MỘT SỐ Ý KIẾN NHẰM THÚC ĐẨY SỰ PHÁT TRIỂN CỦA BẢO HIỂM NHÂN THỌ

Bảo hiểm nhân thọ là loại hình bảo hiêm khá gần gũi đối với người dân ở các nước trên thế giới. Nó tồn tại và phổ biến trong cuộc sống hàng ngày của họ giống như hoạt động đầu tư tài chính, gửi tiết kiệm lây lãi, hay thuê vệ sĩ bảo vệ... Nói chung việc tham gia bảo hiểm nhân thọ ở các nước đang trở thành phổ biến như việc chăm lo cho sức khoẻ, đời sống vật chất tinh thần hàng ngày của mỗi người dân với lịch sử tồn tại và phát triển hơn 400 năm (hợp đồng bảo hiểm đầu tiên là ở Anh năm 1583 được ký giữa một công ty bảo hiểm với ông Wiliam gybbon số tiền bảo hiểm là 400 bảng) loại hình bảo hiểm này không ngừng phát triển đa dạng về hình thức, mở rộng về qui mô hoạt động. Tạo ra một nguồn quĩ đủ lớn chi trả cho người tham gia khi gặp rủi ro chết người, thương tật vĩnh viễn hoặc khi họ nghỉ hưu giúp người tham gia và gia đình họ khắc phục những khó khăn ổn định cuộc sống trước mắt và lâu dài. Tuy nhiên ở Việt Nam bảo hiểm nhân thọ còn là lĩnh vực khá mới mẻ, mặc dù trước đây ở miền nam Việt Nam đã có công ty bảo hiểm Hưng Việt triển khai một số loại hình bảo hiểm nhân thọ chính như: bảo hiểm sinh mạng có thời hạn, bảo hiểm trợ cấp hưu trí, bảo hiểm trẻ em. Phương châm đề ra của bộ tài chính là chúng ta vừa làm vừa đổi mới rút kinh nghiệm. Một mặt áp dụng cách làm của các nước tiên tiến, mặt khác khai thác và phát huy tính tự chủ năng động sáng tạo của đội ngũ cán bộ chuyên môn trong nước. Xét trên cơ sở điều kiện thực tế đất nước đây là một chủ trương phù hợp hứa hẹn nhiều triển vọng. Kết quả sau hơn hai năm triển khai nghiệp vụ này đã cho thấy tình hình hết sức khả quan, đó là sự tăng trưởng cao trong doanh thu và một số chỉ tiêu hiệu quả kinh doanh khác. Mặc dù vẫn còn tồn tại nhưng về cơ bản đã dần dần được tháo gỡ giải quyết, tiếp tục tạo đà thuận lợi cho sự phát triển bảo hiểm nhân thọ ở trong tương lai. Là một sinh viên chuyên nghành bảo hiểm có quan tâm nghiên cứu nghiêp vụ bảo này, trong giới hạn trình độ kiến thức và phạm vi của một đề án môn học em xin trình bày một số hiểu biết cơ bản và ý kiến của em về vấn đề: phát triển bảo hiểm nhân thọ ở Việt Nam thực trạng và triển vọng.

LỜI NÓI ĐẦU

Bảo hiểm nhân thọ là loại hình bảo hiêm khá gần gũi đối với ngườidân ở các nước trên thế giới Nó tồn tại và phổ biến trong cuộc sống hàngngày của họ giống như hoạt động đầu tư tài chính, gửi tiết kiệm lây lãi, haythuê vệ sĩ bảo vệ Nói chung việc tham gia bảo hiểm nhân thọ ở các nướcđang trở thành phổ biến như việc chăm lo cho sức khoẻ, đời sống vật chấttinh thần hàng ngày của mỗi người dân với lịch sử tồn tại và phát triển hơn

400 năm (hợp đồng bảo hiểm đầu tiên là ở Anh năm 1583 được ký giữamột công ty bảo hiểm với ông Wiliam gybbon số tiền bảo hiểm là 400bảng) loại hình bảo hiểm này không ngừng phát triển đa dạng về hình thức,

mở rộng về qui mô hoạt động Tạo ra một nguồn quĩ đủ lớn chi trả chongười tham gia khi gặp rủi ro chết người, thương tật vĩnh viễn hoặc khi họnghỉ hưu giúp người tham gia và gia đình họ khắc phục những khó khăn

ổn định cuộc sống trước mắt và lâu dài

Tuy nhiên ở Việt Nam bảo hiểm nhân thọ còn là lĩnh vực khá mới

mẻ, mặc dù trước đây ở miền nam Việt Nam đã có công ty bảo hiểm HưngViệt triển khai một số loại hình bảo hiểm nhân thọ chính như: bảo hiểmsinh mạng có thời hạn, bảo hiểm trợ cấp hưu trí, bảo hiểm trẻ em

Phương châm đề ra của bộ tài chính là chúng ta vừa làm vừa đổi mớirút kinh nghiệm Một mặt áp dụng cách làm của các nước tiên tiến, mặtkhác khai thác và phát huy tính tự chủ năng động sáng tạo của đội ngũ cán

bộ chuyên môn trong nước Xét trên cơ sở điều kiện thực tế đất nước đây

là một chủ trương phù hợp hứa hẹn nhiều triển vọng Kết quả sau hơn hainăm triển khai nghiệp vụ này đã cho thấy tình hình hết sức khả quan, đó là

sự tăng trưởng cao trong doanh thu và một số chỉ tiêu hiệu quả kinh doanhkhác Mặc dù vẫn còn tồn tại nhưng về cơ bản đã dần dần được tháo gỡgiải quyết, tiếp tục tạo đà thuận lợi cho sự phát triển bảo hiểm nhân thọ ởtrong tương lai

Là một sinh viên chuyên nghành bảo hiểm có quan tâm nghiên cứunghiêp vụ bảo này, trong giới hạn trình độ kiến thức và phạm vi của một

đề án môn học em xin trình bày một số hiểu biết cơ bản và ý kiến của em

về vấn đề: phát triển bảo hiểm nhân thọ ở Việt Nam thực trạng và triểnvọng

NỘI DUNG

CHƯƠNG 1: NHỮNG YÊU CẦU KHÁCH QUAN

VÀ SỰ RA ĐỜI CỦA BẢO HIỂM NHÂN THỌ

I NHỮNG YÊU CẦU KHÁCH QUAN

Lịch sử phát triển của con người là quá trình đấu tranh lâu dài vớithiên nhiên cải tạo, chiến đấu và chiến thắng thiên nhiên, để làm được viêc

đó con người luôn luôn phải gắn bó với cộng đồng

Từ xa xưa đã có một câu chuyện kể về thánh Joseph và quốc vương

Ai cập chuyện kể rằng nhà vua có một giấc mơ thấy 7 con bò béo bị bảycon bò gầy ăn thịt Hôm sau nhà vua yêu cầu thánh Joseph giải thích vềgiấc mơ đó Joseph nói rằng nhà vua được báo mộng rằng 7 năm tới sẽđược mùa vì vậy nhà vua phải tích luỹ một kho thóc khổng lồ để ăn đủ cho

7 năm mất mùa sau đó Lương thực dự trữ là hình thức bảo hiểm cho conngười chống lại nạn đói khi mất mùa

Khoảng 900 năm trước Công nguyên luật biển của Ấn độ yêu cầu tất

cả các đoàn tàu phải đóng một khoản tiền nhỏ vào quỹ chung để giúp đỡnhững người không may bị mất tàu và hàng hoá khôi phục lại kinh doanh,hoặc nếu họ chết thì giúp đỡ một phần cho gia đình họ, khoảng năm 533sau Công nguyên nó đã trở thành một bộ phận trong luật Roman

Cũng dưới thời đó những người lính Roman còn có một hình thức bảohiểm khác Nếu họ thắng trận thì họ được một khoản tiền, nhưng chính phủthu một phần số tiền đó để khi họ rời quân ngũ thì họ có một khoản tiền đểbắt đầu cuộc sống mới còn nếu họ bị tử trận thì gia đình họ có một khoảntiền để sống

Trong các nhà tù ở Roman cũng có quy định, mỗi người phải đóngmột số tiền để chi phí mai táng cho những người bị chết, theo cứ liệu khảo

cổ học thì mỗi người trong nhóm phải đóng 3, 5 $

Ngày nay trong xã hội hiện đại nhịp độ cuộc sống ngày một khẩntrương thành tựu khoa học kỹ thuật và công nghệ được áp dụng vào mọilĩnh vực của cuộc sống, quy mô sản xuất kinh doanh tăng cao, các côngtrình xây dựng phương tiện, thiết bị ngày càng hiện đại và có giá trị lớn.Những rủi ro do nhiều nguyên nhân: hảo hoạn bão lũ, sóng thần, sự cố kỹthuật hay do chính con người gây ra vẫn luôn luôn rình rập đe doạ tài sảnvật chất cũng như sức khoẻ và tính mạng con người đòi hỏi phải đượchạn

chế tổn thất bằng biện pháp bảo hiểm Trong các đối tượng được bảo hiểmcon người vẫn là nhân tố hàng đầu, các loại hình bảo hiểm con người pháttriển rất mạnh với quy mô lớn trong đó bảo hiểm nhân thọ rất được coitrọng và luôn được đỏi mới phát triển cả về số lượng lẫn trình độ phù hợpvới tiến trình phát triển của xã hội loài người

Để khắc phục những thệt hại do tai nạn rủi ro gây ra một biện pháptôi ưu là tham gia các phường hôị bảo hiểm nhân thọ hay bảo hiểm tại cáccông ty để cùng nhau san sẻ rủi ro ổn định cuộc sống cho tương lai

II SỰ RA ĐỜI VÀ PHÁT TRIỂN CỦA BẢO HIỂM NHÂN THỌ

1 Sự ra đời và phát triển của bảo hiểm nhân thọ trên thế giới

Từ chỗ xây dựng những nhóm hội bảo hiểm sơ khai một cách tự phátdưới thời trung cổ, bảo hiểm nhân thọ đã trở thành tổ chức chuyên nghiệplớn mạnh cả về quy mô lẫn trình độ quản lý

Hợp đồng bảo hiểm nhân thọ đầu tiên được ra đời từ năm 1583 domột công dân người Luân đôn thực hiên đó là ông William gybbon (ngườiđược bảo hiểm) Ông chỉ phải đóng 32 bảng phí và khi ông chết (trongnăm đó) người thừa kế của ông được hưởng số tiền 400 bảng hợp đồng dảkết thúc với lời cầu nguyện “Chúa hãy ban cho ông sức khoẻ và cuộc sốnglâu dài”

Lúc đầu trình độ quản lý còn non yếu việc tính phí còn chưa có cơ sởkhoa học các công ty sẽ thu một mức phí nhất định đều nhau của nhữngđối tượng dưới 45 tuổi sau đó cân đối lại số dư của quỹ rồi sẽ chia chonhững người thừa kế của những người đã chết trong năm đó Vào thế kỷ

18 thì các công ty bảo hiểm tương hỗ ở Anh đã bắt đầu nghiên cứu tỷ lệchết thực tế cho từng lứa tuổi khác nhau để biết rủi ro của từng lứa tuổi,làm căn cứ tính phí có cơ sở khoa học hơn Từ đó đến nay việc tính phíbảo hiểm đã được hoàn thiện hoá chi tiết hoá với sự trợ giúp của toán học

Năm 1720 hai công ty bảo hiểm của Anh là công ty hối đoái hoànggia và công ty góp vốn cổ phần chính ở Luân đôn cố gắng giành đọc quyềnthành lập công ty bảo hiểm nhân thọ cổ phần nhưng bị hiến trương của nhàvua huỷ bỏ

Ở Mỹ với tiền thân là hội giúp đỡ người nghèo các mục sư trưởng lão

bị khốn cùng, những người goá chồng trẻ con của mục sư (1759) cáccông ty bảo hiểm tương hỗ liên tiếp ra đời vào đầu thế kỷ 19, làm cho các

cơ quan luật pháp phải ra quy định bắt các công ty phải nộp 100 000 $trước khi thành lập nhằm mục đích hạn chế bớt các công ty ra đời, nhất làcác công ty có khả năng tài chính yếu

Ở châu Âu cách mạng công nghiệp cộng với sự phát triển của toánhọc tạo điều kiện cho bảo hiểm nhân thọ ra đời và phát triển Năm 1787công ty bảo hiểm nhân thọ đầu tiên ở Pháp ra đời, nhưng đến năm 1792 bịthất bại, mãi đến tháng 2/1819 công ty bảo hiểm nhân thọ khác của Phápmới thành lập thay thế trên thị trường

Ở Đức năm 1828 công ty bảo hiểm nhân thọ đầu tiên ra đời và pháthành bảo hiểm tồn tích (tích luỹ) cho đông đảo người dân

Ở Anh công ty bảo hiểm nhân thọ Prudential được thành lập năm

1853 là công ty đi đầu trong công nghịêp bảo hiểm và bắt đầu khuếchtrương sản phẩm của mình ra thị trường

Ở Châu Á công ty bảo hiểm nhân thọ đầu tiên hoạt đọng dưới hìnhthức kinh doanh là công ty Mei ji, sau 7 năm độc quyền đến 1888-1889 haicông ty bảo hiểm lớn ra đời đó là công ty bảo hiểm nhân thọ Teikoku vàcông ty Nippon đánh dấu sự phát triển mạnh mẽ của bảo hiểm nhân thọ ởNhật bản

Ở Triều tiên hợp đồng bảo hiểm nhân thọ cũng được triển khai sớm

và rộng khắp trước kia là do các công ty của Anh tiến hành sau năm 1905

là do các công ty bảo hiểm nhân thọ của Nhật độc quyền kinh doanh dếnsau chiến tranh thế giới lần thứ 2

Đánh giá kết quả triển khai bảo hiểm nhân thọ các số liệu thống kêcho thấy Hàn quốc là nước có tỷ lệ phí bảo hiểm tính trên GDP là cao nhất

Mỹ là nước có doanh thu phí bảo hiểm cao nhất

Tỷ lệ doanh thu phí bảo hiểm nhân thọ /Tổng doanh thu phí bảo hiểm

Các nước Nam Phi, Ai len, Canada, Niu di lân, cũng là những nước

có bảo hiểm nhân thọ rất phát triển đứng hàng đầu thế giới

2 Sự ra đời của bảo hiểm nhân thọ của Việt Nam

Ở Việt Nam sau những năm đổi mới đất nước đang trên đà phát triểnthoát ra khỏi khủng hoảng, hoà nhịp với quá trình phát triển của các nướctrên thế giới, công cụ pháp lý của Nhà nước đang trong quá trình hoànthiện, công cụ tài khoá đã và sẽ được sử dụng kết hợp để điều tiết nền kinh

tế thị trường theo định hướng của Đảng và nhà nước đề ra nhằm khôngngừng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân, dẹp bỏ nhữngrào cản của cơ chế cũ, phương thức quản lý cũ, khơi gợi sức người, sứccủa cho sản xuất kinh doanh Điều đó đã tạo những điều kiện kinh tế xãhội pháp lý, tâm lý cho sự phát triển của bảo hiểm trong đó có bảo hiểmnhân thọ

Mở đầu là Nghị định 100 CP của Chính phủ quy định sự phát triểnbảo hiểm thương mại của Việt nam đã tạo ra một thị trường quen dần vớisản phẩm bảo hiểm Tiếp theo đó ngày 22/3/96 Nghị định 281 TC/TCNHg

đã thực sự cho ra đời Công ty bảo hiểm nhân thọ ở Việt Nam trực thuộcBảo Việt Đó mới chỉ là bước đầu tìm hiểu, làm quen với thị trường sảnphẩm bảo hiểm nhân thọ (Bảo hiểm sinh mạng 5 năm, 10 năm và bảo hiểm

an sinh giáo dục) và dọn đường cho sự phát triển và cạnh tranh quyết liệttrên thị trường sau khi có luật bảo hiểm Việt Nam ra đời Tuy nhiên nóinhư vậy không có nghĩa là bảo hiểm nhân thọ mới ra đời ở Việt Nam năm

1996 mà ngay từ trước giải phóng ở miền Nam Việt Nam người dân cũng

đã bước đầu được làm quen với các sản phẩm của bảo hiểm nhân thọ doCông ty bảo hiểm nhân thọ Hưng Việt chuyển sang Nếu không phải donguyên nhân chiến tranh, môi trường chính trị xã hội, chắc chắn nó sẽ pháttriển lớn mạnh

CHƯƠNG II: NHỮNG NỘI DUNG CƠ BẢN

CỦA BẢO HIỂM NHÂN THỌ

I BẢO HIỂM NHÂN THỌ TỬ KỲ (BẢO HIỂM SINH MẠNG CÓ THỜI HẠN)

Loại hoạt động bảo hiểm này được ký kết bảo hiểm cho rủi ro chếtxảy ra, như đã qui định trong hợp đồng, nếu cái chết không xảy ra trongthời gian đó thì việc thanh toán không được thực hiện và người tham giakhông được hưởng bất kỳ một khoản hoàn phí nào từ phí bảo hiểm đãđóng

Như vậy đặc trưng của loại hình bảo hiểm này là:

-Số tiền bảo hiểm được trả một lần khi người được bảo hiểm chếttrong thời hạn hợp đồng

-Phí bảo hiểm không thay đổi trong suốt thời gian bảo hiểm

-Thời hạn hợp đồng được xác định theo thoả thuận giữa hai bên -Phí bảo hiểm đóng định kỳ theo tháng, quý, năm tuỳ theo yêu cầucủa người tham gia

Ưu điểm chính của loại hình bảo hiểm này là mức phí có thể giữ được

ở mức thấp nhất do không phảI hoàn phí khi hết hợp đồng mà rủi ro khôngxảy ra

Có nhiều loại biến thể của hợp đồng bảo hiểm nhân thọ tử kỳ:

-Bảo hiểm tử kỳ cố định

-Bảo hiểm tử kỳ có thể tái tục

-Bảo hiểm tử kỳ giảm dần

-Bảo hiểm tử kỳ tăng dần

-Các loại hợp đồng bảo hiểm thu nhập gia đình

-Các loại hợp đồng bảo hiểm thu nhập gia tăng

II BẢO HIỂM NHÂN THỌ TRƯỜNG SINH (BẢO HIỂM NHÂN THỌ TRỌN ĐỜI)

Đặc điểm của loại hình bảo hiểm nhân thọ trường sinh là:

-Số tiền bảo hiểm trả một lần khi người được bảo hiểm chết

-Thời hạn không xác định

-Phí bảo hiểm đóng định kỳ theo tháng, quý, năm

-Phí bảo hiểm không thay đổi suốt thời hạn hợp đồng

-Phí bảo hiểm nhân thọ trường sinh cao hơn phí bảo hiểm nhân thọ tử

kỳ vì khiếu nại chắc chắn xảy ra

Có các loại bảo hiểm nhân thọ trường sinh như sau:

-Bảo hiểm nhân thọ trường sinh phi lơI nhuận: ở loạI hình bảo hiểmnày người tham gia không được trả một khoản lợi nhuận nào

-Bảo hiểm nhân thọ trường sinh có lợi nhuận: người tham gia đượctrả một khoản lợi nhuận đầu tư của công ty bảo hiểm cùng số tiền bồithường khi chết

-Hợp đồng bảo hiểm trường sinh chi phí thấp: số phí đóng tăng dần

và kết thúc trước hạn

III HỢP ĐỒNG BẢO HIỂM NHÂN THỌ HỖN HỢP CÓ THỜI HẠN

Đây là loại hình bảo hiểm kết hợp cả hai loại trên theo đó người đượcbảo hiểm sẽ được bồi thường một khoản tiền sau khi có sự kiện như thoảthuận trong hợp đồng bảo hiểm xảy ra: người được bảo hiểm chết hoặc hếthạn hợp đồng Với loại hình bảo hiểm này người tham gia bảo hiểm có thểyên tâm về một khoản tiền sẽ nhận được trong tương lai để chi dùng chocác việc lớn: mua nhà, con cái lập nghiệp, cưới xin

Đặc đIểm của loại hình bảo hiểm nhân thọ hỗn hợp có thời hạn là: -Số tiền bảo hiểm được trả một lần khi người được bảo hiểm chếthoặc hết hạn hợp đồng

-Phí bảo hiểm không đổi và đóng định kỳ suốt thời hạn hợp đồng -Mức phí có cao hơn các loại hình ở trên tuy nhiên người tham gia cóthể nhận được một khoản lãi đầu tư do kinh doanh đem lại

-Mức phí cao hay thấp phụ thuộc vào số tiền bảo hiểm, thời gian thamgia bảo hiểm, tuổi của người tham gia

Ngoài các loại hợp đồng như trên các công ty có thể mở rộng áp dụngcho các loạI hợp đồng bảo hiểm khác

IV HỢP ĐỒNG BẢO HIỂM TUỲ THUỘC

Có nghĩa là hợp đồng có hiệu lực nếu người được bảo hiểm chết vàmột điều kiện tuỳ thuộc nào đó cũng phảI đồng thời xảy ra Ví dụ: ngườichồng chết nhưng người vợ phải còn sống

Tuỳ theo yêu cầu của người được bảo hiểm điều kiện bảo hiểm tuỳthuộc sẽ được thoả thuận và nhân viên công ty bảo hiểm sẽ căn cứ vào đó

để tính phí một cách hợp lý Nhiều công ty bảo hiểm nhân thọ vì uy tín với

khách hàng có thể đưa ra một loạt các lựa chọn bổ sung thêm vào các hợpđồng tiêu chuẩn của họ Nhưng thường chỉ với hợp đồng bảo hiểm nhânthọ trường sinh và bảo hiểm nhân thọ hỗn hợp mà thôi, thêm nữa ngườitham gia cũng phải chấp nhận mức phí cao hơn đôi chút

Các khả năng lựa chọn chủ yếu là:

-Không phải nộp phí bảo hiểm: có thể không phảI nộp phí bảo hiểmnữa nếu người được bảo hiểm không thể tiếp tục công việc bình thường dothương tật hoặc ốm yếu

-Trợ cấp mất khả năng làm việc: số tiền bảo hiểm được thanh toántrong trường hợp không có khả năng làm việc thường xuyên cũng nhưtrường hợp tử vong

-Trợ cấp tai nạn trùng: một khoản thanh toán trả thêm bằng số tiềnbảo hiểm, trả trong trường hợp chết nếu người được bảo hiểm bị tử vong

do tai nạn

-Lựa chọn bảo hiểm gia tăng cho phép người có hợp đồng bảo hiểmtăng số tiền bảo hiểm trong hợp đồng tạI những thời đIểm nhất định vớinhững số tiền nhất định

-Bảo hiểm bệnh tật hiểm nghèo: hợp đồng thanh toán số tiền bảohiểm trong trường hợp có sự chuẩn đoán một vàI bệnh hoặc tình trạng sứckhoẻ cụ thể

V BẢO HIỂM HƯU TRÍ:

Đây là loại hình bảo hiểm bổ trợ cho bảo hiểm hưu trí thuộc bảo hiểm

xã hội, nó đáp ứng nguyện vọng của những người làm việc ngoài khối cơquan nhà nước muốn có được trợ cấp hưu trí lúc tuổi già

Đặc điểm của loại hình bảo hiểm này là:

-Tiền trợ cấp định kỳ trả cho người được bảo hiểm từ khi người đó vềhưu

VI HỢP ĐỒNG BẢO HIỂM NHÂN THỌ

Hợp đồng bảo hiểm nhân thọ là một bản hợp đồng giữa các bên trong

đó công ty bảo hiểm cam kết bồi thường cho người tham gia một khoảntiền khi có những sự kiện định trước xảy ra Còn người tham gia có nghĩa

vụ thực hiện các đIều khoản trong hợp đồng và đóng phí đầy đủ

Trong hợp đồng bảo hiểm nhân thọ thường có ba bên:

1 Người được bảo hiểm: là người mà sức khoẻ và tính mạng của họđược bảo hiểm hay nói cách khác là sức khoẻ và tính mạng của họ là điềukiện để xét bồi thường theo hợp đồng (là người có tên trong giấy yêu cầuđược bảo hiểm)

2 Người tham gia bảo hiểm: là người đứng ra ký kết hợp đồng và nộpphí bảo hiểm cho công ty bảo hiểm, người tham gia bảo hiểm thường làcha mẹ, con cái, người thân của người được bảo hiểm hoặc có thể chính làngười được bảo hiểm Người được bảo hiểm và người tham gia chỉ khácnhau khi người được bảo hiểm chưa đến tuổi vị thành niên

3 Người được hưởng quyền lợi bảo hiểm: là người được hưởngquyền lợi hợp pháp phát sinh theo các điều khoản bồi thường trong hợpđồng người được hưởng quyền lợi bảo hiểm là những người thân, ngườithừa kế hoặc những người ăn theo của người được bảo hiểm

Đối tượng tham gia của bảo hiểm nhân thọ là những người từ 1 đến

60 tuổi (độ tuổi này không cố định có thể có giao động tuỳ theo quy địnhcủa các công ty tuy nhiên nó liên quan đến mức phí bảo hiểm (nếu cónguyện vọng tham gia bảo hiểm thì viết giấy yêu cầu bảo hiểm (theo mẫu

có sẵn) kê khai đầy đủ nghề nghiệp, giới tính, tuổi tác, tình trạng sức khoẻ.Công ty bảo hiểm xem xét giấy yêu cầu, kiểm tra tính trung thực sau đóquyết định có nhận bảo hiểm hay không

Quyền lợi và trách nhiệm của các bên

a Người tham gia có quyền:

-Lựa chọn số tiền bảo hiểm và phương thức thanh toán

-Khiếu nại đòi bồi thường khi có tai nạn rủi ro gây thương tật xảy rahoặc chuyển quyền khiếu nại, đòi bồi thường cho người thừa kế

-Có quyền yêu cầu công ty huỷ bỏ hợp đồng hoặc tham gia ở số tiềnbảo hiểm thấp hơn do thiếu khả năng tài chính

b Người tham gia có nghĩa vụ:

-Có thái độ trung thực chấp hành các quy định đã thoả thuận với công

sẽ tự động tính giảm số tiền bảo hiểm

Công ty bảo hiểm có quyền:

-Từ chối bồi thường những trường hợp không thuộc phạm vi bảohiểm

+Tai nạn do cố ý của người tham gia hoặc người được hưởng quyềnlợi bảo hiểm

+Chiến tranh, nội chiến, bạo động

-Tính giảm số tiền bảo hiểm trong các trường hợp

+Tuổi kê khai có sự sai lệch nhất định, nếu tuổi kê khai cao hơn tuổikhai sinh thì phải giảm số tiền bảo hiểm hoặc tăng phí bảo hiểm

+Không đủ khả năng tài chính duy trì mức phí như cũ hoặc không cókhả năng nộp sau một thời gian nhất định

Hợp đồng bảo hiểm có hiệu lực kể từ ngày nộp phí đầu tiên cũng cóthể là ngày yêu cầu bảo hiểm được chấp nhận (nếu công ty bảo hiểm cóquy định)

VII PHÍ BẢO HIỂM NHÂN THỌ

Phí bảo hiểm nhân thọ: là những khoản đóng góp của người tham giabảo hiểm tạo lập quĩ cần thiết để thanh toán khi khiếu nạI xảy ra Ngoài raquĩ còn phải trích lập một khoản quĩ dự phòng, chi phí quản lý và lợinhuận công ty Phí bảo hiểm nhân thọ được tính toán dựa trên cơ sở khoahọc căn cứ vào số liệu thống kê tỷ lệ chết ở các độ tuổi, tình hình đầu tư tài

chính, các khoản chi phí cần thiết mà quỹ bảo hiểm sẽ phải thanh toán Córất nhiều loại hợp đồng khác nhau tuỳ theo số tiền bảo hiểm, độ tuổi củangười tham gia và thời hạn hợp đồng mà các chuyên viên bảo hiểm đưa racông thức để đạt được hiệu quả trong việc tính toán các mức phí phù hợpđối với từng loại hợp đồng sao cho cả ngươì tham gia và công ty bảo hiểmđều dễ dàng chấp nhận được

Mỗi loại hợp đồng có một loại đặc thù riêng gây khó khăn cho việctính toán ví như một hợp đồng bảo hiểm hỗn hợp 10 năm việc tính phí đòihỏi nghiên cứu bảng tỷ lệ tử vong trong một số năm, đánh giá tỷ lệ trongthời hạn hợp đồng có hiệu lực, tỷ lệ hoàn phí bảo hiểm cho những ngườihết hạn hợp đồng, những khoản thu từ đầu tư ngắn hạn và trung hạn,những khoản chi bồi thường, quản lý, chi khác

Bảng tỷ lệ tử vong

trong năm trước

Giả sử một người ở độ tuổi 50 muốn mua bảo hiểm sinh mạng có thờihạn (bảo hiểm tử kỳ) thời gian một năm với số tiền bảo hiểm 10 000 $ thìphí bảo hiểm gốc sẽ được tính F = 10000 x 0, 00764 =76, 4 $

Nhưng nếu một người ở độ tuổi 45 muốn mua bảo hiểm tử kỳ 10 nămthì ta lạI phảI tính tỷ lệ người chết trong độ tuổi 45- 55

(0, 00527 +0, 00764 +0, 01190)

Tỷ lệ chết(45-55)= 2 2

2

Hoặc bằng số liệu thống kê ban đầu

Tỷ lệ chết (45-55) = Số người chết trong độ tuổi 45-55 những năm trước

Tổng số người trong độ tuổi 45-55Sau đó phí tiếp tục được tính như trên = (số tiền bảo hiểm) x ( Xácsuất rủi ro)

Một cách khác nữa để tính phí bảo hiểm là việc tính phí bảo hiểmriêng cho từng năm ứng với mỗi mức tuổi, phí năm sau sẽ cao hơn nămtrước chút ít

F1<F2<F3< <Fn (n thường bằng 10, 15 hoặc 20) Nhưng để đơngiản cho việc đóng phí bảo hiểm các công ty bảo hiểm thường quy địnhmức phí (F) không thay đổi trong cả thời gian hợp đồng bảo hiểm có hiệulực

F1<F<FnĐiều này không có nghĩa là người mua bảo hiểm bị thiệt mà nó chỉđơn thuần là việc tính theo giá trị thơì gian của những khoản tiền phải nộpđều đặn này tương đương với tổng các mức phí thay đổi của các năm

nF = F1+F2+ +Fn

Để đảm bảo tính chính xác sát thực trong việc tính phí bảo hiểm thì sốliệu thống kê phảI đảm bảo nguyên tắc số lớn Tức là việc tính toán phảiđược thực hiện dựa trên càng nhiều người có cùng độ tuổi giống nhau càngtốt Ví dụ: nếu chúng ta sử dụng các con số thống kê lấy từ báo cáo tuổicủa 2 triệu người thì con số này sẽ chính xác hơn, những con số thống kêdựa trên độ tuổi của 200000 người bởi vì nó đã loại bớt tính ngẫu nhiêntrong thống kê

Phí bảo hiểm như đã tính ở trên mới chỉ là cách tính đơn giản cho quỹbồi thường thiệt hạI công việc còn lại cuả người tính phí bảo hiểm là phảitính toán chi phí quản lý, chi quỹ dự phòng, hạn chế tổn thất, chi khác vàcác khoản thu do đầu tư mang lại Những khoản thu chi này khó xác địnhchính xác, có khi với mức phí thấp không đủ bù đắp cho chi phí bồithường, quản lý, dự phòng nhưng do số hợp đồng ký kết được lớn nên thuđầu tư lớn thừa khả năng bù đắp chi phí, do đó đòi hỏi các chuyên gia tínhphí phảI rất linh động nhạy cảm, đIều chỉnh mức phí trong từng trườnghợp để đảm tính cạnh tranh trong kinh doanh Tất nhiên không phảI là đểcạnh tranh bằng mọi giá bất chấp rủi ro