách hệ thống hơn về cơ sở lý luận thực hiện CS phát triển CNHT tại địa phương, về nhu cầu sản ph m – dịch vụ hỗ trợ của các cơ sở công nghiệp trong tỉnh và khu vực, khả năng cung ứng của các ngành công nghiệp trong tỉnh thông qua một cơ sở dữ liệu về CNHT của tỉnh Qua đó có thể đánh giá đúng thực trạng và nguyên nhân hạn chế trong việc tổ chức thực hiện CS phát triển CNHT, đề xuất đúng phương hướng, giải pháp để thực hiện có hiệu quả chính sách trong thời gian đến

Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn khách quan nêu trên, cùng với quá trình công tác quản lý nhà nước ngành Công nghiệp, mong muốn góp một phần

4

công sức của mình vào việc phát triển CNHT của tỉnh Quảng Ngãi, tác giả đã

chọn đề tài: “Thực hiện CS phát triển công nghiệp hỗ trợ từ thực tiễn tỉnh Quảng Ngãi” làm đối tượng nghiên cứu với mục tiêu tìm kiếm những giải

pháp chủ yếu nh m thực hiện có hiệu quả các CS hỗ trợ, ưu đãi nh m đưa ngành CNHT tỉnh Quảng Ngãi phát triển theo hướng bền vững

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

- Các công trình nghiên cứu về CS, CSC

Công trình Tìm hiểu về khoa học chính sách công của Viện Khoa học

chính trị - Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh đã có những giới thiệu khái quát về khoa học chính sách; phân tích các biện pháp tiếp cận đối với việc giải quyết “xung đột giá trị” của quá trình hoạch định chính sách trên phương diện lý luận và thực tế; Đồng thời đưa ra một số khuynh hướng phát triển và hoàn thiện lý luận về khoa học chính sách - tức là một hệ tri thức có khả năng ứng dụng trực tiếp, phổ biến, làm cơ sở cho việc ra các quyết định về chính

Trong tác ph m Khoa học chính sách phát hành năm 2011 [2], tác giả

V Cao Đàm đã đưa ra những c p khái niệm mới, như mục tiêu công bố và mục tiêu ngầm định của chính sách, tác động dương tính và tác động âm tính của chính sách, tác động ngoại biên và chuỗi tác động kế tiếp của chính sách, xung đột và bất bình đ ng xã hội do chính sách, paradigm (khung mẫu) và kiến tạo xã hội của chính sách C ng với những c p khái niệm này là quy

tổ chức công tác phân tích, đánh giá chính sách công Đ c biệt tác giả còn chú trọng đến việc vận dụng những kiến thức cơ bản vào thực tiễn đánh giá chính sách công ở Việt Nam

Giáo trình Đại cương về chính sách công của các tác giả Nguyễn Hữu

Hải, Lê Văn Hòa đã có những khái quát chung nhất về lý luận chính sách công như: quá trình phát triển khoa học CS; đ c điểm, vai trò và phân loại chính sách công; cấu trúc nội dung và chu trình chính sách công; nguyên tắc, căn cứ, các bước và phương pháp, công cụ hoạch định chính sách công; yêu cầu, các hình thức, phương pháp tổ chức thực hiện chính sách công và phân cấp quản lý chính sách công; nguyên tắc, tiêu chí, quy trình, nội dung và phương pháp phân tích chính sách công; nội dung đánh giá chính sách công;

tổ chức công tác phân tích, đánh giá chính sách công [4]

Giáo trình Những vấn đề cơ bản về chính sách công của tác giả Đỗ Phú

Hải đã có những khái quát chung nhất về lý luận chính sách công như: Khái niện về chính sách công; vai trò, mục đích và quy trình xây dựng chính sách công; xác định vấn đề và giải pháp chính sách công; các nguyên tắc xây dựng

Luận văn đầy đủ ở file:Luận văn Full