Nhu cầu thành đạt trong học tập nghề nghiệp của sinh viên các trường cao đẳng nghề khu vực đông nam bộ(tt)

Đối tượng nghiên cứu iểu hiện và mức độ nhu cầu thành đạt trong học tập nghề nghiệp của sinh viên các trường Cao đẳng nghề khu vực Đông Nam ộ.. Nội dung Luận án tập trung nghiên cứu m

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

Công trình được hoàn thành tại:

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

PGS.TS NGUYỄN ĐỨC SƠN

Phản biện 1: GS.TS Trần Quốc Thành

Phản biện 2: PGS.TS Lê Thị Minh Loan

Phản biện 3: PGS.TS Đặng Thanh Nga

Luận án sẽ được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận án cấp Học viện họp tại Học viện Khoa học Xã hội

vào hồi 8 giờ 30 phút, ngày28 tháng 12 năm 2017

Có thể tìm hiểu luận án tại thư viện:

- Thư viện Khoa học Xã hội

- Thư viện Quốc gia Việt Nam

sở hình thành và phát triển chức năng tâm lí theo hướng tích cực, thúc đẩy sinh viên cao đẳng nghề vượt qua mọi khó khăn đạt kết quả học tập nghề nghiệp cao

Về thực tiễn:

Nâng cao chất lượng đào tạo nghề đã và đang được Đảng và nhà nước ta quan tâm, chú trọng ngay từ Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ X Trên thế giới cũng vậy luôn tăng cường, mở rộng quy mô đào tạo nghề cả về chất lượng lẫn số lượng, là

chiến lược trọng tâm phát triển kính tế đất nước Thực tiễn tình trạng "Thừa thầy

thiếu thợ" tạo ra sự mất cân đối trong đào tạo nhân lực Bộ Lao động - Thương binh

và xã hội cho biết, tỷ lệ lao động thất nghiệp ở nhóm đại học trở lên lại gia tăng như quý IV/2016, cả nước có 1.110.000 người trong độ tuổi lao động thất nghiệp, nhóm đại học trở lên là 218 800 người Trong khi đó lao động thuộc lĩnh vực khoa học kỹ thuật, công nghệ trình độ từ cao đẳng trở lên chỉ chiếm 16,1%; trung cấp: 14,6%; công nhân kỹ thuật: 28,1%; không được đào tạo: 41,2% Hiện nay các khu công nghiệp, khu chế xuất đang thiếu nghiêm trọng công nhân có trình độ chuyên môn kỹ thuật cao

Vì vậy, nghiên cứu nhu cầu thành đạt trong học tập nghề nghiệp của sinh viên cao đẳng nghề để tìm kiếm, phát huy biểu hiện tích cực, hạn chế biểu hiện chưa tốt, tìm ra những rào cản tâm lý, cản trở sự phát triển nhu cầu thành đạt trong học tập nghề nghiệp của sinh viên cao đẳng nghề là điều cấp thiết Xuất phát từ những lí do

trên, chúng tôi chọn đề tài “Nhu cầu thành đạt trong học tập nghề nghiệp của sinh

viên các Trường Cao đẳng nghề khu vực Đông Nam Bộ” để nghiên cứu

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

+ Tổng quan các công trình nghiên cứu có liên quan đến nhu cầu thành đạt trong học tập nghề nghiệp của SVCĐN

+ Xây dựng cơ sở lý luận nghiên cứu, xác định yếu tố cơ bản ảnh hưởng nhu cầu thành đạt trong học tập nghề nghiệp của SVCĐN

+ Làm rõ thực trạng biểu hiện và mức độ, mức độ tác động của yếu tố ảnh hưởng Đề xuất biện pháp nhằm nâng cao nhu cầu thành đạt trong học tập nghề nghiệp cho SVCĐN

Nghiên cứu lí luận và thực tiễn, trên cơ sở đó đề xuất biện pháp nhằm góp phần nâng cao nhu cầu thành đạt trong học tập nghề nghiệp cho SVCĐN

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

iểu hiện và mức độ nhu cầu thành đạt trong học tập nghề nghiệp của sinh viên các trường Cao đẳng nghề khu vực Đông Nam ộ

3.2 Phạm vi nghiên cứu

3.2.1 Nội dung

Luận án tập trung nghiên cứu mức độ biểu hiện ở các mặt: Nhận thức về

mục tiêu học nghề; Thái độ với mục tiêu học nghề và hành động thực hiện mục tiêu học nghề và yếu tố ảnh hưởng đến nhu cầu thành đạt trong học tập nghề nghiệp của SVCĐN

4.2 Phương pháp nghiên cứu

4.2.1 Phương pháp nghiên cứu văn bản tài liệu

4.2.2 Phương pháp chuyên gia

4.2.3 Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi

4.2.4 Phương pháp phỏng vấn sâu

4.2.5 Phương pháp quan sát

4.2.6 Phương pháp nghiên cứu trường hợp

4.2.7 Phương pháp thống kê toán học

3

4 3 Giả thuyết khoa học

4.3.1 Nhu cầu thành đạt trong hoc tập nghề nghiệp của SVCĐN biểu hiện 3 mặt: Nhận thức về mục tiêu học nghề; Thái độ với mục tiêu học nghề và hành động thực hiện mục tiêu học nghề Nhu cầu thành đạt trong học tập nghề nghiệp của sinh viên ở mức đố khá cao… có sự khác biệt ở nhu cầu thành đạt trong học tập nghề nghiệp theo nghề đào tạo và học lực

4.3.2 Có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến nhu cầu thành đạt trong học tập nghề nghiệp của SVCĐN, trong đó yếu tố chủ quan ảnh hưởng mạnh hơn là yếu tố khách quan

4.3.3 Đề xuất biện pháp nhằm góp phần nâng cao nhu cầu thành đạt trong học tập nghề nghiệp cho SVCĐN

5 Đóng góp mới về khoa học

Luận án đã hệ thống hóa, phát triển xây dựng, phân tích và làm rõ một số khái niệm cơ bản: Nhu cầu, nhu cầu thành đạt, nhu cầu thành đạt trong học tập nghề nghiệp; Xác định được biểu hiện của nhu cầu thành đạt trong học tập nghề nghiệp trên 3 mặt: Nhận thức về mục tiêu học nghề; Thái độ với mục tiêu học nghề và hành động thực hiện mục tiêu học nghề

Xác định được thực trạng nhu cầu thành đạt trong học tập nghề nghiệp của sinh viên CĐN

6 Ý nghĩa lí luận và ý nghĩa thực tiễn

6.1 Ý nghĩa lý luận

- Kết quả nghiên cứu luận án, góp phần bổ sung và làm phong phú về

lý luận cho vấn đề nhu cầu thành đạt trong học tập nghề nghiệp trong Tâm lý học

và Tâm lý học sư phạm

6.2 Ý nghĩa thực tiễn

Kết quả nghiên cứu luận án góp phần làm rõ thực trạng biểu hiện và mức

độ yếu tố ảnh hưởng nhu cầu thành đạt trong học tập nghề nghiệp của SVCĐN

Kết quả nghiên cứu thực tiễn của luận án trước hết là làm tài liệu tham khảo dành học sinh, sinh viên các trường Cao đẳng nghề và cán bộ, giáo viên trong lĩnh vực quản lí và giáo dục học sinh, sinh viên thuộc khối dạy nghề

7 Cấu trúc của luận án

Luận án gồm các phần: Lời cam đoan; Danh mục các bảng; Các chữ viết tắt trong luận án; Mục lục; Mở đầu; Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu; Chương 2: Cơ sở lý luận đề tài luận án; Chương 3: Tổ chức và phương pháp nghiên cứu; Chương 4: Kết quả nghiên cứu thực trạng; Kết luận và kiến nghị

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU NHU CẦU THÀNH ĐẠT TRONG HỌC TẬP NGHỀ NGHIỆP CỦA SINH VIÊN CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ KHU VỰC ĐÔNG NAM BỘ

1.1 Tổng quan nghiên cứu về nhu cầu thành đạt trong học tập nghề nghiệp

1.1.1 Nghiên cứu về nhu cầu và nhu cầu thành đạt trên thế giới

1.1.1.1 Nghiên cứu về nhu cầu trên thế giới

Nghiên cứu về nhu cầu trên thế giới ở nhiều lĩnh vực khác nhau: khám phá ra mối quan hệ giữa nhu cầu và hành vi; nhu cầu cũng có nguồn gốc trong hoạt động thực tiễn; nhu cầu là một thuộc tính của nhân cách; khẳng định con người có nhu cầu sinh

vật; nhu cầu con người xuất hiện sự liên kết con người với thế giới xung quanh

1.1.1.2 Nghiên cứu về nhu cầu thành đạt trên thế giới

* Những nghiên cứu chung về bản chất và cấu trúc của nhu cầu thành đạt

Hướng nghiên cứu này có các tác giả Rudarwin.S [77], Freud Sigmund [20], Maslow, Murray Alexander Henry, Rubinstein.X.L, Z.S.,Byrne Mỗi tác giả

có cách nhìn nhận khác nhau về bản chất và cấu trúc NCTĐ, dù là cách nào thì các tác giả đều coi NCTĐ là nhu cầu cấp cao, nhu cầu tinh thần thể hiện khát vọng muốn đạt được, muốn chiếm lĩnh thành tích cao NCTĐ nảy sinh trong quá trình con người hoạt động và tương tác với thế giới xung quanh, nó không chỉ có ý nghĩa với đời sống cá nhân mà còn có ý nghĩa xã hội sâu sắc Các tác giả còn chỉ ra NCTĐ là một quá trình liên tục tiếp diễn trong suốt cuộc đời con người Mỗi lứa

tuổi NCTĐ có sự phát triển khác nhau Người có NCTĐ cao thường thích nhiệm vụ

khó, người NCTĐ thấp lại thích nhiệm vụ dễ Mặt khác người có NCTĐ cao có trách nhiệm, tự giác, thích cạnh tranh và thiết lập mối quan hệ thân thiện với mọi người Họ

mong muốn có quyền lực cao để kiểm soát cấp dưới

* Những nghiên cứu về hệ quả của nhu cầu thành đạt

Hướng nghiên cứu này có các tác giả A.Jennifer [114], Mc.Clelland David [127], M L Schoroth and E.Lund, Rcovey Stephen [72], Schwart DavidJ [77] Mỗi

tác giả có cách nhìn nhận khác nhau về hệ quả của NCTĐ, dù cách nào, các tác giả đều khẳng định muốn trở thành người thành đạt phải có bí quyết: Tin tưởng vào bản thân và suy nghĩ tích cực là điều cốt lõi, là nguyên nhân sự thành đạt Trong quá trình hoạt động nghề nghiệp phải trãi nghiệm, say mê, biết tin tưởng, có chiến lược, có nghị lực, và biết cạnh tranh, biết xây dựng các quan hệ xã hội đa dạng

* Những nghiên cứu về phương pháp đánh giá nhu cầu thành đạt

5

Trong hướng nghiên cứu gồm các tác giả H.A.Murray [122],T.Ê-lêc-ka,

Z.S.,Byrne, R.A.Mueller Hanson, Murray, Clelland.Mc (2009) [7], Henry [55]

Các tác giả có cách nghiên cứu khác nhau về phương pháp đánh giá NCTĐ dù ở cách nào thì các phương pháp đều có ưu điểm và nhược điểm, không có phương pháp nào là vạn năng Muốn nghiên cứu một vấn đề chính xác, khách quan, đúng đắn và khoa học Chúng ta cần kết hợp nhiều phương pháp, để các phương pháp hỗ trợ cho nhau, phát huy mặt mạnh và hạn chế mặt yếu ên cạnh đó cách nhìn nhận đánh giá người có NCTĐ luôn đề ra mục tiêu có tính thách thức, họ thích làm chủ nhiệm vụ, tình huống Muốn thành công bằng nỗ lực của mình, chịu trách nhiệm công việc Người thành đạt mong muốn có quyền lực cao, để kiểm soát cấp dưới mình, theo hướng có lợi cho người lãnh đạo

1.1.2 Nghiên cứu về nhu cầu và nhu cầu thành đạt trong nước

1.1.2.1 Nghiên cứu về nhu cầu trong nước

* Nghiên cứu về nhu cầu: Dưới nhiều góc độ khác nhau, các công trình trực tiếp

hoặc gián tiếp nghiên cứu về NCTĐ của con người như Phạm Minh Hạc, Lê Khanh, Trần Trọng Thủy Nguyễn Quang Uẩn [25] Mỗi tác giả có cách lập luận khác nhau, nhưng tất cả đều chung quan điểm: Nhu cầu được hiểu là sự biểu hiện mối quan hệ tích cực của cá nhân đối với hoàn cảnh, là sự đòi hỏi tất yếu mà con người thấy cần được thỏa mãn để tồn tại và phát triển

* Nghiên cứu về nhu cầu thành đạt, động cơ thành đạt

- Trần Anh Châu [4] cho rằng đặc điểm nhân cách ảnh hưởng không nhỏ tới

động cơ thành đạt thanh niên và tới kết quả hoạt động của họ

- Lê Thanh Hương [39] động cơ thành đạt được xác định các cạnh biểu hiện: Nhận thức giá trị, khát vọng đạt thành tích; xúc xảm liên quan tới thành tích; mức

độ nỗ lực thành đạt; tính bền vững của sự nỗ lực; mục đích thành đạt

- Lưu Song Hà [22] cho rằng giáo dục gia đình có ảnh hưởng nhất định đến sự phát

triển nhân cách, trong đó có động cơ thành đạt của thế hệ trẻ

* Nghiên cứu nhu cầu nghề nghiệp, định hướng nghề nghiệp

- Nguyễn Thị Ngọc ích [7] đã chỉ ra nhu cầu lựa chọn nghề nghiệp của học sinh phụ thuộc yếu tố tâm lí nhiều hơn là yếu tố tâm lí xã hội

- Phạm Tất Dong [12] đã xem xét một cách có hệ thống về nhu cầu nghề nghiệp và hứng thú nghề nghiệp

- Lê Thanh Hương [38] nhận định động cơ thành đạt của cán bộ cao hay thấp không phụ thuộc vào giới tính, tuổi, Tác giả khẳng định, khi tham gia hoạt động nghề nghiệp khác nhau, cán bộ nào cũng mong muốn đáp ứng được nhu cầu nghề nghiệp nhất định

* Nghiên cứu nhu cầu thành đạt nghề nghiệp

- Lã Thị Thu Thủy [83] đề cập các vấn đề về sự hình thành, phát triển NCTĐ cũng như phương pháp nghiên cứu Tác giả đánh giá tổng quan biểu hiện, mức độ NCTĐNN của tri thức trẻ, sự khác biệt NCTĐ giữa các nhóm đối tượng Đồng thời phân tích yếu tố ảnh hưởng đến NCTĐNN, tác giả nêu ra yếu tố chủ quan ảnh hưởng mạnh đến NCTĐNN của tri thức trẻ

CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ NHU CẦU THÀNH ĐẠT TRONG HỌC

TẬP NGHỀ NGHIỆP CỦA SINH VIÊN CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ 2.1 Nhu cầu thành đạt

2.1.1 Nhu cầu

- Từ những khái niệm có thể đi đến kết luận: Nhu cầu là sự đòi hỏi của chủ thể

về một hay nhiều đối tượng nào đó cần được thỏa mãn để tồn tại và phát triển 2.1.1.1 Đặc điểm nhu cầu

Theo Rudich P.A [76] nhu cầu có 5 đặc điểm Các đặc điểm này, theo Rurich,

có thể xem như là các trạng thái tâm lý liên quan đến nhu cầu

2.1.2 Nhu cầu thành đạt

Trên cơ sở phân tích quan niệm, có thể hiểu NCTĐ là: Mong muốn đạt được

các mục tiêu ở mức độ cao, được người khác tôn trọng và ngưỡng mộ, được thể hiện ở nhận thức mục tiêu thành đạt, thái độ đối với kết quả đạt được và hành động thực hiện nhiệm vụ để đạt tới mục tiêu đó

2.1.2.1 Đặc điểm của nhu cầu thành đạt

S.Greif, H Holling, N Nicholon [135] Các tác giả cho rằng người có NCTĐ cao có 4 đặc điểm: 1.Thường xuyên tiếp cận hơn là né tránh nhiệm vụ, họ tin tưởng vào thành công nhờ năng lực bản thân; 2 gặp nhiệm vụ khó, kiên trì bền bỉ hơn là từ bỏ; 3 thường lựa chọn thử thách tương đối khó khăn; 4 thường lựa chọn công việc cần tiêu tốn nhiều sức lực hơn

2.2 Nhu cầu thành đạt trong học tập nghề nghiệp của sinh viên Cao đẳng nghề

2.2.1 Khái niệm nghề nghiệp

7

Từ các khái niệm nghề nghiệp, chúng tôi đưa ra định nghĩa nghề nghiệp: là

một loại hình lao động của mỗi người, có tính chuyên môn đặc thù làm theo sự phân công lao động của xã hội, mang tính ổn định nhằm thỏa mãn nhu cầu bản thân và phục vụ xã hội

2.2.2 Khái niệm nhu cầu thành đạt nghề nghiệp

Trên cơ sở của các nhà nghiên cứu về NCTĐNN, chúng tôi đưa ra khái

niệm NCTĐNN: Là mong muốn đạt được các mục tiêu nghề nghiệp ở mức độ cao,

được người khác tôn trọng và ngưỡng mộ, được thể hiện ở nhận thức về mục tiêu nghề nghiệp, thái độ đối với kết quả đạt được trong hoạt động nghề nghiệpvà hành động thực hiện nhiệm vụ để đạt tới mục tiêu đó

2.2.3 Biểu hiện nhu cầu thành đạt nghề nghiệp

Kế thừa thành tựa của các tác giả Jackson, Ahmeb và Heapy [123] được lấy làm

cơ sở cho luận án, nhu cầu thành đạt trong học tập nghề nghiệp được biểu hiện ở nhiều mặt khác nhau: Nhận thức, thái độ, hành động, khát vọng, niềm tin… Luận

án xác định 3 mặt: Nhận thức về mục tiêu trong học nghề; Thái độ với mục tiêu

trong học nghề và hành động thực hiện mục tiêu học nghề

2.2.4 Sinh viên

Theo quy chế công tác học sinh, sinh viên trong các trường đào tạo của ộ Giáo

dục và Đào tạo [68 ] Sinh viên là người đang theo học hệ đại học và cao đẳng

2.2.5 Sinh viên Cao đẳng nghề

Trong nghiên cứu này chúng tôi đưa ra khái niệm SVCĐN: Là những người

đang học tập tại các cao đẳng nghề, nơi đào tạo ra kỹ sư thực hành thuộc lĩnh vực khoa học kỹ thuật và công nghệ

2.2.5.1 Yêu cầu về hoạt động học tập chuẩn đầu ra của sinh viên Cao đẳng nghề

Yêu cầu học tập của SVCĐN nằm trong mục tiêu dạy nghề trình độ cao đẳng quy định tại điều 24, điều 26 và điều 27 trong Luật dạy nghề của quốc hội khóa XI,

kỳ họp thứ 10 Số 76/2006/QH11 ngày 29/11/2006 [50]

2.2.5.2 Khái niệm hoạt động học tập

Kế thừa các khái niệm học tập, chúng tôi đưa ra khái niệm hoạt động học tập:

Là loại hoạt động đặc biệt của con người với mục đích là tiếp thu tri thức khoa học, kĩ năng, kĩ xảo và thái độ tương ứng để tồn tại và phát triển được biểu hiện ở các mặt nhận thức, thái độ và hành động… Nhờ có hoạt động học tập mà nhân cách người học ngày càng phát triển

2.2.5.3 Hoạt động học tập nghề nghiệp của sinh viên cao đẳng nghề

a Khái niệm hoạt động học tập nghề nghiệp của sinh viên Cao đẳng nghề

Trên cơ sở phân tích khái niệm hoạt động học tập, khái niệm hoạt động học

tập nghề nghiệp của SVCĐN được hiểu: Hoạt động học tập nghề nghiệp của sinh

viên Cao đẳng nghề là hoạt động lĩnh hội kiến thức nghề nghiệp, hình thành kỹ năng kỹ xảo nghề và thái độ tốt Từ đó phát triển năng lực và tay nghề cao thực hiện tốt hoạt động nghề nghiệp trong tương lai để được mọi người tôn trọng và ngưỡng mộ

b Đặc điểm hoạt động học tập của sinh viên Cao đẳng nghề

Học tập nghề nghiệp là hoạt động chủ đạo của SVCĐN mang tính chất độc đáo

về mục đích và kết quả học tập đạt trình độ kỹ thuật cao trực tiếp sản xuất Trang bị cho người học năng lực thực hành, có sức khỏe, đạo đức nghề nghiệp Kết nối giữa trường và doanh nghiệp trong hoạt động học tập, SVCĐN được đào tạo thực hành, rèn kỹ năng nghề, tác phong làm việc ở doanh nghiệp mà sau này có thể họ sẽ làm việc ở đó, ra trường có kinh nghiệm mở ra cơ hội tìm kiếm việc làm và tự tạo việc Người tốt nghiệp trình độ cao đẳng nghề công nhận là kỹ sư thực hành

2.3.1 Nhu cầu thành đạt trong học tập nghề nghiệp của sinh viên cao đẳng nghề

2.3.1.1 Khái niệm nhu cầu thành đạt trong học tập nghề nghiệp của sinh viên cao đẳng nghề

Trên cơ sở kế thừa khái niệm nhu cầu, NCTĐ, NCTĐNN, luận án xác định khái

niệm nhu cầu thành đạt trong học tập nghề nghiệp của SVCĐN: Là mong muốn đạt

được kiến thức, kỹ năng và trình độ tay nghề mức độ cao, để hoàn thành tốt hoạt động nghề nghiệp trong tương lai, được người khác tôn trọng và ngưỡng mộ thể

hiện ở nhận thức về mục tiêu học tập nghề nghiệp, thái độ đối với mục tiêu đạt

được trong hoạt động học tập và hành động thực hiện nhiệm vụ học tập để đạt tới mục tiêu đó

2.3.1 Các mặt biểu hiện nhu cầu thành đạt trong học tập nghề nghiệp của sinh viên Cao đẳng nghề

Trong nghiên cứu này, chúng tôi xem xét biểu hiện nhu cầu thành đạt trong học

tập nghề nghiếp qua ba mặt sau: Nhận thức về mục tiêu học nghề; Thái độ với mục

tiêu học nghề; Hành động thực hiện mục tiêu học nghề

2.3 Yếu tố ảnh hưởng đến nhu cầu thành đạt trong học tập nghề nghiệp của sinh viên Cao đẳng nghề

2.3.1 Các yếu tố chủ quan:

9

2.3.1.1 Hứng thú nghề nghiệp: Hứng thú nghề nghiệp là sự đam mê với nghề, là

nguồn nội lực thúc đẩy sinh viên tích cực học tập, khao khát chiếm lĩnh tri thức khoa học, hoàn thành tốt mục tiêu học nghề Hứng thú nghề nghiệp luôn gắn liền với cảm xúc và tình cảm tốt, giúp người học chuyên tâm học tập và say mê nghiên cứu không quản khó khăn vất vả, dày công vun đắp thành tích học tập ngày càng rạng ngời với sáng kiến cải tiến kỹ thuật hữu ích được người khác tôn trọng, ngưỡng mộ Ngược lại sinh viên không có hứng thú học nghề có thái độ thờ ơ, chán nản trong học

nghề thì không thể đạt thành tích học tập tốt, đi học theo kiểu “Hết ngày đầy công”

2.3.1.2 Năng lực chuyên ngành: Là thành phần quan trọng tác động mạnh đến nhu

cầu thành đạt trong học tập nghề nghiệp của SVCĐN, chi phối suốt quá trình học tập, không chỉ giúp sinh viên hoàn thành xuất sắc mục tiêu học nghề mà còn tạo đam mê phát huy sáng kiến cải tiến kỹ thuật Để được xã hội tôn trọng và ngưỡng

mộ, giúp các em đủ sức cạnh tranh trên thị trường lao động chất lượng cao NLCN

là tổ hợp thuộc tính tâm lý phù hợp với yêu cầu nghề nghiệp đặt ra, đảm bảo hoạt động học nghề đạt kết quả tốt Giúp SVCĐN hoàn thành tốt mục tiêu học nghề đã chọn

2.3.1.3 Nỗ lực ý chí : là yếu tố quy định tốc độ nhanh hay chậm và mức độ hoàn

thành công việc Nỗ lực ý chí là yếu tố động, không ổn định dễ thay đổi, nó phụ thuộc nhiều vào bản thân mỗi người và đôi khi còn phụ thuộc vào hoàn cảnh bên ngoài chi phối Muốn hoàn thành xuất sắc mục tiêu học nghề, bản thân SVCĐN phải không ngừng nỗ lực học nghề Luôn vượt qua khó khăn thử thách trong mọi lĩnh vực, chuyên tâm rèn luyện tay nghề tốt, nâng cao NLCN và rèn luyện đạo đức, mang lại

sự thành đạt trong học tập nghề nghiệp

2.5.2 Yếu tố khách quan

2.3.2.1 Gia đình: Ảnh hưởng rất lớn sự hình thành và phát triển nhu cầu thành đạt

trong học tập nghề nghiệp của SVCĐN, bên cạnh mặt tích cực vẫn còn mặt hạn chế: Gia đình xem trường nghề là nơi trú chân, là nơi trông coi hộ con em họ, nhất

là sinh viên khó giáo dục Hoặc cho rằng: “Học nghề làm gì, không học nghề cũng

là công nhân…” Nhiều bậc phụ huynh cho rằng nếu không được vào học Đại học

thì học Cao đẳng chuyên nghiệp vẫn “Oai” hơn học nghề Cách nhìn nhận này làm

cho con em họ khó chuyên tâm vào học nghề

2.3.2.2 Quan niệm xã hội:Tâm lý trọng bằng cấp của xã hội còn khá phổ biến như

vẫn chuộng học đại học, cao đẳng chuyên nghiệp Xem tấm bằng Đại học là thước

đo trí tuệ, ra trường có việc làm hay không sẽ tính tiếp theo mối “Quan hệ” của gia

đình Họ nhìn trường nghề và trường cao đẳng nghề với thái độ xem thường:

“Người ta suy nghĩ rằng nghề là người lao động chân tay cơ bắp” là “Dân cày”

Họ cho rằng học nghề quá tầm thường, chỉ đến bước cuối cùng mới phải học Từ

đó xã hội và người dân chưa đánh giá đúng vai trò, vị trí học nghề

2.3.2.3 Tác động kinh tế thị trường

- Tuyển dụng: Thực tế tuyển lao động chủ yếu qua truyền nghề trực tiếp, ít

tuyển dụng qua đào tạo tại trường nghề Dẫn đến quan điểm người dân “Học nghề

làm gì, không học nghề cũng là công nhân…”

- Sử dụng lao động: Chưa sắp xếp vị trí làm việc, chế độ tiền lương thỏa đáng và chế độ ưu đãi phù hợp cho hệ Cao đẳng nghề…

- Chủ trương chính sách đối với sinh viên Cao đẳng nghề: Tạo nhiều thuận lợi cho người học nghề

CHƯƠNG 3: TỔ CHỨC VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

3.1 Tổ chức nghiên cứu

3.1.1 Vài nét về địa bàn và khách thể nghiên cứu

3.1.1.1 Địa bàn nghiên cứu

3.1.1.2 Khách thể nghiên cứu

3.1.2 Các giai đoạn nghiên cứu

3.1.2.1 Giai đoạn nghiên cứu lí luận

3.1.2.2 Giai đoạn nghiên cứu thực tiễn

* Mục đích nghiên cứu thực tiễn

- Khảo sát, phân tích và đánh giá thực trạng biểu hiện và mức độ Làm rõ các yếu

tố ảnh hưởng đến nhu cầu thành đạt trong học tập nghề nghiệp của SVCĐN

* Các giai đoạn nghiên cứu thực tiễn

1 Giai đoạn thiết kế bảng hỏi

2 Giai đoạn điều tra thử

11

- Mục đích: Xác định độ tin cậy của bảng hỏi, tiến hành chỉnh sửa những câu hỏi chưa đạt yêu cầu nhằm hoàn thiện bảng hỏi

- Phương pháp: Điều tra bằng bảng hỏi và phương pháp thống kê toán học

- Khách thể: 83 sinh viên năm 1 và năm 3 cùng 12 nhà Tâm lí và 6 cán bộ quản

lí và giảng viên

3 Giai đoạn điều tra chính thức

- Mục đích: Khảo sát thực trạng, mức độ Thông qua mặt biểu hiện, khảo sát và đánh giá mức độ ảnh hưởng của yếu tố chủ quan và khách quan

- Khách thể: 355 sinh viên và 62 giảng viên, trong 355 khách thể nghiên cứu trả lời hoàn thành bảng hỏi, có 31 sinh viên không điền đầy đủ thông tin vào phiếu nên

đã bị loại, 324 khách thể được lựa chọn vào quá trình phân tích số liệu

- Phương pháp: Điều tra bằng bảng hỏi; phỏng vấn sâu; quan sát; nghiên cứu trường hợp; thống kê toán học

4 Giai đoạn xử lí kết quả

- Xử lí kết quả nghiên cứu bằng chương trình SPSS 16.0 dựa trên cơ sở kiến thức xác xuất thông kê theo hướng cơ bản

* Phân tích thống kê mô tả:

* Phân tích thống kê suy luận

- Phân tích tương quan nhị biến

- Phân tích hồi quy tuyến tính:

3.2 Phương pháp nghiên cứu

3.2.1 Phương pháp nghiên cứu văn bản tài liệu

- Mục đích: Khái quát hóa cơ sở lí luận của vấn đề nghiên cứu, phân tích, tổng hợp tài liệu liên quan đến đề tài, xác định quan điểm chỉ đạo trong nghiên cứu

- Nội dung: Hệ thống quan điểm, lí thuyết và nghiên cứu trong nước và nước

ngoài về các vấn đề có liên quan đến đề tài nghiên cứu

- Cách thức tiến hành: Phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa và khái quát hóa vấn

đề lí luận liên quan để xây dựng khái niệm công cụ cho đề tài nghiên cứu

3.2.2 Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi

- Mục đích: Khảo sát thực trạng mức độ thông qua biểu hiện; mức độ ảnh hưởng của các yếu tố chủ quan và khách quan

- Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi được tiến hành qua 3 bước: Thiết kế bảng hỏi, điều tra thử và điều tra chính thức

3.2.3 Phương pháp phỏng vấn sâu