luận án tiến sĩ dịch vụ phát triển kinh doanh cho doanh nghiệp xuất khẩu ở việt nam

luận án tiến sĩ dịch vụ phát triển kinh doanh cho doanh nghiệp xuất khẩu ở việt nam

B GIÁO D C VÀ ðÀO T O TRƯ NG ð I H C KINH T QU C DÂN

BÙI LIÊN HÀ

D CH V PHÁT TRI"N KINH DOANH CHO DOANH NGHI$P XU&T KH'U VI$T NAM Chuyên ngành: Thương m4i (Kinh t8 & Qu:n lý Thương m4i)

L I CAM ðOAN

Tôi xin cam ñoan ñây là công trình nghiên c u c2a

riêng tôi Các s5 li6u và trích d:n trong lu;n án là

trung th<c và có ngu>n g5c rõ ràng Các kAt quC

nghiên c u c2a Lu;n án ñã ñưFc công b5 trên tHp

chí, không trùng vLi bMt kỳ công trình nào khác

Nghiên cMu sinh

Bùi Liên Hà

L I COM ƠN

LPi cCm ơn ựQu tiên, tôi xin trân trRng gSi tLi GS.TS Hoàng đ c Thân

và PGS.TS Nguy"n Th# Xuân Hương, giCng viên khoa Thương mHi và Kinh

tA Qu5c tA, TrưPng đHi hRc Kinh tA Qu5c dân ThQy cô ựã t;n tình hưLng d:n tôi trong su5t quá trình th<c hi6n lu;n án, s< khuyAn khắch, ựUng viên liên tVc

và nhWng kiAn th c chuyên sâu c2a thQy cô ựã giúp tôi vưFt qua nhWng khó khăn trong quá trình nghiên c u ựZ hoàn thành lu;n án

Tôi xin gSi lPi cCm ơn sâu s[c tLi các thQy, cô giáo c2a Khoa Thương mHi và Kinh tA Qu5c tA, các thQy cô ựã giCng dHy, phCn bi6n chuyên ự\, lu;n

án, giúp tôi có nhWng ự#nh hưLng rõ ràng hơn trong quá trình th<c hi6n và hoàn thành lu;n án

Tôi xin gSi lPi cCm ơn s< giúp ự] và h^ trF c2a các thQy cô, các cán bU Vi6n đào tHo Sau ựHi hRc, TrưPng đHi hRc Kinh tA Qu5c dân ự5i vLi tôi trong quá trình hRc t;p và th<c hi6n lu;n án

Tôi xin gSi lPi cCm ơn ựAn ựAn Ban giám hi6u TrưPng đHi hRc NgoHi Thương, Ban ch2 nhi6m khoa QuCn tr# Kinh doanh, các ự>ng nghi6p c2a tôi tHi TrưPng đHi hRc NgoHi Thương, Khoa QuCn tr# Kinh doanh ựã ựUng viên

và tHo ựi\u ki6n giúp tôi hoàn thành lu;n án này

Tôi xin gSi lPi cCm ơn ựAn nhWng ngưPi bHn ựã luôn ựUng viên và giúp ự] tôi trong su5t quá trình th<c hi6n lu;n án đac bi6t, tôi xin gSi lPi cCm ơn sâu s[c ựAn ThS Phan Minh Th2y, Phó trưcng phòng pháp chA, Phòng Thương mHi và công nghi6p Vi6t Nam (VCCI) ựã h^ trF tôi trong quá trình ựi\u tra các doanh nghi6p xuMt khgu

Tôi xin gSi lPi cCm ơn chân thành ựAn nhWng ngưPi thân trong gia ựình ựac bi6t là b5, mh, ch>ng và các con tôi ựã luôn ựUng viên và là ựUng l<c giúp tôi vưFt qua nhWng khó khăn ựZ hoàn thành lu;n án này

Nghiên cMu sinh

CHƯƠNG 1 CƠ SQ LÝ LUHN VS D CH V PHÁT TRI"N KINH DOANH CHO

DOANH NGHI$P XU&T KH'U

14

1.1 KHÁI LUyN CHUNG Vz D{CH Vj PHÁT TRIoN KINH DOANH CHO DOANH

NGHI}P XU~T KH•U

14

1.1.1 Khái ni6m d#ch vV phát triZn kinh doanh cho doanh nghi6p xuMt

khgu

14

1.1.2 ðac ñiZm c2a d#ch vV phát triZn kinh doanh 17

1.1.3 Phân loHi d#ch vV phát triZn kinh doanh 18 1.2 VAI TRÒ C‚A D{CH Vj PHÁT TRIoN KINH DOANH ðƒI V I DOANH NGHI}P

XU~T KH•U

25

1.3 CÁC YlU Tƒ nNH HƯuNG ðlN D{CH Vj PHÁT TRIoN KINH DOANH CHO

DOANH NGHI}P XU~T KH•U

32

1.3.1 Các yAu t5 v\ phía nhà cung cMp d#ch vV 33 1.3.2 Các yAu t5 thuUc v\ doanh nghi6p sS dVng d#ch vV 34

1.4 D{CH Vj PHÁT TRIoN KINH DOANH CHO DOANH NGHI}P XU~T KH•U

TRÊN THl GI I VÀ BÀI H C KINH NGHI}M CHO VI}T NAM

38

1.4.1 Kinh nghi6m c2a M‡, Columbia và Kenya v\ h^ trF doanh nghi6p 38

xuMt khgu thông qua d#ch vV ñào tHo 1.4.2 Kinh nghi6m c2a Kenya và Benin v\ h^ trF doanh nghi6p xuMt

khgu thông qua d#ch vV thông tin và tư vMn

41

1.4.3 Kinh nghi6m c2a ð c và Columbia v\ h^ trF doanh nghi6p xuMt

khgu thông qua d#ch vV xúc tiAn thương mHi và tiAp c;n th# trưPng nưLc xuMt khgu

43

1.4.4 Kinh nghi6m c2a Thái Lan v\ h^ trF doanh nghi6p xuMt khgu phát

triZn sCn phgm

46

1.4.5 Bài hRc rút ra t‰ kinh nghi6m c2a các nưLc cho Vi6t Nam 47

CHƯƠNG 2 THTC TR NG D CH V PHÁT TRI"N KINH DOANH CHO

DOANH NGHI$P XU&T KH'U VI$T NAM

49

2.1.1 Khái quát v\ xuMt khgu hàng hóa c2a Vi6t Nam 49

2.1.2 Th<c trHng doanh nghi6p xuMt khgu Vi6t Nam 56 2.2 THŒC TR•NG CUNG ŽNG D{CH Vj PHÁT TRIoN KINH DOANH CHO DOANH NGHI}P XU~T KH•U VI}T NAM

67

2.2.1 Các ch2 thZ cung ng d#ch vV phát triZn kinh doanh cho doanh

nghi6p xuMt khgu Vi6t Nam

67

2.2.2 MUt s5 loHi hình d#ch vV phát triZn kinh doanh cho doanh nghi6p

xuMt khgu c Vi6t Nam

78

2.2.3 Th<c trHng cơ chA chính sách c2a nhà nưLc ñ5i vLi d#ch vV phát

triZn kinh doanh

xuMt khgu2.4 ðÁNH GIÁ CHUNG Vz D{CH Vj PHÁT TRIoN KINH DOANH CHO DOANH

NGHI}P XU~T KH•U VI}T NAM

110

CHƯƠNG 3 PHƯƠNG HƯUNG VÀ GIOI PHÁP TĂNG CƯ NG D CH V PHÁT

TRI"N KINH DOANH CHO DOANH NGHI$P XU&T KH'U VI$T NAM

GI I

117

3.3 QUAN ðIoM VÀ PHƯƠNG HƯ NG PHÁT TRIoN D{CH Vj PHÁT TRIoN KINH

DOANH CHO DOANH NGHI}P XU~T KH•U

120

3.3.1 Quan ñiZm phát triZn d#ch vV phát triZn kinh doanh cho doanh

nghi6p xuMt khgu Vi6t Nam

120

3.3.2 Phương hưLng phát triZn d#ch vV phát triZn kinh doanh cho doanh

nghi6p xuMt khgu Vi6t Nam

124

3.4 GInI PHÁP TĂNG CƯ NG D{CH Vj PHÁT TRIoN KINH DOANH CHO DOANH

NGHI}P XU~T KH•U VI}T NAM

127

3.4.2 GiCi pháp ñ5i vLi nhà cung cMp d#ch vV phát triZn kinh doanh 141 3.4.3 GiCi pháp ñ5i vLi doanh nghi6p xuMt khgu 146

Danh mVc các công trình công b5 c2a tác giC liên quan ñAn ñ\ tài lu;n án 151 Danh mVc tài li6u tham khCo

Các phV lVc

DANH M C VI T TWT

BDS Business Development

Services

D#ch vV phát triZn kinh doanh

CIEM Central Institute for Economic

Management

Vi6n Nghiên c u QuCn lý Kinh tA

Trung ương

GATS General Agreement on Trade

T™ ch c lao ñUng thA giLi

OECD Organization for Economic

Cooperation and Development

T™ ch c HFp tác và Phát triZn kinh

tA SEEP Small Entreprise Education

Trade and Development

HUi ngh# c2a liên hFp qu5c v\ Thương mHi và Phát triZn

UNDP United Nations Development

Cơ quan phát triZn Qu5c tA M‡

VCCI Vietnam Chamber of

Commerce and Industry

Phòng Thương mHi và Công nghi6p Vi6t Nam

WTO World Trade Organization T™ ch c Thương mHi ThA thA giLi

DANH M C BONG BI"U

BCng 2.4 S5 lưFng doanh nghi6p xuMt khgu Vi6t Nam ựAn 31/12/2008 56

BCng 2.5 TỚ trRng xuMt khgu theo loHi hình doanh nghi6p năm 2010 57

BCng 2.6 đánh giá c2a doanh nghi6p v\ kênh thông tin quan trRng nhMt 61

BCng 2.7 Cơ cMu doanh nghi6p ựi\u tra theo loHi hình doanh nghi6p 96

BCng 2.8 Th# trưPng xuMt khgu c2a các doanh nghi6p ựi\u tra 96

BCng 2.9 Khó khăn trong hoHt ựUng xuMt khgu c2a các doanh nghi6p 97

BCng 2.10 M c ựU cQn thiAt c2a DVPTKD ự5i vLi doanh nghi6p 98

BCng 2.11 TỚ l6 doanh nghi6p sS dVng các loHi hình DVPTKD 100

BCng 2.12 M c ựU sS dVng các loHi hình DVPTKD c2a các doanh nghi6p 101

BCng 2.13 Các kênh thông tin v\ DVPTKD cho doanh nghi6p 101

BCng 2.14 TỚ l6 doanh nghi6p sS dVng d#ch vV có phắ và mi"n phắ 102

BCng 2.15 điZm ựánh giá m c ựU ựáp ng yêu cQu c2a các DVPTKD 105

BCng 2.17 Ý kiAn c2a doanh nghi6p nh m ựgy mHnh DVPTKD 108

DANH M C HÌNH VZ

Hình 2.1 M c ựU sS dVng các kênh phân ph5i tHi các th# trưPng xuMt khgu 63 Hình 2.2 TỚ trRng các d#ch vV Marketing năm 2007 86 Hình 2.3 Chi phắ DVPTKD c2a doanh nghi6p so vLi doanh thu 103 Hình 2.4 đánh giá v\ m c ựU ựáp ng yêu cQu c2a các loHi hình d#ch vV 105

MQ ð[U

1 Tính c]p thi8t c_a ñb tài lucn án

Xu thA hUi nh;p và mc cSa n\n kinh tA, ñac bi6t là s< ki6n Vi6t Nam chính th c trc thành thành viên c2a T™ ch c Thương mHi ThA giLi (WTO), ñang tHo ra cho các doanh nghi6p Vi6t Nam nhWng cơ hUi ñ>ng thPi cũng ñat các doanh nghi6p trưLc nhWng thách th c mLi Bên cHnh nhWng cơ hUi ñZ mc rUng th# trưPng xuMt khgu, các doanh nghi6p Vi6t Nam ñang phCi ñ5i mat vLi cuUc cHnh tranh gay g[t và bMt bình ñ¢ng trên th# trưPng thA giLi do Vi6t Nam chưa ñưFc công nh;n là n\n kinh tA th# trưPng Do v;y, doanh nghi6p luôn phCi ñat ra và giCi quyAt các vMn ñ\ mang tính quyAt ñ#nh ñAn s< t>n tHi và phát triZn: Làm thA nào ñZ giCm chi phí, nâng cao chMt lưFng sCn phgm?

B ng cách nào ñZ quCng bá sCn phgm c2a doanh nghi6p ra th# trưPng thA giLi? Làm thA nào ñZ t5i ưu hoá hi6u quC hoHt ñUng c2a doanh nghi6p? và hàng loHt các câu hši khác ñang ñưFc ñat ra ñ5i vLi các doanh nghi6p

Các doanh nghi6p Vi6t Nam hQu hAt là các doanh nghi6p nhš và v‰a, ngu>n l<c có hHn do ñó ñZ nâng cao hi6u quC sS dVng ngu>n l<c doanh nghi6p cQn phCi t;p trung vào nhWng hoHt ñUng mà doanh nghi6p có ưu thA, nhWng hoHt ñUng khác doanh nghi6p nên chuyZn giao, thuê các doanh nghi6p chuyên cung cMp các d#ch vV h^ trF cho hoHt ñUng kinh doanh (gRi chung là d#ch vV phát triZn kinh doanh) Như v;y, sS dVng các d#ch vV phát triZn kinh doanh là mUt giCi pháp cQn thiAt nh m nâng cao hi6u quC kinh doanh c2a các doanh nghi6p xuMt khgu Vi6t Nam

u các nưLc phát triZn, t‰ lâu d#ch vV phát triZn kinh doanh ñã trc thành mUt công cV trF giúp hWu hi6u ñ5i vLi hoHt ñUng sCn xuMt kinh doanh c2a các doanh nghi6p NhP có các d#ch vV phát triZn kinh doanh các doanh nghi6p c các nưLc có ñi\u ki6n ñZ chuyên môn hóa, nâng cao năng suMt và chMt lưFng ð5i vLi Vi6t Nam, d#ch vV phát triZn kinh doanh v:n trong giai ñoHn ñQu phát

triZn, s5 lưFng và loHi hình d#ch vV chưa ñ2 ñZ ñáp ng nhu cQu c2a các doanh nghi6p Thêm vào ñó là vMn ñ\ chMt lưFng và giá cC c2a các loHi hình d#ch vV không tương x ng d:n ñAn vi6c sS dVng d#ch vV phát triZn kinh doanh

c các doanh nghi6p xuMt khgu còn nhi\u hHn chA Ngoài ra, nh;n th c c2a các doanh nghi6p v\ d#ch vV phát triZn kinh doanh cũng là mUt trong nhWng nguyên nhân các doanh nghi6p chưa sS dVng d#ch vV phát triZn kinh doanh

và nAu có sS dVng thì hi6u quC sS dVng d#ch vV c các doanh nghi6p chưa cao Chính vì v;y mUt nghiên c u v\ d#ch vV phát triZn kinh doanh cho doanh nghi6p xuMt khgu là cQn thiAt trong b5i cCnh hi6n nay

2 Mec tiêu nghiên cMu c_a lucn án

XuMt phát t‰ tính cMp thiAt c2a ñ\ tài, ñ\ tài “D#ch vV phát triZn kinh doanh cho doanh nghi6p xuMt khgu Vi6t Nam” nh m mVc tiêu ñánh giá th<c trHng d#ch vV phát triZn kinh doanh cho doanh nghi6p xuMt khgu t‰ ñó ñ\ xuMt các giCi pháp tăng cưPng d#ch vV phát triZn kinh doanh cho doanh nghi6p xuMt khgu Vi6t Nam ðZ ñáp ng mVc tiêu nghiên c u, nUi dung lu;n án cQn trC lPi các câu hši sau:

Th nh t, d#ch vV phát triZn kinh doanh là gì? Vai trò c2a d#ch vV phát

triZn kinh doanh ñ5i vLi doanh nghi6p xuMt khgu? NhWng d#ch vV nào cQn thiAt cho các doanh nghi6p xuMt khgu Vi6t Nam?

Th hai, trên thA giLi d#ch vV phát triZn kinh doanh ñã h^ trF doanh nghi6p

như thA nào trong hoHt ñUng sCn xuMt kinh doanh?

Th ba, th<c trHng d#ch vV phát triZn kinh doanh cho doanh nghi6p xuMt

khgu c Vi6t Nam hi6n nay ra sao?

Th tư, cQn phCi có nhWng giCi pháp gì nh m tăng cưPng d#ch vV phát triZn

kinh doanh cho doanh nghi6p xuMt khgu Vi6t Nam?

3 ð@i tưfng và ph4m vi nghiên cMu c_a lucn án

PhHm vi nghiên c u v\ mat thPi gian: Nghiên c u th<c trHng d#ch vV phát triZn kinh doanh giai ñoHn 2000 œ 2010 và ñ\ xuMt phương hưLng ñAn năm 2020

4 Phương pháp nghiên cMu c_a lucn án

ðZ ñHt ñưFc mVc ñích ñ\ ra, các phương pháp nghiên c u cơ bCn dưLi ñây s¦ ñưFc sS dVng mUt cách linh hoHt:

œ Phương pháp duy v;t bi6n ch ng và duy v;t l#ch sS ñZ phân tích m5i liên h6 trong cung cMp d#ch vV phát triZn kinh doanh

œ Phương pháp t™ng hFp ñưFc sS dVng trong:

+ Nghiên c u nhWng vMn ñ\ lý lu;n chung v\ d#ch vV phát triZn kinh doanh nh m ñưa ra khái ni6m v\ d#ch vV phát triZn kinh doanh cho doanh nghi6p xuMt khgu và ch¨ ra nhWng loHi hình d#ch vV quan trRng ñ5i vLi doanh nghi6p xuMt khgu

+ XS lý các thông tin và các s5 li6u s5 li6u th5ng kê ñã ñưFc công b5,

xS lý s5 li6u ñi\u tra doanh nghi6p xuMt khgu ñZ sS dVng trong phân tích làm

sáng tš th<c trHng d#ch vV phát triZn kinh doanh cho doanh nghi6p xuMt khgu Vi6t Nam

œ Phương pháp phân tích ñưFc sS dVng ñZ phân tích các s5 li6u t™ng hFp t‰ các ngu>n tài li6u và kAt quC ñi\u tra các doanh nghi6p xuMt khgu

nh m ñánh giá th<c trHng cung cMp và sS dVng d#ch vV phát triZn kinh doanh cho doanh nghi6p xuMt khgu

œ Phương pháp ñi\u tra: tác giC ñã ñi\u tra 118 doanh nghi6p xuMt khgu

ñZ thu t;p thông tin làm cơ sc phân tích tình hình sS dVng d#ch vV phát triZn kinh doanh c các doanh nghi6p và nhWng ñánh giá ñ\ xuMt c2a doanh nghi6p v\ d#ch vV phát triZn kinh doanh S5 li6u ñi\u tra ñưFc xS lý b ng phQn m\n SPSS 16

5 Ting quan tình hình nghiên cMu trong và ngoài nưnc

Vào nhWng năm cu5i thA k• 20, d#ch vV phát triZn kinh doanh (Business Development Services) ñã trc thành mUt lĩnh v<c quan trRng, ñóng vai trò không thZ thiAu ñ5i vLi s< phát triZn c2a các doanh nghi6p c hQu hAt các nưLc trên thA giLi Các d#ch vV này ñưFc cung ng ñZ h^ trF doanh nghi6p hoHt ñUng có hi6u quC và phát triZn kinh doanh thông qua thúc ñgy khC năng tiAp c;n th# trưPng và nâng cao năng l<c cho doanh nghi6p

Chính vì vai trò quan trRng c2a d#ch vV phát triZn kinh doanh, c nưLc ngoài ñã có rMt nhi\u tài li6u nghiên c u v\ loHi hình d#ch vV này, cV thZ:

œ ‘‘VưPn ươm doanh nghi6p nhš œ MUt ngu>n l<c ñZ phát triZn kinh tA’’ c2a Michael Still – 1986 Trong nghiên c u này tác giC ñã ch¨ ra ñưFc vai trò c2a các vưPn ươm trong vi6c h^ trF các các doanh nghi6p nhš phát triZn

và thành công

œ ‘‘D#ch vV phát triZn kinh doanh œ Nghiên c u kinh nghi6m qu5c tA’’ c2a Jacob Levitsky – 2000 ðây là mUt nghiên c u v\ nhWng kinh nghi6m d#ch vV phát triZn kinh doanh c mUt s5 nưLc trên thA giLi nh m rút ra bài hRc

cho các qu5c gia khác trong vi6c phát triZn d#ch vV phát triZn kinh doanh ñáp

ng nhu cQu c2a các doanh nghi6p

œ ‘‘Phát triZn th# trưPng thương mHi cho d#ch vV phát triZn kinh doanh’’ c2a O.Miehlbradt và M.McVay – 2002 Nghiên c u ñã ch¨ ra r ng s< phát triZn c2a th# trưPng thương mHi d#ch vV là cơ sc, n\n tCng cho s< phát triZn c2a d#ch vV phát triZn kinh doanh

Ngoài ra còn có nhWng tài li6u liên quan, nhWng bài viAt khác ñưFc trình bày tHi các hUi ngh# thưPng niên v\ d#ch vV phát triZn kinh doanh như:

‘‘HưLng d:n v\ d#ch vV phát triZn kinh doanh và các ngu>n l<c’’ c2a MHng lưLi xúc tiAn và ñào tHo phát triZn doanh nghi6p nhš œ SEEP Network ;

‘‘MưPi câu chuy6n thành công v\ d#ch vV h^ trF phát triZn kinh doanh’’ Ethiopian BDS Network, Addis 2003… NhWng nghiên c u này ñã ch¨ rõ vai trò c2a d#ch vV phát triZn kinh doanh ñ5i vLi các doanh nghi6p ñac bi6t là các doanh nghi6p v‰a và nhš c các nưLc và kinh nghi6m c2a các nưLc v\ phát triZn loHi hình d#ch vV này ñZ h^ trF cho các doanh nghi6p

ð5i vLi Vi6t Nam, khái ni6m d#ch vV phát triZn kinh doanh ñã ñưFc ñ\ c;p ñAn t‰ năm 1999, tuy nhiên ñAn nay vLi nhi\u doanh nghi6p khái ni6m này v:n còn khá mLi m± Các t™ ch c cung ng DVPTKD còn ít v\ s5 lưFng, hHn chA v\ năng l<c cung ng cho doanh nghi6p Vi6c phát triZn các loHi hình DVPTKD phVc vV nhu cQu doanh nghi6p v:n chưa ñưFc quan tâm ñúng m c S5 lưFng các nghiên c u v\ DVPTKD c Vi6t Nam còn rMt ít, ch2 yAu do các t™ ch c nưLc ngoài ñ\ xưLng

œ Năm 1998, Chương trình phát triZn d< án Mê kông ñã có chuyên ñ\ nghiên c u kinh tA tư nhân v\ ‘‘D#ch vV h^ trF kinh doanh c Vi6t Nam’’ ðây

có là nghiên c u ñQu tiên v\ d#ch vV phát triZn kinh doanh c Vi6t Nam Nghiên c u ñã kh¢ng ñ#nh vai trò quan trRng c2a d#ch vV phát triZn kinh doanh ñ5i vLi doanh nghi6p Vi6t Nam, ñánh giá v\ mat s5 lưFng và chMt lưFng c2a các d#ch vV ñang có và so sánh vLi chugn m<c qu5c tA, ñánh giá cV

thZ mUt s5 loHi hình d#ch vV và ñưa ra nhWng khuyAn ngh# v\ loHi hình d#ch vV này ðây là mUt nghiên c u khá sâu và toàn di6n v\ d#ch vV phát triZn kinh doanh c2a Vi6t Nam trong nhWng năm ñQu phát triZn Tuy nhiên trong thPi gian này, s5 lưFng nhà cung cMp d#ch vV còn hHn chA, vLi các doanh nghi6p dưPng như d#ch vV phát triZn kinh doanh còn khá mLi m± nên tác dVng c2a nghiên c u cũng ch¨ d‰ng lHi c m c ñU nâng cao nh;n th c c2a doanh nghi6p v\ loHi hình d#ch vV này

œ Năm 2000, T™ ch c hFp tác k‡ thu;t ð c (GTZ), T™ ch c Swisscontact, Thu³ Sĩ ñã ph5i hFp vLi Phòng Thương mHi và Công nghi6p Vi6t Nam(VCCI), Vi6n nghiên c u QuCn lý Kinh tA Trung ương (CIEM) th<c hi6n mUt s5 nghiên c u khCo sát v\ th# trưPng DVPTKD c Vi6t Nam và Môi trưPng pháp lý cho th# trưPng DVPTKD nh m ñánh giá th<c trHng th# trưPng d#ch vV phát triZn kinh doanh và ch¨ ra nhWng Cnh hưcng c2a môi trưPng pháp

lý ñ5i vLi s< phát triZn c2a loHi hình d#ch vV này

Ngoài các nghiên c u qui mô c2a các t™ ch c còn có mUt s5 nghiên c u c2a các cá nhân v\ loHi hình d#ch vV này như:

œ Nghiên c u c2a TS TrQn Kim Hào năm 2005 v\ “Th# trưPng d#ch vV phát triZn kinh doanh cho các doanh nghi6p v‰a và nhš œ Th<c trHng, các vMn ñ\ và giCi pháp’’ Nghiên c u ñã ch¨ ra quan h6 cung cQu v\ d#ch vV phát triZn kinh doanh và các nhân t5 Cnh hưcng tHi thPi ñiZm nghiên c u và ñ\ ra mUt s5 giCi pháp phát triZn th# trưPng d#ch vV này c Vi6t Nam

œ Nghiên c u c2a TS Phan H>ng Giang năm 2006 v\ “Hoàn thi6n h6 th5ng d#ch vV phát triZn kinh doanh c2a phòng thương mHi và công nghi6p Vi6t Nam’’ Nghiên c u này ch¨ t;p trung vào mUt nhà cung cMp d#ch vV là Phòng Thương mHi và Công nghi6p Vi6t Nam

œ ð\ tài cMp bU “GiCi pháp ñgy mHnh d#ch vV phát triZn kinh doanh c nưLc ta” c2a PGS.TS Nguy"n Doãn Th# Li"u năm 2006 cho thMy cái nhìn t™ng quan v\ d#ch vV phát triZn kinh doanh c nưLc ta và ñ\ xuMt mUt s5 giCi

pháp nh m ựgy mHnh d#ch vV phát triZn kinh doanh nói chung và giCi pháp ự5i vLi mUt s5 loHi hình d#ch vV

Bên cHnh ựó cũng có mUt s5 nghiên c u cho nhWng loHi hình d#ch vV cV thZ như: Nghiên c u v\ ỘCác d#ch vV h^ trF phát triZn công nghi6p c Vi6t Nam c2a TS Lê đăng Doanh và nhóm nghiên c u năm 1997; Nghiên c u v\

ỘD#ch vV phát triZn kinh doanh trong 3 lĩnh v<c Sc hWu trắ tu6, KA toán Ờ kiZm toán và đào tHo c2a Vi6n nghiên c u QuCn lý Kinh tA Trung ương và Công ty Visson & Associates năm 2003 Các nghiên c u này ch2 yAu t;p trung vào ựánh giá các yAu t5 cung cQu v\ d#ch vV phát triZn kinh doanh tHi mUt thPi ựiZm nhMt ự#nh và giLi hHn c mUt s5 loHi hình d#ch vV mà chưa có nghiên c u nào ựi sâu tìm hiZu v\ d#ch vV phát triZn kinh doanh cho doanh nghi6p xuMt khgu

6 K8t c]u c_a lucn án

Ngoài phQn mc ựQu, kAt lu;n, danh mVc tài li6u tham khCo, lu;n án ựưFc chia thành ba chương :

Chương 1 Cơ sc lý lu;n v\ d#ch vV phát triZn kinh doanh cho doanh nghi6p xuMt khgu

Chương 2 Th<c trHng d#ch vV phát triZn kinh doanh cho doanh nghi6p xuMt khgu Vi6t Nam

Chương 3 Phương hưLng và giCi pháp tăng cưPng d#ch vV phát triZn kinh doanh cho doanh nghi6p xuMt khgu Vi6t Nam

CHƯƠNG 1

CƠ SQ LÝ LUHN VS D CH V PHÁT TRI"N KINH DOANH

CHO DOANH NGHI$P XU&T KH'U

1.1 KHÁI LUHN CHUNG VS D CH V PHÁT TRI"N KINH DOANH CHO DOANH NGHI$P XU&T KH'U

1.1.1 Khái ni m d ch v phát tri n kinh doanh cho doanh nghi p xu t

kh u

Ngành d#ch vV t‰ lâu ñã trc thành mUt ngành kinh tA quan trRng c2a nhi\u qu5c gia Chính vì v;y, d#ch vV ñã thu hút s< quan tâm, nghiên c u c2a nhi\u nhà khoa hRc Trong các nghiên c u c2a mình, các tác giC cũng ñã ñưa

ra rMt nhi\u ñ#nh nghĩa khác nhau v\ d#ch vV

Theo Các Mác, d#ch vV là con ñ± c2a n\n sCn xuMt hàng hóa Khi n\n kinh tA hàng hóa phát triZn mHnh ñòi hši mUt s< lưu thông trôi chCy, thông su5t, liên tVc ñZ thša mãn nhu cQu ngày càng cao c2a con ngưPi thì d#ch vV cũng phát triZn ñZ ñáp ng nhu cQu ñó Như v;y b ng cách tiAp c;n dưLi góc

ñU kinh tA, Các Mác ñã ch¨ ra ngu>n g5c ra ñPi, vai trò và ñUng l<c phát triZn c2a d#ch vV

Kinh tA hRc hi6n ñHi coi d#ch vV là mUt loHi hình sCn xuMt ñac bi6t mà kAt quC c2a các hoHt ñUng hQu hAt không t>n tHi dưLi dHng v;t chMt D#ch vV ñưFc tHo ra do hoHt ñUng c2a con ngưPi nh m thoC mãn nhu cQu nào ñó c2a con ngưPi Tùy thuUc vào quan ñiZm, mVc tiêu và phương pháp tiAp c;n, có thZ có nhi\u ñ#nh nghĩa khác nhau v\ d#ch vV:

T‰ ñiZn kinh tA hRc (2000) ñ#nh nghĩa “D#ch vV là mUt hoHt ñUng kinh

tA tHo ra nhWng sCn phgm vô hình nào ñó (tư vMn, phVc vV, bCo hiZm, ngân hàng…) ñóng góp tr<c tiAp hoac gián tiAp vào vi6c thša mãn nhu cQu c2a con ngưPi và là mUt thành t5 quan trRng cMu thành nên GDP”

Theo Philip Kotler “ D#ch vV là mRi hành ñUng hay lFi ích mà mUt bên

có thZ cung cMp cho bên kia và ch2 yAu là vô hình, không d:n ñAn quy\n sc hWu mUt cái gì ñó Vi6c th<c hi6n d#ch vV có thZ liên quan và cũng có thZ không liên quan ñAn mUt sCn phgm v;t chMt” [19, tr 522]

Như v;y d#ch vV là mUt loHi sCn phgm, ch2 yAu là vô hình, ñưFc cung cMp nh m thša mãn nhu cQu c2a ngưPi sS dVng d#ch vV trong ñó ngưPi sS dVng d#ch vV có thZ là cá nhân, t™ ch c hoac doanh nghi6p

D#ch vV phát triZn kinh doanh (Business Development Services) là mUt loHi hình d#ch vV ñưFc cung cMp cho các doanh nghi6p, các ch2 thZ kinh tA

nh m h^ trF các doanh nghi6p, các ch2 thZ kinh tA nâng cao hi6u quC hoHt ñUng M^i qu5c gia, m^i t™ ch c có thZ ñưa ra nhWng ñ#nh nghĩa khác nhau v\ d#ch vV phát triZn kinh doanh (DVPTKD) tùy thuUc vào ñi\u ki6n chính tr#, kinh tA xã hUi cV thZ hoac mVc ñích nghiên c u v\ DVPTKD

Trên thA giLi, DVPTKD ngày càng kh¢ng ñ#nh ñưFc vai trò không thZ thiAu ñ5i vLi các doanh nghi6p c hQu hAt các qu5c gia, ñac bi6t kZ t‰ nhWng năm cu5i thA k• 20 Nh;n thMy vai trò to lLn c2a DVPTKD ñ5i vLi s< phát triZn c2a doanh nghi6p, nhi\u qu5c gia trên thA giLi ñã và ñang quan tâm phát triZn loHi hình d#ch vV này Trên thA giLi cũng có rMt nhi\u nghiên c u c2a các t™ ch c, các nhà khoa hRc v\ DVPTKD trong ñó ñưa ra nhWng ñ#nh nghĩa, nhWng quan ni6m khác nhau v\ DVPTKD

Thông thưPng, DVPTKD ñưFc hiZu là “nhWng d#ch vV phi tài chính ñưFc cung cMp cho các t™ ch c kinh doanh” Các d#ch vV phi tài chính là nhWng d#ch vV không liên quan ñAn vi6c cung ng tài chính cho doanh nghi6p như d#ch vV cho vay c2a ngân hàng, d#ch vV tín dVng,… ð5i tưFng phVc vV hay khách hàng chính c2a các d#ch vV này là các doanh nghi6p, t™ ch c kinh

tA ch không phCi ngưPi tiêu dùng cu5i cùng

Bên cHnh ñó có thZ xem xét mUt s5 khái ni6m v\ DVPTKD ñưFc ñưa

ra trong các nghiên c u v\ DVPTKD, như sau:

œ “DVPTKD là nhWng d#ch vV nh m cCi thi6n hoHt ñUng c2a doanh nghi6p, tăng cưPng khC năng tham gia th# trưPng và khC năng cHnh tranh c2a các doanh nghi6p DVPTKD bao g>m các d#ch vV chiAn lưFc và các d#ch vV tác nghi6p DVPTKD nh m phVc vV t‰ bên ngoài ñ5i vLi m^i t™ ch c kinh doanh thay vì vi6c các doanh nghi6p ñó t< mc rUng qui mô ñZ t< phVc vV”[48,

tr 11]

œ “DVPTKD là bMt kỳ d#ch vV nào ñưFc các doanh nghi6p sS dVng

nh m h^ trF cho vi6c th<c hi6n ch c năng kinh doanh”[40, tr (xi)]

œ “DVPTKD là bMt kỳ d#ch vV phi tài chính nào ñưFc các doanh nghi6p

sS dVng nh m h^ trF cho vi6c th<c hi6n ch c năng kinh doanh hoac tăng trưcng, ñưFc cung cMp mUt cách chính th c hoac không chính th c” [50, tr 2]

Ngoài ra còn có mUt s5 quan ni6m khác v\ DVPTKD:

œ DVPTKD g>m nhWng d#ch vV mà các doanh nhân thưPng cQn ñAn

nh m giúp hR lãnh ñHo và phát triZn doanh nghi6p

œ DVPTKD g>m các d#ch vV ñưFc các doanh nghi6p sS dVng ñZ giúp doanh nghi6p hoHt ñUng có hi6u quC và phát triZn kinh doanh

Mac dù có nhWng quan ni6m, cách hiZu khác nhau v\ DVPTKD, nhưng các khái ni6m ñưFc ñưa ra trong các nghiên c u ñ\u th5ng nhMt DVPTKD là mUt loHi hình d#ch vV cung cMp cho các doanh nghi6p nh m h^ trF các doanh nghi6p trong vi6c th<c hi6n các ch c năng kinh doanh thay vì các doanh nghi6p này phCi mc rUng qui mô ñZ t< phVc vV

T‰ khái ni6m chung v\ DVPTKD, có thZ hiZu D ch v phát tri n kinh

doanh cho doanh nghi"p xu t kh$u là nh'ng d ch v phi tài chính ñư c cung

c p cho doanh nghi"p nh*m nâng cao năng l-c xu t kh$u, tăng kh năng ti/p

c0n th trư1ng ngồi nư2c và nâng cao năng l-c c nh tranh c3a doanh nghi"p trên th trư1ng th/ gi2i

1.1.2 ð c đi m c a d ch v phát tri n kinh doanh

DVPTKD là mUt loHi hình d#ch vV do đĩ DVPTKD cũng mang nhWng đac điZm c2a các loHi hình d#ch vV nĩi chung, bao g>m:

œ Tính đ5ng th1i, khơng th tách r1i: Quá trình cung ng d#ch vV là

quá trình sCn xuMt đac bi6t, trong đĩ khách hàng chính là mUt bU ph;n c2a quá trình cung ng d#ch vV Quá trình cung cMp và sS dVng d#ch vV thưPng di"n ra mUt cách đ>ng thPi, khơng thZ tách rPi nhau, kAt thúc quá trình cung ng cũng đ>ng thPi là kAt thúc quá trình sS dVng d#ch vV

œ Tính khơng đ5ng nh t: SCn phgm v;t chMt thưPng đưFc tiêu chugn

hĩa nên nên các sCn phgm sCn xuMt ra là đ>ng nhMt, cịn d#ch vV đưFc cung cMp tùy theo yêu cQu c2a khách hàng do đĩ các d#ch vV cung cMp hồn tồn khơng gi5ng nhau, phV thuUc vào nhWng yêu cQu khác nhau c2a khách hàng

sS dVng d#ch vV

œ Thư1ng là vơ hình và khơng lưu tr' đư c: HQu hAt các loHi h#ch vV

khơng t>n tHi dưLi hình th c v;t chMt và khơng nh;n biAt đưFc b ng các giác quan, khách hàng sS dVng d#ch vV thưPng khơng thZ thMy đưFc d#ch vV trưLc khi tiêu dùng Do tính chMt đac thù c2a quá trình cung cMp d#ch vV là sCn xuMt

và tiêu dùng d#ch vV di"n ra đ>ng thPi nên đ5i vLi hQu hAt các loHi hình d#ch

vV nhà cung cMp khĩ cĩ thZ sCn xuMt d#ch vV trưLc đZ lưu kho r>i cung cMp cho khách hàng ðac điZm này là mUt trc ngHi cho các nhà cung cMp d#ch vV trong vi6c chugn b# các ngu>n l<c cQn thiAt cho quá trình cung cMp d#ch vV do khĩ d< đốn chính xác nhu cQu

Tuy nhiên nhP cĩ s< phát triZn c2a khoa hRc hi6n đHi mà mUt s5 loHi hình d#ch vV ngày càng cĩ tính chMt c2a sCn phgm hàng hĩa nhi\u hơn Các sCn phgm d#ch vV này v‰a cĩ thZ lưu trW đưFc và v;n chuyZn đAn mRi nơi đZ

tiêu thV, v‰a có thZ sS dVng trong mUt thPi gian dài như các phQn m\m máy tính, hay các thông tin lưu trW trên website cho các doanh nghi6p truy c;p khi cQn ñAn,…

Ngoài ra, t‰ khái ni6m v\ DVPTKD, có thZ rút ra nhWng ñac ñiZm riêng c2a DVPTKD như sau:

œ DVPTKD là nhWng d#ch vV phi tài chính là nhWng d#ch vV không liên quan ñAn vMn ñ\ cMp v5n cho doanh nghi6p như d#ch vV cho vay c2a ngân hàng và các t™ ch c tín dVng

œ Khách hàng c2a DVPTKD không phCi là ngưPi tiêu dùng cu5i cùng

mà là các doanh nghi6p, các t™ ch c hoHt ñUng kinh doanh

œ Ch2 thZ cung cMp DVPTKD không ch¨ là các doanh nghi6p cung cMp d#ch vV nh m mVc ñích thu lFi nhu;n mà có thZ là các t™ ch c xúc tiAn thương mHi ñQu tư (c2a Chính ph2 hoac phi Chính ph2), các t™ ch c ñHi di6n cho doanh nghi6p (các phòng thương mHi và các hi6p hUi doanh nghi6p) Các t™ ch c này có ch c năng h^ trF cho các doanh nghi6p xuMt khgu thông qua ngu>n ngân sách nhà nưLc hoac thu phí vLi m c thMp ñ2 ñZ bù các khoCn chi, các hoHt ñUng cung ng theo nguyên t[c phi lFi nhu;n

1.1.3 Phân lo%i d ch v phát tri n kinh doanh cho doanh nghi p xu t kh u

1.1.3.1 Phân lo i d ch v phát tri n kinh doanh nói chung

* Theo t> ch c thương m i th/ gi2i (WTO)

Cho ñAn nay, trong h6 th5ng các phân ngành d#ch vV c2a WTO, DVPTKD cũng chưa ñưFc chia thành mUt ngành riêng bi6t Tuy nhiên, theo hi6p ñ#nh chung v\ Thương mHi D#ch vV (GATS), các DVPTKD n m trong hai nhóm d#ch vV:

+ D#ch vV ngh\ nghi6p: G>m các d#ch vV pháp lý, kA toán kiZm toán,

thuA, …

+ D#ch vV kinh doanh khác: g>m các d#ch vV thông tin, tư vMn quCn lý,

d#ch vV quCng cáo, d#ch vV hUi chF triZn lãm…

* Theo m c ñích ho t ñEng c3a nhà cung c p d ch v

+ DVPTKD phi lFi nhu;n: HQu hAt các d#ch vV này ñưFc cung cMp mi"n phí hoac ñưFc cung cMp vLi m c phí rMt thMp MVc ñích cung ng d#ch

vV này là ñZ h^ trF mi"n phí vLi mVc ñích h^ trF nh m nâng cao hi6u quC hoHt ñUng c2a các doanh nghi6p Các d#ch vV này còn gRi là các d#ch vV h^ trF phát triZn kinh doanh Nhà cung cMp d#ch vV này là các t™ ch c chính ph2 hoac phi chính ph2, các t™ ch c ñHi di6n cho doanh nghi6p

+ DVPTKD vì mVc ñích lFi nhu;n: Là nhWng d#ch vV có thu phí, loHi hình d#ch vV này ñưFc mua bán theo giá cC th# trưPng ð5i tưFng chính sS dVng d#ch vV là các doanh nghi6p có qui mô v‰a và nhš Vi6c cung ng d#ch

vV nh m thu lFi nhu;n cho các doanh nghi6p ñưFc thành l;p ñZ hoHt ñUng trong lĩnh v<c này Nhà cung cMp DVPTKD này ch2 yAu là các doanh nghi6p

tư nhân như các công ty tư vMn và ñào tHo, tư vMn th# trưPng, tư vMn lu;t, các công ty quCng cáo, xúc tiAn thương mHi…

* Phân theo ch c năng c3a d ch v

+ D#ch vV nâng cao hi6u quC hoHt ñUng: Là nhWng d#ch vV giúp cho

doanh nghi6p sS dVng có hi6u quC các ngu>n l<c nh m mang lHi kAt quC hoHt ñUng sCn xuMt kinh doanh phù hFp vLi mVc tiêu và chiAn lưFc doanh nghi6p

ñã ñ\ ra Nhóm d#ch vV này bao g>m: d#ch vV tư vMn quCn lý, tái cơ cMu doanh nghi6p, d#ch vV bCo dư]ng sSa chWa thiAt b#, …

+ D#ch vV quCn lý tài chính: Là nhWng d#ch vV h^ trF doanh nghi6p trong vi6c quCn lý và sS dVng có hi6u quC các ngu>n tài chính, kiZm soát tình hình tài chính tHi doanh nghi6p Các d#ch vV này g>m: d#ch vV kA toán, kiZm toán, tư vMn tài chính, bCo hiZm,… Các d#ch vV này giúp các doanh nghi6p

lành mHnh hóa tình hình tài chính và cung cMp các công cV ñZ tăng cưPng quCn lý tài chính trong doanh nghi6p

+ D#ch vV thông tin th# trưPng: Nh m cung cMp cho các doanh nghi6p nhWng thông tin th<c tA v\ th# trưPng ñZ có chiAn lưFc kinh doanh phù hFp D#ch vV này ñưFc tiAn hành thông qua các hoHt ñUng: nghiên c u th# trưPng, ñi\u tra khCo sát, thu th;p và xS lý s5 li6u nh m ñưa ra nhWng ñánh giá v\ th# trưPng

+ D#ch vV g[n kAt th# trưPng: Là nhWng d#ch vV giúp doanh nghi6p tHo d<ng m5i quan h6 chat ch¦, g[n bó vLi th# trưPng Các d#ch vV này g>m: d#ch

vV quCng cáo, d#ch vV v;n chuyZn, xúc tiAn thương mHi, hUi chF triZn lãm,…

+ D#ch vV tăng cưPng chMt lưFng và k‡ năng: Là nhWng d#ch vV nh m nâng cao chMt lưFng các ngu>n l<c và các k‡ năng cQn thiAt ñ5i vLi hoHt ñUng kinh doanh c2a các doanh nghi6p LoHi hình d#ch vV này bao g>m: d#ch vV ñào tHo, d#ch vV thiAt kA, d#ch vV ñCm bCo chMt lưFng, d#ch vV giám ñ#nh…

* Phân theo ph m vi các ho t ñEng hF tr c3a d ch v :

+ Các d#ch vV chiAn lưFc: LoHi hình d#ch vV này ñưFc sS dVng ñZ giCi quyAt nhWng vMn ñ\ mang tính trung hHn và dài hHn nh m tăng hi6u quC hoHt ñUng c2a doanh nghi6p, thúc ñgy khC năng tham gia th# trưPng và nâng cao năng l<c cHnh tranh c2a doanh nghi6p Nghiên c u c2a t™ ch c hFp tác và phát triZn kinh tA (OECD) v\ n\n kinh tA d#ch vV năm 2000 ñã ch¨ ra các DVPTKD chiAn lưFc g>m: các d#ch vV phQn m\m máy tính, d#ch vV cung cMp thông tin, d#ch vV nghiên c u phát triZn, d#ch vV thiAt l;p các t™ ch c kinh doanh, d#ch vV ñào tHo và phát triZn ngu>n nhân l<c [56]

+ Các d#ch vV tác nghi6p: Là nhWng d#ch vV cQn thiAt cho nhWng hoHt ñUng cV thZ, di"n ra hàng ngày c2a doanh nghi6p như d#ch vV kA toán, thông tin liên lHc, v;n tCi… Các d#ch vV này giúp nâng cao hi6u quC sCn xuMt kinh doanh c2a doanh nghi6p

* Theo các giai ño n c3a quá trình s.n xu t kinh doanh

HUi ngh# c2a Liên hFp qu5c v\ Thương mHi và Phát triZn (UNCTAD)

ñã phân các d#ch vV theo các giai ñoHn c2a quá trình sCn xuMt kinh doanh

trong doanh nghi6p, g>m:

œ Các d#ch vV cho giai ñoHn ñQu: Là nhWng loHi hình d#ch vV giúp doanh nghi6p trC lPi các câu hši doanh nghi6p nên sCn xuMt sCn phgm gì, m:u mã ra sao,… cho phù hFp vLi nhu cQu c2a th# trưPng Các d#ch vV này g>m: Nghiên

c u khC thi, nghiên c u phát triZn, nghiên c u th# trưPng,…

œ Các d#ch vV cho giai ñoHn giWa: Là nhWng d#ch vV h^ trF doanh nghi6p trong su5t quá trình th<c hi6n các hoHt ñUng sCn xuMt kinh doanh như các d#ch vV: KA toán, thiAt kA sCn phgm, thông tin liên lHc, h^ trF k‡ thu;t, kiZm soát chMt lưFng,…

œ Các d#ch vV cho giai ñoHn cu5i: Là nhWng d#ch vV h^ trF doanh nghi6p trong khâu tiêu thV sCn phgm, g>m: d#ch vV quCng cáo, kho bãi, phân ph5i sCn phgm…

* Theo m c ñích sI d ng d ch v c3a doanh nghi"p

Trên th# trưPng DVPTKD có rMt nhi\u loHi hình d#ch vV cho doanh nghi6p l<a chRn M^i loHi hình d#ch vV có mUt ñac thù khác nhau, phVc vV cho nhWng mVc ñích khác nhau c2a doanh nghi6p Có thZ nhóm các loHi hình DVPTKD ch2 yAu ñang sS dVng c các nưLc ñang phát triZn thành 7 nhóm theo mVc ñích sS dVng c2a doanh nghi6p, g>m: Nhóm d#ch vV tiAp c;n th# trưPng, nhóm d#ch vV nh m h^ trF cho cơ sc hH tQng c2a doanh nghi6p, nhóm d#ch vV tư vMn/chính sách, nhóm d#ch vV cung ng các yAu t5 ñQu vào, nhóm d#ch vV ñào tHo và h^ trF k‡ thu;t, nhóm d#ch vV phát triZn công ngh6 và sCn phgm, nhóm d#ch vV xúc tiAn tài chính

M^i nhóm d#ch vV lHi bao g>m nhi\u d#ch vV khác nhau, tùy theo ñac ñiZm và nhu cQu, các doanh nghi6p có thZ l<a chRn nhWng d#ch vV phù hFp

nh m nâng cao hi6u quC hoHt ñUng sCn xuMt kinh doanh

B:ng 1.1 Các lo4i hình DVPTKD doanh p các nưnc ựang phát triqn

Thông tin th# trưPng ThQu phV và thuê ngoài

Nghiên c u th# trưPng Phát triZn th# trưPng Phòng trưng bày sCn phgm đóng gói/bao bì sCn phgm QuCng cáo

Các chuyAn thăm và hUi hRp

D#ch vV bưu ựi6n

Thông tin qua các Mn phgm, ựài, vô tuyAn

Truy c;p Internet D#ch vV máy tắnh D#ch vV thư ký

và cơ hUi c2a chắnh sách

D#ch vV lu;t tư vMn tr<c tiAp cho các doanh nghi6p nhỌ Tài trF các cuUc hUi ngh# Nghiên c u chắnh sách

Thông tin v\ các ngu>n cung ựQu vào

đào t4o

và hv trf

kx thuct

C5 vMn Nghiên c u khC thi và kA hoHch kinh doanh

Các chuyAn thăm trao ựỎi kinh nghi6m và công tác

NhưFng quy\n kinh doanh

đào tHo quCn lý đào tHo kẬ thu;t Các d#ch vV tư vMn Các d#ch vV pháp lý

Tư vMn tài chắnh và thuA

KA toán và giW sỎ sách kA toán

H^ trF mua công ngh6 Các chương trình ựCm bCo chMt lưFng

Cho thuê và thuê thiAt b#

TrF giúp vay v5n Xúc tiAn tiAp c;n các nhà cung

ng tắn dVng

Ngu5n:[ 40]

* Phân lo i theo nEi dung hF tr c3a d ch v

TẸ năm 2001, tỎ ch c hFp tác kẬ thu;t c2a CUng hòa Liên bang

đ c(GTZ) và Quĩ hFp tác kẬ thu;t ThVy Sĩ (Swisscontact) ựã tiAn hành các

chương trình xúc tiAn phát triZn khu v<c kinh tA tư nhân c Vi6t Nam MUt nghiên c u c2a tỎ ch c này v\ DVPTKD c Vi6t Nam năm 2002 ựã chẽ ra

r ng có gQn 20 loHi DVPTKD ựưFc sS dVng phỎ biAn c các nưLc trên thA giLi, phù hFp vLi ựi\u ki6n th<c ti"n c Vi6t Nam cQn phCi ựưFc quan tâm phát triZn Các loHi hình d#ch vV này ựưFc chia thành năm nhóm theo nUi dung h^ trF c2a d#ch vV, g>m:

Ủ D ch v qu.n lý: Là nhWng d#ch vV giúp nâng cao năng l<c quCn lý ựi\u

hành và kiZm soát doanh nghi6p, g>m các d#ch vV kA toán, kiZm toán; ựào tHo quCn lý; tư vMn quCn lý kinh doanh; tư vMn pháp lýẦ

Ủ D ch v Marketing: Là nhWng d#ch vV giúp doanh nghi6p quCng bá

nh m thúc ựgy tiêu thV sCn phgm c2a doanh nghi6p, g>m d#ch vV quCng cáo/khuyAn mHi; nghiên c u th# trưPng; khCo sát th# trưPng; thiAt kA sCn phgm; tư vMn và tham gia hUi chF triZn lãm

Ủ D ch v ch t lư ng và môi trư1ng: H^ trF doanh nghi6p trong công tác

quCn lý và kiZm soát chMt lưFng, ựCm bCo tuân th2 các tiêu chugn v\ chMt lưFng và môi trưPng Các d#ch vV này g>m ựào tHo v\ quCn lý chMt lưFng và quCn lý môi trưPng; tư vMn v\ quCn lý chMt lưFng và quCn lý môi trưPng,Ầ

Ủ D ch v thông tin liên l c: Là mUt loHi hình d#ch vV quan trRng ựac bi6t

trong thPi ựHi bùng nỎ thông tin hi6n nay, g>m: các phQn m\m quCn lý; ựưPng truy\n internet; các d#ch vV liên quan ựAn máy tắnhẦ

Ủ D ch v kS thu0t/D y nghV: Nh m nâng cao chMt lưFng lao ựUng và

nâng cao năng suMt lao ựUng trong doanh nghi6p Các d#ch vV này g>m: đào tHo kẬ thu;t và dHy ngh\, tư vMn v\ công ngh6,Ầ

* Phân lo i theo y/u t doanh nghi"p sI d ng d ch v cWn hF tr

Trong m^i doanh nghi6p, yAu t5 có tắnh chMt quyAt ự#nh ựAn kAt quC hoHt ựUng c2a doanh nghi6p chắnh là chMt lưFng các ngu>n l<c như tài sCn,

con ngưPi Ngày nay, các doanh nghi6p có xu hưLng sS dVng các d#ch vV t‰ bên ngoài thay cho vi6c ñQu tư ñZ tăng s5 lưFng tài sCn c2a doanh nghi6p ñ>ng thPi các d#ch vV cũng ñưFc sS dVng ñZ h^ trF doanh nghi6p nâng cao

chMt lưFng các ngu>n l<c, xây d<ng và phát triZn các m5i quan h6,…

B:ng 1.2 Phân lo4i drch ve phát triqn kinh doanh theo y8u t@ ctn hv trf

V;t chMt Các d#ch vV cho thuê ñ#a ñiZm kinh doanh, kho bãi,

ñi6n, nưLc, thông tin ñưPng xá…

Xã hUi D#ch vV phát triZn hFp tác, nhưFng quy\n thương mHi,

các d#ch vV h^ trF thông tin và d#ch vV làm cQu n5i giWa nhà cung cMp vLi khách hàng

T< nhiên D#ch vV h^ trF thúc ñgy vi6c sS dVng hi6u quC các

nguyên li6u thô, tái chA nguyên li6u, giCm thiZu ô nhi"m, sS dVng nguyên li6u có thZ phân hu•

Con ngưPi D#ch vV ñào tHo, tư vMn v\ nâng cao tay ngh\, k‡ năng

làm vi6c, khci s< doanh nghi6p và quCn lý kinh doanh

Ngu5n:[ 44]

1.1.3.2 D ch v phát tri n kinh doanh cho doanh nghi"p xu t kh$u

Các doanh nghi6p xuMt khgu có ñac ñiZm là hoHt ñUng kinh doanh ñưFc tiAn hành vLi ñ5i tác nưLc ngoài, có s< khác bi6t v\ môi trưPng lu;t pháp, văn hoá, v# trí ñ#a lý kinh tA Bên cHnh ñó, doanh nghi6p còn phCi ñ5i mat vLi rMt nhi\u rào cCn k‡ thu;t và s< cHnh tranh ñang di"n ra ngày càng gay g[t VLi ngu>n l<c có hHn các doanh nghi6p xuMt khgu khó có thZ t< mình vưFt qua ñưFc nhWng trc ngHi này ñZ kinh doanh có hi6u quC Do ñó, ngoài các DVPTKD cơ bCn mà bMt c doanh nghi6p nào cũng cQn ñAn như các d#ch vV

kA toán, kiZm toán, thông tin liên lHc…, các doanh nghi6p xuMt khgu rMt cQn ñAn nhWng d#ch vV h^ trF doanh nghi6p có thZ vưFt qua các trc ngHi trong môi trưPng kinh doanh qu5c tA

DưLi ñây là mUt s5 loHi hình d#ch vV cQn thiAt ñ5i vLi doanh nghi6p xuMt khgu

B:ng 1.3 MKt s@ DVPTKD quan tr~ng ñ@i vni doanh nghiXp xu]t khzu

Vcn t:i, b:o

hiqm

V;n tCi Kho bãi

BCo hiZm hàng hoá

Kiqm tra và

chMng nhcn ch]t

lưfng hàng hóa

Ch ng nh;n xuMt x hàng hoá Giám ñ#nh hàng hoá

Ch ng nh;n chMt lưFng hàng hoá

Nhi\u nghiên c u ñã ch¨ ra r ng trong s5 các loHi hình DVPTKD cho doanh nghi6p xuMt khgu kZ trên, d#ch vV tư vMn xuMt khgu và d#ch vV tiAp c;n th# trưPng là hai nhóm d#ch vV quan trRng Cnh hưcng ch2 yAu ñAn thành công c2a doanh nghi6p xuMt khgu

Theo các cách phân loHi, có thZ thMy DVPTKD bao g>m rMt nhi\u nhóm d#ch vV khác nhau Tùy theo ñac ñiZm kinh doanh và tình hình th<c tA, m^i doanh nghi6p có thZ l<a chRn và sS dVng các loHi hình d#ch vV cQn thiAt

ñZ h^ trF cho hoHt ñUng sCn xuMt kinh doanh c2a doanh nghi6p Vi6c l<a chRn

và sS dVng có hi6u quC các d#ch vV phát triZn kinh doanh s¦ giúp doanh nghi6p nâng cao hi6u quC sCn xuMt kinh doanh cũng như nâng cao năng l<c cHnh tranh trong môi trưPng kinh doanh qu5c tA

1.2 VAI TRÒ C„A D CH V PHÁT TRI"N KINH DOANH ð I VUI DOANH NGHI$P XU&T KH'U

D#ch vV phát triZn kinh doanh là mUt loHi hình d#ch vV quan trRng ñ5i vLi các doanh nghi6p, các ch2 thZ kinh tA nh m h^ trF các doanh nghi6p, các

ch2 thZ kinh tA hoHt ñUng hi6u quC Do khC năng v\ ngu>n l<c c2a các doanh nghi6p ñac bi6t là các doanh nghi6p nhš và v‰a là có hHn nên các doanh nghi6p cQn phCi t;p trung ngu>n l<c cho nhWng hoHt ñUng chính mà doanh nghi6p có khC năng, nhWng hoHt ñUng khác doanh nghi6p có thZ chuyZn giao, thuê các doanh nghi6p chuyên cung cMp các d#ch vV phát triZn kinh doanh

nh m h^ trF cho hoHt ñUng c2a doanh nghi6p Như v;y, d#ch vV phát triZn kinh doanh s¦ h^ trF các doanh nghi6p trong vi6c th<c hi6n các ch c năng kinh doanh thay vì các doanh nghi6p này phCi mc rUng qui mô ñZ t< phVc vV

Có thZ nói, d#ch vV phát triZn kinh doanh ñóng vai trò quan trRng không thZ thiAu ñ5i vLi các doanh nghi6p Vai trò c2a d#ch vV phát triZn kinh doanh ñ5i vLi hoHt ñUng c2a doanh nghi6p ñưFc thZ hi6n c nhWng mat dưLi ñây

1.2.1 D ch v phát tri n kinh doanh là m(t trong nh)ng ñ*u vào quan tr,ng c a doanh nghi p xu t kh u

T‰ lâu các nhà sCn xuMt hàng hoá và cung cMp d#ch vV c nhi\u nưLc trên thA giLi ñ\u coi d#ch vV phát triZn kinh doanh là mUt trong nhWng ñQu vào quan trRng c2a doanh nghi6p Các nhà nghiên c u ñã ch¨ ra r ng ñZ sCn xuMt

ra 1 sCn phgm thì chi phí cho d#ch vV v;n tCi là 10%, cho d#ch vV vi"n thông 10%, 10% cho d#ch vV quCng cáo, 10% cho các d#ch vV liên quan ñAn sCn xuMt, ch¨ có 20% cho nguyên v;t li6u và còn lHi là các chi phí cho ti\n lương, quCn lý, [13] Như v;y, d#ch vV trong ñó có d#ch vV phát triZn kinh doanh chiAm mUt t• trRng khá lLn trong giá tr# sCn phgm c2a doanh nghi6p Do ñó, nAu doanh nghi6p biAt l<a chRn và sS dVng nhWng d#ch vV có chMt lưFng t5t

và th<c s< cQn thiAt cho doanh nghi6p thì các chi phí d#ch vV s¦ th<c s< hWu ích và ñem lHi hi6u quC cao cho doanh nghi6p NgưFc lHi, nAu doanh nghi6p không l<a chRn ñưFc nhWng d#ch vV phù hFp, chMt lưFng d#ch vV không ñCm bCo thì không nhWng không giúp ích ñưFc cho hoHt ñUng c2a doanh nghi6p

mà còn làm gia tăng thêm chi phí Vi6c sS dVng mUt cách hFp lý và hi6u quC d#ch vV phát triZn kinh doanh cQn thiAt s¦ làm tăng hi6u quC sCn xuMt kinh doanh c2a doanh nghi6p

Theo mUt nghiên c u c2a Ngân hàng Phát triZn Châu Á th<c hi6n tHi Indonesia thì các nhà sCn xuMt và cung cMp d#ch vV c nưLc này ñ\u coi các d#ch vV h^ trF kinh doanh và d#ch vV chuyên môn là nhWng ñQu vào quan trRng nhMt mang tính cHnh tranh c2a hR, tiAp theo là các d#ch vV vi"n thông, ñào tHo [39] Nghiên c u cũng ch¨ ra r ng ñZ cHnh tranh ñưFc trên th# trưPng qu5c tA, các nhà xuMt khgu hàng hóa và d#ch vV cQn thiAt phCi sS dVng d#ch vV phát triZn kinh doanh th;m chí phCi nh;p khgu các d#ch vV này nAu như không

có s¹n d#ch vV có chMt lưFng c trong nưLc

1.2.2 D ch v phát tri n kinh doanh ñóng vai trò h/ tr0 nâng cao ch t lư0ng các ngu2n l3c c a doanh nghi p xu t kh u

ð5i vLi các doanh nghi6p, chMt lưFng các ngu>n l<c có Cnh hưcng rMt lLn ñAn hi6u quC hoHt ñUng c2a doanh nghi6p Thông thưPng doanh nghi6p khó có thZ t< mình nâng cao chMt lưFng các ngu>n l<c mà buUc phCi sS dVng các d#ch vV t‰ bên ngoài như: d#ch vV ñào tHo giúp nâng cao k‡ năng làm vi6c, kiAn th c chuyên môn cho lao ñUng trong doanh nghi6p và nâng cao trình ñU quCn lý c2a ñUi ngũ lãnh ñHo doanh nghi6p; d#ch vV h^ trF v\ k‡ thu;t công ngh6 cung cMp cho doanh nghi6p nhWng ch¨ d:n, tư vMn cQn thiAt

ñZ có thZ l<a chRn ñưFc công ngh6 phù hFp, kinh tA và hi6u quC cho doanh nghi6p,…

Thông qua các DVPTKD, các doanh nghi6p và t™ ch c kinh doanh có ñi\u ki6n ñưFc tiAp c;n ngu>n v5n, thông tin, nhân l<c, T‰ ñó doanh nghi6p

có ñi\u ki6n và khC năng ñZ tiAn hành hoHt ñUng mUt cách thu;n lFi và hi6u quC hơn

Bên cHnh ñó, DVPTKD tHo ñi\u ki6n cho doanh nghi6p ñ™i mLi công ngh6, tiAp c;n khoa hRc công ngh6 tiAn trên thA giLi, h^ trF doanh nghi6p trong vi6c xây d<ng và triZn khai quy trình quCn lý chMt lưFng, nâng cao năng l<c quCn lý NhWng yAu t5 này s¦ giúp doanh nghi6p phát triZn nhanh và b\n vWng

Như v;y, có thZ nói d#ch vV phát triZn kinh doanh ñóng vai trò rMt quan trRng trong vi6c nâng cao chMt lưFng các ngu>n l<c doanh nghi6p, ñây là yAu t5 ñQu vào không thZ thiAu ñ5i vLi bMt kỳ doanh nghi6p nào và Cnh hưcng tr<c tiAp ñAn hi6u quC hoHt ñUng c2a doanh nghi6p

1.2.3 D ch v phát tri n kinh doanh giúp các doanh nghi p xu t kh u gi5m chi phí

SS dVng hi6u quC d#ch vV phát triZn kinh doanh các doanh nghi6p s¦ tiAt ki6m ñưFc nhi\u chi phí sCn xuMt cho doanh nghi6p

Th nh t, doanh nghi6p có thZ khai thác ñưFc các ngu>n ñQu vào t;n

g5c mà không phCi qua các khâu trung gian Thông qua DVPTKD các doanh nghi6p có thZ tiAp c;n ñưFc nhWng thông tin tr<c tiAp v\ các nhà cung cMp và l<a chRn nhà cung cMp phù hFp yêu cQu vLi m c giá hFp lý nhMt

Th hai, các doanh nghi6p cung cMp d#ch vV phát triZn kinh doanh có

tính chuyên nghi6p và ñưFc chuyên môn hoá cao nên chi phí cho d#ch vV nhš hơn rMt nhi\u so vLi vi6c doanh nghi6p sS dVng các ngu>n l<c c2a mình ñZ t< phVc vV

Th ba, sS dVng d#ch vV phát triZn kinh doanh, các doanh nghi6p có

ñi\u ki6n t;p trung ngu>n l<c cho nhWng hoHt ñUng sCn xuMt kinh doanh chính

mà doanh nghi6p có ưu thA, thúc ñgy quá trình chuyên môn hóa t‰ ñó giCm ñưFc giá thành sCn phgm c2a doanh nghi6p

ð5i vLi nhWng doanh nghi6p có qui mô nhš và v‰a, hHn chA v\ ngu>n l<c thì vi6c sS dVng d#ch vV phát triZn kinh doanh lHi càng trc nên quan trRng

1.2.4 D ch v phát tri n kinh doanh h/ tr0 doanh nghi p trong vi c tìm

hi u môi trư:ng kinh doanh c a nư;c xu t kh u

MUt trong nhWng vMn ñ\ khó khăn nhMt c2a các doanh nghi6p xuMt khgu hi6n nay là s< thiAu hiZu biAt v\ môi trưPng kinh doanh Các nhà cung cMp d#ch vV phát triZn kinh doanh, các t™ ch c h^ trF xuMt khgu ñóng vai trò quan trRng giúp các doanh nghi6p có ñưFc thông tin v\ các qui ñ#nh và pháp lu;t, các rào cCn thương mHi c2a nưLc sc tHi ñ5i vLi vi6c nh;p khgu t‰ng mat hàng, nhóm hàng thông qua các d#ch vV tư vMn xuMt khgu như tư vMn lu;t, tư vMn v\ ñàm phán ký kAt hFp ñ>ng, ð>ng thPi, các d#ch vV v\ tư vMn xuMt khgu và tiAp c;n th# trưPng cung cMp cho doanh nghi6p nhWng ch¨ d:n v\ hoHt ñUng thương mHi phù hFp vLi t‰ng th# trưPng và giúp cho doanh nghi6p tìm kiAm ñưFc th# trưPng t5t nhMt sao cho sCn phgm c2a doanh nghi6p phù hFp tHi th#

ðZ ngăn chan tình trHng b# mMt thương hi6u, các doanh nghi6p cQn nh;n

th c ñưFc vai trò quan trRng c2a xây d<ng và phát triZn thương hi6u và sS dVng nhWng d#ch vV chuyên nghi6p v\ xây d<ng và bCo v6 thương hi6u, có

như v;y doanh nghi6p mLi có thZ ñ ng vWng ñưFc trên th# trưPng cHnh tranh ngày càng kh5c li6t

1.2.6 D ch v phát tri n kinh doanh t%o ñiBu ki n thuCn l0i ñ các doanh nghi p xúc tiDn thương m%i, tiDp cCn và xâm nhCp th trư:ng nư;c ngoài

DVPTKD có vai trò quan trRng trong vi6c cung cMp nhWng thông tin cQn thiAt cho hoHt ñUng xuMt khgu c2a doanh nghi6p, như thông tin th# trưPng, ngu>n hàng… Vi6c cung cMp nhWng thông tin v\ nhu cQu và th# hiAu khách hàng giúp cho doanh nghi6p xây d<ng chiAn lưFc kinh doanh, chiAn lưFc phát triZn sCn phgm và th# trưPng cho phù hFp

Ngoài ra, d#ch vV phát triZn kinh doanh cũng là cQu n5i giWa doanh nghi6p vLi các khách hàng thông qua vi6c t™ ch c các s< ki6n thương mHi như t™ ch c tham quan khCo sát th# trưPng, t™ ch c các hUi chF, triZn lãm,… Các doanh nghi6p cũng có thZ tiAp c;n th# trưPng thông qua sS dVng d#ch vV quCng cáo, xây d<ng các website giLi thi6u sCn phgm và bán hàng nhP d#ch

vV thông tin

1.2.7 D ch v phát tri n kinh doanh t%o ra giá tr gia tăng cho s5n ph m, góp ph*n nâng cao v thD c a các s5n ph m xu t kh u trong chu/i giá tr toàn c*u

DVPTKD là yAu t5 ñQu vào quan trRng góp phQn tHo ra giá tr# gia tăng cho sCn phgm Các d#ch vV như nghiên c u th# trưPng, thiAt kA bao bì, tư vMn kinh doanh, tư vMn công ngh6, quCng cáo, xây d<ng thương hi6u ngày càng trc nên quan trRng và có nhWng ñóng góp ñáng kZ trong vi6c tHo ra các giá tr# gia tăng ñ5i vLi sCn phgm c2a doanh nghi6p

Như v;y, DVPTKD ñóng vai trò là mUt ñQu vào quan trRng trong quá trình chuyZn d#ch sCn xuMt hàng hóa, thúc ñgy quá trình chuyZn d#ch t‰ xuMt

khgu có giá tr# gia tăng thMp sang xuMt khgu có giá tr# gia tăng cao, t‰ ñó nâng cao v# thA c2a sCn phgm xuMt khgu trong chu^i giá tr# toàn cQu

1.2.8 D ch v phát tri n kinh doanh ñóng vai trò quan tr,ng ñJi v;i vi c nâng cao năng l3c c%nh tranh c a doanh nghi p xu t kh u

D#ch vV phát triZn kinh doanh có vai trò thúc ñgy quá trình chuyên môn

hoá, tHo ñi\u ki6n t;p trung các ngu>n l<c nh m nâng cao hi6u quC hoHt ñUng

NhP sS dVng d#ch vV phát triZn kinh doanh, các doanh nghi6p không cQn phCi ñCm nhi6m tMt cC các khâu c2a quá trình sCn xuMt kinh doanh như trưLc ñây

mà có ñi\u ki6n t;p trung vào mUt s5 hoHt ñUng chính trong quá trình sCn xuMt kinh doanh ði\u này giúp cho các doanh nghi6p tránh ñưFc s< phân tán các ngu>n l<c, năng suMt lao ñUng ñưFc nâng cao

Frank Niemann trong cu5n Turning BDS into Business ñã ch¨ ra r ng

“trong mUt môi trưPng kinh doanh năng ñUng và ngày càng ph c tHp c các nưLc công nghi6p hi6n nay, các ñơn v# kinh doanh và các t™ ch c nói chung cQn phCi t;p trung vào nhWng lĩnh v<c ch2 yAu mà doanh nghi6p có khC năng

nh m duy trì khC năng cHnh tranh và nâng cao hi6u quC” [46]

Micheal Porter ñã ch¨ ra r ng năng l<c cHnh tranh c2a doanh nghi6p ñưFc thZ hi6n b ng chính nUi l<c c2a bCn thân doanh nghi6p, nhWng lFi thA c2a doanh nghi6p so vLi ñ5i th2 cHnh tranh trên th# trưPng và vi6c sS dVng có hi6u quC các yAu t5 h^ trF t‰ bên ngoài

Th<c tA cho thMy r ng không mUt doanh nghi6p nào mHnh v\ tMt cC các mat, doanh nghi6p có lFi thA v\ mat này thì lHi hHn chA v\ mat khác Chính vì v;y, các doanh nghi6p ñ\u cQn ñAn các ngu>n l<c t‰ các ngành h^ trF nh m nâng cao hi6u quC hoHt ñUng c2a doanh nghi6p

Các ngành h^ trF liên quan có Cnh hưcng quan trRng ñAn hoHt ñUng c2a doanh nghi6p Các ngành này có thZ ph5i hFp vLi các hoHt ñUng c2a doanh nghi6p ñZ tHo nên chu^i giá tr# hoac tHo ra nhWng sCn phgm có tính chMt b™

sung cho sCn phgm c2a doanh nghi6p (Ví dV ngành công nghi6p phQn c ng

và phQn m\m máy tính)

Hình 1.1 Mô hình kim cương c_a M Porter

Vi6c sS dVng các ngu>n l<c h^ trF t‰ bên ngoài mUt cách hi6u quC giúp cho doanh nghi6p t;p trung ngu>n l<c vào nhWng hoHt ñUng mà doanh nghi6p

có thA mHnh, thúc ñgy chuyên môn hóa, tăng hi6u quC hoHt ñUng kinh doanh

và nâng cao năng l<c cHnh tranh c2a doanh nghi6p

1.3 CÁC Y U T ONH HƯQNG ð N D CH V PHÁT TRI"N KINH DOANH CHO DOANH NGHI$P XU&T KH'U

DVPTKD ra ñPi là mUt tMt yAu ñZ ñáp ng yêu cQu c2a các doanh nghi6p trong ñi\u ki6n n\n kinh tA ngày càng phát triZn, s< phân công hóa lao ñUng di"n ra mUt cách mHnh m¦ Tuy nhiên, DVPTKD có ñáp d ng ñưFc yêu cQu c2a các doanh nghi6p hay không còn phV thuUc vào nhi\u yAu t5, có thZ

kZ ñAn mUt s5 yAu t5 chính g>m: các yAu t5 v\ phía doanh nghi6p cung cMp

V# thA c2a doanh nghi6p so vLi ñ5i th2 cHnh tranh

Năng l<c cHnh tranh c2a doanh nghi6p

ChMt lưFng, khC

năng cung ng, m c

ñU chuyên môn hóa

các yAu t5 ñQu vào

S< ñáp ng nhu cQu v\ các sCn phgm d#ch

vV cũng như yêu cQu v\ chMt lưFng

Các ngành h^ trF và

có liên quan

d#ch vV, các doanh nghi6p sS dVt ng d#ch vV và các yAu t5 thuUc môi trưPng tương tác c2a d#ch vV

1.3.1 Các yDu tJ vB phía doanh nghi p cung c p d ch v

Qui mô v n c3a doanh nghi"p

Qui mô v5n ñóng vai trò quan trRng ñ5i vLi hoHt ñUng c2a doanh nghi6p nói chung và doanh nghi6p cung cMp DVPTKD nói riêng NhWng doanh nghi6p v5n lLn thưPng có ưu thA vưFt trUi so vLi các doanh nghi6p có qui mô v5n hHn chA vì hR có khC năng mc rUng hoHt ñUng kinh doanh, ñQu tư nâng cao chMt lưFng ngu>n nhân l<c, ñ™i mLi công ngh6, do v;y năng suMt

và chMt lưFng d#ch vV ñưFc nâng cao Như v;y, hoHt ñUng cung cMp d#ch vV c2a các doanh nghi6p DVPTKD có hi6u quC và có ñáp ng ñưFc yêu cQu c2a các doanh nghi6p sS dVng d#ch vV hay không phV thuUc mUt phQn vào ngu>n v5n c2a doanh nghi6p

Nhân l-c c3a doanh nghi"p cung c p d ch v

T‰ ñac ñiZm c2a d#ch vV có thZ thMy yAu t5 quan trRng nhMt quyAt ñ#nh chMt lưFng cung cMp d#ch vV ñó là yAu t5 con ngưPi hay ngu>n nhân l<c c2a doanh nghi6p cung cMp d#ch vV Như ñã trình bày c trên, DVPTKD là mUt loHi hình d#ch vV g>m nhi\u d#ch vV khác nhau trong ñó có nhi\u d#ch vV ñòi hši ngu>n nhân l<c có trình ñU cao như d#ch vV kA toán, kiZm toán, d#ch vV tư vMn, d#ch vV ñào tHo Do ñó, ñZ phát triZn loHi hình DVPTKD nh m ñáp ng nhu cQu c2a doanh nghi6p cQn có mUt ngu>n nhân l<c d>i dào v\ s5 lưFng và chMt lưFng ChMt lưFng ngu>n nhân l<c có tính chMt quyAt ñ#nh ñAn tính chuyên nghi6p c2a nhà cung cMp DVPTKD Ngu>n nhân l<c cho các loHi hình DVPTKD cQn ñưFc ñào tHo chuyên sâu và có bài bCn ñZ có thZ ñáp ng t5t nhMt yêu cQu c2a khách hàng

Th<c tA cho thMy c nhWng nưLc có ngu>n nhân l<c d>i dào, chMt lưFng cao như M‡, Nh;t,… DVPTKD cũng rMt phát triZn và là công cV h^ trF ñ[c

l<c cho hoHt ñUng c2a các doanh nghi6p u nhWng nưLc kém phát triZn, do chMt lưFng ngu>n nhân l<c không cao nên s< phát triZn c2a loHi hình d#ch vV này gap nhi\u khó khăn và hi6u quC h^ trF c2a các d#ch vV này ñ5i vLi doanh nghi6p còn thMp Chính vì v;y, chugn b# mUt ngu>n nhân l<c t5t chính là ñi\u ki6n tiên quyAt ñZ cung cMp DVPTKD ñáp ng nhu cQu ngày càng cao c2a các doanh nghi6p

Vi6c ñQu tư ñ™i mLi công ngh6 trong DVPTKD là cQn thiAt nh m tăng tính hi6u quC c2a vi6c cung cMp d#ch vV ñAn các doanh nghi6p

1.3.2 Các yDu tJ thu(c vB doanh nghi p sL d ng d ch v

Nh0n th c c3a các doanh nghi"p

Vai trò c2a d#ch vV phát triZn kinh doanh là không thZ ph2 nh;n và ñã ñưFc ch ng minh u nhi\u qu5c gia trên thA giLi, DVPTKD là mUt trong nhWng yAu t5 ñQu vào không thZ thiAu c2a bMt kỳ doanh nghi6p nào Tuy nhiên, c mUt s5 nưLc trong ñó có Vi6t Nam, DVPTKD chưa phát huy ñưFc vai trò ñ5i vLi ñPi s5ng c2a các doanh nghi6p do các doanh nghi6p chưa nh;n

th c ñưFc ñúng tQm quan trRng c2a loHi hình d#ch vV này, cũng như chưa nh;n th c ñưFc nhWng lFi ích thu ñưFc khi sS dVng các d#ch vV

Nhi\u doanh nghi6p, ñac bi6t là các doanh nghi6p nhà nưLc, do Cnh hưcng c2a cung cách làm ăn cũ, các doanh nghi6p thưPng có xu hưLng t< th<c hi6n tMt cC các công ñoHn c2a quá trình sCn xuMt kinh doanh Các doanh

nghi6p thưPng có quan ni6m sai lQm là nAu mUt doanh nghi6p ñi thuê d#ch vV nào ñó t‰ bên ngoài s¦ phCn ánh s< yAu kém c2a doanh nghi6p v\ mat ñó Mat khác, hQu hAt các doanh nghi6p nhš ñ\u có mUt ñac tính gi5ng nhau là ngHi chia s± thông tin v\ hoHt ñUng kinh doanh c2a doanh nghi6p cho bên ngoài vì

sF thông tin s¦ b# lFi dVng NhWng quan ni6m sai lQm cơ bCn ñó chính là nguyên nhân làm cho DVPTKD chưa phát huy ñưFc hAt vai trò ñ5i vLi các doanh nghi6p ðZ vi6c sS dVng DVPTKD th;t s< có ý nghĩa ñ5i vLi các doanh nghi6p, các nhà quCn lý doanh nghi6p cQn hiZu r ng vi6c sS dVng DVPTKD chính là nh m nâng cao hi6u quC sCn xuMt kinh doanh và năng l<c cHnh tranh c2a doanh nghi6p

Nh;n th c v\ DVPTKD c2a các doanh nghi6p phV thuUc nhi\u vào trình ñU c2a ñUi ngũ quCn lý trong doanh nghi6p Nhi\u nghiên c u ñã ch¨ ra

r ng, c các nưLc, các ñ#a phương nào có trình ñU quCn lý càng phát triZn thì hi6u quC sS dVng DVPTKD càng cao Do ñó, ñZ DVPTKD th<c s< trc thành công cV hWu ích c2a các doanh nghi6p thì các doanh nghi6p phCi nh;n th c ñưFc ñQy ñ2 ý nghĩa và tQm quan trRng c2a loHi hình d#ch vV này ði\u này ñòi hši mUt s< thay ñ™i t‰ chính tư duy c2a các nhà quCn tr# doanh nghi6p[10]

Tình hình tài chính c3a doanh nghi"p

Vi6c quyAt ñ#nh sS dVng hay không sS dVng DVPTKD nhi\u khi phV thuUc vào tình hình tài chính c2a doanh nghi6p ð5i vLi mUt s5 doanh nghi6p, vi6c ñCm bCo ñ2 ngu>n v5n cho hoHt ñUng sCn xuMt kinh doanh chính như các chi phí nguyên v;t li6u, chi phí nhân công, chi phí nhà xưcng, máy móc thiAt b#, ñã là khó khăn nên doanh nghi6p hQu như không nghĩ ñAn sS dVng các d#ch vV t‰ bên ngoài ñZ h^ trF cho hoHt ñUng c2a doanh nghi6p Tuy nhiên, ñó

là ñ5i vLi nhWng doanh nghi6p thiAu hiZu biAt v\ DVPTKD, còn ñ5i vLi nhWng doanh nghi6p ñã hiZu rõ ñưFc vai trò c2a DVPTKD thì vi6c l;p kA

hoHch tài chính cho sS dVng d#ch vV phát triZn kinh doanh là không thZ thiAu M^i doanh nghi6p, trên cơ sc ñánh giá th<c trHng các ngu>n l<c có thZ l<a chRn cho mình nhWng d#ch vV cQn thiAt phù hFp vLi khC năng tài chính nh m nâng cao hi6u quC kinh doanh c2a doanh nghi6p

Nhu cWu sI d ng d ch v phát tri n kinh doanh c3a các doanh nghi"p

Nhu cQu sS dVng DVPTKD c2a các doanh nghi6p cũng có Cnh hưcng ñAn vi6c doanh nghi6p cung cMp d#ch vV có quan tâm ñAn vi6c nâng cao chMt lưFng d#ch vV hay không Hi6n nay, v:n còn nhi\u doanh nghi6p chưa nh;n

th c ñưFc tQm quan trRng c2a d#ch vV phát triZn kinh doanh ñ5i vLi hoHt ñUng c2a doanh nghi6p Do ñó, s5 lưFng các doanh nghi6p sS dVng các d#ch vV này chưa nhi\u, tr‰ mUt s5 loHi hình d#ch vV b[t buUc phCi sS dVng như kiZm toán, cMp ch ng nh;n xuMt x sCn phgm… Nhu cQu sS dVng d#ch vV ít làm cho các doanh nghi6p cung cMp d#ch vV không mu5n ñQu tư nhi\u công s c và v5n ñZ phát triZn và nâng cao chMt lưFng d#ch vV S< phát triZn v\ nhu cQu sS dVng DVPTKD s¦ thúc ñgy các doanh nghi6p cung cMp d#ch vV mc rUng qui

mô, nâng cao chMt lưFng và ña dHng hóa các loHi hình d#ch vV nh m ñáp ng nhu cQu c2a các doanh nghi6p sS dVng d#ch vV

1.3.3 Các yDu tJ thu(c vB môi trư:ng

Môi trư1ng pháp lý và chính sách c3a nhà nư2c

Nói ñAn môi trưPng hoHt ñUng c2a các loHi hình d#ch vV không thZ không nói ñAn môi trưPng pháp lý và các qui ñ#nh c2a nhà nưLc Khung pháp

lý và chính sách c2a các nưLc ñ5i vLi hoHt ñUng c2a các doanh nghi6p nói chung và doanh nghi6p DVPTKD nói riêng càng rõ ràng, minh bHch, cV thZ, chi tiAt s¦ càng tHo ñi\u ki6n thu;n lFi cho các doanh nghi6p trong vi6c cung cMp và sS dVng DVPTKD Các văn bCn pháp lý quan trRng g>m có các văn bCn lu;t liên quan ñAn s< hình thành và hoHt ñUng c2a loHi hình d#ch vV này như Lu;t doanh nghi6p, Lu;t Thương mHi,… và các văn bCn liên quan ñAn

vi6c hưLng d:n th<c hi6n các ñi\u lu;t này Ngoài ra, còn phCi kZ ñAn các văn bCn qui ñ#nh cV thZ ñ5i vLi hoHt ñUng cung cMp và sS dVng t‰ng loHi hình DVPTKD

Cơ s_ h tWng kS thu0t

Cơ sc hH tQng k‡ thu;t là yAu t5 không thZ thiAu và Cnh hưcng tr<c tiAp ñAn hoHt ñUng c2a DVPTKD, ñac bi6t là ñ5i vLi các d#ch vV thông tin, kho bãi, giám ñ#nh hàng hóa, thiAt kA bao bì, quCng cáo,… Cơ sc hH tQng phát triZn s¦ tHo ñi\u ki6n thu;n lFi ñZ DVPTKD phát triZn, ñó cũng là lý do giCi thích tHi sao c nhWng nưLc phát triZn DVPTKD lHi phát triZn hơn so vLi các nưLc ñang và chưa phát triZn

Cơ sc hH tQng k‡ thu;t g>m có các yAu t5 v\ ñưPng xá, thông tin liên lHc, các phương ti6n truy\n thông,…

HEi nh0p kinh t/ qu c t/

Quá trình hUi nh;p kinh tA thA giLi hi6n nay ñang dQn thu hhp khoCng cách giWa các qu5c gia, xu hưLng t< do hóa kinh tA lan rUng Cnh hưcng ñAn s< phát triZn c2a các ngành d#ch vV trong ñó có DVPTKD Quá trình hUi nh;p kinh tA qu5c tA ch2 yAu xuMt phát t‰ quá trình qu5c tA hóa các ngành d#ch vV,

là yAu t5 tHo ra nhWng Cnh hưcng tích c<c ñAn s< phát triZn c2a DVPTKD và ñAn vi6c nâng cao chMt lưFng c2a các loHi hình d#ch vV này HUi nh;p kinh tA qu5c tA là cơ hUi ñZ các qu5c gia ñang phát triZn có thZ hRc hši kinh nghi6m v\ DVPTKD t‰ nhWng qu5c gia phát triZn t‰ ñó thúc ñgy s< hình thành và phát triZn DVPTKD c nhi\u qu5c gia

Mat khác, hUi nh;p ñat các doanh nghi6p c các qu5c gia trưLc mUt cuUc cHnh tranh gay g[t và bình ñ¢ng trên bình di6n qu5c tA thúc ñgy các doanh nghi6p phCi thay ñ™i cách th c quCn lý, thay ñ™i tư duy ñZ t>n tHi MUt trong nhWng cách th c mà doanh nghi6p buUc phCi l<a chRn là chuyên môn hóa