Quản lý nhà nước về hoạt động khai sinh, khai tử ở cấp xã từ thực tiễn tỉnh quảng nam ( Luận văn thạc sĩ)

Quản lý nhà nước về hoạt động khai sinh, khai tử ở cấp xã từ thực tiễn tỉnh quảng nam ( Luận văn thạc sĩ)Quản lý nhà nước về hoạt động khai sinh, khai tử ở cấp xã từ thực tiễn tỉnh quảng nam ( Luận văn thạc sĩ)Quản lý nhà nước về hoạt động khai sinh, khai tử ở cấp xã từ thực tiễn tỉnh quảng nam ( Luận văn thạc sĩ)

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

HỒ HOÀNG HẠNH

QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ HOẠT ĐỘNG

KHAI SINH, KHAI TỬ Ở CẤP XÃ TỪ THỰC TIỄN

TỈNH QUẢNG NAM

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

HÀ NỘI, năm 2018

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

HỒ HOÀNG HẠNH

QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ HOẠT ĐỘNG

KHAI SINH, KHAI TỬ Ở CẤP XÃ TỪ THỰC TIỄN

TỈNH QUẢNG NAM

Chuyên ngành: Luật Hiến pháp và Luật hành chính

Mã số: 838.01.02

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS NGUYỄN HOÀNG ANH

HÀ NỘI, năm 2018

LỜI CẢM ƠN

Luận văn “Quản lý nhà nước về hoạt động khai sinh, khai tử ở cấp xã từ

thực tiễn tỉnh Quảng Nam” đã được hoàn thành thể hiện kết quả tổng hợp, cô

đọng của hai năm học cao học tại Học viện khoa học xã hội

Tôi xin được trân trọng bày tỏ lòng biết ơn các thầy, cô là các giáo sư, phó giáo sư, tiến sĩ đã tham gia giảng dạy lớp cao học khoá VII đợt 1 năm

2016, đặc biệt xin cảm ơn PGS.TS Nguyễn Hoàng Anh – Khoa luật ĐHQG Hà Nội, cô đã nhiệt tình, nghiêm túc, trực tiếp hướng dẫn, chỉ đạo tôi hoàn thành luận văn này

Nhân dịp này tôi xin được chân thành cảm ơn các thầy, cô giáo trong Hội đồng phản biện, chấm luận văn; cảm ơn Học viện khoa học xã hội đã

giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn này

LỜI CAM ĐOAN

Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu riêng của tôi Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất

kỳ công trình nào khác

Học viên thực hiện

Hồ Hoàng Hạnh

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LUẬT VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ HOẠT ĐỘNG KHAI SINH, KHAI TỬ Ở CẤP XÃ 7

1.1 Khái niệm khai sinh, khai tử và quản lý nhà nước về hoạt động khai sinh, khai tử 7

1.2 Vai trò quản lý nhà nước về hoạt động đăng ký khai sinh, khai tử 19

1.3 Các đặc điểm quản lý nhà nước về khai sinh, khai tử ở cấp xã 22

1.4 Nội dung quản lý nhà nước đối với hoạt động khai sinh, khai tử 26

1.5 Các yếu tố bảo đảm quản lý nhà nước về hoạt động khai sinh khai tử ở cấp xã 29

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ HOẠT ĐỘNG KHAI SINH, KHAI TỬ Ở CẤP XÃ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH QUẢNG NAM 35

2.1 Những đặc điểm của tỉnh Quảng Nam liên quan đến quản lý nhà nước về khai sinh, khai tử ở cấp xã 35

2.2 Thực tiễn thực hiện các nội dung quản lý nhà nước về hoạt động khai sinh, khai tử ở cấp xã trên địa bàn tỉnh Quảng nam 38

2.3 Đánh giá việc thực hiện quản lý nhà nước về hoạt động khai sinh, khai tử ở cấp xã trên địa bàn tỉnh Quảng Nam 49

CHƯƠNG 3 MỤC TIÊU YÊU CẦU VÀ GIẢI PHÁP BẢO ĐẢM QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ HOẠT ĐỘNG KHAI SINH KHAI TỬ Ở CẤP XÃ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH QUẢNG NAM 55

3.1 Mục tiêu, yêu cầu đối với quản lý nhà nước về hoạt động khai sinh, khai tử 55

3.2 Giải pháp bảo đảm quản lý nhà nước về hoạt động khai sinh, khai tử ở cấp xã 59

KẾT LUẬN 75 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

BHXH : Bảo hiểm xã hội

CBCC : Cán bộ, công chức

CNTT : Công nghệ thông tin

CMND : Chứng minh nhân dân

DS-KHHGĐ : Dân số kế hoạch hóa gia đình ĐKHT : Đăng kí hộ tịch

ĐKKS : Đăng kí khai sinh

ĐKKT : Đăng kí khai tử

UBND : Ủy ban nhân dân

DANH MỤC CÁC BẢNG

Số hiệu

2.1 Thống kê số lượng công chức TPHT cấp xã năm

2017 trên địa bàn tinh Quảng Nam 44

2.2 Thống kê số liệu đăng ký khai sinh giai đoạn

2013-2017 của tỉnh Quảng Nam 47 2.3 Thống kê số liệu đăng ký khai tử giai đoạn 2013-

2017 của tỉnh Quảng Nam 48

1

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Mỗi công dân từ khi sinh ra đến khi chết đi đều phải thực hiện nhiều thủ tục với các cơ quan Nhà nước để thực hiện quyền nhân thân của mình Khi sinh ra, công dân phải thực hiện thủ tục đăng ký khai sinh và khi chết đi, thân nhân của người chết hoặc người có nghĩa vụ theo quy định của pháp luật phải

đi đăng ký khai tử Hoạt động này cần được thực hiện nhằm xác định tình trạng nhân thân của cá nhân, tạo mối quan hệ giữa Nhà nước và công dân,tạo

cơ sở pháp lý để Nhà nước bảo hộ quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, đồng thời có biện pháp quản lý dân cư một cách khoa học, phục vụ thiết thực cho việc xây dựng hoạch định chính sách phát triển kinh tế, xã hội, quốc phòng,

an ninh của đất nước Ở mỗi thời kỳ, tùy thuộc vào điều kiện hoàn cảnh của đất nước, tùy thuộc vào mong muốn của nhà quản lý, việc đăng ký khai sinh, khai tử có một ý nghĩa nhất định Cùng với sự phát triển của đất nước, ngày nay việc đăng ký khai sinh, khai tử được hoàn thiện dần cùng với công tác đăng ký hộ tịch qua các văn bản về hộ tịch mà Nhà nước đã ban hành Ngày 20/11/2014, Quốc hội nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XIII

kỳ họp thứ 8 đã thông qua Luật Hộ tịch và Luật chính thức có hiệu lực từ ngày 01/01/2016 Luật Hộ tịch được ban hành nhằm luật hóa các quy định về đăng ký, quản lý hộ tịch trong các Nghị định của Chính phủ đã được thực tiễn kiểm nghiệm, bảo đảm tính kế thừa và phát triển, cụ thể hóa thẩm quyền và quy trình thực hiện công tác hộ tịch Trên cơ sở quy định của Luật, Chính phủ

đã ban hành Nghị định số 123/2015/NĐ-CP ngày 15/11/2015 quy định một số điều và biện pháp thi hành Luật Hộ tịch; Thông tư số 15/2015/TTBTP ngày 16/11/2015 của Bộ Tư pháp quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật

Hộ tịch và Nghị định số 123/2015/NĐ-CP ngày 15/11/2015 của Chính

2

phủ quy định một số điều và biện pháp thi hành Luật Hộ tịch để bảo đảm các nội dung của Luật được triển khai thực hiện có hiệu quả Trong thời gian qua các cấp chính quyền địa phương đã có nhiều biện pháp thực hiện tốt công tác quản lý hoạt động khai sinh, khai tử Vì vậy, quản lý hoạt động khai sinh, khai tử dần đi vào nề nếp và đạt được những kết quả nhất định

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được quản lý nhà nước về hoạt động khai sinh, khai tử cấp xã ở tỉnh Quảng Nam còn có nhiều hạn chế như: thủ tục quản lý đăng kí khai sinh, khai tử chưa khoa học, chưa phù hợp thực

tế, trình độ, năng lực của đội ngũ công chức Tư pháp – Hộ tịch ở cấp xã chưa đáp ứng được yêu cầu; việc tuyên truyền, giáo dục pháp luật về hộ tịch chưa được quan tâm đúng mức Những hạn chế này đã làm giảm đi hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về hộ tịch nói chung và hoạt động khai sinh, khai tử nói riêng Vì vậy, nghiên cứu về quản lý nhà nước về hoạt động khai sinh, khai tử cấp xã ở tỉnh Quảng Nam nhằm làm rõ hơn nữa cơ sở lý luận, thực tiễn của quản lý hoạt động khai sinh, khai tử ở cấp xã, chỉ ra những nguyên nhân của các hạn chế, trên cơ sở đó, đưa ra những kiến nghị góp phần nâng cao hơn nữa hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về hoạt động khai sinh, khai tử cấp

xã trên địa bàn tỉnh Quảng Nam là một điều cấp thiết hiện nay Đây là lý do

để đề tài “Quản lý nhà nước về hoạt động khai sinh, khai tử ở cấp xã từ thực

tiễn tỉnh Quảng Nam” được lựa chọn để nghiên cứu

2 Tình hình nghiên cứu của đề tài

Quản lý hoạt động khai sinh, khai tử là hoạt động khó khăn và phức tạp đòi hỏi nhà quản lý phải có tầm hiểu biết sâu rộng về lĩnh vực chuyên môn, sự thông thạo về đặc điểm dân cư, tập quán, truyền thống, văn hóa, trình độ phát triển của địa phương Có như vậy nhà quản lý mới có thể áp dụng một cách linh hoạt pháp luật của nhà nước, từ đó đưa ra các quyết định quản lý phù hợp, mang lại hiệu quả cao

3

Đã có nhiều công trình nghiên cứu, các luận án, luận văn, bài báo tạp chí đề cập đến lĩnh vực quản lý hoạt động khai sinh, khai tử và các chính sách thực hiện quản lý hoạt động này, trong thời gian qua:

- “Hướng dẫn đăng ký và quản lý hộ tịch” / B.soạn: Nguyễn Quốc Cường, Lương Thị Lanh, Trần Thị Thu Hằng - H: Tư pháp, 2006;

- Viện nghiên cứu khoa học pháp lý - Bộ Tư pháp: Bảo vệ quyền trẻ em trong pháp luật về quốc tịch và đăng ký hộ tịch ở Việt Nam, Nxb Chính trị quốc gia, 2000;

- Viện nghiên cứu khoa học pháp lý – Bộ tư pháp: Chuyên đề thông tin khoa học pháp lý về hộ tịch;

- Phạm Trọng Cường: Về quản lý hộ tịch, NXB Chính trị quốc gia, 2004; Từ quản lý đinh đến quản lý hộ tịch, Nxb Tư pháp, Hà Nội, 2007;

- Bài “Kỳ vọng về một nề nếp mới trong công tác hộ tịch”, tác giả Phạm Trọng Cường, Tạp chí Dân chủ và Pháp luật, tháng 6 năm 2006;

-Bài “Nâng cao năng lực đội ngũ công chức tư pháp – hộ tịch trong giai đoạn hiện nay”, Tác giả Trần Văn Quảng, Tạp chí Dân chủ và Pháp luật tháng

9 năm 2006;

- Nguyễn Thị Thu Trang (2013), Quyền khai sinh, khai tử theo quy định của pháp luật dân sự Việt Nam và thực tiễn áp dụng quyền khai sinh khai tử trên địa bàn huyện Thanh Trì, thành phố Hà Nội, Luận văn thạc sĩ luật học Ngoài ra còn rất nhiều các bài nghiên cứu đăng trên các tạp chí khoa học, các đề tài đã được nghiệm thu về vấn đề hộ tịch và đăng ký hộ tịch Các công trình khoa học kể trên đã đi sâu nghiên cứu khá sâu sắc đầy

đủ các vấn đề về quản lý hộ tịch cấp xã như khái niệm, lịch sử quản lý hộ tịch, các sự kiện, phương thức quản lý và đăng ký hộ tịch, thực trạng và giải pháp quản lý nhà nước về hộ tịch Đó là các tài liệu tham khảo cần thiết cho các học viên thực hiện đề tài này Tuy nhiên, còn có nhiều vấn đề

4

chưa rõ hoặc chưa đầy đủ, chưa có công trình nghiên cứu chuyên sâu nào

đề cập đến việc quản lý nhà nước về lĩnh vực khai sinh, khai tử ở cấp xã từ thực tiễn tỉnh Quảng Nam

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Làm rõ cơ sở lý luận, thực tiễn của quản lý nhà nước về hoạt động khai sinh, khai tử ở cấp xã từ thực tiễn tỉnh Quảng Nam Từ đó, đề xuất các giải pháp góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả của quản lý nhà nước về lĩnh vực khai sinh, khai tử nói chung, trên địa bàn tỉnh Quảng Nam nói riêng

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Làm rõ hơn nữa cơ sở lý luận của quản lý nhà nước về hoạt động khai sinh, khai tử ở cấp xã; đánh giá thực trạng quản lý nhà nước về hoạt động khai sinh, khai tử ở cấp xã thông qua thực tiễn ở tỉnh Quảng Nam trong thời gian qua nêu ra những kết quả đạt được và những mặt hạn chế còn tồn tại Trên cơ sở đó đưa ra những giải pháp hoàn thiện góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về hoạt động khai sinh, khai tử ở cấp xã nói chung

và trên địa bàn tỉnh Quảng Nam nói riêng trong thời gian tới

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Các vấn đề lý luận và thực tiễn về quản lý nhà nước về hoạt động khai sinh, khai tử ở cấp xã

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Về mặt không gian được giới hạn ở cấp xã trên địa bàn tỉnh Quảng Nam, về mặt thời gian được giới hạn từ năm 2013 đến năm 2017

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

5.1 Phương pháp luận

Những luận điểm trong học thuyết Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí

5

Minh về quản lý hành chính nhà nước; các quan điểm của Đảng cộng sản Việt Nam về quản lý hộ tịch Đồng thời tác giả có tham khảo, và kế thừa một cách có chọn lọc một số công trình nghiên cứu của các nhà khoa học

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Các phương pháp được sử dụng trong luận văn gồm: phương pháp phân tích, tổng hợp, diễn dịch, quy nạp, phương pháp lịch sử, phương pháp hệ thống, phương pháp so sánh

Trong Chương 1, để làm sáng tỏ những vấn đề lý luận về quản lý hành chính nhà nước về hoạt động khai sinh, khai tử, luận văn sử dụng phương pháp hệ thống, so sánh,phân tích nhằm làm rõ thêm quan niệm, nội dung quản lý hành chính nhà nước về hoạt động khai sinh, khai tử

Chương 2 của luận văn sử dụng phương pháp thống kê, phân tích đã đánh giá những ưu điểm, hạn chế của thực trạng quản lý nhà nước về hoạt động khai sinh, khai tử ở cấp xã trên địa bàn tỉnh Quảng Nam trong những năm qua

Chương 3, phương pháp phân tích tổng hợp được sử dụng để đưa ra giải pháp hoàn thiện quản lý hành chính nhà nước về hoạt động khai sinh, khai tử ở cấp xã trên địa bàn tỉnh Quảng Nam hiện nay

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

6.1 Ý nghĩa lý luận

Hệ thống hóa những lý luận chung về khai sinh, khai tử và quản lý nhà nước về hoạt động khai sinh, khai tử ở cấp xã Đánh giá thực trạng quản lý nhà nước về hoạt động khai sinh, khai tử ở cấp xã trên địa bàn tỉnh Quảng Nam từ đó nêu ra những giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước về hoạt động khai sinh, khai tử ở cấp xã

6.2 Ý nghĩa thực tiễn

Các kết quả nghiên cứu của luận văn có thể làm cơ sở để các cấp chính

Luận văn đầy đủ ở file:Luận văn Full