Giải quyết tranh chấp về quyền sử dụng đất trồng rừng từ thực tiễn xét xử của tòa án nhân dân tại tỉnh quảng nam ( Luận văn thạc sĩ)

Giải quyết tranh chấp về quyền sử dụng đất trồng rừng từ thực tiễn xét xử của tòa án nhân dân tại tỉnh quảng nam ( Luận văn thạc sĩ)Giải quyết tranh chấp về quyền sử dụng đất trồng rừng từ thực tiễn xét xử của tòa án nhân dân tại tỉnh quảng nam ( Luận văn thạc sĩ)Giải quyết tranh chấp về quyền sử dụng đất trồng rừng từ thực tiễn xét xử của tòa án nhân dân tại tỉnh quảng nam ( Luận văn thạc sĩ)Giải quyết tranh chấp về quyền sử dụng đất trồng rừng từ thực tiễn xét xử của tòa án nhân dân tại tỉnh quảng nam ( Luận văn thạc sĩ)

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

MAI XUÂN HIẾU

GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP VỀ QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT TRỒNG RỪNG TỪ THỰC TIỄN XÉT XỬ CỦA TÒA ÁN NHÂN DÂN TẠI TỈNH QUẢNG NAM

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

Hà Nội, năm 2018

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

MAI XUÂN HIẾU

GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP VỀ QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT TRỒNG RỪNG TỪ THỰC TIỄN XÉT XỬ CỦA TÒA ÁN NHÂN DÂN TẠI TỈNH QUẢNG NAM

Chuyên ngành: Luật kinh tế

Mã số: 838.01.07

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS NGUYỄN QUANG TUYẾN

Hà Nội, năm 2018

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan Luận văn là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các kết quả nêu trong Luận văn chưa được công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu nào khác Các số liệu, ví dụ và trích dẫn trong Luận văn đảm bảo tính chính xác, tin cậy và trung thực

Học viên

Mai Xuân Hiếu

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG 8

1.1 Lý luận về tranh chấp quyền sử dụng đất trồng rừng 8

1.2 Lý luận giải quyết tranh chấp quyền sử dụng đất trồng rừng 18

1.3 Lý luận pháp luật về giải quyết tranh chấp quyền sử dụng đất trồng rừng 29

Chương 2 THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VỀ GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT TRỒNG RỪNG VÀ THỰC TIỄN THI HÀNH TẠI TÒA ÁN NHÂN DÂN TẠI TỈNH QUẢNG NAM 38

2.1 Nội dung pháp luật về giải quyết tranh chấp quyền sử dụng đất trồng rừng 38

2.2 Thực tiễn thi hành pháp luật về giải quyết tranh chấp quyền sử dụng đất trồng rừng tại Tòa án nhân dân tại tỉnh Quảng Nam 54

Chương 3 GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT TRỒNG RỪNG VÀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ THI HÀNHTỪ THỰC TIỄN XÉT XỬ TẠI TOÀ ÁN NHÂN DÂN TỈNH QUẢNG NAM 69

3.1 Về phương diện lập pháp 69

3.2 Các giải pháp tổ chức thực hiện thông qua tòa án nhân dân để nâng cao hiệu quả giải quyết tranh chấp quyền sử dụng đất trồng rừng 72

3.3 Về phương diện hướng dẫn thi hành pháp luật giải quyết tranh chấp đất đai nói chung và giải quyết tranh chấp quyền sử dụng đất trồng rừng nói riêng 74

KẾT LUẬN 79 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Đất đai là tư liệu sản xuất đặc biệt không gì có thể thay thế được trong sản xuất nông, lâm nghiệp, là địa bàn phân bố các khu dân cư, xây dựng cơ sở kinh tế, văn hóa - xã hội; an ninh, quốc phòng; là thành phần quan trọng hàng đầu của môi trường sống Trong nền kinh tế thị trường, đất đai còn là nguồn vốn, nguồn lực to lớn để phát triển đất nước v.v Ngay từ xa xưa, con người đã nhận thức được tầm quan trọng của đất đai Nó là điều kiện vật chất không thể thiếu được cho sự tồn tại của con người Chính vì tầm quan trọng ấy mà trong văn học thần thoại, đất đai được ví như người mẹ - Mẹ đất Như một lẽ tự nhiên, cái gì càng có giá trị thì con người càng muốn được sở hữu, chiếm giữ Dân số ngày càng tăng; trong khi vốn đất đai lại có hạn (Đất đai không do con người tạo ra mà do tự nhiên tạo ra, có trước con người; cố định về vị trí địa lý, bị giới hạn bởi không gian, diện tích) Sự mâu thuẫn này tiền ẩn nguy cơ phát sinh tranh chấp do ai cũng muốn chiếm giữ và sử dụng đất (SDĐ) đai Trong nền kinh tế (KT) thị trường, khi Nhà nước thay đổi cơ chế quản lý đất đai và trả lại đất đai những giá trị ban đầu vốn có thì đất đai ngày càng trở nên có giá Đây là một trong những nguyên nhân khách quan khiến tranh chấp đất đai không chỉ gia tăng về số lượng mà còn gia tăng về tính phức tạp, gay gắt về nội dung Tranh chấp đất đai phát sinh không chỉ phá vỡ sự gắn kết giữa các thành viên trong gia đình, mối quan hệ đoàn kết trong nội bộ nhân dân mà còn tiềm

ẩn trở thành « điểm nóng » có nguy cơ gây mất ổn định chính trị - xã hội Chính vì vậy, việc giải quyết tranh chấp đất đai nhanh chóng, kịp thời, đúng pháp luật và dứt điểm có ý nghĩa rất quan trọng Tuy nhiên, vấn đề đặt ra là giải quyết tranh chấp đất đai theo phương thức nào và cơ chế thực hiện cụ thể ra sao lại không hề đơn giản

Để tránh tình trạng tự giải quyết tranh chấp đất đai bằng các biện pháp bạo lực, sử dụng « luật rừng » giữa các bên đương sự ; các quốc gia trên thế giới đã thiết lập một cơ quan tài phán độc lập là Tòa án với chức năng làm trọng tài, giải quyết bất đồng, mâu thuẫn trong xã hội Hệ thống cơ quan tài phán này là một nhánh quyền lực độc lập với các cơ quan lập pháp và cơ quan hành pháp nhằm đảm bảo tính độc lập, đưa ra phán quyết công bằng, khách quan và vô tư Với việc ra đời mô hình cơ quan tài phán độc lập giải quyết các tranh chấp nói chung và tranh chấp đất đai nói riêng đã chứng tỏ bước phát triển của nhân loại trong việc giải quyết hòa bình, văn minh những bất đồng, mâu thuẫn nảy sinh trong xã hội và đem lại niềm tin cho nhân dân vào công lý, sự nghiêm minh của pháp luật Tiếp thu sự tiến bộ của văn

2

minh nhân loại, ở nước ta, hệ thống Tòa án nhân dân được thành lập với chức năng phán quyết, xét xử các tranh chấp nói chung và tranh chấp về đất đai nói riêng Giải quyết tranh chấp đất đai thông qua Tòa án nhân dân không phải là vấn đề mới Thời gian qua, đã có nhiều công trình khoa học nghiên cứu về lĩnh vực này ở phạm vi và mức độ khác nhau được công bố Dẫu vậy, các công trình khoa học được công bố chủ yếu nghiên cứu về khía cạnh lý luận và thực tiễn việc giải quyết tranh chấp đất đai của Tòa án nhân dân Xét dưới góc độ luật học, việc nghiên cứu một cách hệ thống, đầy đủ, toàn diện và chuyên sâu vấn đề giải quyết tranh chấp về quyền sử dụng đất trồng rừng tham chiếu từ thực tiễn xét xử của Tòa án nhân dân tại tỉnh Quảng Nam thì dường như còn ít các công trình như vậy Hơn nữa, qua tổng kết thực tiễn xét xử cho thấy chất lượng và hiệu quả hoạt động giải quyết tranh chấp đất đai nói chung và giải quyết tranh chấp về quyền sử dụng đất trồng rừng nói riêng của ngành Tòa án nhân dân tại tỉnh Quảng Nam vẫn chưa đáp ứng sự kỳ vọng của

xã hội Số lượng các phán quyết, bản án của tòa án cấp dưới bị tòa án cấp trên hủy

bỏ, yêu cầu xét xử lại chiếm tỷ lệ không nhỏ Điều này đặt ra yêu cầu cần tiếp tục nghiên cứu, đánh giá một cách toàn diện trên phương diện lý luận và thực tiễndưới góc độ luật học về giải quyết tranh chấp quyền sử dụng đất trồng rừng của Tòa án nhân dân tại tỉnh Quảng Nam để đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng, hiệu quả của hoạt động này Đặc biệt trong bối cảnh Hiến pháp năm 2013, Luật đất đai năm 2013, Luật tổ chức Tòa án nhân dân năm 2014 và Luật bảo vệ và phát triển rừng năm 2017 được ban hành với nhiều sửa đổi, bổ sung liên quan đến vị trí, vai trò của Tòa án nhân dân nói chung và thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai của

cơ quan này nói riêng.Với lý do đó, học viên lựa chọn đề tài “Giải quyết tranh chấp

về quyền sử dụng đất trồng rừng từ thực tiễn xét xử của Tòa án nhân dân tại tỉnh Quảng Nam” làm luận văn thạc sĩ luật học

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

Tranh chấp đất đai và giải quyết tranh chấp đất đai luôn là vấn đề "nóng" thu hút được sự quan tâm đặc biệt của người dân, các nhà quản lý và dư luận xã hội Trong khoa học pháp lý, tranh chấp đất đai và giải quyết tranh chấp đất đai tại Tòa

án nhân dân nhận được sự quan tâm của nhiều nhà nghiên cứu, bằng chứng là vấn

đề này đã được tìm hiểu, nghiên cứu trong các công trình khoa học ở những cấp độ khác nhau, từ khóa luận tốt nghiệp, luận văn thạc sĩ, luận án tiến sĩ, đề tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ, sách chuyên khảo hay các bài viết đăng tải trên các tạp chí nghiên cứu pháp luật có uy tín Những công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài

3

mang tính gợi mở có thể kể đến:

i) Nguyễn Minh Khoa (2007), “Thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai

của Tòa án nhân dân theo khoản 1 Điều 136 Luật đất đai 2003” , Khóa luận tốt

nghiệp, Trường Đại học Luật Hà Nội;

ii) Trịnh Thị Lệ Quyên (2012), “Pháp luật về giải quyết tranh chấp đất đai

của Tòa án nhân dân -thực trạng và giải pháp hoàn thiện”, Khóa luận tốt nghiệp,

Trường Đại học Luật Hà Nội;

iii) Nguyễn Thị Thu Hà (2013), “Giải quyết tranh chấp đất đai bằng con

đường Tòa án ở Quận Hà Đông” , Luận văn thạc sĩ luật học, Trường Đại học Luật

Hà Nội;

iv) Hồ Xuân Hương (2004), "Giải quyết tranh chấp đất đai qua thực tiễn ở

Hà Nội", Luận văn thạc sĩ luật học, Trường Đại học Luật Hà Nội;

v) Nguyễn Văn Luật (chủ nhiệm) (2002), “Cơ sở lý luận và thực tiễn nhằm

nâng cao hiệu quả giải quyết các tranh chấp về quyền sử dụng đất tại Tòa án nhân dân”, Đề tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ - Tòa án nhân dân Tối cao;

vi) Viện Khoa học xét xử - Tòa án nhân dân tối cao (2012), “Thực tiễn giải

quyết tranh chấp về hợp đồng chuyển đổi, chuyển nhượng, tặng cho, cho thuê quyền

sử dụng đất - những vướng mắc và kiến nghị”, Đề tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ;

vii) Mai Thị Tú Oanh (2013), “Tranh chấp đất đai và giải quyết tranh chấp

đất đai bằng Tòa án ở nước ta", Luận án tiến sĩ luật học, Học viện Khoa học Xã hội;

viii) Doãn Hồng Nhung (chủ biên) (2014), “Kỹ năng áp dụng pháp luật

trong giải quyết tranh chấp đất đai ở Việt Nam” , Nxb Lao động, Hà Nội;

ix) Nguyễn Văn Cường, Nguyễn Minh Hằng (2011) “Giao dịch về quyền sử

dụng đất vô hiệu, pháp luật và thực tiễn xét xử”, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội;

x) Nguyễn Thị Dung (2004),“Về giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo

trong những quy định của Luật đất đai” , Tạp chí Luật học - Số chuyên đề về Luật

đất đai 2003, tháng 5;

xi) Nguyễn Quang Tuyến (2004), “Về thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất

đai của Tòa án”, Tạp chí Tòa án nhân dân, số 14 - tháng 7;

xii) Lưu Quốc Thái (2006), “Hoàn thiện các quy định pháp luật về giải

quyết tranh chấp đất đai”, Tạp chí Nghiên cứu lập pháp, số 17;

xiii) Nguyễn Văn Thắng (2013), “Luật đất đai (sửa đổi) cần mở rộng thẩm

quyền của Tòa án nhân dân (TAND) trong giải quyết các tranh chấp về đất đai”,

Tạp chí Tòa án nhân dân, số 21;

4

xiv) Văn phòng Quốc hội (2008), Các chuyên đề trình bày trong Hội thảo:

“Tình trạng tranh chấp và khiếu kiện đất đai kéo dài: thực trạng và các giải pháp”

tổ chức tại Buôn Mê Thuột - Đắc Lắc, tháng 3;

xv) Trường Đại học Luật Hà Nội (2016), Giáo trình Luật đất đai, Nxb Công

an nhân dân, Hà Nội v.v

Các công trình khoa học trên đây nghiên cứu ở những khía cạnh, góc độ khác nhau tạo nên một “bức tranh” tương đối đa dạng về vấn đề tranh chấp đất đai và giải quyết tranh chấp đất đai nói chung cũng như giải quyết tranh chấp đất đai bằng con đường Tòa án nhân dân nói riêng ở nước ta hiện nay Nghiên cứu vấn đề ở phạm vi rộng, mang tính toàn diện có những công trình như công trình nghiên cứu khoa học cấp Bộ của ngành Tòa án nhân dân (năm 2002, năm 2012) hay luận án tiến sĩ của Mai Thị Tú Oanh (năm 2013); ở phạm vi hẹp tại một địa phương cụ thể có những công trình như luận văn thạc sĩ của Nguyễn Thị Thu Hà, Hồ Xuân Hương… Tuy nhiên, tìm hiểu, đánh giá pháp luật về giải quyết tranh chấp quyền sử dụng đất trồng rừng từ thực tiễn xét xử của Tòa án nhân dân tại tỉnh Quảng Nam một cách có hệ thống, đầy đủ, toàn diện về lý luận và thực tiễn dựa trên sự tham chiếu với Hiến pháp năm 2013, Luật đất đai năm 2013, Luật tổ chức Tòa án nhân dân năm 2014, Luật bảo vệ và phát triển rừng năm 2017 và các văn bản hướng dẫn thi hành thì dường như vẫn còn thiếu một công trình như vậy ở cấp độ thạc sĩ luật học Trên cơ

sở tham khảo và kế thừa kết quả nghiên cứu của các công trình khoa học liên quan đến đề tài đã công bố, luận văn đi sâu tìm hiểu dưới góc độ pháp luật về giải quyết tranh chấp quyền sử dụng đất trồng rừng từ thực tiễn xét xử của Tòa án nhân dân tại tỉnh Quảng Nam

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Mục đích nghiên cứu tổng quát của luận văn là đưa ra các giải pháp hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả hoạt động giải quyết tranh chấp quyền sử dụng đấttrồng rừng của Tòa án nhân dân tại tỉnh Quảng Nam

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để đạt được mục đích nghiên cứu, luận văn xác định các nhiệm vụ nghiên cứu

cụ thể sau đây:

- Tập hợp, hệ thống hóa và góp phần hoàn thiện hệ thống cơ sở lý luận về giải quyết tranh chấp đất đai nói chung và giải quyết tranh chấp quyền sử dụng đất trồng rừng thông qua hoạt động xét xử của Tòa án nhân dân nói riêng bằng việc phân tích

- Đề xuất giải pháp hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về giải quyết tranh chấp quyền sử dụng đất trồng rừng từ thực tiễn xét xử của Tòa án nhân dân tại tỉnh Quảng Nam

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của luận văn bao gồm các nội dung cụ thể sau đây:

- Các quy định của Luật đất đai năm 2013 và các văn bản hướng dẫn thi hành

về giải quyết tranh chấp đất đai thông qua Tòa án nhân dân

- Luật tổ chức Tòa án nhân dân năm 2014 và các văn bản hướng dẫn thi hành

- Quy định của Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 về giải quyết các vụ án dân sự

- Thực tiễn áp dụng pháp luật về giải quyết tranh chấp quyền sử dụng đất trồng rừng trong hoạt động xét xử của Tòa án nhân dân tại tỉnh Quảng Nam

- Quan điểm, đường lối của Đảng về vị trí, vai trò của Tòa án nhân dân trong Chiến lược cải cách tư pháp ở Việt Nam

- Các Nghị quyết của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân Tối cao hướng dẫn thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai của Tòa án nhân dân v.v

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Đề tài “Giải quyết tranh chấp về quyền sử dụng đất trồng rừng từ thực tiễn xét

xử của Tòa án nhân dân tại tỉnh Quảng Nam” có phạm vi nghiên cứu rộng Tuy

nhiên, trong khuôn khổ của một bản luận văn thạc sĩ luật học, luận văn giới hạn phạm vi nghiên cứu ở một số nội dung cụ thể sau:

- Giới hạn về nội dung: Nghiên cứu các quy định của Luật đất đai năm 2013

và các văn bản hướng dẫn thi hành về thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai nói chung và giải quyết tranh chấp quyền sử dụng đất trồng rừng nói riêng của Tòa án nhân dân; các quy định của một số đạo luật khác có liên quan như Bộ luật tố tụng

6

dân sự năm 2015, Luật tổ chức Tòa án nhân dân năm 2014 v.v

- Giới hạn về thời gian: Luận văn giới hạn nghiên cứu pháp luật về giải quyết

tranh chấp đất đai (trong đó có giải quyết tranh chấp về quyền sử dụng đất trồng rừng) từ năm 2003 - nay

- Giới hạn về phạm vi: Luận văn giới hạn phạm vi nghiên cứu thực tiễn thi

hành pháp luật về giải quyết tranh chấp quyền sử dụng đất trồng rừng từ hoạt động xét xử của Tòa án nhân dân tại tỉnh Quảng Nam

5 Phương pháp nghiên cứu

Để đạt được mục đích nghiên cứu, luận văn đã sử dụng các phương pháp nghiên cứu chủ yếu sau đây:

- Phương pháp luận nghiên cứu khoa học duy vật biện chứng và duy vật lịch

sử của Chủ nghĩa Mác - Lê nin

- Bên cạnh đó, luận văn còn sử dụng các phương pháp nghiên cứu cụ thể sau: i) Phương pháp phân tích, phương pháp lịch sử, phương pháp diễn giải v.v được sử dụng trong Chương 1 khi nghiên cứu một số vấn đề lý luận về tranh chấp quyền sử dụng đất trồng rừng và giải quyết tranh chấp quyền sử dụng đất trồng rừng thông qua hoạt động xét xử của Tòa án nhân dân

ii) Phương pháp so sánh, phương pháp đánh giá, phương pháp lập luận lô gic v.v được sử dụng trong Chương 2 khi nghiên cứu thực trạng pháp luật về giải quyết tranh chấp quyền sử dụng đất trồng rừng và thực tiễn thi hành tại Tòa án nhân dân tại tỉnh Quảng Nam

iii) Phương pháp tổng hợp, phương pháp quy nạp, phương pháp bình luận v.v được sử dụng trong Chương 3 khi nghiên cứu giải pháp hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về giải quyết tranh chấp quyền sử dụng đất trồng rừng thông qua hoạt động xét xử của Tòa án nhân dân tại tỉnh Quảng Nam

6 Những đóng góp của luận văn

Luận văn với đề tài “Giải quyết tranh chấp về quyền sử dụng đất trồng rừng

từ thực tiễn xét xử của Tòa án nhân dân tại tỉnh Quảng Nam”có những đóng góp

7

- Những kết quả nghiên cứu về đánh giá thực trạng pháp luật về giải quyết tranh chấp quyền sử dụng đất trồng rừng và thực tiễn thi hành của Toàn án nhân dân tại tỉnh Quảng Nam cũng như các giải pháp hoàn thiện pháp luật về giải quyết tranh chấp quyền sử dụng đất trồng rừng và nâng cao hiệu quả thi hành tham chiếu từ thực tiễn xét xử của Tòa án nhân dân tại tỉnh Quảng Nam là tài liệu tham khảo bổ ích cho các cơ quan xây dựng, hoạch định chính sách, pháp luật đất đai

- Luận văn còn là tài liệu có giá trị phục vụ cho công tác giảng dạy, học tập và nghiên cứu khoa học trong lĩnh vực pháp luật đất đai ở các cơ sở đào tạo luật

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mục lục, danh mục các từ viết tắt, mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phần phụ lục; luận văn được kết cấu thành ba chương, cụ thể như sau:

- Chương 1 Những vấn đề lý luận chung

- Chương 2 Thực trạng pháp luật về giải quyết tranh chấp quyền sử dụng đất

trồng rừng và thực tiễn thi hành tại Tòa án nhân dân thành tại tỉnh Quảng Nam

- Chương 3 Giải pháp hoàn thiện pháp luật về giải quyết tranh chấp quyền sử

dụng đất trồng rừng và nâng cao hiệu quả thi hành tại Tòa án nhân dân tại tỉnh Quảng Nam

8

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG

1.1 Lý luận về tranh chấp quyền sử dụng đất trồng rừng

1.1.1 Khái niệm về tranh chấp quyền sử dụng đất

Ở nước ta, do đất đai thuộc sở hữu toàn dân mà Nhà nước đại diện chủ sở hữu Nhà nước thực hiện quyền đại diện chủ sở hữu đất đai bằng một trong những phương thức là giao đất, cho thuê đất, công nhận QSDĐ của tổ chức, hộ gia đình, cá nhân (goi chung là người sử dụng đất (SDĐ) Như vậy, xét mặt lý luận, ở nước ta không có tranh chấp đất đai mà chỉ tổn tại tranh chấp QSDĐ nói chung và tranh chấp QSDĐ trồng rừng nói riêng Tuy nhiên, trong Luật đất đai năm 2013 sử dụng thuật ngữ tranh chấp đất đai mà không sử dụng thuật ngữ tranh chấp QSDĐ Do đó, xét trong phạm vi luận văn này, khái niệm tranh chấp đất đai được hiểu đồng nghĩa với khái niệm tranh chấp QSDĐ Vậy tranh chấp đất đai là gì?

Theo Từ điển Giải thích Thuật ngữ Luật học: Tranh chấp phát sinh giữa các

chủ thể tham gia quan hệ pháp luật đất đai về quyền và nghĩa vụ trong quá trình quản lý và sử dụng đất đai [36]

Theo Giáo trình Luật đất đai của Trường Đại học Luật Hà Nội: Tranh chấp

đất đai là sự bất đồng, mâu thuẫn hay xung đột về lợi ích, về quyền và nghĩa vụ giữa các chủ thể khi tham gia vào quan hệ pháp luật đất đai [34]

Theo Điều 3 Luật Đất đai năm 2013: Tranh chấp đất đai là tranh chấp về

quyền, nghĩa vụ của người sử dụng đất giữa hai hoặc nhiều bên trong quan hệ đất đai [22]

Trên thực tế, tranh chấp đất đai (TCĐĐ) được hiểu là sự tranh chấp về quyền quản lý, quyền sử dụng trên một khu đất cụ thể Các bên tranh chấp không thể cùng nhau tự giải quyết các tranh chấp đó mà phải yêu cầu cơ quan có thẩm quyền phân

xử Cần làm rõ TCĐĐ ở nước ta chính là tranh chấp QSDĐ hay bao gồm cả tranh chấp QSDĐ và các tranh chấp liên quan đến QSDĐ? Về nội dung này, trong khoa học pháp lí hiện nay còn tồn tại hai quan điểm như sau:

Quan điểm thứ nhất cho rằng, TCĐĐ chỉ là tranh chấp về QSDĐ Theo đó,

TCĐĐ không xác định được là tranh chấp tổng thể các quyền và nghĩa vụ hay chỉ là tranh chấp từng quyền và nghĩa vụ đơn lẻ của người SDĐ do pháp luật đất đai quy định, hay bao gồm cả tranh chấp những quyền và nghĩa vụ mà người SDĐ có được khi tham gia vào các quan hệ pháp luật khác Bên cạnh đó, chủ thể tranh chấp vốn được gọi là “hai hay nhiều bên” cũng không được xác định rõ ràng là chỉ bao gồm

Luận văn đầy đủ ở file:Luận văn Full