Tội gây rối trật tự công cộng theo pháp luật hình sự việt nam từ thực tiễn tỉnh quảng ngãi ( Luận văn thạc sĩ)

Tội gây rối trật tự công cộng theo pháp luật hình sự việt nam từ thực tiễn tỉnh quảng ngãi ( Luận văn thạc sĩ)Tội gây rối trật tự công cộng theo pháp luật hình sự việt nam từ thực tiễn tỉnh quảng ngãi ( Luận văn thạc sĩ)Tội gây rối trật tự công cộng theo pháp luật hình sự việt nam từ thực tiễn tỉnh quảng ngãi ( Luận văn thạc sĩ)

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

DƯƠNG MINH HIỀN

TỘI GÂY RỐI TRẬT TỰ CÔNG CỘNG THEO PHÁP LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM TỪ THỰC TIỄN

TỈNH QUẢNG NGÃI

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

HÀ NỘI – năm 2018

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

DƯƠNG MINH HIỀN

TỘI GÂY RỐI TRẬT TỰ CÔNG CỘNG THEO PHÁP LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM TỪ THỰC TIỄN

TỈNH QUẢNG NGÃI

Chuyên ngành: Luật hình sự và tố tụng hình sự

Mã số: 838.01.04

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC GS.TS NGUYỄN NGỌC ANH

HÀ NỘI – năm 2018

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu, kết quả trong luận văn là trung thực và chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình

nào khác

Tác giả luận văn

DƯƠNG MINH HIỀN

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1 CHƯƠNG 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ TỘI GÂY RỐI TRẬT TỰ CÔNG CỘNG THEO PHÁP LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM 7

1.1 An toàn công cộng, trật tự công cộng với tư cách là khách thể quan trọng được luật hình sự Việt Nam bảo vệ 71.2 Khái niệm và phân biệt tội gây rối trật tự công cộng với một số tội phạm khác trong luật hình sự Việt Nam 151.3 Khái quát lịch sử hình thành và phát triển của luật hình sự Việt Nam từ khi ban hành Bộ luật hình sự năm 1985 đến khi ban hành Bộ luật hình sự năm 2015 về tội gây rối trật tự công cộng 27

CHƯƠNG 2 TỘI GÂY RỐI TRẬT TỰ CÔNG CỘNG THEO QUY ĐỊNH BỘ LUẬT HÌNH SỰ VÀ THỰC TIỄN XÉT XỬ TỘI GÂY RỐI TRẬT TỰ CÔNG CỘNG TẠI TỈNH QUẢNG NGÃI 35

2.1 Thực trạng các quy định có liên quan của Bộ luật hình sự Việt Nam hiện hành về tội gây rối trật tự công cộng 352.2 Tình hình và kết quả xét xử tội gây rối trật tự công cộng của ngành Tòa án tỉnh Quảng Ngãi 442.3 Một số tồn tại, vướng mắc trong hoạt động xét xử tội gây rối trật tự công cộng của ngành Tòa án tỉnh Quảng Ngãi 532.4 Nguyên nhân của tồn tại, vướng mắc trong hoạt động xét xử tội gây rối trật tự công cộng của ngành Tòa án tỉnh Quảng Ngãi 59

CHƯƠNG 3 MỘT SỐ GIẢI PHÁP TIẾP TỤC HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT

VÀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ XÉT XỬ TỘI GÂY RỐI TRẬT TỰ CÔNG CỘNG Ở TỈNH QUẢNG NGÃI 62

3.1 Sự cần thiết và ý nghĩa của việc tiếp tục hoàn thiện các quy định của bộ luật hình sự Việt Nam về tội gây rối trật tự công cộng 62

3.2 Hoàn thiện các quy định của Bộ luật hình sự năm 2015 (sửa đổi bổ sung năm 2017) về tội gây rối trật tự công cộng 643.3 Những giải pháp nâng cao hiệu quả xét xử tội gây rối trật tự công cộng 67

KẾT LUẬN 79 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

DANH MỤC CÁC BẢNG

2.2 Tổng số vụ, số bị cáo bị đưa ra xét xử về tội gây rối trật tự

công cộng trong 5 năm (2013 - 2017)

49

2.3 Tổng số vụ án, số bị cáo bị đưa ra xét xử về tội gây rối trật tự

công cộng trong tương quan với các tội xâm phạm an toàn

công cộng, trật tự công cộng trong 5 năm (2013 - 2017)

50

2.4 Phân tích đặc điểm nhân thân của các bị cáo đưa ra xét xử về

tội gây rối trật tự công cộng trong 5 năm (2013 - 2017)

51

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ

Số hiệu

2.1 Biểu đồ thể hiện tình hình hoạt động xét xử các vụ án hình sự

của ngành Tòa án tỉnh Quảng Ngãi thời gian từ 2013 - 2017

44

2.2 Biểu đồ thể hiện tình hình xét xử các vụ án gây rối trật tự

công cộng của ngành Tòa án tỉnh Quảng Ngãi thời gian từ

2013 - 2017

45

2.3 Biểu đồ thể hiện tỉ lệ xét xử các vụ án gây rối trật tự công

cộng và vụ án hình sự của ngành Tòa án tỉnh Quảng Ngãi

thời gian từ 2013 - 2017

46

2.4 Biểu đồ thể hiện tỉ lệ bị cáo xét xử các vụ án gây rối trật tự

công cộng và số bị cáo đưa ra xét xử vụ án hình sự của

ngành Tòa án tỉnh Quảng Ngãi thời gian từ 2013 - 2017

46

1

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Đất nước ta đang trong thời kỳ hội nhập và đổi mới; đời sống xã hội ngày càng phát triển, khoa học kỹ thuật công nghệ làm đổi thay mọi mặt của cuộc sống Tuy nhiên, bên cạnh những mặt tích cực đã đạt được, chúng ta cũng đối mặt với không ít những khó khăn, đạo đức xã hội ngày càng xuống cấp, ô nhiễm môi trường tăng cao, an toàn trật tự

xã hội bị xâm hại, tình hình tội phạm ngày càng gia tăng, trong đó có tội phạm gây rối trật tự công cộng làm ảnh hưởng không ít đến tình hình an ninh, xã hội chung của đất nước, đặc biệt là sự gia tăng của các loại tội phạm ở các thành phố lớn như: Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Đà Nẵng, Cần Thơ và một số tỉnh, thành khác trong đó có tỉnh Quảng Ngãi

Theo số liệu thống kê của Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Ngãi từ năm 2013 đến năm 2017, ở tỉnh Quảng Ngãi có tổng số vụ vi phạm pháp luật hình sự là 2.213, trong đó các tội xâm phạm an toàn công cộng, trật tự công cộng là 415 vụ, chiếm 18.75% tổng số

vụ án hình sự đưa ra xét xử Bên cạnh đó, dưới góc độ thực tiễn xét xử cho thấy số vụ án

về tội gây rối trật tự công cộng ngày càng gia tăng, trong 5 năm từ 2013 - 2017 tổng số

vụ án về tội gây rối trật tự công cộng đưa ra xét xử là 36 vụ và 164 bị cáo; giữa các năm có sự khác nhau về số vụ nhưng số bị cáo ngày càng gia tăng với quy mô, mức độ

ngày càng nghiêm trọng [43]

Hiện nay, tội phạm nói chung, các tội xâm phạm an toàn công cộng, trật tự công cộng nói riêng và đặc biệt là tội gây rối trật tự công cộng tại các thành phố, khu đô thị, thị xã lớn đang là vấn đề nhức nhối của toàn xã hội, tuy loại tội phạm này không có tính nguy hiểm cao so với các loại tội phạm khác nhưng nó có tính phổ biến,

đa dạng hình thức và có ảnh hưởng không nhỏ đến tình hình an ninh trật tự, an toàn xã hội tạo dư luận xấu trong xã hội và gây hoang mang trong quần chúng nhân dân Tội phạm này thể hiện ở chỗ hành vi gây rối trật tự công cộng xâm phạm nghiêm trọng các quan hệ xã hội trong lĩnh vực công cộng, gây tổn hại đến các quyền và lợi ích hợp pháp của nhà nước và công dân, hành vi này được thực hiện công khai và thường ở những

2

nơi đông người, biểu hiện ý thức coi thường kỷ cương xã hội, pháp luật của Nhà nước Hình thức biểu hiện của hành vi gây rối thường là hành hung, đánh lộn, đập phá, gây lộn xộn ở nơi đông người, tụ tập đi xe máy tốc độ cao, lạng lách, đánh võng, gây huyên náo đường phố và ngày càng có xu hướng gia tăng, kèm theo đó là các hành vi hủy hoại tài sản, chống người thi hành công vụ, cố ý gây thương tích, thậm chí là giết người, v.v…

Vì vậy, để làm sáng tỏ các dấu hiệu pháp lý của tội gây rối trật tự công cộng, phân biệt tội gây rối trật tự công cộng với một số tội phạm khác, phân tích lịch sử hình thành và phát triển của luật hình sự Việt Nam về tội gây rối trật tự công cộng, đánh giá thực tiễn xét xử loại tội phạm này ở tỉnh Quảng Ngãi trong thời gian vừa qua (2013-2017), trên cơ sở đó, chỉ ra một số tồn tại, hạn chế trong thực tiễn, lý luận và các nguyên nhân cơ bản, qua đó bước đầu tìm giải pháp hoàn thiện trên phương diện lập pháp hình sự và giải pháp về mặt thực tiễn để góp phần phòng, chống tội phạm này, bảo đảm an ninh trật tự, an toàn xã hội có ý nghĩa chính trị - pháp lý và lý luận - thực tiễn

quan trọng Đó còn là lý do để tác giả lựa chọn đề tài: "Tội gây rối trật tự công cộng theo pháp luật hình sự Việt Nam từ thực tiễn tỉnh Quảng Ngãi " làm đề tài luận văn của mình

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

Thời gian qua ở nước ta đã có một số công trình nghiên cứu, phân tích về các tội xâm phạm trật tự công cộng nói chung và tội phạm gây rối trật tự công cộng nói riêng đã được công bố như:

- GS.TS Đỗ Ngọc Quang, Chương XIX - Các tội xâm phạm an toàn công cộng, trật tự công cộng, Trong sách: "Giáo trình Luật hình sự Việt Nam

(Phần các tội phạm)", do GS.TSKH Lê Cảm chủ biên, Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội, 2003

- GS.TS Võ Khánh Vinh, Chương X - Các tội xâm phạm an toàn công cộng, trật tự công cộng, Trong sách: "Giáo trình Luật hình sự Việt Nam (Phần các

tội phạm)", do GS.TS Võ Khánh Vinh chủ biên, Nxb Công an nhân dân, Hà Nội, 2001

- GS.TS Nguyễn Ngọc Hòa, Chương XXV - Các tội xâm phạm an toàn công

3

cộng, trật tự công cộng, Trong sách: "Giáo trình Luật hình sự Việt Nam", (Tập

II), do GS.TS Nguyễn Ngọc Hòa chủ biên, Nxb Công an nhân dân, Hà Nội, 2010

- TS Phạm Văn Beo, Bài 10 - Các tội xâm phạm an toàn công cộng, trật tự công cộng, Trong sách: "Luật hình sự Việt Nam" (Quyển 2 - Phần các tội phạm),

Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2010

- TS Trương Quang Vinh, Bình luận các điều 241 đến 256, Trong sách:

"Bình luận khoa học Bộ luật hình sự Việt Nam năm 1999" (tái bản có sửa chữa,

bổ sung), Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2008

- TS Trần Minh Hưởng (chủ birn), TS Đỗ Đức Hồng Hà, TS Trịnh Tiến

Việt và tập thể tác giả, Chương XIX - Các tội xâm phạm an toàn công cộng, trật tự công cộng, Trong sách: "Tìm hiểu Bộ luật hình sự Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa

Việt Nam và những văn bản hướng dẫn thi hành", Nxb Lao động, Hà Nội, 2010

- TS Trần Minh Hưởng, Các tội xâm phạm an toàn công cộng, trật tự công cộng, trật tự quản lý hành chính, Nxb Văn hóa dân tộc, Hà Nội, 2002

- TS Nguyễn Đức Mai, Chương XIX - Các tội xâm phạm an toàn công cộng, trật tự công cộng, Trong sách: "Bình luận khoa học Bộ luật hình sự Việt Nam

năm 1999", Tập thể tác giả, Nxb Công an nhân dân, Hà Nội, 2001

- ThS Đinh Văn Quế, Bình luận khoa học chuyýn sku Bộ luật hình sự -Phần các tội phạm, Tập VI - Các tội xâm phạm an toàn công cộng, trật tự công cộng,

Nxb Thành phố Hồ Chí Minh, 2005; v.v…

Ngoài ra còn có, Luận văn thạc sĩ luật học của Phan Vũ Linh, năm 2011 về

“Phòng ngừa tội phạm gây rối trật tự công cộng trên địa bàn thành phố Cần Thơ”; luận văn thạc sĩ của Trần Long Nhi, năm 2015 về “Pháp luật hình sự Việt Nam về tội gây rối trật tự công cộng và thực tiễn xét xử trên địa bàn Đồng Tháp”; các sách chuyên khảo, tham khảo, bình luận và giáo trình đại học; các bài viết khác liên quan đến đề tài này được đăng trên các tạp chí của ngành Tòa án, Viện kiểm sát nhân dân, Công an nhân dân…

Các công trình, đề tài nghiên cứu khoa học nói trên đều đề cập đến từng khía cạnh của tội gây rối trật tự công cộng nhưng ở các góc độ, phạm vi, địa bàn

4

khác nhau Trong khi đó, tình hình tội phạm nói chung và tội gây rối trật tự công cộng nói riêng đang có chiều hướng gia tăng tại địa bàn tỉnh Quảng Ngãi Tuy nhiên, chưa có công trình nghiên cứu khoa học nào về tội gây rối trật tự công cộng trên khía cạnh pháp luật hình sự Việt Nam từ thực tiễn địa bàn tỉnh Quảng Ngãi

Do vậy, việc nghiên cứu đề tài luận văn của học viên không trùng lặp với các công trình đã công bố

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Mục đích cơ bản của luận văn là trên cơ sở nghiên cứu một số vấn đề lý luận

và thực tiễn áp dụng pháp luật hình sự và thực trạng của tội gây rối trật tự công cộng trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi, qua đó đề xuất các giải pháp góp phần hoàn thiện pháp luật hình sự quy định về tội gây rối trật tự công cộng và nâng cao hiệu quả xét xử loại tội này ở địa bàn nghiên cứu

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để đạt những mục đích trên, trong quá trình thực hiện luận văn tác giả đặt ra cho mình các nhiệm vụ sau đây:

- Làm rõ các dấu hiệu pháp lý hình sự của tội “Gây rối trật tự công cộng”

theo Điều 318 BLHS năm 2015;

- Phân tích làm sáng tỏ tình hình, đặc điểm, tính chất, mức độ nguy hiểm của

tội phạm gây rối trật tự công cộng và chỉ ra những vướng mắc, hạn chế trong việc áp dụng pháp luật đối với loại tội phạm này tại tỉnh Quảng Ngãi từ thực tiễn hoạt động xét xử (theo Điều 245 của Bộ luật hình sự năm 1999);

- Đề xuất các giải pháp góp phần hoàn thiện pháp luật hình sự về tội gây rối trật tự công cộng và nâng cao hiệu quả xét xử loại tội này

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của Luận văn gồm các vấn đề lý luận và thực tiễn pháp lý về tội gây rối trật tự công cộng theo Luật hình sự Việt Nam

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Luận văn nghiên cứu các vấn đề có liên quan tới hành vi gây rối trật tự công

5

cộng theo Bộ luật hình sự năm 2015, thực tiễn áp dụng trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi, giai đoạn từ năm 2013 đến năm 2017 thì theo Bộ luật hình sự năm 1999 (sửa

đổi, bổ sung năm 2009)

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

5.1 Phương pháp luận

Luận văn được nghiên cứu trên cơ sở quan điểm và phương pháp luận của Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và hệ thống các quan điểm của Đảng và Nhà nước ta về phòng chống tội phạm

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Để hoàn thành việc nghiên cứu, tác giả sử dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học như: Lịch sử; phân tích, tổng hợp; thống kê; so sánh; diễn giải để làm sáng tỏ những vấn đề nghiên cứu

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

6.1 Ý nghĩa lý luận

Luận văn là công trình nghiên cứu vấn đề áp dụng pháp luật hình sự trong hoạt động tố tụng của các cơ quan tiến hành tố tụng Những kết quả nghiên cứu góp phần bổ sung và phát triển lý luận phục vụ yêu cầu thực tiễn của việc không ngừng nâng cao chất lượng áp dụng pháp luật trong hoạt động tố tụng của các cơ quan tư pháp trong công cuộc cải cách tư pháp hiện nay

6.2 Ý nghĩa thực tiễn

Luận văn có thể sử dụng là tài liệu phục vụ cho công tác nghiên cứu, giảng dạy hoặc làm tài liệu tham khảo cho các bộ môn Luật hình sự, Luật tố tụng hình sự, tội phạm học… Mặt khác, nội dung luận văn cũng có thể góp phần xây dựng kỹ năng nghề nghiệp của những người tiến hành tố tụng trong việc áp dụng pháp luật trước yêu cầu mới của tình hình hiện nay

7 Cơ cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, phụ lục và tài liệu tham khảo, luận văn được kết cấu thành 3 chương:

Luận văn đầy đủ ở file:Luận văn Full