ĐÁNH GIÁ TÌNH HÌNH SỬ DỤNG HÓA CHẤT NÔNG NGHIỆP TRONG SẢN XUẤT RAU ĂN LÁ VỤ ĐÔNG XUÂN 2010 – 2011 TẠI THÀNH PHỐ ĐÀ LẠT, TỈNH LÂM ĐỒNG

58 4.6 Tình hình sử dụng hóa chất hóa chất nông nghiệp trên rau ăn lá tại các hộ điều tra... Tuy nhiên vì lợi ích kinh tế mà một số nông dân đã sử dụng nhiều hóa chất nông nghiệp, chính

Trang 1

KHOA NÔNG HỌC

KHOÁ LUẬN TỐT NGHIỆP

ĐÁNH GIÁ TÌNH HÌNH SỬ DỤNG HÓA CHẤT NÔNG NGHIỆP TRONG SẢN XUẤT RAU ĂN LÁ VỤ ĐÔNG XUÂN 2010 – 2011

TẠI THÀNH PHỐ ĐÀ LẠT, TỈNH LÂM ĐỒNG

NGÀNH: BẢO VỆ THỰC VẬT KHÓA: 2007 - 2011

SINH VIÊN THỰC HIỆN: NGUYỄN NGỌC DUY

Tháng 07/2011

Trang 2

ĐÁNH GIÁ TÌNH HÌNH SỬ DỤNG HÓA CHẤT NÔNG NGHIỆP TRONG SẢN XUẤT RAU ĂN LÁ VỤ ĐÔNG XUÂN 2010 – 2011

Trang 3

Trân trọng biết ơn:

Ban giám hiệu trường Đại học Nông Lâm thành phố Hồ Chí Minh, ban chủ nhiệm Khoa cùng quý thầy cô khoa Nông học, Trung tâm Dự trự vật tư Thú Y và BVTV thành phố Đà Lạt, đã truyền đạt cho tôi những kiến thức quý báu nhất, quan tâm giúp đỡ tạo cho tôi mọi điều kiện thuận lợi trong công việc học tập và trong quá trình thực hiện đề tài

Bên cạnh đó tôi cũng không quên anh Trần Văn Tuận, giám đốc Trung tâm dự trữ vật tư Thú Y và BVTV thành phố Đà Lạt đã trực tiếp giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện đề tài tốt nghiệp

Và cuối cùng tôi xin cảm ơn các hộ nông dân thành phố Đà Lạt tỉnh Lâm Đồng cùng gia đình và bạn bè đã tận tình hướng dẫn cung cấp thông tin, tài liệu và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập và hoàn thành luận văn này

Tp Hồ Chí Minh, ngày 18 tháng 07 năm 2011

Sinh viên thực hiện

NGUYỄN NGỌC DUY

Trang 4

TÓM TẮT

NGUYỄN NGỌC DUY, tháng 07 năm 2011 “Đánh giá tình hình sử dụng hóa chất nông nghiêp trong sản xuất rau ăn lá vụ Đông Xuân năm 2010 - 2011 tại thành phố Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng”

Giảng viên hướng dẫn: TS VÕ THÁI DÂN

Đề tài được tiến hành từ ngày 25 tháng 02 đến 25 tháng 06 năm 2011 tại thành phố Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng

Kết quả điều tra ghi nhận: Điều kiện thời tiết, đất đai tương đối phù hợp với yêu cầu sinh thái của cây rau Diện tích trồng rau chủ yếu là các hộ có diện tích nhỏ lẽ,

cấp II lần chiếm 71% và 22% trong tổng số 100 hộ điều tra

Phân bón: 100% hộ nông dân sử dụng phân hữu cơ Loại phân được sử dụng nhiều nhất là phân ure chiếm 94%, kế tiếp là phân Super lân chiếm 93% tiếp theo là phân NPK 20 - 20 - 15 chiếm 60%, phân hữu cơ sinh học và lân hữu cơ chỉ chiếm 18%

và 7% Ngoài ra còn một số ít nông dân sử dụng phân cá, đây là loại phân có thể làm chai đất, đây là những hộ có trình độ sản xuất kém

Các loại sâu gây hại chủ yếu là bọ nhảy, sâu vẽ bùa, sâu tơ và sâu xanh Các loại bệnh gây hại chủ yếu là bệnh thối nhũn, đốm lá, cháy lá Cỏ dại gây hại chủ yếu là

cỏ hột nút, cỏ lông heo và cỏ cháo

Hiệu quả kinh tế: trong ba loại rau được điều tra thì cải bó xôi mang lại hiệu quả kinh tế cao nhất với tỉ suất lợi nhuận là 2,03 Thị trường tiêu thụ chủ yếu cho thương lái tiêu thụ tại chỗ, một số được vận chuyển và tiêu thụ ở các tỉnh khác đặc biệt

là ở TP HCM

Trang 5

MỤC LỤC

TRANG TỰA i

LỜI CẢM TẠ ii

TÓM TẮT iii

MỤC LỤC iv

DANH SÁCH CÁC BẢNG vi

DANH SÁCH CÁC HÌNH x

DANH SÁCH CÁC CHỮ VIẾT TẮT xi

Chương 1 MỞ ĐẦU 1

1.1 Đặt vấn đề 1

1.2 Mục đích của đề tài 2

1.3 Yêu cầu của đề tài 2

1.4 Giới hạn của đề tài 2

Chương 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 3

2.1 Giới thiệu về cây rau 3

2.2 Giới thiệu cây chọn điều tra 3

2.2.1 Cải thảo 3

2.2.2 Cải bó xôi (Spinacia oleracea L) 4

2.2.3 Xà lách (Lactuca sativa L) 4

2.3 Một số khuyến cáo về sử dụng hóa chất nông nghiệp trên các loại cây điều tra 4

2.3.1 Các loại phân bón được sử dụng trên các loại cây điều tra 4

2.3.1.1 Cây cải thảo (Brassica Pe-tsai Bailey L) 4

2.3.1.2 Cải bó xôi (Spinacia oleracea L) 5

2.3.1.3 Xà lách (Lactuca sativa L) 5

2.3.2 Các loại sâu bệnh hại trên các loại cây điều tra và thuốc BVTV được sử dụng 6

2.3.2.1 Cải thảo 6

2.3.2.2 Cải bó xôi 7

2.3.2.3 Xà lách 8

Trang 6

2.4.1 Một số loài cỏ phổ biến trên rau 9

2.4.2 Một số hoạt chất trừ cỏ trên rau 9

2.5 Một số hoạt chất trừ một số dịch hại khác trên rau 10

2.5.1 Trừ chuột 10

2.5.2 Trừ ốc 10

2.6 Tình hình sản xuất rau ở Đà Lạt 11

Chương 3 VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 13

3.1 Thời gian và địa điểm nghiên cứu 13

3.1.1 Điều kiện khí hậu thời tiết tại Đà Lạt 13

3.1.2 Điều kiện đất đai tại Đà Lạt 15

3.2 Đối tượng, nội dung và phạm vi đề tài 15

3.2.1 Đối tượng nghiên cứu 15

3.2.2 Nội dung và phạm vi nghiên cứu 15

3.3 Phương pháp nghiên cứu 16

3.3.1 Phương pháp điều tra khảo sát 16

3.3.2 Cơ sở chọn hộ điều tra khảo sát, thu thập số liệu 16

3.4 Phần mềm sử dụng 16

Chương 4 KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN 17

4.1 Kết quả về điều tra kinh tế xã hội các hộ điều tra 17

4.2 Thời vụ canh tác 19

4.4 Kết quả điều tra tình hình sử dụng hóa chất nông nghiệp trên xà lách 46

4.5 Kết quả điều tra tình hình sử dụng hóa chất nông nghiệp trên cải thảo 58

4.6 Tình hình sử dụng hóa chất hóa chất nông nghiệp trên rau ăn lá tại các hộ điều tra 80 4.7 Chi phí sản xuất và hiệu quả kinh tế 85

4.8 Những đề xuất của nông dân và các hộ sản xuất có hiệu quả kinh tế cao 85

CHƯƠNG 5 KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ 88

5.1 Kết luận 88

5.2 Đề nghị 89

TÀI LIỆU THAM KHẢO 90

PHỤ LỤC 91

Trang 7

DANH SÁCH CÁC BẢNG

Bảng 3.1 Số liệu khí tượng ở TP Đà Lạt trong vụ Đông Xuân giai đoạn 2001 – 2010 14

Bảng 4.1 Kết quả điều tra về tuổi, giới tính các hộ điều tra 17

Bảng 4.2 Trình độ văn hoá các hộ điều tra 18

Bảng 4.3 Kết quả điều tra về kinh nghiệm sản xuất của các nông hộ điều tra 18

Bảng 4.4 Kết quả điều tra thời vụ trồng của các hộ điều tra 19

Bảng 4.5 Kết quả điều tra diện tích trồng bó xôi (m2) 19

Bảng 4.6 Kết quả điều tra về loại đất trồng bó xôi 20

Bảng 4.7 Kết quả điều tra về giống, nguồn gốc và lý do chọn giống 20

Bảng 4.8 Kết quả điều tra về lượng cây giống và khoảng cách trồng 21

Bảng 4.9 Kết quả điều tra về kỹ thuật canh tác 21

Bảng 4.9 Kết quả điều tra về kỹ thuật canh tác (tt) 22

Bảng 4.10 Kết quả điều tra về tình hình sử dụng phân bón lót (kg/1000 m2) 22

Bảng 4.10 Kết quả điều tra về tình hình sử dụng phân bón lót (kg/1000 m2) 23

Bảng 4.10 Kết quả điều tra về tình hình sử dụng phân bón lót (kg/1000m2) (tt) 24

Bảng 4.10 Kết quả điều tra về tình hình sử dụng phân bón lót (kg/1000m2) (tt) 25

Bảng 4.11 Kết quả điều tra về tình hình sử dụng phân hóa học (kg/1000m2) 26

Bảng 4.11 Kết quả điều tra về tình hình sử dụng phân hóa học (kg/1000m2) (tt) 27

Bảng 4.11 Kết quả điều tra về tình hình sử dụng phân hóa học (kg/1000m2) (tt) 28

Bảng 4.12 Kết quả điều tra về tình hình sâu hại và các dịch hại khác trên cải bó xôi 29

Bảng 4.13 Kết quả điều tra về tình hình bệnh hại trên cải bó xôi 30

Bảng 4.14 Kết quả điều tra về tình hình cỏ dại 30

Bảng 4.15 Kết quả điều tra về tình hình sử dụng thuốc BVTV (kg/1000m2) 31

Bảng 4.15 Kết quả điều tra về tình hình sử dụng thuốc BVTV (kg/1000m2) (tt) 31

Bảng 4.15 Kết quả điều tra về tình hình sử dụng thuốc BVTV (ml/1000m2)(tt) 32

Bảng 4.15 Kết quả điều tra về tình hình sử dụng thuốc BVTV (ml/1000m2) (tt) 33

Trang 8

Bảng 4.15 Kết quả điều tra về tình hình sử dụng thuốc BVTV (gr/1000m2) (tt) 35

Bảng 4.15 Kết quả điều tra về tình hình sử dụng thuốc BVTV(gr/1000m2) (tt) 36

Bảng 4.15 Kết quả điều tra về tình hình sử dụng thuốc BVTV (tt) 37

Bảng 4.15 Kết quả điều tra về tình hình sử dụng thuốc BVTV(ml/1000m2) (tt) 42

Bảng 4.16 Kết quả điều tra về thuốc BVTV khi sử dụng 45

4.4 Kết quả điều tra tình hình sử dụng hóa chất nông nghiệp trên xà lách 46

Bảng 4.17 Kết quả điều tra diện tích trồng xà lách (m2) 46

Bảng 4.18 Kết quả điều tra về kỹ thuật canh tác 47

Bảng 4.19 Kết quả điều tra về lượng cây giống (1000m2) và khoảng cách trồng 47

Bảng 4.20 Kết quả điều tra về loại đất, nguồn nước, chất lượng nước và chu kỳ tưới nước 48

Bảng 4.21 Kết quả điều tra về tình hình sử dụng phân bón lót (kg/1000m2) 49

Bảng 4.22 Kết quả điều tra về thời gian bón lót và số lần bón thúc 50

Bảng 4.23 Kết quả điều tra về tình hình sử dụng phân hóa học (kg/1000m2) 50

Bảng 4.24 Kết quả điều tra về tình hình sử dụng thuốc BVTV 51

Bảng 4.24 Kết quả điều tra về tình hình sử dụng thuốc BVTV(tt) 52

Bảng 4.24 Kết quả điều tra về tình hình sử dụng thuốc BVTV (gr/1000m2)(tt) 53

Bảng 4.24 Kết quả điều tra về tình hình sử dụng thuốc BVTV (ml/1000m2) tt) 54

Trang 9

Bảng 4.24 Kết quả điều tra về tình hình sử dụng thuốc BVTV(tt) 55

Bảng 4.25 Kết quả điều tra về tình hình nhận thức khi sử dụng thuốc BVTV 58

Bảng 4.26 Kết quả điều tra về giống , nguồn gốc giống và lý do chọn giống 58

Bảng 4.27 Kết quả điều tra loại đất trồng cải thảo 59

Bảng 4.28 Kết quả điều tra về lượng giống cải thảo 59

Bảng 4.29 Kết quả điều tra về khoảng cách trồng 60

Bảng 4.30 Kết quả điều tra về kỹ thuật canh tác, nguồn nước, chất lượng nước và chu kỳ tưới 60

Bảng 4.31 Kết quả tình hình sử dụng phân hữu cơ bón lót (kg/1000m2) (tt) 62

Bảng 4.32 Kết quả điều tra tình hình sử dụng thuốc phân hóa học (kg/1000m2) 63

Bảng 4.32 Kết quả điều tra tình hình sử dụng phân hóa học (kg/1000m2) (tt) 63

Bảng 4.32 Kết quả điều tra tình hình sử dụng phân hóa học (kg/1000m2) (tt) 64

Bảng 4.33 Kết quả điều tra tình hình sâu hại trên cải thảo 65

Bảng 4.34 Kết quả điều tra tình hình bệnh hại trên cải thảo 66

Bảng 4.35 Kết quả điều tra tình hình cỏ dại trên cải thảo 67

Bảng 4.36 Kết quả điều tra tình hình sử dụng thuốc BVTV 68

Bảng 4.36 Kết quả điều tra tình hình sử dụng thuốc BVTV (kg/1000m2) (tt) 68

Bảng 4.36 Kết quả điều tra tình hình sử dụng thuốc BVTV (kg/1000m2) (tt) 69

Bảng 4.36 Kết quả điều tra tình hình sử dụng thuốc BVTV (ml/1000m2) (tt) 69

Trang 10

Bảng 4.37 Kết quả điều tra về tình hình nhận thức khi sử dụng thuốc BVTV 79

Bảng 4.38 Tình hình sử dụng phân bón trên rau ăn lá tại các hộ điều tra 80

Bảng 4.39 Tình hình sử dụng thuốc trừ sâu và ốc trên rau ăn lá tại các hộ điều tra 82

Bảng 4.40 Tình hình sử dụng thuốc trừ bệnh trên rau ăn lá tại các hộ điều tra 83

Bảng 4.41 Tình hình sử dụng chất điều hòa sinh trưởng trên rau ăn lá tại các hộ điều tra 84

Bảng 4.42 Tình hình sử dụng thuốc diệt cỏ trên rau ăn lá tại các hộ điều tra 84

Trang 11

DANH SÁCH CÁC HÌNH

Hình 3.1 Bản đồ hành chính thành phố Đà Lạt 13

Hình 4.1 Ruồi đục lá trên cải bó xôi 29

Hình 4.2 Bệnh cháy lá trên cải thảo 66

Hình 4.3 Nông dân sử dụng thuốc không có trang bị bảo hộ lao động 80

Trang 12

DANH SÁCH CÁC CHỮ VIẾT TẮT

BVTV: Bảo vệ thực vật

e: Tổng lượng bốc hơi tháng (mm)

KHCN & MT: Khoa học Công nghệ và Môi trường

N: Số ngày có mưa trong tháng (ngày)

NN & PTNT: Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn

R: Tổng lượng mưa tháng (mm)

Rx: Lượng mưa ngày cao nhất trong tháng (mm)

S: Tổng số giờ nắng tháng (giờ)

TNHH: Trách nhiệm hữu hạn

Utb: Độ ẩm không khí trung bình tháng (%)

VSATTP: Vệ sinh an toàn thực phẩm

Trang 13

Tuy nhiên vì lợi ích kinh tế mà một số nông dân đã sử dụng nhiều hóa chất nông nghiệp, chính điều này đã làm tăng mức độ ô nhiễm các sản phẩm rau xanh, đặc biệt là rau ăn lá: cải thảo, bó xôi, xà lách Việc sử dụng hóa chất có độ độc cao, liều lượng cao, nhiều lần trong một vụ đã khiến cho tình trạng ô nhiễm môi trường và an toàn thực phẩm ở tình trạng đáng báo động Theo thống kê của Bộ Y tế, từ năm 1999 đến 13/8/2004, trên toàn quốc đã xảy ra 1.245 vụ ngộ độc thực phẩm với 28.014 người ngộ độc, trong đó 333 trường hợp tử vong Phân tích nguyên nhân xảy ra ngộ độc trong thời gian trên cho thấy tỉ lệ số vụ ngộ độc do vi sinh vật vẫn cao nhất (từ 32,8 - 51,3%), sau đó là ngộ độc hóa chất (11 - 25%) và thực phẩm có độc (6,4 - 31,8%), còn lại là các trường hợp ngộ độc chưa rõ nguyên nhân

Trang 14

Xuất phát từ việc các nông hộ sử dụng hóa chất quá liều lượng, tình trạng ngộ độc trên rau ăn lá ngày càng tăng nên việc đánh giá tình hình sử dụng hóa chất nông nghiệp trong sản xuất rau ăn lá là rất cần thiết, được sự phân công của khoa Nông học

trường Đại Học Nông Lâm TP.HCM, dưới sự hướng dẫn của TS Võ Thái Dân đề tài

‘‘Đánh giá tình hình sử dụng hóa chất nông nghiệp trong sản xuất rau ăn lá vụ Đông Xuân 2010-2011 tại thành phố Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng’’ đã được thực hiện

02/2011 – 06/2011

1.2 Mục đích của đề tài

Xác định tình hình sử dụng hóa chất nông nghiệp trong sản xuất trên rau cải thảo, bó xôi và xà lách vụ Đông Xuân 2010 – 2011 tại thành phố Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng, nhằm giúp ích cho việc đánh giá và quản lí tình hình sử dụng hóa chất nông nghiệp tại địa bàn

1.3 Yêu cầu của đề tài

• Lựa chọn loại cây điều tra đại diện cho tình hình sản xuất tại địa phương

• Lựa chọn hộ điều tra đại diện cho tình hình sản xuất tại địa phương

• Thu thập đầy đủ các thông tin từ hộ nông dân, đại lý nông dược, cơ quan nhà nước

• Nắm bắt được tình hình sử dụng hóa chất nông nghiệp trong sản xuất trên cải thảo, cải bó xôi và xà lách

• Xác định thuận lợi, khó khăn trong sản xuất rau ăn lá của các hộ nông dân tại đia phương

• Đề xuất những giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng hóa chất nông nghiệp

1.4 Giới hạn của đề tài

Do thời gian thực hiện đề tài hạn hẹp nên chỉ điều tra trên ba loại rau là cải thảo, cải bó xôi và xà lách trong vụ Đông Xuân

Trang 15

Chương 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU

2.1 Giới thiệu về cây rau

Rau là cây hoặc phần có thể ăn được và thường là mọng nước, ngon và bổ được

sử dụng như là món ăn chính hoặc đồ phụ gia để nấu hoặc ăn sống

Rau là tên gọi chung của các loại thực vật có thể ăn được dưới dạng lá là phổ biến tuy trong thực tế có nhiều loại ăn hoa, củ, quả cũng có thể gộp chung vào các loại rau (http://vi.wikipedia.org )

2.2 Giới thiệu cây chọn điều tra

2.2.1 Cải thảo

Cải thảo tên khoa học Brassica Pe-tsai Bailey L Cải thảo thuộc bộ Brassicales,

họ Brassicaceae, thuộc chi Brassica và thuộc loài Brassica rapa Cải thảo cũng được

trồng trọt quanh năm tại Đà Lạt, nhưng tập trung vào vụ Đông Xuân hàng năm vì dễ trồng, ít sâu bệnh và năng suất cao Thời gian gieo trồng cũng phụ thuộc vào đặc tính giống Giống dài ngày có thời gian gieo hạt và trồng ngoài vườn từ 100-110 ngày, giống ngắn ngày từ 80-95 ngày Thông thường, với cùng một giống, nếu trồng trong vụ

Hè Thu tại Đà Lạt, sẽ có thời gian thu hoạch ngắn hơn vụ Đông Xuân 7-10 ngày Năng suất bình quân 500-600 tạ/ha

Trang 16

2.2.2 Cải bó xôi (Spinacia oleracea L)

Cải bó xôi tên khoa học Spinacia oleracea L Cải bó xôi thuộc bộ Magnoliopsida,

họ Caryophyllidae, thuộc chi Spinacia L và thuộc loài Spinacia oleracea Cải bó xôi

có thể phát triển quanh năm nếu được chăm sóc, bón phân và tưới nước đầy đủ

2.2.3 Xà lách (Lactuca sativa L)

Xà lách tên khoa học Lactuca sativa L Xà lách thuộc bộ Asterales, họ Asteraceae,

thuộc chi Lactuca và thuộc loài Lactuca sativa L Xà lách xuất phát từ vùng tiểu Á

Trung Đông Hiện nay loại rau này đã được sử dụng và gieo trồng rộng rãi khắp các nước trên thế giới

2.3 Một số khuyến cáo về sử dụng hóa chất nông nghiệp trên các loại cây điều tra 2.3.1 Các loại phân bón được sử dụng trên các loại cây điều tra

2.3.1.1 Cây cải thảo (Brassica Pe-tsai Bailey L)

Trang 17

2.3.1.2 Cải bó xôi (Spinacia oleracea L)

- Lần 1: sau khi trồng 4 - 6 ngày (lượng phân NPK 3 - 4 kg ngâm tưới)

- Lần 2: Sau lần 1 từ 12 -1 5 ngày (lượng phân NPK 4 - 6 kg ngâm tưới)

- Lần 3: trước khi thu hoạch 5 - 7 ngày (lượng phân NPK 4 - 6 kg ngâm tưới)

Trang 18

2.3.2 Các loại sâu bệnh hại trên các loại cây điều tra và thuốc BVTV được sử dụng

2.3.2.1 Cải thảo

Sâu hại: chủ yếu là bọ nhảy (Phyllotreta rittata), sâu tơ (Plutella xylostella), sâu xanh

(Pieris rapae) Chú ý phòng trị khi mật độ sâu vượt các ngưỡng 7 – 20 ngày với mật

độ 1 con/cây và 30 - 45 ngày với mật độ 2 con/cây Sử dụng các loại thuốc trừ sâu có

gốc Cypermethrin như Sherpa 25EC, gốc Diafenthiuron như Pegasus 500SC, gốc Abamectin nhưAbatimec 1.8EC, và nên dùng luân phiên để phòng ngừa sâu lờn thuốc Ngưng phun thuốc trước 20 ngày

Bệnh hại:

• Bệnh lở cổ rễ (Rhizoctonia solani): bệnh xuất hiện khi cây được trồng trên

ruộng Những vết bệnh lõm màu hơi sẫm trên các lá gần mặt đất Cây bị bệnh bắp nhỏ, yếu, đôi khi bị héo và chết Có thể dùng một số loại thuốc để phòng

72WP, gốc Pencycuron như Monceren 250SC

• Thối hạch bông gòn (Sclertinia sclertiorum): bệnh xuất hiện khi cây đang vào

cuốn Bệnh tạo thành những đám tơ trắng xốp như bông gòn ở phần nách lá, sau

đó làm cho lá bị thối Có thể dùng một số loại thuốc để phòng trị như: gốc thuốc

Copper Hydroxide như Champion 77WP, gốc thuốc Validamycin như Validacin

• Cháy lá (Xanthomonas campestris): cây bị nhiễm bệnh nặng nhất trong thời kì

cây trải lá, nhiều nhất trong giai đoạn sau khi cây cuốn lá đến khi thu hoạch Bệnh này xuất hiện ở mép lá với những vệt màu nâu, sau đó lan nhanh vào phần

lá làm rụng lá, ảnh hưởng đến năng suất và phẩm chất Có thể dùng một số

thuốc để phòng trị như: thuốc có gốc Kasugamycin như Kasuran 47WP, gốc thuốc Copper Hydroxide như Champion 77WP

Trang 19

• Bệnh thối nhũn do vi khuẩn (Erwinia carotovora) triệu chứng bệnh trên bẹ lá

và than có vết thâm đen, sau bị thối nhũn, có mùi hôi Có thể dùng một số loại

Mancozeb như Dithane M45

2.3.2.2 Cải bó xôi

Sâu hại

con hoặc gieo hạt có thể rải Vibasu 10H, cày phơi đất để diệt nhộng

Sên nhớt: gây hại cả giai đoạn cây con và cây lớn làm ảnh hưởng đến năng suất

và mẫu mã sản phẩm Có thể rải Deadline 4%, hoặc trộn Vimoca 100cc với 2kg cám gạo rang rải từng nhúm nhỏ xuống rãnh khoảng cách 1 - 1,5m

Sâu xanh (Helicoverpa armigera Hibber): gây hại từ khi cây con đến khi thu

hoạch

Ruồi hại lá (Liryomyza sp): là đối tượng dịch hại quan trọng nhất thường xuyên

gây hại trên rau bó xôi, làm ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng rau

Con cái trưởng thành dùng gai đẻ trứng vào dưới biểu bì của lá và chích hút nhựa cây tạo thành những vết sần sùi trên mặt lá

Sâu non nở ra ăn thịt lá cây tạo thành những vết đục ngoằn ngèo trên lá tạo điều kiện cho nấm bệnh xâm nhập và phát triển

Vòng đời của ruồi hại lá trung bình 20 - 28 ngày Mỗi con cái có thể đẻ 250 trứng Nhộng có màu đen, chúng có thể hóa nhộng trong lá cây hoặc rơi xuống đất

Trang 20

Bón phân chuồng hoai mục, tuyệt đối không bón phân tươi

Khi cần có thể sử dụng luân phiên một số loại thuốc thông dụng có thời gian cách

ly ngắn: có gốc thuốc Cypermethrin như: Secsaigon 10EC, 25EC, 50EC, gốc Cypermethrin Cyper 25EC, Oshin 20WP Phun vào buổi chiều mát hoặc sáng sớm là

thời gian ruồi trưởng thành hoạt động mạnh, khi mật độ ruồi cao có thể kèm thêm chất bám dính khi phun Ngừng phun thuốc trước khi thu hoạch 15 ngày

Bệnh hại

 Một số bệnh hại chính:

• Bệnh đốm lá (Alternaria brassicae)

• Bệnh sương mai (Peronospora parasitica Pers)

Biện pháp phòng trừ

Thu dọn tàn dư cây trồng sau khi thu hoạch

Trước khi trồng cây: Xử lý đất bằng thuốc hạt Basudin với liều lượng 25 kg/ha,

xử lý cây giống bằng thuốc, có gốc Cypermethrin như Sherpa 25EC nồng độ 0,1%

trong 5 - 10 giây rồi vớt ra để khô nước mới đem trồng

Thường xuyên kiểm tra đồng ruộng, phát hiện sâu xám, giết các ổ trứng sâu khoang, sâu xanh

Khi bệnh đốm lá, bệnh sương mai, bệnh thối nhũn, chớm xuất hiện sử dụng luân

phiên một số thuốc có gốc Difenoconazole như Score 250EC, gốc Propineb như

Antracol 70WP Phun thuốc đúng với hướng dẫn về liều lượng, nồng độ

2.3.2.3 Xà lách

Một số sâu hại chính

• Sâu ăn tạp (Spodoptera litura)

• Sâu tơ (Plutella xylostella)

• Sâu đục ngọn (Hellula undalis)

Trang 21

Dùng bẫy pheromone bẫy thành trùng để điều tra, dự tính mật số sâu hai và xây dựng các biện pháp phòng trừ

Trồng xen với cây họ cà rốt

Luân canh cây trồng

Một số bệnh hại chính

• Bệnh chết cây con (Pythium sp, Rhizoctonia sp, Sclerotium sp)

• Bệnh thối bẹ (Slerotium rolfsii, Rhizoctonia solani)

• Bệnh thối nhũn vi khuẩn (Erwinia carotovora)

Thu dọn tàn dư cây trồng sau khi thu hoạch

Luân canh cây trồng

2.4 Một số loài cỏ phổ biến trên rau và một số hoạt chất trừ cỏ trên rau

2.4.1 Một số loài cỏ phổ biến trên rau

- Cỏ lông heo (Fimbristylis dichotoma)

- Cỏ mần trầu (Eleusinne indica)

- Cỏ chỉ (Cynodon dactylon)

- Cỏ gấu (Cyperus rotundus)

2.4.2 Một số hoạt chất trừ cỏ trên rau

Trang 22

Nhóm Phenoxy

Whip- S 7,5 EW dùng liều với liều lượng 0,6 – 0,8 l/ha pha nước nồng độ 0,15%

- 0,20%, phun 300- 400 lít nước/ ha để trừ cỏ hòa bản cho 1 số cây trồng lá rộng như thuốc lá, bông, đậu, rau

Nhóm hóa học: Lân hữu cơ

Trừ cỏ cho đất trước khi trồng cây hàng năm ( khoai tây, đậu, ngô, rau,cà chua, thuốc lá, bông, mía)

Basta 15SL dùng trừ cỏ tranh với liều lượng 4 – 5 l/ha, pha nước với nồng độ ) 0,8 -1,0 %, trừ cỏ khác liều lượng 2 – 3 l/ha

Hoạt chất Sethoxydim

Nabu S 12,5 EC (Nippon Soda Co.,Ltd.)

Để trừ cỏ hòa bản hàng niên và đa niên mọc từ hạt cho 1 số cây trồng lá rộng như thuốc lá, bông, đậu, rau, hành, cà rốt, cà chua, cà phê

Nabu S 12,5EC sử dụng với liều lượng 2-4 l/ha, pha nước nồng độ 0,5-1,0%, phun 300-400 l/ha

2.5 Một số hoạt chất trừ một số dịch hại khác trên rau

2.5.1 Trừ chuột

Hoạt chất Brodifacoum

Tên thương mại:

Klerat 0,05%, 0,005 pellete (Syngenta Vietnam Ltd)

Forwarat 0,05%, 0,005% (Forward Int Ltd)

Hoạt chất Bromadiolone

Tên thương mại:

Broma 0,005H (Tổng công ty TM Hoa Việt-TQ)

Musal 0,005% (Bayer Vietnam Ltd)

2.5.2 Trừ ốc

Hoạt chất Metaldehyde

Helix 500WP (C.ty TNHH Tân Thành)

Deadline Bullets 4% (Pace Inter.LLC, USA)

Trang 23

Hoạt chất Niclosamide

Bayluscide 250EC (Bayer Vietnam Ltd)

Snail 700WP (C.ty TNHH Tân Thành)

2.6 Tình hình sản xuất rau ở Đà Lạt

Nghề trồng rau ở Đà Lạt đã có từ lâu và phát triển mạnh trong những năm cuối của thập kỷ 30 Rau Đà Lạt ngon, bổ, mang hương vị đặc thù của rau ôn đới Những loại rau cao cấp hiện nay như bó xôi (spinach), xà lách, khoai tây hồng, lơ xanh, trắng, cải bắp đã đi vào các bữa ăn thông thường không chỉ của người dân Đà Lạt mà còn cư dân của thành phố Hồ Chí Minh, các tỉnh miền Tây Nam Bộ, các tỉnh miền Trung và

cả các nước lân cận

Nói đến rau Đà Lạt là nói đến huyện Đơn Dương, Đức Trọng và thành phố Đà Lạt, tổng sản lượng rau của 3 vùng là này khoảng 250.000 tấn, chiếm 30% rau quả cả nước Nguồn lợi do rau trồng từ Đà Lạt không chỉ là nguồn lợi nhuận đáng kể và giải quyết việc làm cho phần lớn lao động của Tp Đà Lạt mà cả tỉnh Lâm Đồng, góp một phần lớn thúc đẩy sự tăng trưởng về kinh tế chung của tỉnh trong vòng 10 năm qua

Bảng 2.1: Tình hình sản xuất rau tỉnh Lâm Đồng năm 2000 - 2005

2005 Diện tích rau

Đơn Dương 321 703 807 824 10.423 10.500 Đức Trọng 3.666 4.353 4.839 5.872 6.711 7.000 Sản lượng

Trang 24

Vấn đề đặt ra cho vùng rau Lâm Đồng - Đà Lạt là phải tìm kiếm thị trường tiêu thụ, đặc biệt là thị trường xuất khẩu; thay đổi phương thức sản xuất để có sản phẩm chất lượng cao phù hợp với thị hiếu của khách hàng nước ngoài Bên cạnh đó, người tiêu dùng trong nước ngày càng có ý thức cao trong việc chọn lựa sản phẩm tốt cho sức khỏe Điều này đã dẫn đến hàng loạt vấn đề cần giải quyết, trong đó vấn đề sản xuất rau theo các tiêu chuẩn sạch được đặt ra là mối quan tâm hàng đầu của Đà Lạt (www.Đalat.gov.vn)

Trang 25

Chương 3 VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

3.1 Thời gian và địa điểm nghiên cứu

Đề tài được thực hiện từ 2/2011 – 6/2011 tại thành phố Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng 3.1.1 Điều kiện khí hậu thời tiết tại Đà Lạt

Nguồn: Chi cục BVTV tỉnh Lâm Đồng

Hình 3.1 Bản đồ hành chính thành phố Đà Lạt

Thành phố Đà Lạt thuộc tỉnh Lâm Đồng Nằm trên cao nguyên Lang Biang nên

Đà Lạt có độ cao 1.520m so với mặt nước biển Về phía Bắc, Đà Lạt giáp với huyện Lạc Dương, về phía Đông và Đông Nam giáp với huyện Đơn Dương, về phía Tây và Tây Nam giáp với hai huyện Lâm Hà và Đức Trọng

Trang 26

Do ở độ cao trung bình 1.520 m và được bao quanh bởi những dãy núi cao, nên tuy ở trong vùng nhiệt đới gió mùa, khí hậu Đà Lạt mang những nét riêng của vùng cao Mặc dù có hai mùa : mùa mưa từ tháng 4 đến tháng 11 và mùa nắng từ tháng 12 đến tháng 3 năm sau nhưng quanh năm Đà Lạt đều có nắng Các điều kiện khí hậu này

đã cho phép Đà Lạt sản xuất các loại rau củ, hoa, và các trái cây đặc sản và nhiều loại cây trồng á nhiệt đới

Bảng 3.1 Số liệu khí tượng ở TP Đà Lạt trong vụ Đông Xuân giai đoạn 2001 – 2010

ẩm

Bốc hơi Nắng

Ẩm độ không khí trung bình của các tháng trong vụ Đông Xuân, ở TP Đà Lạt dao động từ 77% đến 86% ẩm độ tương đối cao thích hợp cho sự phát triển của các loại bệnh sương mai, thối gốc, thối rễ gây hại trên bắp cải, bó xôi và xà lách

Tổng lượng mưa trong vụ Đông Xuân đạt 322mm, tổng lượng mưa tháng cao nhất là tháng 11 (105mm), thấp nhất tháng 2 (18mm)

Tổng lượng bốc hơi tháng cao nhất vào tháng 2 (118mm) và tổng lượng bốc hơi tháng thấp nhất vào tháng 11 (84 mm)

Tổng số giờ nắng cao nhất vào tháng 2 (227 giờ) và thấp nhất vào tháng 11 (160 giờ)

Trang 27

Nhìn chung Đà Lạt có khí hậu mát mẻ nhiệt độ thấp và ẩm độ cao, rất thích hợp cho các loại sâu bệnh phát triển và rất thuân lợi cho việc sản xuất các loại rau củ, hoa,

và các trái cây đặc sản và nhiều loại cây trồng á nhiệt đới

3.1.2 Điều kiện đất đai tại Đà Lạt

Bảng 3.2 Một số đặc điểm lý tính các loại đất phù hợp cho sản xuất rau tại Đà Lạt

• Đất phù sa thuận lợi cho sản xuất các loại rau cải, lúa, ngô

• Đất đỏ vàng thuận lợi cho sản xuất hoa, a-ti-sô, rau cải, chè, cây ăn quả

• Đất vàng đỏ thuận lợi cho cây rau, cây ăn quả và cây lương thực

3.2 Đối tượng, nội dung và phạm vi đề tài

3.2.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là tình hình sử dụng hóa chất nông nghiệp trong sản xuất rau ăn lá vụ Đông Xuân 2010 - 2011 tại thành phố Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng

3.2.2 Nội dung và phạm vi nghiên cứu

Tìm hiểu các đặc điểm về điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội, và tình hình sản xuất nông nghiệp tại địa phương (thu thập tài liêu, số liệu, báo cáo)

Điều tra về phân bón, chất điều hòa sinh trưởng, thuốc trừ sâu, thuốc trừ cỏ, thuốc trừ bệnh

Trang 28

Điều tra về thành phần sâu bệnh, cỏ dại

Thu thập ý kiến và nguyện vọng của nông dân, cán bộ kỹ thuật, chính quyền và các đoàn thể địa phương về các vấn đề có liên quan

3.3 Phương pháp nghiên cứu

3.3.1 Phương pháp điều tra khảo sát

Cách tiếp cận nghiên cứu được tôi thực hiện bằng phương pháp điều tra phỏng vấn trực tiếp, kết hợp khảo sát thực tế và thu thập các số liệu, tài liệu, tư liệu từ các cơ quan chức năng ban ngành tại địa phương Qua đó tiến hành phân tích tổng hợp đánh giá một cách khoa học về tình hình sử dụng hóa chất nông nghiệp trên rau ăn lá

Việc điều tra, phỏng vấn và khảo sát được thông qua những phiếu điều tra soạn sẵn

Tại mỗi địa điểm điều tra tiến hành quan sát, ghi chép và chụp hình

3.3.2 Cơ sở chọn hộ điều tra khảo sát, thu thập số liệu

Hộ được chọn điều tra là những hộ trồng rau điển hình, có quy trình canh tác đại diện cho toàn huyện Sự lựa chọn dựa trên các tiêu chí:

• Loại rau canh tác: cải thảo, bó xôi và xà lách

• Hình thức canh tác: độc canh, xen canh

• Sản xuất an toàn, sản xuất truyền thống

• Thời gian canh tác: vụ Đông Xuân sớm, vụ Đông Xuân chính, vụ Đông Xuân muộn

Điều tra phỏng vấn nông dân 30 hộ/ mỗi tiêu chí Tổng số hộ điều tra 100 hộ Điều tra đại lý nông dược, thu thập thông tin từ cơ quan chức năng của thành phố Đà Lạt

Tổng số phiếu điều tra là 100 phiếu

3.4 Phần mềm sử dụng

Các số liệu thu được sẽ được ghi nhận, tổng hợp bằng phần mềm Excel 2003 Các

số liệu được ghi nhận bằng phần mềm SPSS

Trang 29

Chương 4 KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN

4.1 Kết quả về điều tra kinh tế xã hội các hộ điều tra

Thực tế cho thấy, tất cả các hộ điều tra trên địa bàn thành phố Đà Lạt đều là dân tộc kinh (chiếm 100%), tỉ lệ này phù hợp với tỉ lệ các dân tộc trên địa bàn của thành phố Các thông tin về mặt kinh tế xã hội các hộ điều tra được trình bày trong bảng 4.1

Bảng 4.1 Kết quả điều tra về tuổi, giới tính các hộ điều tra

Trang 30

Bảng 4.2 Trình độ văn hoá các hộ điều tra

Qua bảng 4.2 ta thấy đa số trình độ văn hóa của người nông dân còn thấp, số người

học cấp I chiếm tới 70%, trong khi đó số người học cấp III chỉ là 4%, và số người mù

chữ là 3%, còn lại số người học cấp II là 23% Cần phải nâng cao trình độ văn hóa của người nông dân, để họ có thể tiếp thu được những tiến bộ của khoa học kỹ thuật, phục

vụ tốt hơn cho công việc sản xuất rau thông qua các cuộc hội thảo, khuyến nông Đặc

biệt là sự hiểu biết và cập nhật các thông tin về thi trường tiêu thụ rau nhằm hạn chế

đến mức thấp nhất những rủi ro cho nông dân

Bảng 4.3 Kết quả điều tra về kinh nghiệm sản xuất của các nông hộ điều tra

Qua bảng 4.3 cho thấy nông dân Đà Lạt là những người có kinh nghiệm lâu

năm, từ 14 - 22 năm chiếm cao nhất là 31%, từ 22 - 36 năm là 30%, lớn hơn 36 năm

chiếm 18% và nhỏ hơn từ 14 năm chiếm 21a% Hộ có kinh nghiệm sản xuất lâu năm

nhất là hộ Phan Văn Lợi với kinh nghiệm 45 năm, và hộ có kinh nghiệm ít năm nhất là

hộ Trần Tấn Khai với 4 năm kinh nghiệm Qua đó cho thấy tỉ lệ nông dân ở vùng này

Trang 31

có kinh nghiệm sản xuất lâu năm và rất chuyên nghiệp nên rất thuận tiện cho việc áp

dụng các biện pháp kỹ thuật, nhằm tăng năng suất và giảm chi phí

Kết quả bảng 4.4 cho thấy 69% nông dân đều trồng rau vào vụ Đông xuân chính vụ,

còn vụ Đông xuân sớm chiếm 18%, và vụ Đông xuân muộn là 13%

4.3 Kết quả điều tra về tình hình sử dụng hóa chất nông nghiệp trên cải bó xôi

Bảng 4.5 Kết quả điều tra diện tích trồng bó xôi (m2)

Qua bảng 4.5 cho thấy diện tích trồng bó xôi của các hộ nông dân đa số nhỏ lẻ, diện

Trang 32

3.200-4.300 m2 chiếm 20%,lớn hơn 3.200 m2 chỉ chiếm 16,7% và hộ có diện tích trồng bó

Bảng 4.6 Kết quả điều tra về loại đất trồng bó xôi

Bảng 4.7 Kết quả điều tra về giống, nguồn gốc và lý do chọn giống

Qua bảng 4.7 cho thấy giống bó xôi trồng phổ biến là giống Ba chữ tàu có

nguồn gốc từ Nhật Bản chiếm 100% Lý do chọn giống của người nông dân là do năng suất cao chiếm 60%, và lý do chống chịu tốt chiếm 40%

Trang 33

Bảng 4.8 Kết quả điều tra về lượng cây giống và khoảng cách trồng

Qua bảng 4.8 cho thấy lượng cây giống được sử dụng phổ biến là 20.000 cây

chiếm 96,7% và lượng cây giống 22.000 cây chỉ chiếm 3,3% Các hộ nông dân trồng

bó xôi với khoảng cách cây cách cây 15cm và hàng cách hàng 20cm chiếm 100%

Bảng 4.9 Kết quả điều tra về kỹ thuật canh tác

Trang 34

Bảng 4.9 Kết quả điều tra về kỹ thuật canh tác (tt)

Qua bảng 4.9 cho thấy 100% nông dân trồng cây con, và công thức canh tác là

luân canh, công thức này phù hợp với diện tích nhỏ lẽ của nông dân Các hộ đều dùng

máy để làm đất Nguồn nước tưới thì đa số các hộ đều dùng nước giếng khoan chiếm tỉ

lệ 83,3%, và dùng nước ao hồ chiếm tỉ lệ 16,7% Chất lượng nước tốt và 100% nông

dân tưới nước với chu kỳ là 1 lần/ ngày

Bảng 4.10 Kết quả điều tra về tình hình sử dụng phân bón lót (kg/1000 m2)

Trang 35

Bảng 4.10 Kết quả điều tra về tình hình sử dụng phân bón lót (kg/1000 m2)

Qua bảng 4.10 cho thấy 100% các hộ sản xuất đều bón phân hữu cơ.Hai loại

phân được sử dụng nhiều nhất là phân bò và phân cá.Với phân bò có 73,3% hộ nông

33,3%, lượng phân từ 186 - 260 kg chiếm tỉ lệ 26,7%, lượng phân lớn hơn 260

Trang 36

Bảng 4.10 Kết quả điều tra về tình hình sử dụng phân bón lót (kg/1000m2) (tt)

Qua bảng 4.10 cho thấy 100% hộ nông dân sử dụng vôi để bón lót Lượng vôi

dân sử dụng Super lân để bón lót Lượng Super lân được các hộ sử dụng nhiều nhất từ

lệ thấp nhất 7,4% và hộ dùng ít Super lân nhất là hộ bà Đặng Thị Hoa dùng 40

Trang 37

kg/1000m2 thấp hơn so với liều lượng khuyến cáo là 10 kg/1000m2, lượng super lân từ

18,5% và hộ sử dụng nhiều Super lân nhất là hộ bà Đỗ Thị Kim Nga dùng 80

Bảng 4.10 Kết quả điều tra về tình hình sử dụng phân bón lót (kg/1000m2) (tt)

trạm khuyến nông

Trang 38

Bảng 4.11 Kết quả điều tra về tình hình sử dụng phân hóa học (kg/1000m2)

Trang 39

Bảng 4.11 Kết quả điều tra về tình hình sử dụng phân hóa học (kg/1000m2) (tt)

Qua bảng 4.11 cho thấy 100% hộ nông dân sử dụng phân NPK 20 - 20 – 15,

Trang 40

Bảng 4.11 Kết quả điều tra về tình hình sử dụng phân hóa học (kg/1000m2) (tt)

Qua bảng 4.11 cho thấy phân Nitrofoska được sử dụng tương đối ít chiếm tỉ lệ

chiếm 6,7% và hộ sử dụng lượng Nitrofoska lớn nhất là hộ ông Nguyễn Quốc Vương

Định dạng
Số trang	116
Dung lượng	1,13 MB