XÂY DỰNG TRANG WEB PHỤC VỤ CHUYỂN GIAO KỸ THUẬT CHO KHOA THỦY SẢN XÂY DỰNG TRANG WEB PHỤC VỤ CHUYỂN GIAO KỸ THUẬT CHO KHOA THỦY SẢN
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM TP HỒ CHÍ MINH
Trang 2XÂY DỰNG TRANG WEB PHỤC VỤ CHUYỂN GIAO KỸ
THUẬT CHO KHOA THỦY SẢN
Thực hiện bởi
Nguyễn Quyết Tâm
Võ Thị Khánh Vân
Luận văn được đệ trình để hoàn tất yêu cầu cấp bằng Kỹ Sư Nuôi Trồng Thủy Sản
Giáo viên hướng dẫn: Nguyễn Văn Tư
Thành phố Hồ Chí Minh Tháng 08/2006
Trang 3- Tạo liên kết giữa các thành phần nội dung trang web, kiểm tra trên máy tính cá nhân
- Họp và bàn thảo ý kiến, chỉnh sửa lại nội dung
- Đăng kí host chưa để lưu trữ web trên internet và upload, kiểm tra nội dung, hoạt động của trang web
Bước 4:
Xây dựng phần web động
- Cài đặt webportal dùng mã nguồn mở PHP hoạt động với Apache server, MySQL server, chạy thử và kiểm tra ứng dụng
- Tích hợp module thư viện điện tử và thêm nhiều ứng dụng web khác
- Chỉnh sửa, tạo giao diện và tạo liên kết mới cho các thành phần
- Chạy, kiểm tra, cập nhật thông tin trên trang web Bổ sung, cải tiến các ứng dụng, sắp xếp lại các thành phần cho hợp lý
- Cài đặt ứng dụng lên mạng, chạy thử, kiểm tra lỗi, kiểm tra tính tương thích với các loại trình duyệt, tạo bản in thử
- Thăm dò ý kiến đánh giá của độc giả và tiếp thu, sưa chữa
- Tham khảo về khả năng nâng cấp, cập nhật, phát hiện ra các lỗi bảo mật trên trang web và khắc phục, sửa chữa
-Cập nhật thông tin cho trang web ngày càng phong phú hơn
Kết quả
Trang web cho khoa thuỷ sản ra đời với các chức năng sau:
Trang 4- Giới thiệu về Khoa Thủy Sản đến với học sinh, sinh viên và nhiều cá nhân, đơn
- Cung cấp nhiều tiện ích hỗ trợ cho người sử dụng trang web tra cứu thông tin
- Trang web có giao diện thân thiện, dễ sử dụng và quản lý
Trang 5- Designed the outline of the contents and display of the website
- Collected documents, illustrative images Prepared suitable softwares and transfered the documents from other resources to web-documents
Step 3:
- Design web pages to introduce the Faculty of Fisheries and collected aquaculture technologies
- Linked web pages, checked them on localhost
- Consulted and re-edited the contents
- Registed a host and a domain to upload and testing our website
Step 4:
- Set up the main components of the web site based on a webportal architecture
We used open source webportal NukeViet worked with Apache web server and MySQL database server
- Added online library modules and other web applications
- Moded web themes and re-link web pages
- Conducted a poll on the contents, structure of the website; then improved it
- Refered the upgrading, updating abilities, found and fixed security programming errors
- Updated more and more informations for the website
The result:
The website of the Faculty of Fisheries was designed in order to:
- Introduce the faculty to students and other administrative units
- Update informations in training, activities, co-oporations to people who are interested in
- Provide updated events of aquaculture, scientific researches, technical documents to students and researchers everywhere
- Expand extension activities to local extensioners, farmers throughout the online extesion services
- Intergrated an online librabry of training, studying, research documents in fisheries sector
Trang 6- Installed a forum for discusstion among the members, contacting between guests and the Faculty of Fisheries
- The web site has a friendly theme, easy to search, read, post informations and website management is very easy
Trang 7CẢM TẠ
Để hoàn thành luận văn này, chúng tôi đã nhận được sự giúp đỡ của nhiều thầy
cô Khoa Thuỷ Sản Trường Đại Học Nông Lâm Thành Phố Hồ Chí Minh và các tổ chức,
cá nhân khác Nhân đây, chúng tôi xin chân thành bày tỏ lòng biết ơn chân thành đến:
Ban Giám hiệu và Ban Giám đốc Trung tâm tin học Trường Đại học Nông Lâm Thành phố Hồ Chí Minh đã tạo điều kiện cho chúng tôi thực hiện đề tài
Ban chủ nhiệm cùng toàn thể quý thầy cô Khoa Thuỷ Sản đã tận tình giảng dạy
và truyền đạt những kiến thức quý báu cho chúng tôi trong suốt quá trình học tập tại trường Đặc biệt là thầy Lê Thanh Hùng, thầy Phạm Văn Nhỏ, thầy Nguyễn Hữu Thịnh, thầy Huỳnh Phạm Việt Huy, thầy Nguyễn Hoàng Nam Kha, thầy Phạm Duy Tân, cô Đặng Thanh Hòa đã hết sức giúp đỡ chúng tôi trong quá trình thu thập tài liệu
Chúng tôi xin gửi lòng biết ơn sâu sắc đến thầy Nguyễn Văn Tư đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ và tạo điều kiện thuận lợi cho chung tôi hoàn thành luận văn tốt nghiệp
Đồng thời chúng tôi xin chân thành cám ơn đến công ty Ấn Tượng Net đã cung cấp mã nguồn cho website, các quản trị viên của các trang web ria1.org, khoahocthuysan.com, vietlinh.com.vn đã giúp đỡ và cho phép chúng tôi sử dụng thông tin từ website của họ
Cuối cùng, chúng tôi cũng muốn bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới ba mẹ, những người thân, bạn bè, … đã luôn động viên, khích lệ chúng tôi trong học tap và sinh hoạt
Xin chúc tất cả dồi dào sức khỏe, vui vẻ và gặt hái được nhiều thành công trong công việc cũng như trong cuộc sống !
Trang 8DANH SÁCH HÌNH ẢNH xi
DANH SÁC CÁC BẢNG xiv
I.GIỚI THIỆU 1
1.1 Động Cơ Xây Dựng Đề Tài1
1.2 Mục Đích, Định Hướng Và Yêu Cầu Khi Thực Hiện Đề Tài 2
1.2.1 Mục đích 2 1.2.2 Định hướng 3
1.2.3 Yêu cầu khi xây dựng web site 3
II KHẢO SÁT HIỆN TRẠNG CÁC TRANG WEB VÀ LỰA CHỌN CÔNG
2.1 Khảo Sát Hiện Trạng 6
2.1.1 Các tiêu chí đưa ra khi đánh giá web site 6
2.1.2 Kết quả khảo sát 7
2.2 Lựa Chọn Công Cụ Thiết Kế Web 19
III PHÂN TÍCH KỸ THUẬT VÀ MÔ HÌNH HOẠT ĐỘNG CỦA TRANG
WEB KHOA THỦY SẢN 21
3.1 Mô Tả Kỹ Thuật Được Thiết Kế Trong Trang Web 21
3.1.1 Giới thiệu về World Wide Web 21
3.1.2 Giới thiệu về portal 21
3.2 Mô Tả Hệ Thống Web Portal Sử Dụng Làm Trang Web Cho Khoa Thủy
3.3 Cơ Chế Web 24
3.4 Cấu Hình Chạy Thử Nghiệm Webportal Khoa Thủy Sản 26
3.4.1 Giới thiệu về trình duyệt Web 26
Trang 93.4.3 Giới thiệu về hệ quản trị cơ sở dữ liệu MySQL 28
3.4.4 Cơ sở dữ liệu của webportal Khoa Thủy Sản 30
3.5 Cách Thức Tổ Chức Làm Việc Trong Web Portal 30
IV MÔ TẢ GIAO DIỆN, CÁC CHỨC NĂNG VÀ ĐẶC ĐIỂM KỸ THUẬT
4.1 Mô Tả Giao Diện Trang Web 33
4.1.1 Giao diện demo của web portal Khoa Thủy Sản 34
4.1.2 Giao diện trang chủ 34
4.1.3 Tóm tắt các chức năng của web portal Khoa Thủy Sản 41
4.2 Trang Web Thông Tin Chung Về Khoa Thủy Sản 58
4.2.1 Mô tả giao diện 58 4.2.2 Ý nghĩa, mục đích thiết kế các mục nội dung 60
4.3 Giải Thích Kỹ Thuật Thiết Kế Phần Trang Web Giới Thiệu Về Khoa 68
4.3.1 Đặc điểm chung của những thông tin trong khu vực “Trang chính” 68
4.3.2 Phân tích cấu trúc thư mục sắp xếp dữ liệu 70
V MÔ TẢ ĐẶC ĐIỂM THIẾT KẾ VÀ ĐẶC ĐIỂM HOẠT ĐỘNG
CỦA MỘT SỐ MODULE ỨNG DỤNG CHÍNH TRONG TRANG
WEB KHOA THỦY SẢN 73
5.1 Ứng Dụng Tin Tức 73
5.1.1 Cách thể hiện nội dung của tin tức 73
5.1.2 Quản lý tin tức và đăng tin 79
5.2 Ứng Dụng Diễn Đàn 87
5.2.1 Giới thiệu 87 5.2.2 Cách thể hiện nội dung của diễn đàn 88
5.2.3 Giao diện của diễn đàn 90
5.2.4 Các hình thức chia sẻ thông tin trên diễn đàn 93
5.2.5 Quy trình tạo bài viết trong diễn đàn 93
5.2.6 Quản lý diễn đàn 96 5.3 Module Thư Viện Điện Tử 97
5.3.1 Giới thiệu 97 5.3.2 Mô tả hoạt động của thư viện điện tử 98
5.3.3 Mô tả giao diện thư viện điện tử 99
5.3.4 Quản lý thư viện điện tử 103
Trang 106.2 Các Công Việc Quản Lý Cần Phải Làm Thường Xuyên 110
6.2.1 Quản lý thành viên 110
6.2.2 Sao lưu cơ sở dữ liệu 112
VII KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ 113
7.1 Kết Luận 113 7.1.1 Về nội dung 113
7.1.2 Về kỹ thuật 113 7.2 Đề Nghị 113
7.2.1 Về nội dung 113
7.2.2 Về kỹ thuật 114 7.3 Hướng Phát Triển 114
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Trang 11DANH SÁCH BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ
ĐỀ MỤC TRANG
Biểu đồ 3.1 So sánh số lượng tên miền sử dụng các loại web server chính
trên internet từ tháng 8 năm 1995 đến tháng 8 năm 2006 27
Sơ đồ 3.1 Kiến trúc ba lớp của webportal 23
Sơ đồ 3.2 Cơ chế hoạt động của web tĩnh 24
Sơ đồ 3.3 Cơ chế hoạt động của webportal Khoa Thủy Sản 26
Sơ đồ 3.4 Cấu trúc trong trang web Khoa Thủy Sản 30
Sơ đồ 3.5 Liên kết trong web site của Khoa Thủy Sản 31
Sơ đồ 5.1 Sơ sơ đồ mô tả cách thể hiện của các nhóm tin trong trang chủ 74
Sơ đồ 5.2 Sơ đồ thể hiện cac bản tin trong cùng trang chủ đề 76
Trang 12DANH SÁCH HÌNH ẢNH
Hình 2.1 Giao diện trang chính của web Khoa Thủy Sản 7 Hình 2.2 Giao diện trang chủ web Trung tâm Tin học Bộ Thủy Sản 8 Hình 2.3 Giao diện trang chính của web Viện Nghiên cứu Nuôi trồng
Thủy sản I 10 Hình 2.4 Giao diện trang web Khoa Thủy Sản Trường Đại học Cần Thơ 11 Hình 2.5 Template 1 trên giao diện trang chính của trang web Trường
Đại học Thủy Sản Nha Trang 12
Hình 2.6 Template 2 của trang chính web Trường Đại học Thủy Sản
Nha Trang 13 Hình 2.7 Giao diện trang chính của web Công ty Việt Linh 15 Hình 2.8 Một phần giao diện trang nhất của báo điện tử VNEXPRESS 17 Hình 2.9 Một phần giao diện trang nhất của báo Vietnamnet 18 Hình 3.1 Phần trang web giới thiệu Khoa Thủy sản được xây dựng trên
mô hình web tĩnh 25 Hình 4.1 Giao diện trang chủ web Khoa Thủy Sản 35 Hình 4.2 Form để người sử dụng tra cứu các tin đã đăng tải, tìm kiếm
nhóm tin 42 Hình 4.3 Một trang tin tức của web site Khoa Thủy Sản 43 Hình 4.4 Trang thư viện điện tử Khoa Thủy Sản 44 Hình 4.5 Giao diện chính của trang Diễn đàn 46 Hình 4.6 Một diễn đàn con cấp hai với nhiều nội dung thảo luận thuộc
cùng lĩnh vực 47 Hình 4.7 Giao diện trang đăng ký mới 59 Hình 4.8 Thông tin thể hiện khi người sử dụng nhấn “Kiểm tra dữ liệu
đưa vào” 50 Hình 4.9 Thông tin thể hiện sau khi người sử dụng đăng ký thành công
làm thành viên 50 Hình 4.10 Kết quả “Tìm Giáo trình” trong chức năng “Tìm kiếm trên
Hình 4.11 Chức năng “xem điểm” liên kết với trang web của Phòng Đào
Trang 13Hình 4.12 Thông tin tuyển sinh trên báo Tuổi trẻ trong liên kết với trang web
Khoa Thủy Sản 53 Hình 4.13 Một loại từ điển trực tuyến trong liên kết với trang web khoa 54 Hình 4.14 Form nhận tin qua email 56 Hình 4.15 Chức năng đếm số thành viên và số lượt truy cập, thành viên
đang truy cập 57 Hình 4.16 Đề mục “Hợp tác quốc tế” 61 Hình 4.17 Trang luật, văn bản pháp quy trong đề mục “Thư viện khoa” 61 Hình 4.18 Trang mục lục sách tham khảo trong đề mục “Thư viện khoa” 62 Hình 4.19 Đề mục “Trang sinh viên” 62 Hình 4.20 Thông tin đào tạo của ngành Nuôi trồng thủy sản trên đề mục
“Đào tạo” 63 Hình 4.21 Đề mục “Kỹ thuật nuôi thủy sản” 65 Hình 4.22 Một đối tượng nuôi cụ thể 66 Hình 4.23 Đề mục “Bệnh – Môi Trường” 66 Hình 4.24 Trang bệnh của một đối tượng cụ thể 67 Hình 4.25 Cấu trúc sắp xếp các thư mục chứa nội dung trong trang web
giới thiệu Khoa Thủy sản 70 Hình 4.26 Giao diện mẫu của một trang web hướng dẫn kỹ thuật nuôi 72 Hình 5.1 Một phần giao diện trang chủ web Khoa Thủy Sản 73 Hình 5.2 Cách thể hiện các bản tin trong cùng một trang chủ đề 75 Hình 5.3 Cách thể hiện của một bản tin trên trang web Khoa Thủy Sản 77 Hình 5.4 Giao diện của trang quản lý tin tức 79 Hình 5.5 Giao diện diễn đàn chính 90 Hình 5.6 Giao diện diễn đàn cấp hai 91 Hình 5.7 Giao diện của một trang chủ đề tại diễn đàn Khoa Thủy Sản 92 Hình 5.8 Giao diện cửa sổ tạo bài viết mới trong diễn đàn Khoa Thủy
Hình 5.9 Giao diện cửa sổ sửa bài viết trong diễn đàn Khoa Thủy Sản 94 Hình 5.10 Giao diện trang quản lý của diễn đàn Khoa Thủy Sản 96 Hình 5.11 Giao diện trang chính của Thư viện điện tử Khoa Thủy Sản 99 Hình 5.12 Giao diện trang liệt kê và tóm tắt nội dung tài liệu của thư viện
điện tử 100
Trang 14Hình 5.13 Giao diện trang không cho phép tải file từ thư viện 101 Hình 5.14 Giao diện trang cho phép tải tài liệu từ thư viện 102 Hình 5.15 Giao diện trang quản lý tài liệu trên thư viện điện tử 104 Hình 5.16 Giao diện trang sửa file tài liệu trong thư viện điện tử 106 Hình 6.1 Bảng điều khiển của người quản trị 109 Hình 6.2 Giao diện trang đăng ký thành viên trên webportal Khoa Thủy
Trang 15DANH SÁCH CÁC BẢNG
ĐỀ MỤC TRANG
Bảng 3.1 So snh các hệ quản trị cơ sở dữ liệu có thể chạy trên những hệ
điều hành 28
Bảng 4.1 Bảng mơ tả giao diện trang chủ web Khoa Thủy Sản 34
Bảng 4.2 Bảng mô tả chức năng của trang chủ trang web Khoa Thủy Sản 36
Bảng 4.3 Mơ tả giao diện trang web thơng tin chung về Khoa Thủy Sản 58
Bảng 4.4 Bảng mô tả chức năng trang thông tin chung của trang web Khoa
Thủy Sản 59 Bảng 5.1 Liệt kê các chức năng trong trang quản lý tin tức 79
Bảng 6.1 Tóm tắt các chức năng có trong bảng điều khiển của người quản
trị 109
I GIỚI THIỆU
Trang 161.1 Động Cơ Xây Dựng Đề Tài
Hiện nay, internet đã thực sự phát triển và đi vào mọi hoạt động của các cơ quan, công ty, xí nghiệp và các tổ chức, mọi tầng lớp nhân dân Internet là công cụ đắc lực để lưu trữ, trao đổi, cung cấp thông tin, liên lạc, giải trí và rất nhiều tiện ích khác Trong số những ứng dụng trên môi trường internet thì world wide web (WWW) là công
cụ liên lạc trực quan, sinh động và thân thiện được ra đời rất sớm, là ứng dụng trên internet phát triển mạnh nhất ở thời điểm này Trên thế giới hiện nay có hàng tỉ web site đang được sử dụng có hiệu quả Hầu hết các công ty, cơ quan hay ngay cả những cá nhân ở các nước phát triển đều có một web site hay một trang web riêng hỗ trợ cho công việc của đơn vị mình Khi sử dụng world wide web là công cụ thông tin, người sử dụng
có được những tiện lợi và ưu điểm so với các phương tiện truyền thông khác là :
- Là công cụ giao tiếp trực quan, qua đó người sử dụng có thể được minh họa bằng văn bản, hình ảnh, âm thanh, video,… rất sinh động và dễ hiểu
- Do không bị giới hạn về số lượng trang viết, khổ giấy, thời lượng phát,… nên số lượng thông tin được thể hiện trên một trang web thường rất đa dạng, phong phú
- Việc truy cập thông tin có thể diễn ra ở mọi lúc, mọi nơi, không phụ thuộc vào thời gian, địa điểm Người sử dụng tự chọn lựa thông tin mà họ quan tâm, xem lại những thông tin đã được lưu trữ dễ dàng
- Việc cập nhật thông tin diễn ra đơn giản, nhanh chóng và hầu như ngay lập tức thông tin có thể đến với người sử dụng ở khắp nơi trên thế giới Do đó có thể chuyển đến người đọc những thông tin có tính chất thời sự nhất
- Chi phí xuất bản, lưu trữ dữ liệu và thông tin thấp, khả năng cập nhật, sửa chữa, quản lý thông tin linh hoạt, thuận tiện Đa số người sử dụng được cung cấp thông tin miễn phí và chi phí để kết nối internet hiện nay cũng rất thấp
Với những ưu điểm đó, theo xu hướng hiện đại hóa thì ngày càng có nhiều công việc được thực hiện thông qua môi trường công nghệ thông tin mà sử dụng nhiều
và đa dạng nhất là các ứng dụng trên internet Bằng cách áp dụng công nghệ thông tin vào công việc sẽ giúp giảm chi phí và tăng năng suất lao động, các cơ quan, đơn vị dần xây dựng cho mình môi trường làm việc điện tử và sử dụng ngày càng nhiều tài nguyên
từ internet
Các tổ chức hiện nay đang nhanh chóng xây dựng web site cho đơn vị mình để kịp thời phục vụ công việc Hầu như các cơ quan cấp bộ, ngành, tỉnh thành, đơn vị nào cũng có web site của mình
Khoa Thủy Sản Trường Đại học Nông Lâm Tp.HCM là một trong những đơn
vị đào tạo nhân lực, nghiên cứu và chuyển giao khoa học lớn trong lĩnh vực thủy sản Công việc của khoa cần rất nhiều sự thông tin liên lạc như:
- Giới thiệu khoa, cung cấp thông tin đào tạo và tin tức tuyển sinh đến với học sinh, sinh viên và người làm việc trong ngành thủy sản ở khắp nơi
- Thông tin về nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ, hỗ trợ kỹ thuật
Trang 17- Liên lạc, thông tin giữa khoa và các đơn vị, cá nhân xung quanh nhiệm vụ và chức năng của Khoa
Để làm được những công việc đó, Khoa Thủy Sản cần phải có trang web riêng
để hỗ trợ cho việc thông tin, tiết kiệm thời gian, chí phí công tác, chi phí phát hành các
ấn phẩm tuyển sinh, chuyển giao kỹ thuật Đồng thời, với trang web của mình cũng giúp cho sinh viên hiểu rõ hơn về đơn vị đang đào tạo mình, tạo cơ hội cho người dân và người nghiên cứu ở khắp nơi biết đến khoa Trang web cũng sẽ giúp cho công việc chuyển giao kỹ thuật, khuyến ngư của khoa tiến hành thuận lợi và đến với người dân nhanh chóng, rộng rãi hơn
Trên thực tế, Khoa Thủy Sản đã có trang web riêng nhưng nội dung rất nghèo nàn, thông tin không được cập nhật thường xuyên mà nguyên nhân chủ yếu là do trang web không hỗ trợ cập nhật trực tuyến Việc cập nhật đòi hỏi phải thiết kế lại trang web
là không phù hợp với khả năng của đa số cán bộ ở Khoa
Do đó việc chúng tôi tiến hành xây dựng trang web mới phục vụ giảng dạy và chuyển giao kỹ thuật cho Khoa Thủy Sản là cần thiết để khoa có một web site với nội dung phong phú, hiện đại, nhiều chức năng và tăng cường khả năng cập nhật mạnh hơn, phục vụ ngày càng tốt cho công việc của khoa và của cộng đồng Thông qua việc làm này chúng tôi cũng vận dụng những kiến thức mà mình đã được đào tạo để xây dựng nền móng nội dung kỹ thuật thủy sản cho trang web
1.2 Mục Đích, Định Hướng và Yêu Cầu Khi Thực Hiện Đề Tài
1.2.1 Mục đích
Mục đích của đề tài khi xây dựng hoàn chỉnh trang web là:
- Giới thiệu về Khoa Thủy Sản đến với học sinh, sinh viên, và nhiều cá nhân đơn vị khác
- Cập nhật thông tin đào tạo, thông tin hoạt động, tin hợp tác để học sinh, sinh viên và mọi người quan tâm tham khảo
- Cung cấp tin tức thời sự về thủy sản, nghiên cứu khoa học, hỗ trợ tài liệu kỹ thuật cho sinh viên của khoa và người nghiên cứu ở mọi nơi Đem đến cho họ những kỹ thuật, thành tựu khoa học mới, những xu hướng phát triển nghề thủy sản trên thế giới, ở Việt Nam, giúp người dân có kiến thức để nhanh chóng ứng dụng vào thực tiễn một cách đồng bộ
- Mở rộng tầm hoạt động của công tác khuyến ngư đến với cán bộ khuyến ngư địa phương, nông dân ở thông qua các hình thức khuyến ngư trực tuyến
- Xây dựng thư viện trực tuyến về tài liệu thông tin phục vụ dạy, học, nghiên cứu trong ngành thủy sản
- Tạo diễn đàn trao đổi thông tin, thảo luận cho thành viên trang web, liên lạc giữa khách và Khoa Thủy Sản
- Cung cấp nhiều tiện ích hỗ trợ cho người sử dụng trang web tra cứu thông tin
Trang 181.2.2 Định hướng
Để thực hiện được tất cả những mục đích trên thì bắt buộc chúng tôi phải xây dựng một trang web dựa trên công nghệ web động để hỗ trợ việc cập nhật trực tuyến, sử dụng thông tin từ nhiều nguồn, quản lý thông tin có hiệu quả, dễ điều hành, sử dụng, đồng thời có thể trao đổi thông tin hai chiều giữa đơn vị đào tạo là Khoa Thủy Sản và người sử dụng thông tin, cộng tác viên của web site
Bằng kinh nghiệm và một số khảo sát thực tế, chúng tôi đã chọn mô hình của một cổng thông tin (portal) để xây dựng trang web Loại hình cổng thông tin mà chúng tôi sử dụng là cổng thông tin dành cho web site tin tức Trong web site cũng có những phần chúng tôi sử dụng công cụ thiết kế web tĩnh tùy theo nội dung và yêu cầu thể hiện thông tin của các trang web đó
1.2.3 Yêu cầu khi xây dựng web site
a/ Chức năng thông tin
Trang web hỗ trợ việc cập nhật tin tức mọi lúc, mọi nơi, có khả năng đăng tải những tin tức thời sự nhanh nhất
Thông tin khi được đưa lên web site đều được quản lý chặt chẽ, người quản lý kiểm soát được tất cả mọi thông tin được đăng trên trang web Người quản lý nắm rõ nguồn gốc của tin tức và chịu trách nhiệm khi tin tức được đăng
Việc lưu trữ thông tin phải rõ ràng theo các mục nội dung của nó để tiện cho việc quản lý, cập nhật
Người quản trị là người có thẩm quyền cao nhất quản lý thông tin
Thông tin do bất cứ thành viên, cộng tác viên nào xây dựng nên được đưa tới người được giao nhiệm vụ kiểm duyệt và có thể cho đăng tải khi đạt yêu cầu hoặc hủy
bỏ, trả về nếu không đạt yêu cầu
c/ Quản lý người dùng
Cổng thông tin bao gồm rất nhiều ứng dụng và là môi trường cộng tác rất chặt chẽ với người dùng trên trang web, nhiều ứng dụng của cổng thông tin yêu cầu phải là
Trang 19Vì web hỗ trợ quản lý, xây dựng và khai thác thông tin trực tuyến nên đòi hỏi phải có nhóm người quản trị, nhóm thành viên, nhóm độc giả,… Mỗi nhóm được cấp quyền khác nhau trên trang web, khi đó họ có một số quyền liên quan như quyền được đọc, được đăng bài viết, được sửa bài viết, góp ý, tải tài liệu,…
Người dùng phải đăng ký để được xét cấp quyền, nếu vi phạm nội quy có thể
bị tước quyền Khi được cấp quyền, người dùng có thể tham gia vào công việc của web site, được cung cấp nhiều tiện ích trên web site, đồng thời có trách nhiệm đối với sự phát triển của web site
Thông tin thành viên được lưu trữ trên web site để người quản trị và các thành viên có thể liên hệ, chỉ người quản trị và bản thân thành viên mới có thể thay đổi thông tin của thành viên đó
d/ Yêu cầu về trình bày
Thông tin phải chia thành các mục, mỗi mục là một nhóm tin có liên quan với nhau để người dùng dễ quan sát bố cục của trang web và lựa chọn nhóm thông tin cần tham khảo
Sự sắp xếp các mục phải hợp lý, các mục thuộc về một khối nội dung thì xếp gần nhau (ví dụ: kỹ thuật gồm có kỹ thuật nuôi thủy sản, sản xuất giống, bệnh học thủy sản,…) Vị trí của các mục trên trang web, đường dẫn liên kết trên trang web phải bố trí
rõ ràng, hợp lý để người đọc nhanh chóng tìm thấy thông tin cần đọc
Màu sắc trang web phải bố trí hài hòa, rõ ràng, tạo sự đơn giản, nhưng vẫn đẹp, phù hợp với chủ đề thủy sản và thể hiện là một trang web về kỹ thuật
Ngôn ngữ tiếng Việt thể hiện phải chuẩn xác, mọi người dù ở đâu vẫn có thể đọc được mà không cần phải cài đặt hay chỉnh sửa gì thêm
Người quản lý, biên tập viên có thể đăng tải, quản lý thông tin theo chức năng của mình, duyệt, chỉnh sửa thông tin ngay tại trình duyệt và không cần phải hiểu biết về
kỹ thuật thiết kế web
f/ Yêu cầu về tốc độ làm việc
Trang 20Trang web được thiết kế giảm thiểu các chi tiết đồ họa rườm rà phức tạp, làm chậm quá trình tải về và hiện nội dung lên trình duyệt, đồng thời chiếm dụng bộ nhớ và băng thông của máy chủ
g/ Yêu cầu về khả năng bảo vệ và lưu trữ
Trang web có thể tự động tạm dừng hoạt động khi gặp sự cố về cơ sở dữ liệu, báo lỗi khi không tìm thấy thông tin, … Người quản trị có thể cho trang web tạm dừng hoạt động, ngừng đăng ký thành viên, thay đổi mật khẩu của thành viên khi bị lấy cắp,…
Khi backup trang web chỉ cần download toàn bộ file trên máy chủ và backup
cơ sở dữ liệu, khi phục hồi hoặc chuyển máy chủ chỉ cần chép lại file, qua một vài thao tác đơn giản cấu hình lại nguồn dữ liệu là trang web có thể hoạt động bình thường
h/ Khả năng mở rộng
Được xây dựng theo mô hình của một webportal nên trang web có thể nâng cấp, mở rộng lấy thông tin, chạy rất nhiều các ứng dụng khi được cài đặt Việc cài đặt các công cụ phải đơn giản và hoạt động tương đối độc lập đối các thành phần khác trên web site
i/ Tính đơn giản trong quản lý và sử dụng
Sau khi xây dựng xong trang web, chúng tôi sẽ trao quyền quản lý lại cho cán
bộ Khoa Thủy Sản để xây dựng và phát triển nội dung cho trang web, sử dụng trang web để phục vụ tuyên truyền thông tin và giao tiếp với bên ngoài thông qua internet Ngoài việc xây dựng trang web đa chức năng, chúng tôi cũng cố gắng đơn giản hóa việc quản lý, tránh gây ra các khó khăn vì không đòi hỏi người quản lý phải có kiến thức tin học mới quản lý được trang web
Trang 21II KHẢO SÁT HIỆN TRẠNG CÁC TRANG WEB VÀ LỰA CHỌN
CÔNG CỤ THIẾT KẾ WEB
2.1 Khảo Sát Hiện Trạng
Chúng tôi đã tiến hành khảo sát với một số web site sau:
Trang web hiện tại của Khoa Thủy Sản Trường Đại học Nông Lâm TP Hồ Chí Minh, địa chỉ www.hcmuaf.edu.vn/cackhoa/kts
Trang trang web của Trung Tâm Tin Học Bộ Thủy Sản, địa chỉ www.fistenet.gov.vn
Trang web của Viện Nghiên Cứu Nuôi Trồng Thủy Sản I, địa chỉ www.ria1.org Trang web của Trường Đại Học Cần Thơ, địa chỉ www.ctu.edu.vn
Trang web của Trường Đại Học Thủy Sản Nha Trang, địa chỉ www.dhts.edu.vn Trang web của công ty Việt Linh, địa chỉ www.vietlinh.com.vn
Các trang web tin tức trực tuyến, bao gồm: báo Việt Nam Net (www.vietnamnet.vn), báo VNEXPRESS (www.vnexpress.net)
2.1.1 Các tiêu chí đưa ra khi đánh giá web site
- Ngôn ngữ, kỹ thuật thiết kế trang web
- Giao diện của trang web
- Số lượng, chất lượng nội dung thông tin
- Khả năng thu hút người đọc của trang web
- Khả năng cập nhật của trang web
- Tính thân thiện đối với người sử dụng
Trang 222.1.2 Kết quả khảo sát
a/ Trang web của Khoa Thủy Sản
Hình 2.1 Giao diện trang chính của web Khoa Thủy Sản
+ Được xây dựng dựa trên ngôn ngữ thiết kế web tĩnh, dùng ngôn ngữ HTML và
sử dụng javascrip hỗ trợ
+ Đồ họa đơn giản, nhưng tốc độ tải về không nhanh và hình ảnh thể hiện không đầy đủ dù chúng tôi đã thử truy cập nhiều lần ở nhiều điểm dịch vụ Xác định nguyên nhân có thể là do tốc độ đường truyền không đạt yêu cầu, các hình ảnh liên kết bị hư hỏng
+ Có nhiều hình ảnh minh họa, nhưng một số hình được đăng không đúng tỉ lệ + Thời gian cập nhật mới nhất là vào ngày 8 tháng 10 năm 2004 là quá cũ + Số lượng đề mục thông tin tương đối đầy đủ
+ Đánh giá lượng thông tin trong các đề mục là khá nghèo nàn, ít về số lượng và chất lượng
+ Việc cập nhật đòi hỏi phải thiết kế lại gần như toàn bộ trang web, khả năng cập nhật trực tuyến không có
+ Khả năng trao đổi thông tin với người sử dụng thông tin, nhận bài viết cộng tác, thông tin góp ý không có
Kết luận: trang web đã quá cũ, thông tin không thu hút được sự chú ý của người
Trang 23b/ Trang web của Trung Tâm Tin Học Bộ Thủy Sản
Hình 2.2 Giao diện trang chủ trang web Trung tâm Tin học Bộ Thủy Sản
Trang 24+ Được xây dựng lại vào năm 2006, dựa trên công nghệ thiết kế web động, dùng ngôn ngữ thiết kế ASP , mã nguồn được thiết kế dành riêng cho trang web
+ Đồ họa đơn giản, màu sắc không thật đẹp nhưng bố trí hài hòa, phù hợp với nội dung của web site thông tin khoa học Số lượng hình ảnh minh họa được đăng ở mức độ vừa phải, đa số các bài viết đều được minh họa bằng hình ảnh
+ Bố cục các đề mục thông tin hợp lý, số lượng các đề mục đa dạng
+ Nội dung thông tin: các thông tin có thời gian cập nhật khá mới, nhưng chưa được phong phú vì web site vừa được xây dựng lại
+ Do có nhiều thông tin quan trọng và khá mới từ Bộ Thủy Sản và được cập nhật hàng tuần nên web site thu hút được một lượng đáng kể bạn đọc trong ngành Nhiều thông tin thể hiện được tính thời sự của tin tức
+ Khả năng cộng tác với người dùng gần như không có, thông tin được trao đổi một chiều duy nhất từ bộ phận biên tập đến người đọc
+ Khả năng mở rộng các chức năng, ứng dụng cho trang web bị hạn chế vì trang web được thiết kế theo mã nguồn riêng, không tuân theo các tiêu chuẩn nào hiện có để
có thể tích hợp với các ứng dụng web có sẵn
Kết luận: Đây là một web site được chú ý xây dựng từ đơn vị quản lý, đảm bảo được chức năng đăng tải thông tin và đảm bảo tính thời sự của thông tin Tuy nhiên khả năng cập nhật thông tin, thay đổi giao diện, mở rộng các ứng dụng khác cho web site sẽ
bị hạn chế
Trang 25c/ Trang web của Viện Nghiên Cứu Nuôi Trồng Thủy Sản I
Hình 2.3 Giao diện trang chính của web Viện Nghiên cứu Nuôi trồng Thủy sản 1 + Trang web được xây dựng theo mô hình của một portal thông tin, tích hợp nhiều chức năng và ứng dụng web Trang web được thiết kế theo mã nguồn mở PHP, xây dựng trên hệ thống webportal có sẵn là XOOPS 2.0
+ Giao diện đồ họa đơn giản, bố cục các mục thông tin hợp lý và dễ nhận biết Nhiều bài viết có hình ảnh minh họa
+ Thông tin được cập nhật mới liên tục, số lượng các đề mục phong phú, lượng tin tức trong web site khá nhiều và chi tiết Trang web còn có thêm thư viện điện tử, diễn đàn trao đổi trực tuyến tạo mối quan hệ thân thiện và mở rộng trao đổi cung cấp thông tin cho người đọc Chức năng tìm kiếm trên trang web cũng giúp ích rất nhiều cho việc tìm kiếm thông tin trong trang web
+ Trang web cho phép đăng kí thành viên miễn phí để cấp quyền trao đổi thông tin, sử dụng tài liệu, mở rộng môi trường cộng tác,…
Trang 26+ Vì mới được xây dựng lại vào năm 2006 nên số lượng bạn đọc còn tương đối
ít Tuy nhiên, theo ước đoán số lượng bạn đọc của trang web sẽ gia tăng khi được quảng
bá rộng rãi
+ Web site ria1.org được xây dựng trên mô hình của một portal tin tức, có khả năng tích hợp ngay lập tức nhiều ứng dụng nên khả năng mở rộng, nâng cấp cho trang web là rất rộng mở
Kết luận: Đây là một web site được xây dựng theo xu hướng thiết kế web mới, được cập nhật về mặt công nghệ, hứa hẹn nhiều tiềm năng phát triển
d/ Trang web của Khoa Thủy Sản Trường Đại Học Cần Thơ
Hình 2.4 Giao diện trang web Khoa Thủy Sản Trường Đại học Cần Thơ
+ Giao diện chính của trang web được thu gọn trong khuôn khổ của một màn hình máy tính độ phân giải 800 x 600 Ngôn ngữ thiết kế web là ngôn ngữ thiết kế web tĩnh, dùng chủ yếu là mã HTML để viết web
+ Màu sắc đơn giản, hài hòa giữa các thành phần trong trang web Số lượng hình ảnh minh họa cho trang web còn ít
+ Sự bố trí các mục nội dung tương đối đầy đủ, tuy nhiên khi đi sâu vào từng mục thì có rất nhiều mục chưa được cập nhật thông tin, số lượng thông tin còn rất ít
+ Sự bố trí thông tin trong các mục chưa thân thiện, người dùng khó truy cập đến thông tin mà họ mong muốn
+ Trong phần đào tạo từ xa, số lượng tài liệu nhiều, thông tin phong phú Nhưng như đã nói ở trên, web site được thiết kế theo mã HTML nên khả năng cập nhật rất hạn chế, thông tin không mang tính thời sự và việc cập nhật rất khó khăn
+ Do sự chú ý đầu tư về xây dựng giáo trình đào tạo từ xa nên trang web của Khoa Thủy Sản thu hút được một số lượng độc giả nhất định, chủ yếu là những người làm việc trong ngành thủy sản, sinh viên học thủy sản,… truy cập vào web site Mối liên hệ chủ yếu giữa người đọc với những thông tin trên trang web chủ yếu là nhờ các công cụ tìm tiếm như Google, Yahoo Search,… Việc lấy thông tin bằng cách truy cập vào địa chỉ chính thức của web site là rất hạn chế
+ Ngoài ra, chúng tôi còn nhận thấy một số loại tài liệu trên trang web dùng font không theo chuẩn Unicode nên không thể đọc được bình thường nếu không thay chọn lại font trong trình duyệt web
Trang 27Kết luận: Trang web của Khoa Thủy Sản Trường Đại học Cần Thơ có sự chú ý xây dựng nhưng việc thực hiện chưa tiến hành mạnh mẽ và đồng nhất nên xét về tổng thể, đây là một trang web chưa hoàn hảo Tuy nhiên, nội dung các loại tài liệu như giáo trình, nghiên cứu khoa học nên trang web vẫn thu hút được một lượng độc giả không thường xuyên
e/ Trang web của Trường Đại học Thủy Sản Nha Trang
Hình 2.5 Template 1 trên giao diện trang chính của trang web Trường Đại học Thủy Sản Nha Trang
Trang 28Hình 2.6 Template 2 của trang chính web Trường Đại học Thủy Sản Nha Trang + Giao diện chính của web site được gói gọn trong một trang màn hình, các menu được xếp theo nhiều cấp nên nhìn trang web khá gọn Trang web được thiết kế bằng ngôn ngữ ASP, là một trang web động
+ Màu sắc của web site thể hiện khá hài hòa, có minh họa bằng hình ảnh, giao diện trang chủ có nhiều đường nét và màu sắc mềm mại Trang web sử dụng hai templates thay đổi khi người đọc truy cập vào các nội dung trên trang web Về đồ họa
và trình bày vấp phải một số nhược điểm:
- Ở một số đoạn nối các menu các khối hình ảnh không liên tục với nhau tạo nên những đoạn nối xấu, các hình ảnh nền và nút của menu dọc thô sơ, không thẩm mỹ Thanh menu ngang trên và dưới trang web cùng thể hiện một nội dung ( ví dụ: Trang chủ, Giới thiệu,…) nhưng khoảng cách giữa hai menu rất gần nhau tạo ra sự dư thừa, lặp lại
- Trình tự sắp xếp các menu không theo thứ tự khoa học
Ví dụ:
Trang chủ - Tiếng Anh - Giới thiệu - Tin tức Một số mục chưa có thông tin, tên của một số mục được đặt một cách tùy tiện, trùng lặp
Trang 29Ví dụ:
Thanh menu trên Trang chủ | Giới thiệu | Đào tạo Sinh viên | Hợp tác quốc tế | Khoa học
công nghệ | English | Thư điện tử
Thanh menu dưới Trang Chủ | Tiếng Anh | Giới Thiệu | Tin Tức | Lịch Công Tác | Thư
Viện | Hộp Mail
- Cách dùng từ như “hộp mail”, để đặt tên cho một menu trên trang chính được
coi là khá cẩu thả Những lỗi như viết hoa và viết thường tùy tiện tên các tiêu đề, chữ
đầu tiên của tiêu đề không viết hoa,… gặp phải khá nhiều
+ Về cách trình bày thông tin, khi truy cập vào một mục, người đọc dễ dàng thấy
thông tin của mục đó Tuy nhiên, tất cả các thông tin đều chỉ thể hiện tiêu đề, không có
tóm tắt của các tin tiêu điểm, số bản tin trên một trang quá ít do khổ trang web quá ngắn
khiến cho người đọc có cảm giác lượng tin tức không được phong phú
+ Chất lượng và số lượng tin tức khá đầy đủ và chi tiết, nội dung phong phú
Tuy nhiên, trang web chỉ đăng tải thông tin nội bộ, ít thông tin liên quan đến kỹ thuật
thủy sản nên nội dung không mang tính thời sự chung và khó thu hút được nhiều bạn
đọc
+ Trang web được cập nhật thường xuyên, có thể hỗ trợ đăng tải thông tin trực
tuyến nhưng chỉ đăng tải thông tin một chiều, không cho phép người đọc thảo luận
thông tin, liên hệ với người quản lý
+ Trang web được thiết kế theo ý tưởng riêng, và có nhiều liên kết phức tạp nên
khả năng nâng cấp hoặc mở rộng bị hạn chế
Kết luận: Trang web của Trường Đại học Thủy Sản Nha Trang có nội dung về
trường phong phú nhưng chủ yếu là lĩnh vực đào tạo và các văn bản, thông tin hỗ trợ
cho thành viên nội bộ nên ít thu hút được đông đảo bạn đọc
Trang 30f/ Trang web của Công ty Việt Linh
Trang 31+ Một phần trang web được thiết kế bằng ngôn ngữ thiết kế web động ASP, giao diện thường xuyên có sự đổi mới, mở rộng các chức năng Một phần khác của trang web vẫn được viết dưới dạng web tĩnh dùng mã HTML Đây là kết quả của một quá trình phát triển lâu dài của web site vietlinh.com.vn
+ Bố cục, màu sắc của trang web hài hòa, thể hiện rõ nội dung thông tin Hình ảnh ở trang chủ phong phú và đa dạng Tuy nhiên việc dùng iframe làm banner (thanh menu) ở đầu trang web chiếm dụng một khoảng không gian, hạn chế sự thể hiện nội dung khác trong trang web Việc đăng tải nhiều khung hình quảng cáo góp phần làm tăng tính chuyên nghiệp cho trang web nhưng ở một số mục có sự dư thừa các khoảng trắng hai bên cột nội dung
+ Các mục thông tin rất đa dạng và phong phú, ở nhiều lĩnh vực Những nội dung có liên quan đến nhau được bố trí theo từng nhóm chủ đề rất hợp lý Thông tin mới được đưa lên trên phù hợp với nội dung thời sự của tin tức
+ Ngoài sự phong phú về tin tức trên web site, trang web còn mở rộng liên kết thông tin với các web site khác, khiến cho người đọc không có cảm giác thiếu hụt thông tin
+ Trang web hỗ trợ người đọc cộng tác cung cấp, trao đổi tin tức và tư vấn kỹ thuật miễn phí cho họ nên đã thu hút được số lượng rất lớn những người làm việc có liên quan đến thủy sản truy cập tìm kiếm thông tin
+ Giao diện và thiết kế của trang web rất đơn giản nên dễ sử dụng Tuy nhiên, cũng làm hạn chế các chức năng quản lý thông tin, tìm kiếm thông tin, quản lý người dùng Trang web không có bộ gõ tiếng Việt để hỗ trợ thảo luận, thông tin từ người đọc được gửi qua email nên không thuận tiện cho những người đọc muốn trao đổi trực tiếp
và tốn nhiều công sức duyệt tin bài của người biên tập thông tin
+ Khả năng mở rộng trang web sử dụng các ứng dụng khác bên ngoài là rất hạn chế và khó có thể nâng cấp trang web thành một hệ thống thông tin hiện đại
Kết luận: Web site Việt Linh là một web site được chú ý đầu tư và có lịch sử phát triển tương đối dài hơn các trang web về thủy sản khác ở Việt Nam Với nội dung phong phú và chi tiết về nhiều khía cạnh liên quan đến thủy sản và cập nhật thường xuyên, web site thu hút được rất nhiều người tìm kiếm thông tin về thủy sản Tuy nhiên, web site vẫn còn bị hạn chế về công nghệ thiết kế web, đòi hỏi phải tiếp tục đổi mới để hoạt động tốt hơn
Trang 32g/ Trang web báo điện tử VNExpress
Hình 2.8 Một phần giao diện trang nhất của báo điện tử VNEXPRESS
+ Trang web được thiết kế chuyên nghiệp bằng ngôn ngữ ASP tự thiết kế riêng + Bố cục màu sắc đơn giản, hài hòa, tuy nhiên có phần hơi đơn điệu so với tầm vóc của một trang web xếp hạng top 300 trên thế giới
+ Menu chính được bố trí theo cách truyền thống nằm ở bên trái màn hình, đồ họa đơn giản nhưng dễ quan sát nội dung Ngoài ra còn có nhiều khung thể hiện các nội dung được nhiều người quan tâm nằm rải rác ở hai bên màn hình, tạo sự phong phú về
số lượng thông tin trên trang web
+ Số lượng các mục thông tin rất phong phú, bao trùm nhiều lĩnh vực của cuộc sống Khi người đọc truy cập một mục nào đó thì sẽ nhận được nhiều nội dung cùng thuộc một nhóm tin, những tin tiêu điểm được tóm tắt, những tin khác được thể hiện bằng tiêu đề, đồng thời một số khung, menu cũng được thay đổi theo chủ đề người đọc
đã chọn
+ Số lượng tin tức trên web site rất phong phú, do được cập nhật hàng ngày và tin tức liên quan đến nhiều loại sự kiện thời sự nổi bật nên trang web thu hút rất nhiều người truy cập Việc sử dụng tài nguyên thông tin trên trang web rất đơn giản, người đọc có thể góp bài viết, thông tin cho trang web
+ Do được thiết kế riêng nên trang web này chỉ có thể mở rộng thêm các mục thông tin, ứng dụng bằng cách chỉnh sửa vào mã nguồn của trang web
Kết luận: Web site vnexpress thu hút được nhiều độc giả do số lượng tin tức thời
sự phong phú, được cập nhật liên tục Đồng thời trang web có các chuyên mục đặc biệt thu hút người đọc như ôtô - xe máy,…
Trang 33h/ Trang web báo Vietnamnet
Hình 2.9 Một phần giao diện trang nhất của báo Vietnamnet
+ Phần lớn các thành phần của trang web được xây dựng bằng ngôn ngữ ASPx + Màu sắc trang web hài hòa, đơn giản nhưng vẫn có một số điểm nhấn về đường cong tạo sự mềm mại cho các khối thông tin trong trang web
+ Vietnamnet là báo điện tử được xây dựng phát triển rất sớm trong số các báo điện tử ở Việt Nam Ngoài trang tin tức, báo còn có rất nhiều chuyên san với rất nhiều
đề mục nội dung phong phú Hình thức thể thông tin đa phương tiện gồm báo hình, báo chữ, báo nói, có âm thanh, hình ảnh video,…
+ Số lượng thông tin trong báo vietnamnet là rất lớn, được cập nhật liên tục trong ngày bởi đội ngũ phóng viên chuyên nghiệp Ngoài các tin tức, báo còn có rất nhiều bài viết, chuyên mục liên quan đến nhiều vấn đề của cuộc sống, tổ chức các cuộc họp, giao lưu, đối thoại,…
+ Cách sắp xếp thông tin mới, tin tức có tính chất thời sự lên trên, các tin tiêu điểm có tóm tắt Ngoài ra, báo còn có các tin vắn được viết ngắn gọn Việc truy câp thông tin rất đơn giản Báo còn cho phép người đọc gửi tin qua điện thoại, email, phản hồi thông tin
+ Trang web còn có các câu lạc bộ như câu lạc bộ tin học, câu lạc bộ tiếng Anh,… thu hút rất nhiều bạn đọc làm thành viên, tham gia trao đổi thông tin
Kết luận: Trang web Báo Vietnamnet là một loại hình báo tin điện tử chuyên nghiệp, phong phú về nội dung lẫn cách thức tổ chức, hoạt động Các ứng dụng trên trang web đều do bản thân kỹ thuật viên của báo xây dựng nên Hoạt động của một tổ chức báo chí như Vietnamnet rất hiệu quả Tuy nhiên, để thực hiện được công việc đó,
Trang 34ngoài đòi hỏi phải có một đội ngũ số đông phóng viên, biên tập viên,… còn phải có không ít các kỹ thuật viên tin học chuyên nghiệp để xây dựng và phát triển kỹ thuật cho
tờ báo
2.2 Lựa Chọn Công Cụ Thiết Kế Web
Hầu hết các trang web tiên tiến đều được thiết kế riêng bởi đội ngữ tin học của đơn vị đó, được đầu tư lớn về kỹ thuật và công nghệ cũng như nhân công Các trang web đều phát triển theo xu hướng cổng thông tin (portal) đa phương tiện, nội dung được lưu trữ và quản lý theo hệ quản trị nội dung và dùng server cơ sở dữ liệu để lưu trữ thông tin Các web site lớn thường xuyên được thay đổi về công nghệ, sử dụng phần cứng và công nghệ đắt tiền nhằm chuyển tải nội dung được nhanh chóng, bảo mật tốt hơn và hạn chế tắt nghẽn do chịu đựng lượng truy cập lớn
Các web site quy mô trung bình và nhỏ thường được xây dựng trên mô hình một loại hệ thống có sẵn và được chỉnh sửa cho phù hợp với nội dung mà họ cần đưa lên mạng Ngoài các loại hệ thống thông tin được phát triển dành cho thương mại, các hệ thống mã nguồn mở cũng đang được phát triển rất mạnh mẽ bởi cộng đồng tin học trên toàn thế giới Các hệ thống tin mã nguồn mở hiện đáp ứng được mọi công việc mà các
hệ thống thương mại tương tự có thể làm được Không những thế, các hệ thống này còn được phát triển phong phú, đa dạng hơn về loại hình lẫn các ứng dụng đi kèm, dễ dàng trao đổi với các hệ thống thông tin khác, đồng thời cho phép sự thay đổi rất linh hoạt
Qua tham khảo, nhờ tư vấn và khảo sát hiện trạng mức độ sử dụng của các hệ thống thông tin nổi bật, đồng thời xác định trình độ tin học và thời gian thực hiện đề tài
có giới hạn, chúng tôi đã quyết định sử dụng hệ thống Nukeviet, version 1.1 làm mã nguồn cho trang web Khoa Thủy Sản vì một số lý do sau:
- Hệ thống Nukeviet được xây dựng trên cở sở mã nguồn của hệ thống portal phpnuke, bằng cách Việt hóa một phần mã nguồn, file ngôn ngữ, cũng như cài đặt, tích hợp thêm các ứng dụng những người thiết kế Nukeviet đã tạo ra một hệ thống portal khá đầy đủ chức năng và dễ sử dụng Bản thân mã nguồn của Nukeviet là hệ thống phpnuke 7.x, đây là một hệ thống webportal đang được tin dùng rộng bởi cộng đồng tin học khắp nơi trên thế giới
- Hệ thống Nukeviet hiện chúng tôi đang dùng là Version 2005, đã được người dùng sử dụng và đánh giá, phát triển trong một thời gian dài, đã được kiểm tra và khắc phục lỗi Số lượng các ứng dụng dành cho hệ thống hiện nay tương đối đa dạng Có nhiều ứng dụng rất thiết thực đối với người sử dụng hệ thống như từ điển, bách khoa toàn thư,…Trong thời điểm hiện tại, hệ thống Nukeviet vẫn đang được nhiều người tiếp tục phát triển
- Về giao diện và chức năng, Nukeviet được thiết kế rất phù hợp để sử dụng hệ thống làm web site thông tin
- Hệ thống Nukeviet có nguồn gốc rõ ràng, có bản quyền và được cấp cho người dùng sử dụng miễn phí (mọi thông tin thêm xin tham khảo web site nukevn.com)
- Một lý do khác quan trọng khi sử dụng phần mềm Việt hóa là chúng tôi muốn tạo cho người tiếp nhận sau mình dễ dàng quản lý trang web, hạn chế mọi sự cố kỹ thuật do nhầm lẫn các chức năng, công cụ nếu quản lý web site hoàn toàn bằng tiếng Anh
Trang 35Bên cạnh việc chọn lựa hệ thống thông tin cho web site, chúng tôi còn thiết kế một phần trang web của mình theo ngôn ngữ HTML Đây là những trang web tĩnh mà phần nội dung của nó chứa những thông tin ít thay đổi, và được cập nhật theo chu kỳ hàng tháng, hàng quí như giới thiệu về Khoa Thủy Sản, các bộ môn, thư viện khoa và một phần kỹ thuật thủy sản
Khi thiết kế web, chúng tôi sử dụng các phần mềm thiết kế và tiện ích:
- Phần mềm thiết kế trang web và chỉnh sửa mã nguồn hệ thống Microsoft Frontpage 2003, UltraEdit32
- Phần xử lý đồ họa để minh họa và trang trí cho trang web, chúng tôi dùng chủ yếu là phần mềm Adobe Photoshop CS, GIF Animator, Swish
- Phần mềm tạo webserver và server cơ sở dữ liệu trên localhost là AppServ, chạy trên nền Windows XP
- Ngoài ra, còn có sử hỗ trợ của các phần mềm khác như phần mềm WS_FTP để upload trang web, phần mềm gõ và chuyển đổi font chữ Unikey, phần mềm tải tài liệu như Flashget, Teleport,…
Trang 36III PHÂN TÍCH KỸ THUẬT VÀ MÔ HÌNH HOẠT ĐỘNG
CỦA TRANG WEB KHOA THỦY SẢN
3.1 Mô Tả Kỹ Thuật Được Thiết Kế Trong Trang Web
Trong trang web Khoa Thủy Sản, chúng tôi sử dụng cả công nghệ thiết kế web động và web tĩnh Công nghệ web động được sử dụng để xây dựng hệ thống webportal, công nghệ web tĩnh được sử dụng để viết các trang web về giới thiệu Khoa Thủy sản, nhiệm vụ đào tạo, kết quả hợp tác và tổng hợp kỹ thuật thủy sản, v.v Lý do của sự lựa chọn công nghệ sẽ được giải thích thông qua phần giới thiệu về công nghệ thiết kế web
3.1.1 Giới thiệu về World Wide Web
World Wide Web viết tắt là WWW WWW là mạng trao đổi thông tin toàn cầu xây dựng trên nền Internet Tham gia vào WWW gồm có các máy chủ (hay còn gọi là server) cung cấp thông tin và các máy khách (hay còn gọi là client) sử dụng thông tin Trên các máy chủ cần chạy chương trình phần mềm làm nhiệm vụ đón nhận thông tin
và gửi trả thông tin gọi là web server (tạm gọi là chương trình chủ cung cấp dịch vụ web) Trên các máy khách cần chạy chương trình phần mềm có khả năng giao tiếp với web server để gửi yêu cầu và nhận thông tin gọi là web browser (hay còn gọi là trình duyệt web) Web server và web browser trao đổi với nhau những thông tin theo định dạng HTML (Hyper Text Markup Languages - Ngôn ngữ đánh dấu siêu văn bản) qua giao thức HTTP (Hyper Text Transfer Protocol - Giao thức truyền siêu văn bản) Một số tên phần mềm web server thông dụng hiện nay là Apache, Microsoft Internet Information Service (IIS), v.v Một số tên phần mềm web browser thông dụng hiện nay
là Microsoft Internet Explorer, Mozilla Firefox, Opera, Netcape, v.v
3.1.2 Giới thiệu về portal
a/ Giới thiệu
Hiện nay khái niệm portal đã trở nên phổ biến trên các phương tiện thông tin đại chúng Thuật ngữ tiếng việt của portal có nghĩa là “cổng thông tin điện tử” Trên thế giới có rất nhiều khái niệm về cổng thông tin, nhưng cho đến nay, chưa có một khái niệm nào thực sự chính xác Khái niệm về cổng thông tin được nhiều người sử dụng nhất có nội dụng như sau :
“Cổng thông tin điện tử” là điểm truy cập tập trung và duy nhất, tích hợp các kênh thông tin, các dịch vụ, ứng dụng, phân phối tới người sử dụng thông qua một phương thức thống nhất và đơn giản trên nền tảng web”
Portal là bước tiếp theo của công nghệ web Sự khác biệt chính giữa portal và các web site truyền thống là: web site được xây dựng như một đơn vị thông tin độc lập, còn portal được thiết kế để trở thành trung tâm tích hợp thông tin, ứng dụng và các dịch
vụ mạng
Trang 37b/ Các tính năng cơ bản của portal
Tuy cổng thông tin cung cấp nhiều loại dịch vụ khác nhau, và các ứng dụng khác nhau Nhưng tất cả các cổng đều có chung một số tính năng Các tính năng này chính là tiêu chuẩn để phân biệt giữa cổng thông tin với trang web thông thường hoặc một ứng dụng chạy trên nền tảng công nghệ khác Các tính năng đó là:
+ Khả năng cá nhân hóa (customization): cho phép thiết lập các thông tin khác nhau cho từng loại đối tượng sử dụng khác nhau tùy theo yêu cầu
+ Tích hợp và liên kết nhiều loại thông tin: cho phép tích hợp thông tin từ nhiều nguồn khác nhau cho nhiều đối tượng sử dụng Sự khác biệt giữa nội dung thông tin sẽ được xác định qua ngữ cảnh của hoạt động của người dùng
Ví dụ: Đối với từng đối tượng sử dụng sau khi thông qua quá trình xác thực sẽ cung cấp các thông tin khác nhau, hoặc nội dung thông tin khác nhau
+ Xuất bản thông tin: thu thập thông tin từ nhiều nguồn khác nhau, cung cấp cho người dùng thông qua các phương pháp hoặc giao thức một cách thích hợp Một hệ thống xuất bản nội dung chuyên nghiệp phải có khả năng xuất bản thông tin với các định dạng chuẩn: RDF (Resource Description Format), RSS (Rich Site Summary), NITF (New Industry Text Format), và NewXML
+ Hỗ trợ nhiều môi trường hiển thị thông tin (multidevice support): cho phép hiển thị cùng một nội dung thông tin trên nhiều loại thiết bị khác nhau như: màn hình máy tính (PC), thiết bị di động (Mobile Phone, Wireless phone, PDA)
Ví dụ: cùng một nội dung, hiển thị trên màn hình máy tính thì sử dụng HTML, nhưng khi hiển thị trên PDA, mobile phone,… thì hệ thống phải loại bỏ các ảnh có trong nội dung, tự động chuyển sang dạng WML phù hợp với thiết bị di động
+ Khả năng đăng nhập một lần (single sign-on): cho phép sử dụng các dịch vụ khác của portal mà không phải yêu cầu người dùng phải đăng nhập lại mỗi khi có yêu cầu Đây là tính năng quan trọng của portal vì các ứng dụng, và dịch vụ của portal sẽ tăng nhanh trong khi các ứng dụng đó phải xác thực người dùng
+ Quản trị portal (administration portal): xác định cách hiển thị thông tin cho người dùng cuối Đây không chỉ là thiết lập giao diện, mà còn phải định nghĩa các thành phần thông tin, các kênh tương tác với người sử dụng cuối, định nghĩa nhóm người dùng cùng với quyền truy cập và sử dụng thông tin
+ Quản trị người dùng (portal user management): cung cấp khả năng quản trị người dùng cuối, tùy thuộc đối tượng sử dụng của portal Tại đây, người sử dụng có thể đăng ký trở thành thành viên của một cổng thông tin công cộng (ví dụ như ở Yahoo, MSN, …), hoặc người quản trị tạo lập và gán quyền sử dụng Mặt khác, tùy vào từng kiểu portal mà số lượng thành viên có thể từ vài nghìn tới hàng triệu Hiện tại phương pháp phân quyền sử dụng dựa trên vai trò (role-based security) được sử dụng như một tiêu chuẩn trong các hoạt động xác định quyền truy cập và cung cấp các thông tin khác nhau trong các portal cũng như trong các ứng dụng web
Trang 38+ Cung cấp môi trường cộng tác: thông qua việc quản lý và khai thác thông tin thống nhất toàn diện một số dịch vụ cơ bản như: diễn đàn điện tử, thư điện tử, lịch làm việc,… Các dịch vụ này là một phần của kho tài nguyên dịch vụ trên portal để người dùng lựa chọn
3.2 Mô tả Hệ Thống Webportal Sử Dụng Làm Trang Web Cho Khoa Thủy Sản
Trang web của Khoa Thủy Sản được chúng tôi xây dựng theo mô hình của một webportal qui mô nhỏ dựa trên mã nguồn hệ thống webportal Nukeviet 1.1, dựa trên nền tảng của portal này chúng tôi tiến hành chỉnh sửa và cài đặt các module ứng dụng, phát triển các tiện ích khác
Kiến trúc của webportal Khoa Thủy Sản được chia làm ba lớp (three tiers)
Sơ đồ 3.1 Kiến trúc ba lớp của webportal
+ Lớp giao diện người dùng: bao gồm các thành phần giúp hiển thị thông tin lên trình duyệt, thu thập các yêu cầu từ người dùng khi họ chọn vào các địa chỉ liên kết, điền thông tin vào các form, textbox,
+ Lớp xử lý: lớp này bao gồm nhiều thành phần:
- Thành phần quản trị: quản lý người dùng, ứng dụng và xử lý thông tin Lớp này có nhiệm vụ tạo người dùng, xác lập và phân quyền người sử dụng đối với các tài nguyên hệ thống Người quản trị cấu hình và quản lý các ứng dụng, giao diện của hệ thống Tất cả các thông tin có trên hệ thống đều được quản lý ở lớp quản trị, người quản trị quyết định luồng thông tin và sắp xếp thông tin phù hợp với các mục nội dung
- Thành phần xử lý: thành phần này có nhiệm vụ phân tích, xác nhận các yêu cầu
và thực hiện những yêu cầu do người sử dụng tạo ra như lấy thông tin từ cơ sở dữ liệu chuyển thành dạng văn bản để thể hiện trên trình duyệt, lưu các bài viết, thông tin người dùng vào cơ sở dữ liệu
-Lớp lưu trữ: bao gồm server có chức năng lưu trữ các file văn bản, hình ảnh, âm thanh và server cơ sở dữ liệu Cơ sở dữ liệu đảm nhận vai trò lưu cấu hình của các ứng dụng, thông tin người dùng và tất cả các thông tin thể hiện trong portal vào một file cơ
sở dữ liệu duy nhất
Lớp giao diện người dùng
Lớp ứng dụng, quản lí
Lớp lưu trữ
Trang 393.3 Cơ Chế Web
Trong trang web Khoa Thủy sản, về kỹ thuật có hai cơ chế hoạt động
+ Cơ chế thứ nhất xây dựng trên mô hình web tĩnh là cơ chế web browser và
web server
+ Cơ chế hoạt động của web tĩnh như sau:
Sơ đồ 3.2 Cơ chế hoạt động của web tĩnh
Cơ chế trên áp dụng cho phần trang web giới thiệu về Khoa Thủy Sản Các trang
web ở phần này được thiết kế dưới dạng web tĩnh bằng ngôn ngữ HTML Nội dung trục
tiếp của trang web được lưu thành các file html và hình ảnh Khi người đọc muốn xem
nội dung nào thì thông qua trình duyệt web họ gửi yêu cầu đến web server qua giao thức
HTTP Khi nhận được yêu cầu, web server sẽ trực tiếp lấy các file từ đĩa để gửi đến cho
trình duyệt web thể hiện
Web browser Web server
Trả lời Yêu cầu
Trang 40Hình 3.1 Phần trang web giới thiệu Khoa Thủy sản được xây dựng trên mô hình web tĩnh