KHẢO SÁT THÀNH PHẦN LOÀI LUÂNTRÙNG PHÂN BỐ TRONG AO CỦA TRẠI THỰC NGHIỆM THỦY SẢN VÀ NGHIÊN CỨU KỸ THUẬT GÂY NUÔI LUÂN TRÙNG NƯỚC NGỌT (Brachionus plicatilis)

KHẢO SÁT THÀNH PHẦN LOÀI LUÂNTRÙNG PHÂN BỐ TRONG AO CỦA TRẠI THỰC NGHIỆM THỦY SẢN VÀ NGHIÊN CỨU KỸ THUẬT GÂY NUÔI LUÂN TRÙNG NƯỚC NGỌT (Brachionus plicatilis)

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM TP HỒ CHÍ MINH

KHOA THỦY SẢN

LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP

ĐỀ TÀI:

KHẢO SÁT THÀNH PHẦN LOÀI

LUÂNTRÙNG PHÂN BỐ TRONG AO CỦA TRẠI THỰC NGHIỆM THỦY SẢN VÀ NGHIÊN CỨU KỸ THUẬT GÂY NUÔI LUÂN

TRÙNG NƯỚC NGỌT (Brachionus plicatilis)

Ngành: NUÔI TRỒNG THỦY SẢN

Khóa: 2002 – 2006

Sinh Viên Thực Hiện: HÀ TÂN

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

-2006-KHẢO SÁT THÀNH PHẦN LOÀI LUÂN TRÙNG PHÂN BỐ TRONG AO CỦA TRẠI THỰC NGHIỆM THỦY

SẢN VÀ NGHIÊN CỨU KỸ THUẬT GÂY NUÔI

LUÂN TRÙNG NƯỚC NGỌT (Brachionus plicatilis)

Thực hiện bởi

HÀ TÂN

Luận văn được đệ trình để hoàn tất yêu cầu cấp bằng Kỹ Sư Thủy Sản

Giáo viên hướng dẫn: Lê Thị Bình

Thành Phố Hồ Chí Minh

-

2006-TÓM TẮT

Với sự phát triển không ngừng của ngành thủy sản trong giai đoạn hiện nay, nguồn thức ăn tươi sống thu từ tự nhiên không còn đáp ứng được yêu cầu sản xuất, đặc biệt là sản xuất giống các loài có giá trị kinh tế cao Việc khảo sát và ương nuôi sinh khối luân trùng nhằm chủ động cung cấp thức ăn cho ấu trùng tôm cá đã đáp ứng nhu cầu thực tiễn sản xuất

Để góp phần trong việc lựa chọn giống luân trùng nuôi thích hợp, đề tài:

“ Khảo sát thành phần luân trùng phân bố trong ao của Trại Thực Nghiệm Thủy Sản,

và nghiên cứu kỹ thuật gây nuôi luân trùng nước ngọt (Brachionus plicatilis)”

Khảo sát thành phần loài luân trùng có trong ao của Trại Thực Nghiệm Thủy

Sản Kết quả là có 15 loài luân trùng với 4 giống khác nhau là Brachionus, Filinia,

Keratella, Tetramastix, trong đó giống Brachionus chiếm ưu thế

Nuôi thử nghiệm loại luân trùng có mật độ cao nhất trong ao Bằng ba loại

thức ăn với ba nghiệm thức khác nhau tảo Chlorella, Chlorella bổ sung men bánh mì

và men bánh mì Sau 6 ngày thí nghiệm, bước đầu chỉ có nghiệm thức cho ăn men thành công Sau khi bố trí thí nghiệm mật độ luân trùng trung bình đạt cao nhất vào ngày thứ ba (19,77 ct/mL)

ABSTRACT

In order to select the approriate Rotifera, we carried out a thesis: “To servey the composition of species Rotifera in the Experimantal farm of the faculty of Fisheries, Nong Lam University, and trial raising a prevalent species fresh water

(Brachionus plicatilis)” The result showed that:

There were about 15 species Rotifera with 4 different stocks as Brachionus,

Keratella, Filinia, Tetramastix Among stocks, Brachionus is popular

The species of Rotifera, Brachionus plicatilis, was chosen to raising Three kind of food used to experiment with 3 different trial were Chlorella, Chlorella

adding yeast-bread and yeast-bread After 6 day, the trial yeast-bread was a best result The density of Rotifera was a highest on third day (19,77)

CẢM TẠ

Chúng tôi xin chân thành cảm tạ:

Ban Giám Hiệu Trường Đại học Nông Lâm Thành phố Hồ Chí Minh Ban Chủ Nhiệm Khoa Thuỷ Sản

Cùng toàn thể quý Thầy Cô, đặc biệt là quý Thầy Cô Khoa Thuỷ Sản đã hết lòng tận tình giảng dạy và hướng dẫn chúng tôi trong suốt thời gian học tập tại trường

Xin gởi lòng tri ân sâu sắc đến cô Lê Thị Bình đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ chúng tôi trong suốt thời gian qua để thực hiện và hoàn thành tốt đề tài

Đồng thời tôi cũng xin chân thành cảm ơn các thầy cô quản lý phòng thí nghiệm và trại thực nghiệm đã tạo điều kiện cho chúng tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài

Sau cùng, xin cảm ơn tất cả các bạn sinh viên cùng khoá đã nhiệt tình giúp đỡ tôi trong thời gian thực hiện đề tài

Do thời gian, điều kiện có hạn và bước đầu làm quen với công tác nghiên cứu, nên chắc chắn không thể tránh khỏi những thiếu sót Vì thế, rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của quý Thầy Cô cùng các bạn

MỤC LỤC

i

ii iii

iv

v vii vii

DANH SÁCH BẢNG BIỂU

DANH SÁCH CÁC ẢNH VÀ HÌNH

GIỚI THIỆU

TỔNG QUAN TÀI LIỆU

2.4 Đặc Điểm Sinh Sản và Vòng Đời của Luân Trùng 6 2.5 Các Yếu Tố Ảnh Hưởng đến Sự Phát Triển của Luân Trùng 8

2.6 Vai Trò của Luân Trùng trong Nguồn Thức Ăn Tự Nhiên 10 2.7 Tình Hình Nghiên Cứu Luân Trùng trên Thế Giới Và Việt Nam 11

VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

3.2 Vật Liệu và Trang Thiết Bị dùng trong Thí Nghiệm

3.2.1 Dụng cụ trang thiết bị

15

15

3.3.1 Phương pháp thu mẫu 16

3.3.4 Phương pháp theo dõi sự tăng sinh khối của quần thể luân trùng 20

KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN

4.1 Thành Phần Luân Trùng Phân Bố trong Ao Nuôi Cá tại Trại Thực

4.2 Một Số Yếu Tố về Môi Trường Nước trong Quá Trình Khảo Sát và Nuôi

TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

DANH SÁCH BẢNG BIỂU VÀ HÌNH ẢNH

DANH SÁCH BẢNG BIỂU

Bảng 4.1 Thành phần giống loài luân trùng phân bố trong ao nuôi cá của Trại

Bảng 4.2 Thành phần loài luân trùng xuất hiện thường xuyên trong quá trình

Bảng 4.3 Kết quả một số yếu tố thủy lý hóa của môi trường ao và trong nuôi thử

Bảng 4.4 Diễn biến mật độ luân trùng trung bình theo ngày (lần thứ I) 33 Bảng 4.5 Diễn biến mật độ luân trùng trung bình theo ngày (lần II và lần III) 34

DANH SÁCH HÌNH ẢNH

Ảnh 3.1 Lưới thu phiêu sinh động và nơi thu mẫu

Ảnh 3.2 Bố trí nuôi tảo tại phòng thí nghiệm

Ảnh 3.3 Luân trùng được nuôi bằng men bánh mì ở thể tích 1 lít tại phòng thí

nghiệm

Ảnh 4.1 Brachionus plicatilis O.F Muller

Ảnh 4.2 Brachionus rubens

Ảnh 4.3 Branchionus Angularis Gosse var bidens Plates

Ảnh 4.4 Brachionus urceus Linneus

Ảnh 4.5 Brachionus quadridentatus Hermann

Ảnh 4.6 Brachionus donneri bifurcus Wu

Ảnh 4.7 Brachionus calyciflorus Pallas

Ảnh 4.8 Brachionus forficula Wierzejski

Ảnh 4.9 Brachionus caudatus

Ảnh 4.10 Brachionus diversicornis Daday

Ảnh 4.11 Brachionus falocatus Zacharias (theo Shirota là Brachionus falcatus)

Ảnh 4.12 Keratella valga Ehrenberg

Ảnh 4.13 Filinia longiseta Ehrenberg

Ảnh 4.14 Filinia brachiata Rousselet

Ảnh 4.15 Tetramastix opoliensis Zacarias

Ảnh 4.16 Ảnh minh họa Brachionus plicatilis thu mẫu tại ao của trại

Hình 2.1 Hình dạng kiểu mẫu của luân trùng Brachionus plicatilis đực và cái

Hình 2.2 Chu kỳ sinh sản đơn tính và hữu tính của luân trùng Brachionus

plicatilis (đã sửa đổi từ tài liệu của Hoff và Snell, 1987; trích bởi Patrick Lavens

Hình 4.1 Diễn biến mật độ luân trùng ở nghiệm thức nuôi bằng men bánh mì

Hình 4.2 Diễn biến mật độ luân trùng ở nghiệm thức nuôi bằng men bánh mì

Hình 4.3 Diễn biến mật độ luân trùng ở nghiệm thức nuôi bằng men bánh mì

I GIỚI THIỆU

1.1 Đặt Vấn Đề

Trong tình hình dân số thế giới ngày càng gia tăng, sản lượng lương thực thực phẩm thu được từ tự nhiên ngày càng giảm sút, việc nâng cao sản lượng trong nuôi trồng thủy sản nói riêng và trong lĩnh vực nông lâm ngư nghiệp nói chung đang là điều cấp thiết Một trong những yếu tố góp phần quan trọng nhất để nâng cao sản lượng của nuôi trồng thủy sản là nâng cao chất lượng, tỉ lệ sống của con giống mà trong đó không thể không nói đến vai trò nguồn thức ăn tự nhiên tươi sống Với ưu điểm vượt trội hơn các loại thức ăn nhân tạo, chúng phù hợp với tập tính ăn, cỡ miệng của ấu trùng mới nở, ít làm ô nhiễm nguồn nước, thức ăn có chất lượng cao Tuy nhiên thức, ăn tươi cũng có một vài điểm bất lợi đó là chi phí dành cho sản xuất khá cao và đòi hỏi kỹ thuật nuôi tương đối hiện đại (Trương Sỹ Kỳ, 2004)

Như chúng ta đã biết, luân trùng là một mắt xích quan trọng chuỗi thức ăn của thủy vực, thuộc nhóm động vật đa bào có kích thước nhỏ, chúng là một trong những loại thức ăn tự nhiên có giá trị dinh dưỡng cao, tốc độ bơi chậm nên rất thích hợp cho giai đoạn phát triển ban đầu (ấu trùng) của các loài thủy sản, đặc biệt là cá biển và giáp xác

Nagata (1989; trích bởi Wendy, 1991) Brachionus plicatilis được sử dụng rất

rộng rãi trên thế giới trong ương nuôi ấu trùng của trên 60 loài cá biển và 18 loài giáp

xác Zheng và ctv (1994) nghiên cứu về khả năng tiêu hóa, hấp thụ và sử dụng các thức ăn khác nhau gồm Brachionus plicatilis và Platymonas subcordiformis của tôm

he Nhật Bản và tác giả đưa ra nhận xét Brachionus plicatilis là một trong những loại

thức ăn thích hợp nhất cho ấu trùng tôm he giai đoạn Mysis 3

Luân trùng đã được coi là sinh vật nuôi có nhiều triển vọng với tính chất nổi bật về mức chịu đựng ở phạm vi rộng các điều kiện môi trường, tốc độ sinh sản cao (1 con cái sinh được 0,7 – 1,4 con/ngày) Theo Hirata (1979; trích bởi Patrick Lavens and Patrick Sorgeloos) thì tiềm năng lớn nhất đối với việc nuôi luân trùng là có thể nuôi động vật này ở mật độ rất cao (2000 con/mL nước biển)

Ở trong thủy vực nước ngọt việc nuôi luân trùng làm thức ăn cũng đã được

tiến hành Brachionus plicatilis và Brachionus rubens đã được nuôi thành công bằng các vi tảo Scenedesmus costato – granulatus, Kirchneriella contorta, Chlorella, …

(1996; trích bởi Patrick Lavens and Patrick Sorgeloos)

Ở nước ta đã có nhiều cơ quan nghiên cứu về luân trùng ở các lĩnh vực như: Kỹ thuật nuôi, nuôi tăng sinh khối, làm giàu luân trùng với những qui mô khác nhau, chẳng hạn như Viện Nghiên Cứu NTTS II, viện nghiên cứu NTTS III, trường Đại

Học Cần Thơ, Đại Học Thủy Sản Nha Trang, … Tuy nhiên, việc nuôi luân trùng nước ngọt tại Việt Nam vẫn chưa được quan tâm đánh giá đúng mức, cần có những nghiên cứu khảo sát sâu hơn để chọn lựa loài luân trùng nuôi thích hợp nhất nhằm phục vụ sản xuất

Hiện nay, việc sản xuất chủ động thức ăn tự nhiên nói riêng và luân trùng nói chung đang rất cần thiết, đặc biệt là trong sản xuất giống cá Một số loài cá nước ngọt, trong đó có cá cảnh với thời gian tiêu hết noãn hoàng ngắn, kích cỡ cá nhỏ đòi hỏi các loại thức ăn vừa cỡ miệng, đầy đủ về thành phần dinh dưỡng (protein, vitamin, acid béo), thức ăn thuần khiết không mang mầm bệnh, chủ động về nguồn cung cấp, giảm thiểu tỉ lệ chết của ấu trùng Luân trùng là một trong số ít loài đạt những yêu cầu trên, do đó việc nuôi sinh khối luân trùng đạt kết quả cao có ý nghĩa thiết thực

Xuất phát từ những mục tiêu trên, được sự phân công của Khoa Thủy Sản Trường Đại Học Nông Lâm Thành Phố Hồ Chí Minh chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài “Khảo sát thành phần luân trùng phân bố trong ao của Trại Thực Nghiệm Thủy

Sản và nghiên cứu kỹ thuật nuôi gây luân trùng nước ngọt (Brachionus plicatilis)”

1.2 Mục Tiêu Đề Tài:

Khảo sát thành phần loài luân trùng có trong ao nuôi cá ở Trại Thực Nghiệm Thủy Sản, Khoa Thủy Sản trường Đại Học Nông Lâm, Tp Hồ Chí Minh

Theo dõi một số chỉ tiêu về môi trường sinh sống của luân trùng trong các ao thu mẫu

Nghiên cứu nuôi thử nghiệm Brachionus plicatilis nước ngọt

Từ đó rút ra nhận định về việc nuôi luân trùng trong nước ngọt để ứng dụng vào thực tế sản xuất của trại nhằm chủ động cung cấp nguồn thức ăn tự nhiên, nâng cao tỉ lệ sống của các loài thủy sản có giá trị kinh tế ở giai đoạn còn nhỏ

II TỔNG QUAN TÀI LIỆU

2.1 Đặc Điểm Hình Thái của Luân Trùng

2.1.1 Cấu tạo ngoài

Luân trùng còn được gọi là trùng bánh xe

Theo Đặng Ngọc Thanh (1980), hình dạng trùng bánh xe rất khác nhau, các dạng sống trôi nổi thường có dạng hình túi, hình cầu còn các dạng sống bám có hình phễu Chúng có kích thước hiển vi thường từ 100 – 200 µ Cơ thể luân trùng chia làm

ba phần:

- Phần Đầu (phần trước)

Bộ máy tiêm mao là cơ quan vận chuyển và tạo dòng nước đưa thức ăn vào miệng Đây là đặc điểm riêng biệt của trùng bánh xe

- Phần thân

Bao bên ngoài cơ thể là lớp vỏ không thấm nước cuticula, chỉ bị phân hủy khi chết Chỉ một số ít loài vỏ tiêu giảm hoặc không có Trên vỏ có thể có những gai động hoặc bất động làm cho hình dạng vỏ rất khác nhau nhất là nbững loài ở vùng nhiệt đới Hình dạng của vỏ, số lượng và cách sắp xếp gai trên vỏ có ý nghĩa rất quan trọng khi phân loại trùng bánh xe

Phần thân chứa ống tiêu hóa, hệ thống bài tiết và cơ quan sinh dục Các nội quan bên trong được bao bọc bởi lớp vỏ giáp gọi là lorica

- Phần chân (phần tận cùng)

Phía sau vỏ có lỗ chân, chân có thể phân đốt hoặc không phân đốt, tận cùng bằng vuốt Chân có vỏ cuticula bọc ngoài, tất cả các loài trùng bánh xe có một tuyến chân Một số loài sống trôi nổi tuyến chân có thể tiêu giảm hoặc không có Một số loài sống bám tuyến chân tiết chất nhầy giúp con vật bám vào giá thể

Hình dạng, cấu tạo của chân, ngón và vuốt là đặc điểm phân loại quan trọng của loài và giống

2.1.2 Cấu tạo trong

Cấu tạo bên trong của luân trùng giống như một cơ thể sinh vật sống bậc cao bao gồm đầy đủ các nội quan: hệ tiêu hóa, hệ sinh dục, hệ bài tiết, hệ tuần hoàn, hệ hô hấp hệ thần kinh và cơ quan cảm giác

Trong số nội quan có liên quan nhiều đến sự định loại trùng bánh xe là hệ tiêu hóa và hệ sinh dục (Đặng Ngọc Thanh, 1980)

- Hệ tiêu hóa:

Luân trùng có miệng nằm ở mặt bụng, được bao quanh bởi các tiêm mao Từ xoang miệng vào hầu cơ hay còn gọi là bộ máy nghiền (mastax), hầu cơ có những răng kitin, giống như một cái cối xay nghiền nát thức ăn Nhờ có hệ cơ vân phức tạp nên bộ máy nghiền hoạt động rất linh hoạt Tiếp theo hầu cơ là thực quản ngắn có tiêm mao hoặc có thể được bao phủ bởi lớp cuticun do lớp biểu bì tiết ra Nối với thực quản là dạ dày Ruột có thể tách biệt hay không tách biệt với dạ dày, có tiêm mao Tận cùng của ruột là lỗ ruột mở ra ở phía lưng, ở vị trí gốc chân (Pennak, 1961; trích bởi Võ Thị Thanh Tâm, 1996)

- Hệ sinh dục:

Theo Đặng Ngọc Thanh (1980), trùng bánh xe phân tính Đực cái sai khác nhau rõ rệt Con cái thường lớn hơn con đực Cơ quan cảm giác và bộ máy tiêm mao của con đực rất phát triển, cơ quan sinh dục phát triển chiếm phần lớn xoang cơ thể , nhưng cơ quan tiêu hóa, đặc biệt là bộ máy nghiền, bóng đái, vỏ và chân rất tiêu giảm hoặc không có Tuyến tinh có hình dạng giống quả lê, ống dẫn tinh có thể ngắn hoặc dài Con đực thường xuất hiện với số lượng lớn trong thời gian sinh sản hữu tính, đời sống rất ngắn chỉ vài ngày hay vài giờ, sau khi giao cấu con đực sẽ chết Do những con đực chỉ tồn tại làm nhiệm vụ sinh sản, nên cho tới nay chỉ biết khoảng 10% số con đực của trùng bánh xe đã được định loại

Cơ quan sinh dục của con cái phức tạp hơn con đực gồm một hoặc hai noãn sào, noãn sào thông với lỗ huyệt bằng một ống dẫn trứng

ít tơ nước ngọt, ốc, … (Đặng Ngọc Thanh, 1980)

2.3 Đặc Điểm Dinh Dưỡng

Luân trùng dinh dưỡng theo hai hình thức: ăn lọc và ăn động vật

Walker (1981; trích bởi Phạm Đinh Thanh Nhàn và Hoàng Thanh Phương 2005) đã tổng kết một số nghiên cứu từ những năm đầu thập kỷ 60, hầu hết các tác giả đều khẳng định: trong số các động vật ăn lọc phù du Luân trùng là loài có đặc điểm ăn tạp không chọn lọc Phổ thức ăn của chúng bao gồm các loài tảo lục, tảo đỏ,

tảo nâu, vi khuẩn và các loài nấm Walker cũng cho rằng theo các nghiên cứu bố trí trong phòng thí nghiệm, luân trùng có xu hướng lựa chọn các tế bào cỡ bé (12 – 15 µm) Hino và Hirano (1980; trích bởi Phạm Đinh Thanh Nhàn và Hoàng Thanh Phương, 2005) phát hiện có mối tương quan thuận giữa kích thước luân trùng và kích thước lớn nhất của các phần tử thức ăn được lựa chọn, nhưng mối tương quan này yếu hoặc không có đối với những phần tử thức ăn có kích thước bé Theo Lubzens (1987),

trong môi trường có hai loại tảo Clamydomonas và Olisthodiscus thì luân trùng có xu hướng chọn lọc Chlamydomonas

Trong điều kiện sống tối ưu, ở nhiệt độ 22 0C , mật độ tảo 2,3*106tb/mL Luân trùng có thể tiêu thụ khoảng 200 tb/cá thể/phút (Lubzens, 1987) Ở nhiệt độ cao tốc độ lọc thức ăn nhanh, trong khi ở độ mặn cao tốc độ này lại giảm xuống

Mật độ thức ăn cũng ảnh hưởng tới tốc độ lọc thức ăn Hirayama và Ogawa (1972; trích bởi Phạm Đinh Thanh Nhàn và Hoàng Thanh Phương, 2005) xác nhận:

tốc độ lọc của Brachionus plicatilis giảm khi mật độ tảo Chlorella lớn hơn 2*106, mặc dù lượng tiêu thụ không đổi Nguyễn Văn Quyền và ctv (1988; trích bởi Võ Văn

Nha, 2000) đã sử dụng tảo Chlorella sp với mật độ 10 – 15*106 tb/mL và đã kết luận

rằng loài tảo Chlorella sp là loại thức ăn thích hợp cho luân trùng, sau đó đến

Chlorella sp cộng men bánh mì, tiếp đến là men và cuối cùng là dịch chiết từ cám

gạo

2.4 Đặc Điểm Sinh Sản và Vòng Đời của Luân Trùng

Tuổi đời của luân trùng khoảng 3,4 – 4,4 ngày ở nhiệt độ 25 0C Sau 0,5 – 1,5 ngày ấu trùng phát triển thành cá thể trưởng thành và sau đó con cái 4 giờ đẻ trứng một lần Các con cái có thể sinh sản 10 thế hệ con trước khi chết (Patrick Lavens and Patrick Sorgeloos, 1996)

Theo Pandian và Marian (1991; trích bởi Milagros Dela Pena, 1995) luân trùng có hai hình thức sinh sản là sinh sản đơn tính và sinh sản hữu tính luân phiên xen kẽ nhau có tính chất chu kỳ Khi điều kiện sống thuận lợi thì sinh sản đơn tính xảy ra Khi điều kiện sống bất lợi, nhiệt độ cao, độ mặn cao, thiếu thức ăn, thời tiết bất thường, … chúng sẽ chuyển sang hình thức sinh sản hữu tính

Khi sinh sản đơn tính, con cái vô phối đơn tính (amictic) giảm phân cho ra trứng vô phối đơn tính amictic (2n) Những trứng này sẽ phát triển thành con cái amictic và sự sinh sản đơn tính sẽ tiếp nối qua các thế hệ trong những điều kiện thuận lợi

Môi trường sống bất lợi con cái vô phối lưỡng tính (mictic) xuất hiện, những con cái mictic và amictic có đặc điểm hình thái hoàn toàn giống nhau Các con cái vô phối lưỡng tính sẽ sinh sản ra những trứng đơn bội (có bộ nhiễm sắc thể n) và các ấu

trùng nở từ các trứng không thụ tinh này sẽ phát triển thành con đực có kích thước rất nhỏ Những con đực này sẽ thụ tinh với các con cái có trứng đơn bội (n) để sản sinh ra các trứng nghỉ (2n) có vỏ dày, có thể chịu được điều kiện khắc nghiệt Khi điều kiện môi trường thuận lợi trở lại, những trứng nghỉ này sẽ nở thành con cái amictic (Walker, 1981; Dhert, 1997; trích bởi Phạm Đinh Thanh Nhàn và Hoàng Thanh Phương, 1996)

Hình 2.2 Chu kỳ sinh sản đơn tính và hữu tính của luân trùng Brachionus plicatilis (đã

sửa đổi từ tài liệu của Hoff và Snell, 1987; trích bởi Patrick Lavens and Patrick Sorgeloos, 1996)

2.5 Các Yếu Tố Ảnh Hưởng đến Sự Phát Triển của Luân Trùng

2.5.1 Các yếu tố vô sinh

2.5.1.1 Độ mặn

Đối với loài Brachionus plicatilis có thể chịu đựng biên độ mặn rộng từ 1 –

97 ppt, nhưng sinh sản tối ưu chỉ có thể xảy ra ở độ mặn thấp hơn 35 ppt (Lubzens, 1987) Tuy nhiên nếu các luân trùng được dùng làm thức ăn cho những sinh vật ăn mồi sống được nuôi ở độ mặn khác (± 5 ppt) thì việc làm cho luân trùng thích nghi là

an toàn vì những sốc độ mặn đột ngột có thể ức chế hoạt động bơi của các luân trùng hoặc thậm chí làm cho chúng chết ( Patrick Lavens and Patrick Sorgeloos, 1996)

Kết quả nghiên cứu của hai tác giả Wang yu và Liang Yaquan (1980, trích bởi Võ Văn Nha, 2000) cho rằng luân trùng có thể sinh sản và lớn lên trong độ mặn là 1 - 50‰, nhưng thích hợp hơn trong phạm vi 10 – 30‰, và khoảng độ mặn tốt nhất là từ

15 – 25‰

2.5.1.2 Nhiệt độ

Nhiệt độ tối ưu cho sự phát triển của luân trùng phụ thuộc vào kiểu hình thái hay dòng nuôi Dòng có kích thước lớn (L - strain) từ 130 – 340 µm, trung bình là 238,9 µm nhiệt độ tối ưu là từ 18 – 250C Dòng có kích thước nhỏ (S - strain) từ 100 – 210 µm, trung bình là 160,3ø µm nhiệt độ tối ưu là 28 – 350C (Patrick Lavens and Patrick Sorgeloos, 1996)

Theo I Chiu Liao, Huei Meei Su và Jaw Huralin (1991, trích bởi Võ Văn Nha 2000) thì luân trùng dòng nhỏ (S - strain) là loại rộng nhiệt, ở nhiệt độ 150C chúng vẫn sinh trưởng nhưng không sinh sản Ở nhiệt độ 15 - 350C, tốc độ sinh trưởng của luân trùng tăng với nhiệt độ Nhiệt độ tối ưu cho sinh trưởng của chúng là 22 – 300C

Olsen và ctv (1993b; trích bởi Phạm Đinh Thanh Nhàn và Hoàng Thanh Phương, 2005) đã kết luận trong điều kiện nhiệt độ thấp (5 – 80C) Luân trùng có thể tồn tại không cần cung cấp thức ăn mà không ảnh hưởng đến tỉ lệ sống và thành phần dinh dưỡng Đây là phương pháp lưu trữ lạnh khi dư thừa luân trùng

Scott và Bayner (1978) trong điều kiện nuôi ở nhiệt độ thấp luân trùng tiêu thụ thức ăn chậm, tốc độ phát triển quần đàn chậm nhưng lại duy trì được hàm lượng Lipid và cacbohydrate trong thời gian khá lâu, còn khi nuôi ở điều kiện nhiệt độ cao thì thành phần sinh hóa biến đổi rất nhanh, đặc biệt là khi biến động thức ăn

Trần Thanh Xuân (1993) cho rằng tuổi thọ của luân trùng tùy thuộc vào nhiệt độ nuôi Nguyễn Văn Quyền (1988; trích bởi Võ Văn Nha, 2000) khi nghiên cứu ảnh

hưởng của nhiệt độ lên sinh trưởng và phát triển của luân trùng dòng nhỏ (S-strain) cho biết nhiệt độ thích hợp nhất cho sự phát triển của luân trùng là 25 ± 20C Và theo Hirayama và Kusano (1972; trích bởi Phạm Đinh Thanh Nhàn và Hoàng Thanh Phương, 2005) thì nhiệt độ thích hợp nhất cho sự gia tăng mật độ luân trùng có thể là

270C

2.5.1.3 Hàm lượng oxi hoà tan DO

Luân trùng có thể sống sót trong nước có oxy hoà tan ở mức thấp dưới 2 ppm Oxy hoà tan trong nước nuôi phụ thuộc nhiệt độ, độ mặn và mật độ luân trùng

2.5.1.4 Độ pH

Luân trùng sống ở pH trên 6,6 trong môi trường tự nhiên Mặc dầu trong điều kiện nuôi đã thu được kết quả tốt nhất ở độ pH trên 7,5

2.5.1.5 Hàm lượng amonia

Hàm lượng NH3 dưới mức 1 mg/L được cho là an toàn với luân trùng Nếu nồng độ NH3 quá cao sẽ gây độc với luân trùng Tỷ lệ NH3/NH4 bị ảnh hưởng bởi nhiệt độ và pH của thủy vực

2.5.2 Các yếu tố hữu sinh

Trong tự nhiên cũng như khi nuôi sinh khối luân trùng người ta nhận thấy rằng chúng có mối quan hệ hữu cơ với các vi khuẩn và nguyên sinh động vật

Nhóm nguyên sinh động vật chẳng hạn các trùng lông tơ Halotrica và

Hypotrica như Uronema sp và Euplotes sp là những loài không mong muốn trong

nuôi thâm canh luân trùng vì chúng cạnh tranh thức ăn Tác động của trùng tiêm mao được đánh giá trên hai mặt: mặt có hại là chúng cạnh tranh thức ăn, oxy hoà tan và tăng sản phẩm phụ là NO2-N, NH3-N, … theo Reguera và ctv (1992; 1984 trích bởi Võ Văn Nha, 2000) khi nghiên cứu về sự ảnh hưởng của trùng tiêm mao trong bể nuôi sinh khối luân trùng đã phát hiện ra rằng ở mức nhiễm nặng, trùng tiêm mao làm giảm sinh khối luân trùng Mặt khác, ở mức độ vừa phải nó lại có vai trò góp phần làm sạch môi trường do chúng có thể ăn các tế bào vi khuẩn, các vụn hữu cơ

Trong môi trường nuôi cấy, vi khuẩn không chỉ là thức ăn mà chúng còn là nguồn cung cấp vitamin B12 được coi là chất rất cần cho sự sinh trưởng của luân trùng Hầu hết các vi khuẩn có trong bể nuôi luân trùng đều không gây bệnh cho luân trùng nhưng chúng có thể tham gia vào chuỗi thức ăn và tạo ảnh hưởng có lợi cho sinh vật cạnh tranh với luân trùng (như trùng tiêm mao) (Gast, 1985), hơn nữa chúng

cũng ảnh hưởng đến các điều kiện sinh lý học của ấu trùng động vật biển khi dùng luân trùng làm thức ăn (trích bởi Võ Văn Nha, 2000) Theo kết luận của Yu (1990); Chang (1993; trích bởi Phạm Đinh Thanh Nhàn và Hoàng Thanh Phương, 2005) loài

Vibrio alinolyticus, Flavobateria có thể kiềm hãm sự sinh trưởng của luân trùng, thậm

chí có thể giết chết chúng

Ngoài những yếu tố trên người ta còn đề cập đến virus, virus thường gặp nhất

là Rotifer birnavircus nó có ảnh hưởng xấu trong việc nuôi sinh khối luân trùng

(Trương Sỹ Kỳ, 2004)

2.6 Vai Trò của Luân Trùng trong Nguồn Thức Ăn Tự Nhiên

Nhiều nghiên cứu cho thấy thức ăn tự nhiên là một bộ phận không thể tách rời khẩu phần ăn của cá và để có lợi lượng thức ăn tự nhiên phải chiếm một tỉ lệ càng cao càng tốt Kiriya (1957; trích bởi Lê Thị Mỹ Hạnh, 1991) cho rằng hiệu quả tăng trưởng của cá con nuôi bằng thức ăn tự nhiên tốt hơn 10 lần so với thức ăn nhân tạo

Các loài tôm cá sau khi phát triển đến giai đoạn ấu trùng chúng phải trải qua nhiều giai đoạn biến thái khác nhau, tập tính ăn thay đổi khác nhau qua từng giai đoạn Tuy nhiên, hầu hết các loài cá đều phải trải qua một thời kỳ nhất định sau khi nở từ trứng ra đều phải ăn chung một loại thức ăn là động vật phù du, những sinh vật nhỏ nhưng có giá trị dinh dưỡng cao (Trần Văn Vĩ, 1982)

Thức ăn tự nhiên còn đóng một vai trò quan trọng trong nghề nuôi cá biển như các loại cá chẽm, bống, mú, hồng, măng, … Kích thước cá bột ở các đối tượng này rất nhỏ nên Rotifer là đối tượng được chú ý nhiều nhất trong nghề nuôi cá biển ở các nước Đông Nam Á như Thái Lan, Philipines và các nước Châu Âu khác Nguồn thức ăn sống này được sử dụng cho hơn 60 loài cá biển và 18 loài giáp xác (Nataga,1989; trích bởi Trần Thanh Xuân, 1993)

Ở trong vực nước, luân trùng di động kích thích tập tính ăn mồi, không bơi ngược dòng nước được nên di chuyển thụ động dễ bị bắt Ngoài ra, theo Trần Thanh Xuân (1993) có thể lợi dụng cơ thể luân trùng như một cái túi chứa vitamin quan trọng, kháng sinh, acid béo để đưa vào cơ thể cá bột

Theo Pasoodee và Sirikul (1983; trích bởi Võ Thị Thanh Tâm, 1996) qua quá trình nghiên cứu các tác giả cho rằng cá bột của cá bống tượng sau khi tiêu hết noãn hoàng thì sử dụng Microplankton như là Ciliates và Rotifers

Do những vai trò quan trọng của luân trùng trong chuỗi thức ăn của các loài thủy sản nên đã có nhiều công trình nghiên cứu của các tác giả trong và ngoài nước nhằm nâng cao sinh khối và chất lượng dinh dưỡng của luân trùng phục vụ nuôi trồng

thủy sản, phát triển kinh tế quốc gia nói riêng và góp phần cung cấp nguồn lương thực cho thế giới

2.7 Tình Hình Nghiên Cứu Luân Trùng trên Thế Giới Và Việt Nam

2.7.1 Trên Thế Giới

Hiện nay trên thế giới có rất nhiều công trình nghiên cứu xung quanh nguồn thức ăn tự nhiên phục vụ cho nuôi trồng thủy sản đã được báo cáo, nhất là lĩnh vực nuôi thu sinh khối phiêu sinh động làm thức ăn tươi sống cho động vật thủy sản

Năm 1973, Seto (trích bởi Phạm Đinh Thanh Nhàn và Hoàng Thanh Phương,

2005) đưa ra quy trình nuôi chuyển đổi bể, với quy trình này Brachionus plicatilis

nuôi trong bể 0.5m3, lúc đầu các bể này nuôi tảo Chlorella, khi mật độ tảo đạt 10*106

- 20*106 tế bào/mL thì cấy Brachionus plicatilis vào với mật độ 10 – 20 cá thể/mL

Khi dịch tảo trong bể sử dụng hết thì cho ăn bổ sung men bánh mì mỗi ngày 2 lần với tỷ lệ 1g/106 cá thể Brachionus plicatilis Khi mật độ luân trùng đạt hơn 100 cá

thể/mL thì thu hoạch một phần và chuyển sang bể khác một phần Tuy nhiên, nhược điểm của quy trình này là cần nhiều hệ thống bể, quy mô không lớn và tốn sức

Nhằm khắc phục nhược điểm đó, Fkusho (1976) và Kurecha (1977) đưa ra quy trình nuôi bể ngoài trời Sau khi mật độ luân trùng đạt 120 – 150 cá thể /mL thì thu hoạch 20 – 30% và chuyển phần còn lại sang bể khác Quy trình này cũng giống như quy trình nuôi chuyển đổi bể hàng ngày nhưng có ưu điểm là nuôi với quy mô lớn trong bể bê tông đặt ngoài trời

Lubzens (1987) và Hino (1993; trích bởi Phạm Đinh Thanh Nhàn và Hoàng

Thanh Phương, 2005) cho rằng có hai phương pháp nuôi sinh khối Brachionus

plicatilis chính được dùng phổ biến trong những năm gần đây là phương pháp nuôi

thu hoạch toàn phần và phương pháp nuôi thu hoạch một phần

• Phương pháp nuôi thu hoạch một phần:

Bể nuôi thường là 10 – 40 m3 Khi tảo Chlorella đạt mật độ từ 10*106 – 15*106 tế bào/mL thì bố trí luân trùng vào với mật độ ban đầu từ 20 – 50 cá thể/mL Khi mật độ luân trùng cao hơn 300 cá thể/mL thì thu hoạch một phần và thêm dịch

tảo Chlorella vào, sao cho mật độ luân trùng còn trong bể khoảng 100 – 110 cá

thể/mL Mật độ này duy trì suốt thời gian nuôi bằng cách thu hoạch hằng ngày Phương pháp này còn gọi là phương pháp nuôi bán liên tục (Semicontinuous culture method)

Ở phương pháp này sau một số ngày thu hoạch thì sức sinh sản của luân trùng giảm đi do sự dư thừa chất thải và thức ăn trong bể nuôi khi đó luân trùng có thể được thu hoạch làm thức ăn cho ấu trùng thủy sản hoặc cấy sang bể mới

Theo Fujita(1979); Witt và ctv (1981); Wantanabe (1982); Jame và ctv

(1983), nếu sử dụng hệ thống lọc sinh học thì có thể duy trì thời gian thu hoạch dài hơn (khoảng 2 – 3 tháng) (trích bởi Võ Văn Nha, 2000)

• Phương pháp nuôi thu hoạch toàn phần:

Thể tích thường dùng là 0,5 – 1 m3 Cách cho ăn và chế độ chăm sóc giống như phương pháp nuôi thu hoạch một phần Khi mật độ luân trùng đạt 300 – 350 ct/mL thì tiến hành thu hoạch toàn bộ, chỉ để lại một phần nhỏ làm giống Đây là phương pháp nuôi thu 1 lần (Batch culture method)

Cả hai phương pháp trên, trong quá trình nuôi đều có bổ sung men bánh mì từ

1 – 2 gam/106 ct/ngày nếu thiếu nguồn tảo

Ngoài hai phương pháp trên người ta còn đề cập đến phương pháp nuôi luân trùng trong hệ thống tuần hoàn (feedback system), phương pháp này đã được phát triển từ năm 1985 tại phòng thí nghiệm của Hirata ở trường Đại Học Kagoshima tại Nhật, với phương pháp này nước được chảy tuần hoàn 20 lần/ngày và cứ 500 lít thể tích nước nuôi cần 150 lít nươc xử lý, thời gian nuôi tối thiểu là 20 ngày (trích bởi Võ Văn Nha, 2000)

Bên cạnh những nghiên cứu về phương pháp nuôi, hàng loạt nghiên cứu loại thức ăn thích hợp cho luân trùng đã được đề cập

Hitara và Mou (1967) đã sử dụng tảo Chlorella và Dunaliella làm thức ăn cho

Brachionus plicatilis và thấy tảo Chlorella là thức ăn thích hợp nhất Ferrm-Lerufet

(1975) lại khẳng định Tetraselmis suenica là thức ăn thích hợp hơn cả Chlorella Điều này ngược lại với kết quả nghiên cứu của Tamaru (1993) cho rằng Chlorella làm thức ăn thì sản lượng Brachionus plicatilis cao hơn khi dùng Tetraselmis (trích bởi Phạm Đinh Thanh Nhàn và Hoàng Thanh Phương, 2005)

Watanabe (1983) và With (1984) đã khẳng định rằng vi tảo nước mặn nói

chung là nguồn thức ăn thích hợp cho Brachionus plicatilis

Năm 1994, Olsen cho rằng các vi tảo nước mặn sử dụng làm thức ăn cho luân

trùng là: Chlorella sp., Tetraselmis sp., Isochorysis galbana và Pavlova lutheri

Trong nuôi thu sinh khối Brachionus plicatilis quy mô lớn, nhu cầu thức ăn

cao, nếu gây nuôi tảo làm thức ăn phải có đầy đủ trang thiết bị, tốn nhiều công sức,

nên từ năm 1967, Hirata và Mori đã so sánh các loại thức ăn là tảo Chlorella, men bánh mì, mùn xác hữu cơ Trong đó, thức ăn tốt nhất là Chlorella rồi đến men bánh

mì

Yu và Tgk (1989) cho rằng việc bổ sung vitamin đặc biệt là vitamin B12 là điều thiết yếu trong nuôi luân trùng (Patrick Lavens and Patrick Sorgeloos, 1996) Theo nhiều tác giả, nếu dùng men bánh mì làm thức ăn duy nhất cho luân trùng thì sau một thời gian, ở thế hệ con non sẽ có hiện tượng dị hình ngày càng tăng Nguyên do là men bánh mì không cung cấp đầy đủ các chất dinh dưỡng, chủ yếu là

các acid béo chưa no eicozapentanenoic (EPA) và docoxahexaenoic (DHA), kết quả

làm giảm chất lượng luân trùng và không đáp ứng về mặt dinh dưỡng của đối tượng nuôi (Scoot, 1981; Hyrayama, 1983; Hyrayama 1987; Hino 1993) Mặt khác tính tiêu hóa kém của men cũng là một nguyên nhân khá quan trọng vì men cần có vi khuẩn mới tiêu hóa được

Để khắc phục tình trạng này, Watanabe (1983) và Hino (1993) đã dùng hỗn hợp của men bánh mì trộn với 10 – 25% dầu gan cá, kết quả đảm bảo lượng acid béo chư a no thiết yếu (n-3) cho luân trùng phát triển

Olsen (1994) đã thí nghiệm nuôi luân trùng bằng tảo đơn bào nước mặn (gồm

Isochorysis galbana, Tetraselmis sp., và Pavlova lutheri) so sánh với nuôi luân trùng

bằng men bánh mì có trộn dầu cá theo tỷ lệ tương ứng 10:1 về trọng lượng khô Kết quả cho thấy luân trùng sử dụng men bánh mì trộn dầu gan cá có hàm lượng glucide và lipid cao hơn so với tảo

Dhert (1993) đã nghiên cứu dùng nhiều loại thức ăn khác nhau làm tăng hàm lượng DHA trong luân trùng, vì DHA là một loại acid béo cung cấp năng lượng rất hiệu quả cho cá biển ở giai đoạn còn non Như vậy, vai trò của luân trùng là ở chỗ nó được dùng như vật trung gian tích luỹ các acid béo chưa no cần thiết khác và chuyển chúng vào đối tượng nuôi

Ngoài ra, theo Yaruda và Taga (1986) cho rằng vi khuẩn cũng là một loại thức ăn tốt làm tăng sinh trưởng quần thể luân trùng Bởi vì vai trò lớn nhất của vi khuẩn là sản xuất Vitamin B12, một loại vitamin rất cần thiết cho sinh trưởng của luân trùng luôn đòi hỏi ở mức độ cao

Ngoài ra, các nghiên cứu ứng dụng luân trùng trong nuôi thủy sản đã được đề cập

Battaglene và Fielder (1997; trích bởi Phạm Đinh Thanh Nhàn và Hoàng Thanh Phương, 2005) đã báo cáo về kỹ thuật nuôi cá bột của các loài cá nước mặn bằng luân trùng tại Australia, …

Cũng vào năm 1997, tại Israel, Lubzens và ctv đã tổng kết kết quả và hướng dẫn phương pháp nuôi luân trùng làm thức ăn cho ấu trùng cá biển tại trại nuôi cá nước mặn

Ngoài ra, còn nhiều tác giả khác nghiên cứu về khả năng di truyền cũng như

khả năng sinh sản của luân trùng; cách bảo quản trứng nghỉ của Brachionus plicatilis

(Balompapulug, Hagiwara, Nozaki và Hirayama, 1997; trích bởi Phạm Đinh Thanh Nhàn và Hoàng Thanh Phương, 2005); điều kiện nhiệt độ ảnh hưởng đến việc đẻ

trứng nghỉ của Brachionus plicatilis (Kogane, Hagiwara và Imaizami, 1997) Dahril (1997) nghiên cứu kỹ thuật nuôi luân trùng sống ở nước ngọt Brachionus calyciflorus

ở Pekanbara, Raiu, Indonesia, …

Brachionus calyciflorus và Brahionus rubens là những luân trùng được nuôi

phổ biến nhất trong sinh khối nước ngọt (Patrick Lavens and Patrick Sorgeloos, 1996)

2.7.2 Ở Việt Nam

Vấn đề nuôi luân trùng làm thức ăn cho một số loài cá cũng đã được công bố Chẳng hạn, Nguyễn Văn Hảo và ctv (1994, 1995) nghiên cứu giải quyết thức ăn của

ấu trùng cá bống tượng (Oxyeleotic mamoratus Bluker); Trần Thanh Xuân (1993) đã

làm thí nghiệm gây nuôi luân trùng để làm thức ăn cho ấu trùng tôm càng xanh, …

Viện Nghiên Cứu Hải Sản (1977 – 1985) đã thử nghiệm nuôi sinh khối luân trùng làm thức ăn cho tôm he bằng phương pháp hệ thống tuần hoàn có cải tiến (Trích bởi Phạm Đinh Thanh Nhàn và Hoàng Thanh Phương, 2005)

Nguyễn Văn Quyền và cộng tác viên (1988; trích bởi Võ Văn Nha, 2000) thí nghiệm ảnh hưởng của các loại thức ăn khác nhau đến sự sinh trưởng của quần thể

luân trùng, tác giả đã sắp xếp mức độ tối ưu của các loại thức ăn là tảo Chlorella sp., sau đó là Chlorella sp., kết hợp với men bánh mì, dịch chiết từ cám gạo Đồng thời đề

nghị có thể dùng men bánh mì làm thức ăn bổ sung khi thiếu hụt tảo

Võ Thị Hương (1985) thí nghiệm các loại thức ăn gồm phân gà và nấm men, hỗn hợp phân gà và tảo, hỗn hợp phân gà – nấm men – tảo lục; thì hỗn hợp phân gà – nấm men – tảo lục thích hợp với luân trùng hơn các loại thức ăn còn lại

III VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

3.1 Thời Gian và Địa Điểm

Đề tài được thực hiện từ tháng 03 năm 2006 đến tháng 08 năm 2006 Tại phòng thí nghiệm và trại thực nghiệm của Khoa Thủy Sản Trường Đại Học Nông Lâm Thành phố Hồ Chí Minh

Thời gian thu mẫu vào buổi sáng từ 6h00 – 7h30, thu mẫu theo định kỳ một tháng hai lần vào đầu và giữa mỗi tháng tại ao nuôi của trại thực nghiệm của Khoa Thủy Sản

3.2 Vật Liệu và Trang Thiết Bị dùng trong Thí Nghiệm

3.2.1 Dụng cụ trang thiết bị

Bình tam giác 1 lít, bình nhựa 5 lít

Đèn huỳnh quang, máy sục khí

Buồng đếm hồng cầu, buồng đếm phiêu sinh động vật, kính hiển vi

Máy đo độ mặn, cân điện tử bốn số lẻ, nhiệt kế, các loại hóa chất dùng để chuẩn độ NH3, DO, pH

Lưới lọc phiêu sinh có mắt lưới 50 µm, 75 µm, 100 µm, 150µ, 200 µm, 300

µm, 350 µm, 500 µm

3.2.2 Hóa chất

Môi trường dinh dưỡng nuôi tảo: Môi trường Guillard, Jaworski và một vài môi trường khác

Formol dùng để cố định mẫu

3.2.4 Vật liệu nghiên cứu

Tảo giống Chlorella nước mặn được cung cấp từ trường Đại Học Cần Thơ và

Chlorella nước ngọt được cung cấp từ Cty TNHH Thiên Tảo Quận I Men bánh mì

được mua ở quận Bình Thạnh, Thành phố Hồ Chí Minh

Luân trùng Brachionus plicatilis được vớt trực tiếp tại trại thực nghiệm Khoa

Thủy Sản Trường Đại Học Nông Lâm Tp Hồ Chí Minh

3.3 Phương Pháp Nghiên Cứu

3.3.1 Phương pháp thu mẫu

3.3.1.1 Mẫu phiêu sinh động vật

Thu mẫu định tính: Dùng vợt phiêu sinh, có dạng nón, cho vợt cắt ngang mặt nước sâu khoảng từ 15 – 20 cm để thu mẫu Nhấc vợt lên không để phiêu sinh bám vào thành lưới, cẩn thận rửa lưới vài lần để phiêu sinh được thu hết vào ống thu ở đáy vợt Sau khi thu, mẫu được cho vào hai lọ: một lọ cố định bằng formol 5%, một lọ thì không cố định để lọc Rotifera sống

Ảnh 3.1 Lưới thu phiêu sinh động và nơi thu mẫu

Thu mẫu định lượng: Dùng xô đã biết trước thể tích để lấy nước từ ao lọc qua lưới thu mẫu phiêu sinh Mỗi lần lọc 40 – 50 lít nước ao, cô đặc lại còn 120 mL Sau khi thu, mẫu được cố định tại chỗ bằng formol 5%