Slide bài giảng môn Nguyên lý kế toán (Trường đại học ngân hàng TP HCM)

7.1.1.1 Khái niệm Sổ kế toán là những quyển sổ hoặc tờ sổ được xây dựng theo mẫu, có liên hệ chặt chẽ với nhau dùng để ghi chép các nghiệp vụ kinh tế phát sinh trên cơ sở số liệu của

SỔ KẾ TOÁN &

KẾ TOÁN

MỤC TIÊU HỌC TẬP

www.themegallery.com

Sau khi nghiên cứu, người học có thể nắm được:

1 Khái niệm và các yêu cầu của sổ kế toán;

2 Các loại sổ kế toán;

3 Kỹ thuật ghi sổ, sửa sổ kế toán;

4 Các hình thức kế toán áp dụng tại các doanh nghiệp.

- Nhật ký-Sổ cái

- Nhật ký chung

- Chứng từ ghi sổ

- Nhật ký chứng từ

7.1 SỔ KẾ TOÁN

7.2 CÁC HÌNH THỨC KẾ TOÁN

Tài liệu tham khảo:

- TS Lê Thị Thanh Hà, TS Trần Thị Kỳ, Giáo trình Nguyên lý kế toán – Trường Đại học Ngân hàng Tp.HCM, nhà xuất bản Thống kê, năm 2011

- PGS,TS Võ Văn Nhị, Nguyên lý kế toán – Trường Đại học Kinh Tế Tp.HCM, nhà xuất bản Đại học Kinh Tế Tp.HCM, năm 2013

- Bộ Tài chính, Thông tư 200/2014, Chế độ kế toán doanh nghiệp

- Chính phủ, Luật Kế toán, năm 2003

- Chính phủ, Nghị định số 129/2004/NĐ-CP ngày 31/5/2004 của Chính phủ, năm 2004

- Website của Bộ Tài chính : www.mof.gov.vn

7.1.1.1 Khái niệm

Sổ kế toán là những quyển sổ hoặc tờ sổ được xây dựng theo mẫu, có liên hệ chặt chẽ với nhau dùng

để ghi chép các nghiệp vụ kinh tế phát sinh trên cơ

sở số liệu của chứng từ kế toán

Sổ kế toán là biểu hiện vật chất cụ thể của

phương pháp tài khoản

Ghi chép trên sổ kế toán là sự thể hiện nguyên lý

của phương pháp ghi sổ kép

7.1.1 Khái niệm và yêu cầu đối với sổ kế toán

7.1.1.1 Khái niệm

Lưu ý: Trường hợp Sổ kế toán lập trên máy vi tính

cũng phải thể hiện đầy đủ các chỉ tiêu quy định cho

từng mẫu sổ Cuối kỳ kế toán (tháng, quý, năm), sau

khi đã hoàn tất việc khoá sổ theo quy định cho từng loại

sổ, đơn vị phải in ra giấy toàn bộ sổ kế toán tổng hợp,

sổ kế toán chi tiết và phải đóng thành từng quyển, ký

tên, đóng dấu, xác nhận của Thủ trưởng đơn vị như sổ

7.1.1.2 Yêu cầu đối với sổ kế toán

 Kết cấu khoa học, hợp lý, đảm bảo thuận tiện cho việc ghi chép, hệ thống hóa, tổng hợp thông tin

Mỗi đơn vị có một hệ thống sổ kế toán cho một kỳ kế toán căn

cứ vào hệ thống sổ kế toán của BTC

Thuận tiện trong ứng dụng các phương tiện kỹ thuật

Sổ kế toán phải đảm bảo những nội dung chủ yếu như ngày tháng ghi sổ, số hiệu và ngày tháng của chứng từ dùng làm căn

cứ ghi sổ, số tiền và nội dung của nghiệp vụ kinh tế phát sinh, số

dư đầu kỳ, số phát sinh trong kỳ, số dư cuối kỳ

7.1.1 Khái niệm và yêu cầu đối với sổ kế toán

 Mỗi đơn vị kế toán chỉ có một hệ thống sổ kế toán cho một kỳ kế toán năm

 Sổ kế toán có nhiều loại Có thể phân loại sổ kế

toán theo các tiêu thức sau:

- Theo phương pháp ghi chép

- Theo nội dung ghi chép

- Theo kết cấu (cấu trúc) sổ

- Theo hình thức tổ chức sổ

PP ghi

chép

ND ghi chép

Cấu trúc sổ

Hình thức sổ

• Sổ kế

toán tổng hợp

• Sổ kế

toán chi tiết

7.1.3.1 Mở sổ

7.1.3.2 Ghi sổ

7.1.3.3 Khóa sổ kế toán

7.1.3.4 Sửa sổ kế toán

7.1.3 Kỹ thuật mở sổ, ghi sổ, khóa sổ và

sửa sổ kế toán

7.1.3.1 Mở sổ

 Sổ kế toán phải mở vào đầu kỳ kế toán năm.

 Đối với những đơn vị kế toán mới thành lập, sổ kế

toán phải mở kể từ ngày thành lập.

 Đầu niên độ kế toán, căn cứ vào số dư cuối kỳ trước

và yêu cầu quản lý cụ thể của từng đối tượng kế toán

trong kỳ, để xây dựng mẫu sổ và ghi số dư đầu kỳ vào

sổ, có thể đóng thành quyển hoặc tờ rời

 Người đại diện theo pháp luật và kế toán trưởng phải

có trách nhiệm ký duyệt trước khi sử dụng

Mọi số liệu ghi trên sổ kế toán bắt buộc phải có chứng từ hợp

pháp, hợp lệ chứng minh

Sổ kế toán phải ghi kịp thời, rõ ràng, đầy đủ theo các nội dung

của sổ Số liệu, thông tin ghi vào sổ kế toán phải chính xác, trung thực, đúng với sổ kế toán

Số liệu ghi trên sổ kế toán của năm sau phải kế tiếp số liệu ghi

trên sổ kế toán năm trước liền kề Sổ kế toán phải ghi liên tục từ

khi mở sổ đến khi khoá sổ

Ghi bằng tay: ghi bằng bút mực, không ghi xen thêm vào phía

trên hoặc phía dưới, không ghi chồng lên nhau, không ghi cách

dòng

Ghi sổ bằng máy vi tính: DN được lựa chọn mua hoặc tự xây

dựng hình thức kế toán trên máy vi tính cho phù hợp

7.1.3 Kỹ thuật mở sổ, ghi sổ, khóa sổ và

sửa sổ kế toán

 Cuối kỳ, khóa sổ bằng cách gạch ngang từ trái sang

phải, cộng số phát sinh trong kỳ và tính ra số dư cuối kỳ trên sổ.

 Công việc thực hiện bao gồm: Cộng phát sinh, tính số

dư cuối kỳ, chuyển cột để cân đối, kiểm tra

7.1.3.4 Sửa sổ kế toán

“ Khi phát hiện sổ kế toán ghi bằng tay có sai sót thì

không được tẩy xóa làm mất dấu vết thông tin, số liệu

ghi sai mà phải sửa chữa theo một trong các phương

pháp sau”:

- Phương pháp cải chính

- Phương pháp ghi bổ sung

- Phương pháp ghi số âm

• Ghi lại bút toán đúng bằng mực thường

3

PP ghi bổ sung

Lập “chứng từ ghi sổ” và ghi thêm số chênh lệch thiếu cho đủ

7.2.1 Khái niệm hình thức kế toán

 Hình thức kế toán là biểu hiện của hệ thống tổ chức sổ kế toán dùng để ghi chép, tổng hợp, hệ thống hóa số liệu kế toán từ chứng từ gốc để từ đó

có thể lập các báo cáo kế toán theo một trình tự và phương pháp nhất định.

Các nội dung cơ bản của hình thức kế toán:

 Số lượng sổ kế toán, kết cấu từng loại sổ;

 Trình tự và phương pháp ghi chép vào từng loại sổ;

 Mối quan hệ giữa các loại sổ với nhau trong quá trình

xử lý thông tin.

7.2.2 Các hình thức kế toán

Các hình thức kế toán đang được áp dụng tại Việt Nam

Chứng

từ Ghi sổ

 Việc lựa chọn hình thức kế toán nào để áp dụng phải

căn cứ vào đặc điểm, qui mô hoạt động sản xuất, kinh

doanh của doanh nghiệp; trình độ nhân viên kế toán;

điều kiện và phương tiện tính toán.

Chứng từ gốc

Sổ, thẻ kế toán chi tiết

NHẬT KÝ - SỔ CÁI

Sổ quỹ

Báo cáo kế toán

Ưu điểm

Mẫu sổ đơn giản, dễ kiểm tra, đối chiếu

Nhược điểm

•Khó phân công công việc

•Chỉ thích hợp với đơn vị có quy mô họat động

nhỏ, số lượng nghiệp vụ không nhiều

số liệu trên các sổ Nhật ký để ghi vào sổ cái theo từng nghiệp vụ phát sinh

Đơn vị tính: đồng

Ngày

ghi sổ SốChứng từNgày Diễn giải Đã ghi sổ cái Số hiệu TK Số phát sinhNợ Có

Cộng chuyển trang sau

NHẬT KÝ THU TIỀN Tháng …… năm………

Đơn vị tính: đồng

nhật ký

TK đối ứng

Số tiền

Số dư đầu kỳ

Cộng số phát sinh

Chứng từ gốc

Sổ cái

Sổ, thẻ kế toán chi tiết NHẬT KÝ CHUNG

Nhật ký

chuyên dùng

Bảng tổng hợp chi tiết

Báo cáo tài chính

Bảng cân đối số phát sinh

Ghi hằng ngày

Ghi cuối kỳ

Đối chiếu, kiểm tra

7.2.2.2 HÌNH THỨC NHẬT KÝ CHUNG

- Bảng cân đối số phát sinh tài khoản

- Các sổ, thẻ kế toán chi tiết

7.2.2.3 HÌNH THỨC CHỨNG TỪ GHI SỔ

Người ghi sổ Thủ trưởng đơn vị Kế toán trưởng (ký, họ tên) (ký, họ tên) (ký, họ tên)

Nội dung Số hiệu TK Số tiền

      Cộng

Chứng từ gốc

CT - GS

Sổ cái

Sổ kế toán chi tiết

Bảng đối chiếu SPS Bảng chi tiết SPS

Báo cáo Tài chính và các báo cáo kế toán khác

Sổ quỹ

Sổ đăng ký CT-GS

7.2.2.3 HÌNH THỨC CHỨNG TỪ GHI SỔ

Ưu điểm

Mẫu sổ đơn giản, dễ ghi chép, đối chiếu, kiểm

tra, thuận tiện cho phân công công việc kế

toán.

Nhược điểm

Ghi chép trùng lặp, khối lượng công việc

nhiều, việc kiểm tra dồn vào cuối tháng.

- Sổ Cái (mẫu theo hình thức Nhật ký chứng từ);

- Sổ hoặc thẻ kế toán chi tiết

7.2.2.4 HÌNH THỨC NHẬT KÝ - CHỨNG TỪ

Ghi có TK 112 – TGNH

Ghi nợ các TK

Cộng

Có TK 112

S N

111 133 151 152 153 156 211 311

Đã ghi sổ Cái ngày tháng năm

Chứng từ gốc

Sổ kế toán ct Bảng PB

Ưu điểm

Giảm bớt khối lượng công việc ghi chép của KT

công việc đều trong tháng, thông tin kịp thời

Nhược điểm

Mẫu sổ phức tạp, đòi hỏi cán bộ kế toán phải

có trình độ chuyên môn cao.

Đặc trưng:

Công việc kế toán được thực hiện theo một chương trình

phần mềm kế toán trên máy vi tính

Sổ tổng hợp

Sổ chi tiết

Yêu cầu: Lựa chọn phương pháp thích hợp để điều chỉnh số

tiền ghi sai trên sổ kế toán 152

Ví dụ chương 7

Chứng từ Diễn giải TK đối

ngày 8/9/N có nội dung “ Chi hoa hồng bán hàng”, số tiền

16.500.000đ đã được ghi sổ cái TK 111 như sau:

Yêu cầu: Lựa chọn phương pháp thích hợp để điều chỉnh số tiền ghi sai trên sổ kế toán 111

Chứng từ Diễn giải TK

đối ứng

Số tiền

Sổ cái TK 111