Phân tích vai trò, trách nhiệm của kế toán trưởng trong đơn vị kế toán

ngân sách nhà nước và doanh nghiệp nhà nước, ngoài các quyền đã quy định tại khoản 2 Điều này còn có quyền: a Có ý kiến bằng văn bản với người đại diện theo pháp luật của đơn vị kế toán

Trường Học viện Ngân hàng

Bộ môn Luật

Bài nghiên cứu – thảo luận

Đề tài: Phân tích vai trò, trách nhiệm của Kế toán trưởng trong đơn vị kế toán

Giảng viên: Đỗ Thị Minh Phượng

Lớp: thứ 4 – ca 1 – H502

Tháng 1/2013

Danh sách nhóm 6:

2 Nguyễn Thị Hồng Anh

3 Bùi Thị Tâm

4 Lê Thị Hạnh

5 Hà Thị Thanh Hương

6 Nguyễn Thị Ngọc Mai

7 Nguyễn Tất Khuyến

8 Nguyễn Thị Phương Châm

9 Nguyễn Thu Minh

10 Trần Văn Chiến

Mục lục:

I Tài liệu trong kế toán và việc lưu trữ tài liệu kế toán 5

4 Trách nhiệm trong việc lưu trữ tài liệu kế toán 8

III Xử lý vi phạm quy định về lưu trữ tài liệu kế toán 16

A Lời mở đầu:

1 Lý do chọn đề tài:

Kính gửi giảng viên và các bạn

Trong bất kỳ một ngành nghề, kinh doanh nào chúng ta đều thấy tầm quan trọng của

kế toán Kế toán là công cụ quản lý kinh tế, tài chính cần thiết cho bất cứ chế độ kinh

tế – xã hội nào Quy mô hoạt động kinh tế càng lớn, sản xuất, xã hội càng phát triển thì nội dung công tác kế toán càng mở rộng vị trí, vai trò của kế toán càng được nâng cao, trách nhiệm, quyền hạn của mọi người đứng đầu bộ máy kế toán là Kế toán trưởng ngày càng quan trọng Vị trí, vai trò của Kế toán trưởng qua các thời kỳ tuy có biến động về kinh tế, chính trị nhưng vẫn được quan tâm và được xác định cụ thể trong các văn bản pháp luật của Nhà nước Thực trạng cho thấy nhiều đơn vị còn chưa nhận thức

rõ vị trí quan trọng, chức năng cũng như nhiệm vụ của Kế toán trưởng trong đơn vị mình Người ta cho rằng Kế toán trưởng cũng như các trưởng phòng nghiệp vụ khác hoặc không ngang với trưởng phòng nghiệp vụ, chỉ là người quản lý bộ phận ghi chép

sổ kế toán, tổng hợp số liệu phục vụ lập báo cáo tài chính Do vậy, việc sử dụng công

cụ kế toán, sử dụng số liệu kế toán để tính toán hiệu quả kinh doanh, giúp lãnh đạo đơn vị đưa ra quyết định quản lý chưa được quan tâm chú ý; có lúc, có nơi công cụ kế toán bị buông lỏng, bị coi nhẹ, vì thế vị trí, vai trò của Kế toán trưởng không được phát huy

Vậy vị trí này là gì? Vai trò của vị trí này? Tại sao vị trí này quan trọng vậy? Nếu vị trí này quan trọng thế thì trách nhiệm của vị trí này ra sao?

Đó là một số trong nhiều câu hỏi được đặt ra khi nhắc đến vị trí Kế toán trưởng Vì vậy nhóm chúng em xin trình bày về đề tài “Phân tích vai trò, trách nhiệm của Kế toán trưởng trong đơn vị kế toán”, để cùng làm rõ hơn vị trí Kế toán trưởng

2 Bảng viết tắt:

- Luật kế toán 2003 : LKT03

- Nghị định 128 2004 : NĐ128

- Nghị định 129 2004 : NĐ129

- Nghị định 185 2004 : NĐ185

- Thông tư liên tịch 13: TTLT13

3 Tài liệu tham khảo:

B Phần nội dụng:

I KẾ TOÁN TRƯỞNG:

1 Định nghĩa:

Là người được bổ nhiệm đứng đầu bộ phận kế toán nói chung của các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, xí nghiệp, cơ sở và là người phụ trách, chỉ đạo chung, tham mưu chính cho lãnh đạo về tài chính và các chiến lược tài chính, kế toán cho doanh nghiệp Kế toán trưởng là người hướng dẫn, chỉ đạo, kiểm tra, điều chỉnh những công việc mà các kế toán viên đã làm sao cho hợp lý nhất Trong các đơn vị kinh doanh, doanh nghiệp, Kế toán trưởng luôn đứng dưới, làm việc dưới quyền giám đốc tài chính

2 Tiêu chuẩn và điều kiện để là một người Kế toán trưởng:

Đáp ứng đủ tiêu chuẩn của một người làm kế toán quy định tại Đ50, Đ51 Luật

kế toán 2003 và tiêu chuẩn và điều kiện của Kế toán trưởng quy định tại Đ53 Luật kế toán 2003

- Điều 50 Tiêu chuẩn, quyền và trách nhiệm của người làm kế toán

1 Người làm kế toán phải có các tiêu chuẩn sau đây:

a) Có phẩm chất đạo đức nghề nghiệp, trung thực, liêm khiết, có ý thức chấp hành pháp luật;

b) Có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ về kế toán

2 Người làm kế toán có quyền độc lập về chuyên môn, nghiệp vụ kế toán

3 Người làm kế toán có trách nhiệm tuân thủ các quy định của pháp luật về kế toán, thực hiện các công việc được phân công và chịu trách nhiệm về chuyên môn, nghiệp vụ của mình Khi thay đổi người làm kế toán, người làm kế toán

cũ phải có trách nhiệm bàn giao công việc kế toán và tài liệu kế toán cho người làm kế toán mới Người làm kế toán cũ phải chịu trách nhiệm về công việc kế toán trong thời gian mình làm kế toán

- Điều 51 Những người không được làm kế toán

1 Người chưa thành niên; người bị hạn chế hoặc mất năng lực hành vi dân sự; người đang phải đưa vào cơ sở giáo dục, cơ sở chữa bệnh hoặc bị quản chế hành chính

2 Người đang bị cấm hành nghề, cấm làm kế toán theo bản án hoặc quyết định của Tòa án; người đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự; người đang phải chấp hành hình phạt tù hoặc đã bị kết án về một trong các tội về kinh tế, về chức vụ liên quan đến tài chính, kế toán mà chưa được xóa án tích

3 Bố, mẹ, vợ, chồng, con, anh, chị, em ruột của người có trách nhiệm quản lý điều hành đơn vị kế toán, kể cả Kế toán trưởng trong cùng một đơn vị kế toán là doanh nghiệp nhà nước, công ty cổ phần, hợp tác xã, cơ quan nhà nước, đơn vị

sự nghiệp, tổ chức có sử dụng kinh phí ngân sách nhà nước, đơn vị sự nghiệp,

tổ chức không sử dụng kinh phí ngân sách nhà nước

4 Thủ kho, thủ quỹ, người mua, bán tài sản trong cùng một đơn vị kế toán là doanh nghiệp nhà nước, công ty cổ phần, hợp tác xã, cơ quan nhà nước, đơn vị

sự nghiệp, tổ chức có sử dụng kinh phí ngân sách nhà nước, đơn vị sự nghiệp,

tổ chức không sử dụng kinh phí ngân sách nhà nước

- Điều 53 Tiêu chuẩn và điều kiện của Kế toán trưởng

1 Kế toán trưởng phải có các tiêu chuẩn sau đây:

a) Các tiêu chuẩn quy định tại khoản 1 Điều 50 của Luật này;

b) Có chuyên môn, nghiệp vụ về kế toán từ bậc trung cấp trở lên;

c) Thời gian công tác thực tế về kế toán ít nhất là hai năm đối với người có chuyên môn, nghiệp vụ về kế toán từ trình độ đại học trở lên và thời gian công tác thực tế về kế toán ít nhất là ba năm đối với người có chuyên môn, nghiệp vụ

về kế toán bậc trung cấp

2 Người làm Kế toán trưởng phải có chứng chỉ qua lớp bồi dưỡng Kế toán trưởng

3 Chính phủ quy định cụ thể tiêu chuẩn và điều kiện của Kế toán trưởng phù hợp với từng loại đơn vị kế toán

3 Quyền hạn của Kế toán trưởng (K2, 3.Đ54 Luật kế toán 2003)

2 Kế toán trưởng có quyền độc lập về chuyên môn, nghiệp vụ kế toán

3 Kế toán trưởng của cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp, tổ chức có sử dụng kinh phí ngân sách nhà nước, đơn vị sự nghiệp, tổ chức không sử dụng kinh phí

ngân sách nhà nước và doanh nghiệp nhà nước, ngoài các quyền đã quy định tại khoản 2 Điều này còn có quyền:

a) Có ý kiến bằng văn bản với người đại diện theo pháp luật của đơn vị kế toán

về việc tuyển dụng, thuyên chuyển, tăng lương, khen thưởng, kỷ luật người làm

kế toán, thủ kho, thủ quỹ;

b) Yêu cầu các bộ phận liên quan trong đơn vị kế toán cung cấp đầy đủ, kịp thời tài liệu liên quan đến công việc kế toán và giám sát tài chính của Kế toán

trưởng;

c) Bảo lưu ý kiến chuyên môn bằng văn bản khi có ý kiến khác với ý kiến của người ra quyết định;

d) Báo cáo bằng văn bản cho người đại diện theo pháp luật của đơn vị kế toán khi phát hiện các vi phạm pháp luật về tài chính, kế toán trong đơn vị; trường hợp vẫn phải chấp hành quyết định thì báo cáo lên cấp trên trực tiếp của người

đã ra quyết định hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền và không phải chịu

trách nhiệm về hậu quả của việc thi hành quyết định đó

4 So sánh giữa kế toán trưởng trong lĩnh vực kế toán nhà nước và lĩnh vực hoạt động kinh doanh:

Trong lĩnh vực kế toán Nhà nước

(Nghị định 128 2004)

Trong lĩnh vực hoạt động kinh doanh (Nghị định 129 2004)

Bố trí

kế toán

trưởng

K1.Đ45:

Các đơn vị kế toán phải bố trí

người làm kế toán trưởng, trừ các

đơn vị kế toán có khối lượng công

việc kế toán không lớn theo quy

định của Bộ Tài chính Khi thành

lập đơn vị kế toán phải bố trí ngay

người làm kế toán trưởng

K1.Đ37:

Tất cả các đơn vị kế toán quy định tại khoản 1 Điều 2 của Nghị định này đều phải bố trí người làm kế toán trưởng, trừ Văn phòng đại diện của doanh nghiệp nước ngoài hoạt động tại Việt Nam, hộ kinh doanh

cá thể và tổ hợp tác quy định tại điểm h, k khoản 1 Điều 2 của Nghị định này không bắt buộc phải bố trí

người làm kế toán trưởng mà được phép cử người phụ trách kế toán Người

phụ

trách

kế toán

Đ47:

Các đơn vị kế toán chưa có người

đủ tiêu chuẩn, điều kiện theo quy

định để bổ nhiệm kế toán trưởng thì

được cử người phụ trách kế toán

Đối với đơn vị thu, chi ngân sách

nhà nước, đơn vị sự nghiệp, tổ chức

có sử dụng kinh phí ngân sách nhà

nước được cử người phụ trách kế

toán trong thời hạn tối đa là một

năm tài chính, sau đó phải bố trí

người làm kế toán trưởng theo quy

định

K2.Đ37:

Khi thành lập đơn vị kế toán phải

bố trí ngayngười làm kế toán trưởng Trường hợp khuyết kế toán trưởng thì cấp có thẩm quyền phải

bố trí ngay kế toán trưởng mới Trường hợp chưa có người có đủ tiêu chuẩn và điều kiện bổ nhiệm kế toán trưởng thì phải cử người phụ trách kế toán hoặc thuê kế toán trưởng Đối với doanh nghiệp nhà nước, công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài và hợp tác

xã chỉ được cử người phụ trách kế toán trong thời hạn tối đa là một năm tài chính, sau đó phải bố trí người làm kế toán trưởng

Tiêu

chuẩn

và điều

kiện

của kế

toán

trưởng

Đ46

Căn cứ Điều 53 của Luật Kế toán,

tiêu chuẩn và điều kiện chuyên

môn của kế toán trưởng được quy

định như sau:

1 Kế toán trưởng đơn vị kế toán

thuộc hoạt động thu, chi ngân sách

Đ38 Căn cứ Điều 53 của Luật Kế toán, tiêu chuẩn và điều kiện chuyên môn của kế toán trưởng được quy định như sau:

1 Người được bố trí làm kế toán

nhà nước phải có chuyên môn,

nghiệp vụ về kế toán từ trình độ đại

học trở lên đối với đơn vị cấp

Trung ương và đơn vị cấp tỉnh; đơn

vị kế toán ở cấp huyện và xã, kế

toán trưởng phải có trình độ chuyên

môn, nghiệp vụ về kế toán từ bậc

trung cấp trở lên

2 Kế toán trưởng ở các đơn vị sự

nghiệp, các tổ chức có sử dụng kinh

phí ngân sách nhà nước và tổ chức

không sử dụng kinh phí ngân sách

nhà nước ở cấp Trung ương và cấp

tỉnh phải có trình độ chuyên môn,

nghiệp vụ về kế toán từ trình độ đại

học trở lên Đơn vị kế toán ở cấp

khác (huyện, xã, thôn…) phải có

trình độ chuyên môn, nghiệp vụ về

kế toán từ bậc trung cấp trở lên

3 Đối với những người có trình độ

chuyên môn, nghiệp vụ về kế toán

từ trình độ đại học trở lên thì thời

gian công tác thực tế về kế toán ít

nhất là 2 năm; đối với những người

có trình độ chuyên môn nghiệp vụ

bậc trung cấp hoặc cao đẳng thì

thời gian công tác thực tế về kế

trưởng phải có các tiêu chuẩn sau: a) Kế toán trưởng của đơn vị kế toán quy định tại điểm a, b, c, e khoản 1 Điều 2 của Nghị định này (Doanh nghiệp Nhà nước, công ty TNHH, công ty cổ phần, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài) phải có chuyên môn, nghiệp vụ về

kế toán từ trình độ đại học trở lên

và có thời gian công tác thực tế về

kế toán ít nhất là hai năm Trường hợp có chuyên môn, nghiệp vụ về

kế toán trình độ cao đẳng thì thời gian công tác thực tế về kế toán ít nhất là ba năm;

b) Kế toán trưởng của đơn vị kế toán quy định tại điểm d, đ, g, i khoản 1 Điều 2 của Nghị định này (công ty hợp danh, doanh nghiệp tư nhân, chi nhánh của đơn vị nước ngoài hoạt động tại Việt Nam, hợp tác xã) phải có chuyên môn, nghiệp

vụ về kế toán từ bậc trung cấp trở lên và có thời gian công tác thực tế

về kế toán ít nhất là ba năm;

(thông tư liên tịch

13/2005/TTLT-toán ít nhất là 3 năm đối với mọi

cấp và mọi đơn vị

4 Người được bố trí làm kế toán

trưởng phải có các điều kiện sau

đây:

a) Không thuộc các đối tượng

không được làm kế toán quy định

tại Điều 51 của Luật Kế toán;

b) Đã qua lớp bồi dưỡng kế toán

trưởng và được cấp chứng chỉ bồi

dưỡng kế toán trưởng theo quy định

của Bộ Tài chính

BTC-BLĐTBXH bổ sung ở điểm 1 phần III: Riêng đối với kế toán trưởng là người Việt Nam làm việc trong các doanh nghiệp có vốn đầu

tư nước ngoài được thành lập và hoạt động tại Việt Nam phải có trình độ ngoại ngữ theo yêu cầu của doanh nghiệp để phục vụ cho công tác giao dịch và làm việc)

c) Kế toán trưởng của đơn vị kế toán có các đơn vị kế toán trực thuộc và kế toán trưởng Tổng công

ty nhà nước phải có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ về kế toán từ trình

độ đại học trở lên và có thời gian công tác thực tế về kế toán ít nhất là năm năm

2 Người được bố trí làm kế toán trưởng phải có các điều kiện sau đây:

a) Không thuộc các đối tượng không được làm kế toán quy định tại Điều 51 của Luật Kế toán;

b) Đã qua lớp bồi dưỡng kế toán trưởng và được cấp chứng chỉ bồi dưỡng kế toán trưởng theo quy định

của Bộ Tài chính.

(thông tư liên tịch bổ sung ở tiết b điểm 1 phần III: - Có Chứng chỉ bồi dưỡng kế toán trưởng theo quy định tại Quyết định số 43/2004/QĐ-BTC ngày 26/4/2004 của Bộ trưởng Bộ Tài chính hoặc có Chứng chỉ bồi dưỡng kế toán trưởng được cấp trước ngày Quyết định số

43/2004/QĐ-BTC có hiệu lực thi hành theo quy định tại Quy chế về

tổ chức bồi dưỡng và cấp chứng chỉ

kế toán trưởng ban hành kèm theo Quyết định số 159 TC/CĐKT ngày 15/9/1989 và Quyết định số 769 TC/QĐ/TCCB ngày 23/10/1997 của Bộ trưởng Bộ Tài chính

Tại tiết c điểm 1 phần III thông tư liên tịch quy định Tiêu chuẩn, điều kiện bổ nhiệm kế toán trưởng là người nước ngoài

Đối với người nước ngoài được bổ nhiệm làm kế toán trưởng trong các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài hoặc doanh nghiệp Việt Nam phải có Chứng chỉ chuyên gia kế toán hoặc chứng chỉ kế toán, kiểm

toán do tổ chức nước ngoài cấp được Bộ Tài chính Việt Nam thừa nhận; hoặc có Chứng chỉ hành nghề

kế toán hoặc Chứng chỉ kiểm toán viên do Bộ Tài chính Việt Nam cấp; hoặc có Chứng chỉ bồi dưỡng kế toán trưởng theo quy định của Bộ Tài chính; có thời gian công tác thực tế về kế toán ít nhất là hai năm trong đó có 1 năm làm công tác kế toán tại Việt Nam; không thuộc đối tượng những người không được làm kế toán quy định tại Điều 51 của Luật Kế toán và được phép cư trú tại Việt Nam từ 1 năm trở lên.) Tiêu

chuẩn

và điều

kiện

người

được

thuê

làm kế

toán

K2, 3.Đ49

2 Người được thuê làm kế toán,

thuê làm kế toán trưởng phải đảm

bảo những tiêu chuẩn nghề nghiệp

quy định tại các Điều 55, 56, 57 của

Luật Kế toán và Điều 46 của Nghị

định này

3 Trường hợp đơn vị kế toán thuê

người làm kế toán trưởng thì người

được thuê làm kế toán trưởng phải

có đủ các điều kiện:

a) Có chứng chỉ hành nghề kế toán

K2, 3.Đ39

2 Người được thuê làm kế toán, thuê làm kế toán trưởng phải đảm bảo những tiêu chuẩn nghề nghiệp quy định tại các Điều 51, 55, 56 và Điều 57 của Luật Kế toán

3 Người được thuê làm kế toán trưởng phải có đủ các điều kiện: a) Có chứng chỉ hành nghề kế toán theo quy định tại Điều 57 của Luật

Kế toán;

theo quy định tại Điều 57 của Luật

Kế toán, trừ trường hợp người được

thuê làm kế toán trưởng với tư cách

thực hiện công việc của doanh

nghiệp cung cấp dịch vụ kế toán và

thực hiện theo quy định tại Điều 53

của Luật Kế toán;

b) Có chứng chỉ bồi dưỡng kế toán

trưởng theo quy định của Bộ Tài

chính;

c) Có đăng ký kinh doanh dịch vụ

kế toán hoặc có đăng ký hành nghề

kế toán trong doanh nghiệp dịch vụ

kế toán

b) Có chứng chỉ bồi dưỡng kế toán trưởng theo quy định của Bộ Tài chính;

c) Có đăng ký kinh doanh dịch vụ

kế toán hoặc có đăng ký hành nghề

kế toán trong doanh nghiệp dịch vụ

kế toán

II Vai trò của kế toán trưởng: (k1, 2.Đ54 Luật kế toán 2003)

1 Kế toán trưởng có nhiệm vụ tổ chức thực hiện công tác kế toán trong đơn vị kế toán theo quy định tại Điều 5 của Luật này

2 Kế toán trưởng của cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp, tổ chức có sử dụng

kinh phí ngân sách nhà nước, đơn vị sự nghiệp, tổ chức không sử dụng kinh phí ngân sách nhà nước và doanh nghiệp nhà nước ngoài nhiệm vụ quy định tại

khoản 1 Điều này còn có nhiệm vụ giúp người đại diện theo pháp luật của đơn

vị kế toán giám sát tài chính tại đơn vị kế toán

- Điều 5 Nhiệm vụ kế toán

1 Thu thập, xử lý thông tin, số liệu kế toán theo đối tượng và nội dung công việc kế toán, theo chuẩn mực và chế độ kế toán