Thực hiện chính sách an sinh xã hội từ thực tiễn quận thanh khê, thành phố đà nẵng ( Luận văn thạc sĩ)

Thực hiện chính sách an sinh xã hội từ thực tiễn quận thanh khê, thành phố đà nẵng ( Luận văn thạc sĩ)Thực hiện chính sách an sinh xã hội từ thực tiễn quận thanh khê, thành phố đà nẵng ( Luận văn thạc sĩ)Thực hiện chính sách an sinh xã hội từ thực tiễn quận thanh khê, thành phố đà nẵng ( Luận văn thạc sĩ)Thực hiện chính sách an sinh xã hội từ thực tiễn quận thanh khê, thành phố đà nẵng ( Luận văn thạc sĩ)

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

DƯƠNG THANH PHONG

THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH AN SINH XÃ HỘI TỪ

THỰC TIỄN QUẬN THANH KHÊ,

THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH SÁCH CÔNG

HÀ NỘI – 2018

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

DƯƠNG THANH PHONG

THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH AN SINH XÃ HỘI TỪ

THỰC TIỄN QUẬN THANH KHÊ,

THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG

Chuyên ngành: Chính sách công

Mã số : 8.34.04.02

LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH SÁCH CÔNG

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC

PGS.TS TRẦN THỊ MINH THI

HÀ NỘI - 2018

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình do tôi tự nghiên cứu; các số liệu trong Luận văn có cơ sở rõ ràng và trung thực Kết luận của Luận văn chưa từng được công bố trong các công trình khác,

Hà Nội, ngày tháng năm 2018

Tác giả luận văn

Dương Thanh Phong

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1 CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH AN SINH XÃ HỘI, CHÍNH SÁCH GIẢM NGHÈO, CHÍNH SÁCH ƯU ĐÃI NGƯỜI

CÓ CÔNG VỚI CÁCH MẠNG 9

1.1 Khái niệm 9 1.2 Quan điểm của Đảng, chính sách của Nhà nước về Giảm nghèo, Ưu đãi người có công với cách mạng 17 1.3 Khái niệm, ý nghĩa tầm quan trọng của việc thực hiện chính sách Giảm nghèo; Ưu đãi người có công với cách mạng 23 1.4 Nội dung các bước trong tổ chức thực hiện giảm nghèo, ưu đãi người có công với cách mạng 25 1.5 Những yêu cầu cơ bản đối với việc tổ chức thực hiện chính sách giảm nghèo; chính sách ưu đãi ngươi có công với cách mạng 31 1.6 Các yếu tố ảnh hưởng đến việc tổ chức thực hiện chính sách giảm nghèo, Chính sách ưu đãi Người có công với cách mạng 33 1.7 Chủ thể thực hiện chính sách Giảm nghèo; Chính sách ưu đãi Người có công với cách mạng 35

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH GIẢM NGHÈO; CHÍNH SÁCH ƯU ĐÃI NGƯỜI CÓ CÔNG VỚI CÁCH MẠNG TẠI QUẬN THANH KHÊ, THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG 37

2.1 Các nhân tố ảnh hưởng tới việc thực hiện chính sách giảm nghèo, chính sách ưu

đã người có công với cách mạng ở quận Thanh Khê, Thành phố Đà Nẵng 37 2.2 Thực trạng tổ chức thực hiện chính sách Giảm nghèo, chính sách ưu đãi người có công với cách mạng 39 2.3 Thực trạng Chủ thể tham gia thực hiện Chính sách 49 2.4 Thực trạng bảo đảm các yêu cầu trong tổ chức thực hiện chính sách Giảm nghèo, Chính sách ưu đãi Người có công với cách mạng 50

2.5 Đánh giá chung về thực hiện chính sách Giảm nghèo, Chính sách ưu đãi Người có công với cách mạng tại quận Thanh Khê 56

CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN, NÂNG CAO HIỆU QUẢ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH GIẢM NGHÈO, CHÍNH SÁCH ƯU ĐÃI NGƯỜI CÓ CÔNG VỚI CÁCH MẠNG 61

3.1 Dự báo những tác động ảnh hưởng đến thực hiện chính sách giảm nghèo, chính sách ưu đãi người có công với cách mạng ở quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng 61 3.2 Quan điểm 63 3.3 Mục tiêu hoàn thiện chính sách an sinh xã hội 66 3.4 Giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách giảm nghèo 66 3.5 Giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách đối với người có công với cách mạng 73

KẾT LUẬN 80 PHỤ LỤC

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

Ủy ban MTTQ : Ủy ban Mặt trận tổ quốc

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU

2.2

Đánh giá kết quả người dân về các hình thức tuyên truyền về chính sách giảm nghèo; chính sách ưu đãi người có công với cách mạng

42

2.5

Đánh giá về việc thực hiện các giải pháp nhằm làm tốt chính sách giảm nghèo, ưu đãi người có công với cách mạng

49

1

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

An sinh xã hội (ASXH) là chính sách cốt lõi quyết định sự phát triển ổn định và bền vững của một quốc gia, góp phần giảm bất bình đẳng, giảm mức độ nghèo đói và tổn thương của người dân và cộng đồng trước những rủi ro hay nguy cơ giảm hoặc mất thu nhập

Hệ thống ASXH là một trong những cấu phần quan trọng trong các chương trình

xã hội của một quốc gia và là công cụ quản lý của nhà nước thông qua hệ thống luật pháp, chính sách và các chương trình ASXH Hệ thống ASXH góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững thông qua việc "điều hoà” các "mâu thuẫn xã hội", đảm bảo xã hội không có sự loại trừ, điều tiết tốt hơn và hạn chế các nguyên nhân nảy sinh mâu thuẫn và bất ổn định xã hội Nhà nước thông qua chính sách ASXH để cân đối, điều chỉnh nguồn lực cho các vùng nghèo, vùng chậm phát triển, tạo nên sự phát triển hài hoà, giảm bớt sự chênh lệch giữa các vùng; mở rộng chính sách trợ giúp các đối tượng bảo trợ xã hội, hạn chế bất bình đẳng giữa các nhóm dân cư

Như vậy, có thể nói, ASXH là thước đo, là điều kiện và là mục tiêu sự phát triển bền vững của mỗi quốc gia

Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII đã khẳng định: Thu hút, phát huy mạnh mẽ mọi nguồn lực và sức sáng tạo của nhân dân Chăm lo nâng cao đời sống vật chất, tinh thần, giải quyết tốt những vấn đề bức thiết; tăng cường quản lý phát triển xã hội, bảo đảm an ninh xã hội, an ninh con người; bảo đảm an sinh xã hội, nâng cao phúc lợi xã hội và giảm nghèo bền vững Phát huy quyền làm chủ của nhân dân, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc

Tuy nhiên, trong điều kiện hiện nay, trong bối cảnh hội nhập khu vực và quốc tế ngày càng sâu, rộng; trước những tác động của nền kinh tế thị trường, bao gồm cả mặt tích cực và tiêu cực, Có thể dễ dàng nhận thấy những hậu quả của kinh tế, lạm phát

và biến động bất lợi của kinh tế thị trường, của thiên tai, bão lũ, hạn hán, mất mùa đối với người nghèo và người lao động thu nhập thấp Lạm phát tăng cao trong khi tình trạng kinh tế đình trệ đã tạo nên áp lực lớn đối với đời sống xã hội và ảnh hưởng bất lợi đến các hoạt động sản xuất Quy mô sản xuất của nhiều doanh nghiệp co lại,

buộc phải thải lao động Những cú sốc về giá cả, thị trường, đau ốm luôn có tác động hiện hữu đến đời sống của người nghèo khiến cho sự phân hóa giàu nghèo ngày càng khoảng; khoảng cách giàu nghèo ngày càng doãng rộng

Bên cạnh đó, các chính sách phúc lợi xã hội đã bộc lộ những tồn tại, hạn chế: Các chính sách được ban hành tuy nhiều về số lượng, song có nhiều bất cập, thiếu đồng bộ và liên kết trong quá trình triển khai thực hiện Tình hình này thể hiện ở việc giảm nghèo chưa bền vững, tỷ lệ tái nghèo cao, giảm nghèo chưa bền vững; quá trình thực hiện chính sách chưa đảm bảo tính minh bạch, chưa đảm bảo tính đồng thuận trong nhân dân; việc đảm bảo an sinh xã hội chủ yếu do nhà nước đảm bảo, chưa huy động nguồn lực xã hội hóa trong cộng đồng dân cư để chung tay chia sẻ với đối tượng yếu thế trong xã hội

Trong những năm qua, thành phố Đà Nẵng nói chung, quận Thanh Khê nói riêng

là đơn vị đi đầu trong phát triển kinh tế - xã hội Trong đó việc thực hiện chính sách an sinh xã hội được đặc biệt chú trọng Các chính sách về Giảm nghèo, ưu đãi xã hội, Bảo hiểm xã hội đã được đưa vào Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội lần thứ XII của Đảng và Nghị quyết Đại hội lần thứ XXI Đảng bộ thành phố Đà Nẵng; Đại hội Đảng bộ Quận Thanh Khê và đươc cụ thể hóa bằng các quyết định Ngoài những chính sách ưu đãi của trung ương, thành phố, quận đã huy động cả hệ thống chính trị từ quận đến phường và các tổ chức, cá nhân tham gia tích cực vào việc thực hiện chính sách ASXH bằng những việc làm cụ thể như: thường xuyên quan tâm chăm

lo đến các gia đình chính sách, phụng dưỡng các Bà mẹ Việt Nam anh hùng; tham gia huy động, đóng góp quỹ đền ơn đáp nghĩa; huy động bảo đảm nguồn lực tạo điều kiện cho người nghèo từng bước ổn định cuộc sống, hỗ trợ phương tiện làm ăn, học bổng, nhà ở, các điều kiện sinh hoạt và nâng cao thu nhập Từ những việc làm thiết thực, cụ thể nêu trên, đã tác động một cách tích cực, trực tiếp đến các đối tượng, đã giúp cho các đối tượng chính sách ổn định cuộc sống, tiếp tục củng cố niềm tin của các đối tượng chính sách đối với Đảng và Nhà Nước

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, thì việc thực hiện chính sách an sinh xã hội tại quận Thanh Khê vẫn còn một số tồn tại, hạn chế như: vấn đề tạo việc làm và giảm nghèo chưa bền vững, tỉ lệ hộ cận nghèo còn cao; mức trợ cấp xã hội còn thấp; giáo dục và đào tạo chưa đáp ứng yêu cầu phát triển; công tác bảo vệ, chăm sóc

Xuất phát từ những lý giải trên, gắn với thực tế tại địa phương đang công tác tôi

lựa chọn đề tài “Thực hiện chính sách an sinh xã hội từ thực tiễn quận Thanh Khê,

thành phố Đà Nẵng” để làm luận văn tốt nghiệp chuyên ngành chính sách công

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

Chính sách an sinh xã hội là đề tài được nhiều học giả quan tâm nghiên cứu Có thể kể đến các nghiên cứu, đề tài mà tác giả được biết:

- “Pháp luật an sinh xã hội - kinh nghiệm một số nước đối với Việt Nam” của Trần Hoàng Hải, Lê Thị Thúy Hương đã làm rõ quan niệm và vai trò của pháp luật an sinh xã hội của một số nước như Đức, Nga, Hoa Kỳ cũng như khái quát khá đầy đủ hệ thống pháp luật an sinh xã hội của Việt Nam Trên cơ sở đó, các tác giả đã nhấn mạnh

để hoàn thiện pháp luật an sinh xã hội của Việt Nam trong tình hình mới cần phải xúc tiến xây dựng Bộ Luật an sinh xã hội và cải cách các Luật Bảo hiểm xã hội và Luật

Bảo hiểm y tế [25]

- “Chính sách an sinh xã hội và vai trò của nhà nước trong việc thực hiện chính

sách an sinh xã hội ở Việt Nam” của Nguyễn Văn Chiểu đã đề cập đến một số vấn đề

lý luận cơ bản chính sách an sinh xã hội và kinh nghiệm một số nước, thực trạng thực thi chính sách ASXH ở Việt Nam trong gần 30 năm thực hiện đường lối đổi mới, vai trò của nhà nước trong việc thực hiện chính sách ASXH ở Việt Nam hiện nay, phương hướng và những giải pháp chủ yếu nâng cao vai trò của nhà nước trong việc thực hiện chính sách ASXH ở Việt Nam Với tư liệu này, luận án đã kế thừa nội dung tính tất yếu, vai trò và yêu cầu đặt ra đối với nhà nước trong việc thực hiện chính sách ASXH (tính tất yếu được thể hiện ở các nội dung: bản chất, chức năng xã hội của nhà nước, khắc phục những hạn chế của nền kinh tế thị trường, đảm bảo quyền cơ bản của con người, đáp ứng yêu cầu của

quá trình hội nhập quốc tế) [18]

- “Xây dựng và hoàn thiện chính sách an sinh xã hội ở Việt Nam” của Mai Ngọc

Cường đã đề cập đến những vấn đề cơ bản của chính sách ASXH trong nền kinh tế thị trường; thực trạng hệ thống chính sách ASXH ở Việt Nam hiện nay; phương hướng, giải pháp xây dựng và hoàn thiện hệ thống chính sách ASXH ở Việt Nam đến năm

2015 Cuốn sách đã chỉ rõ tác động mặt trái của kinh tế thị trường: tình trạng phân hóa giàu nghèo, sự bất bình đẳng trong thu nhập, nguy cơ thất nghiệp và bệnh tật, đói nghèo Đồng thời cũng nhấn mạnh vai trò của Đảng, Nhà nước trong việc ban hành và

tổ chức thực hiện các chủ trương, chính sách nhằm giải quyết các vấn đề xã hội nói

chung, ASXH nói riêng [15,tr21]

- “An sinh xã hội ở Việt Nam hướng tới năm 2020” của Vũ Văn Phúc đã đề cập

đến những vấn đề lý luận chung và kinh nghiệm thế giới về ASXH: quan điểm và cách tiếp cận về về an sinh xã hội, xây dựng và thực hiện hệ thống về ASXH ở nước ta trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng XHCN; những vấn đề thực tiễn về an sinh xã hội ở nước ta: xây dựng và hoàn thiện hệ thống ASXH ở Việt Nam, bảo hiểm

xã hội và bảo hiểm y tế, ASXH cho cư dân vùng nông thôn, vùng nghèo, vùng khó

khăn, vùng dân tộc và miền núi, đào tạo nghề [45]

- “Chính sách an sinh xã hội - thực trạng và giải pháp” của Lê Quốc Lý đã phân

tích cơ sở lý luận và thực tiễn về những trở ngại trong thực thi chính sách ASXH; những trở ngại trong thực thi chính sách ASXH ở Việt nam gần đây thông qua việc đánh giá nhóm cán bộ thực thi và đối tượng thụ hưởng chính sách; trên cơ sở mục tiêu, quan điểm thực thi chính sách ASXH ở Việt Nam đến năm 2020 cuốn sách đã nêu lên

5 nhóm giải pháp khắc phục những trở ngại trong thực thi chính sách ASXH ở nước ta (thiết kế và thực thi chính sách ASXH, xây dựng và hoàn thiện hệ thống luật pháp, hoàn thiện bộ máy thực thi chính sách ASXH, nâng cao nhận thức của đối tượng thụ

hưởng về chính ASXH) [33]

- Bài viết của tác giả Nguyễn Văn Chiêu, Khoa Khoa học quản lý, Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc Gia Hà Nội “An sinh xã hội và định hướng nghiên cứu nhằm nâng cao vai trò của khoa học xã hội vào quá trình hoạch định chính sách an sinh xã hội ở Việt Nam” Bài viết đã chỉ ra vai trò của hệ thống ASXH đối với sự phát triển kinh tế xã hội hiện nay, đồng thời đề ra những định hướng nghiên cứu nhằm phát huy vai trò của khoa học xã hội vào quá trình hoạch định chính sách

ASXH ở Việt Nam [17]

Luận văn đầy đủ ở file:Luận văn Full