Trong những năm qua, việc giáo dục lấy trẻ làm trung tâm đã được các cấpquản lý từ trung ương, địa phương từng bước quan tâm đặc biệt Bộ Giáo dục vàĐào tạo đã ban hành Hướng dẫn thực hiệ
Trang 11 MỞ ĐẦU 1.1 Lý do chọn đề tài:
Mục tiêu của giáo dục mầm non là giúp trẻ phát triển về thể chất, tình cảm,trí tuệ, thấm mỹ, giúp trẻ mạnh dạn tự tin, hình thành yếu tố đầu tiên của nhâncách, khơi dậy và phát triển tối đa những khả năng tiềm ấn của trẻ [1] Trẻ khôngthể tiếp thu các kiến thức một cách bài bản, có hệ thống như trẻ ở Phổ thông Vìthế cần tạo cho trẻ môi trường để trẻ được hoạt động, trải nghiệm, vui chơi, từ đótrẻ có thể tiếp thu kiến thức một cách nhẹ nhàng, tự nhiên hơn
Trẻ lứa tuổi mầm non việc học của trẻ được thông qua hình thức “học màchơi, chơi mà học” trẻ có mong muốn tự nhiên là được cảm nhận và khám phámột cách tích cực về thế giới Quá trình học hỏi, khám phá của trẻ diễn ra thôngqua nhiều hoạt động trong đó hoạt động vui chơi có ý nghĩa rất quan trọng Vuichơi không chỉ là hoạt động giúp trẻ giải trí, thư giãn mà còn giúp trẻ cảm nhận
và khám phá thế giới xung quanh một cách tự nhiên, thuận lợi, nhanh chóng Tất
cả trò chơi đều có tiềm năng hỗ trợ cho việc học của trẻ [2]
Ớ mỗi giai đoạn phát triển của trẻ đều có những đặc điểm tâm lý khác nhaucha mẹ và cô giáo cần hiểu rõ được đặc điểm phát triển tâm lý của trẻ để cónhững phương pháp giáo dục phù hợp để định hướng và giúp trẻ phát triển đúngtheo từng giai đoạn.Trẻ ở độ tuổi mẫu giáo thích khám phá những điều mới lạ vàhay tò mò Trong giai đoạn này trẻ rất muốn khám phá thế giới xung quanh, tò
mò và liên tục thắc mắc đặt nhiều câu hỏi với cha mẹ, với cô giáo Trẻ giao tiếp
và thích bắt trước tập làm người lớn, trẻ thích được tự lập Vì vậy việc xây dựngmôi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm là vô cùng quan trọng đáp ứng nhu cầuphát triển của trẻ
Trong những năm qua, việc giáo dục lấy trẻ làm trung tâm đã được các cấpquản lý từ trung ương, địa phương từng bước quan tâm đặc biệt Bộ Giáo dục vàĐào tạo đã ban hành Hướng dẫn thực hiện chuyên đề “Xây dựng trường mầmnon lấy trẻ làm trung tâm” trong năm học 2016 - 2017 Đặc biệt trong năm học2017-2018 Sở GD&ĐT đã có kế hoạch chỉ đạo tổ chức cuộc thi “Xây dựng môitrường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm trong trường mầm non”; thực hiện kếhoạch chỉ đạo của Sở GD&ĐT, Phòng GD&ĐT Vĩnh Lộc đã xây dựng kế hoạchnăm học, kế hoạch chỉ đạo tổ chức cuộc thi cấp trường, cấp huyện để lựa chọnsản phẩm video của những đơn vị xuất sắc tham dự cuộc thi cấp Tỉnh
Việc tạo môi trường cho trẻ hoạt động nói chung là việc làm đã được cán
bộ, giáo viên các trường mầm non thực hiện từ lâu, nhưng trên thực tế tại cáctrường mầm non trên địa bàn huyện Vĩnh lộc nhìn chung việc tạo môi trường mớichỉ mang tính hình thức để trang trí theo đúng chủ đề đang thực hiện và việc xâydựng đó chưa xuất phát từ trẻ, chưa kích thích tính tò mò, khám phá của trẻ, khihọc và chơi trẻ đang còn rất thụ động; phụ huynh cũng như các lực lượng xã hộicòn chưa quan tâm, chưa nhận thức được tầm quan trọng của môi trường giáodục đối với sự phát triển của trẻ
Đứng trước nhiệm vụ, kế hoạch đã đề ra trong năm học 2017 – 2018 vàthực tế tại các trường mầm non trong huyện, để thực hiện tốt nhiệm vụ và đạtđược kế hoạch đã đề ra và để thực hiện có hiệu quả chuyên đề “Xây dựng trường
Trang 2mầm non lấy trẻ làm trung tâm” và để kết quả Cuộc thi “Xây dựng môi trườnggiáo dục lấy trẻ làm trung tâm trong trường mầm non” thực sự có chất lượng vàđạt kết quả cao ở các cấp là một điều hết sức khó khăn.
Trước tình hình đó, bản thân là một người chỉ đạo về chuyên môn của bậchọc tôi rất trăn trở và muốn tìm ra giải pháp để chỉ đạo các trường mầm non thựchiện đảm bảo đầy đủ các tiêu chí của nội dung “ Xây dựng môi trường giáo dục
lấy trẻ làm trung tâm”, tôi mạnh dạn nghiên cứu và đưa ra “Một số biện pháp chỉ đạo và triển khai xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm trong trường mầm non trên địa bàn huyện Vĩnh Lộc - tỉnh Thanh hóa”
- Phát huy tính sáng tạo, sự kiên trì, tính kheó leó của giáo viên và trẻ
- Huy động được các nguồn lực từ phụ huynh và xã hội cùng tham gia vàoviệc xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm trong trường mầm nongóp phần thực hiện có hiệu quả chuyên đề “Xây dựng trường mầm non lấy trẻlàm trung tâm”
1.3 Đối tượng nghiên cứu:
Nghiên cứu một số biện pháp chỉ đạo và triển khai xây dựng môi trườnggiáo dục lấy trẻ làm trung tâm trong trường mầm non trên địa bàn huyện VĩnhLộc
1.4 Phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lý luận để chọn đề tài và tiếnhành các biện pháp;
- Phương pháp điều tra, khảo sát thực tế, thu thập thông tin để lấy số liệuthống kê về tình hình thực tế trước và sau khi áp dụng các biện pháp;
- Phương pháp kiểm tra, đánh giá: Để thu thập kết quả thực hiện.
Trang 32 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:
2.1 Cơ sở lý luận:
Xây dựng môi trường giáo dục trong trường mầm non là vô cùng quan trọng
và cần thiết Để đảm bảo nội dung, hình thức phong phú, đa dạng, phù hợp vớitừng chủ đề thì yêu cầu người chỉ đạo chuyên môn chung của bậc học, cán bộquản lý các nhà trường, đội ngũ giáo viên phảỉ xác định rõ mục đích, vai trò, nắmvững nguyên tắc, quy trình, nội dung xây dựng môi trường giáo dục trong trườngmầm non Môi trường là yếu tố góp phần tích cực trong các hoạt động nâng caochất lượng chăm sóc giáo dục toàn diện trẻ Trong lớp học không thể thiếu nhữngmảng trang trí, những góc chơi của trẻ, do đó để lớp học thêm lôi cuốn trẻ giáoviên cần tạo nên một môi trường lớp học với những màu sắc sinh động, đồ dùng
đa dạng bắt mắt Môi trường có không gian, cách sắp xếp phù hợp, thuận tiện,gần gũi, quen thuộc với cuộc sống thực hàng ngày của trẻ; phản ánh kinh nghiệm,văn hóa của địa phương; luôn thay đổi để tạo ra sự hấp dẫn mới lạ đối với trẻ [3].Căn cứ vào tài liệu hướng dẫn tổ chức thực hiện chương trình giáo dục mầmnon từ 3-36 tháng tuổi, 3-4 tuổi, 4-5 tuổi, 5- 6 tuổi của nhà xuất bản giáo dục ViệtNam: Tổ chức môi trường giáo dục hoạt động của trẻ trong trường, nhóm, lớp cóvai trò quan trọng đối với sự phát triển về thể chất, ngôn ngữ, trí tuệ, tình cảm –
xã hội, khả năng thẩm mỹ, sáng tạo của trẻ Vì vậy xây dựng, bố trí và tổ chứcmôi trường cho trẻ chơi và hoạt động cần đảm bảo trên nguyên tắc cho trẻ “ Chơi
mà học ” “ Học bằng chơi”[4]
Thực hiện tài liệu bồi dưỡng hè hàng năm, tài liệu bồi dưỡng thường xuyêncán bộ quản lý và giáo viên mầm non năm học 2015-2016, 2016-2017 của BộGiáo dục và đào tạo: Môi trường giáo dục trong trường, nhóm, lớp mầm non cóvai trò quan trọng đối với sự phát triển năm lĩnh vực giáo dục của trẻ, khi xâydựng môi trường phải chú ý một số điểm sau [5]:
- Khi xây dựng và tổ chức cho trẻ hoạt động trong môi trường giáo dục giáoviên phải xác định mục đích của từng loại hoạt động, của mối loại tranh ảnh, đồdùng, đồ chơi…để giúp trẻ tích cực khai thác, tìm tòi nghĩ ra nhiều cách chơi,đáp ứng việc cung cấp và củng cố kiến thức, kỹ năng cho trẻ
- Giáo viên phải lên kế hoạch sử dụng từng loại đồ dùng, đồ chơi vào cácbước mở chủ đề, khám phá chủ đề và kết thúc chủ đề Xác định rõ từng loại đồchơi để đưa vào các hoạt động: Hoạt động học, hoạt động chơi ở các góc, ở ngoàitrời
- Giáo viên phải biết lồng ghép các hoạt động một cách linh hoạt để kíchthích trẻ tích cực tìm ra các chức năng sử dụng các đồ dùng, đồ chơi trong cáchoạt động…
Thực hiện Nghị quyết số 29-NQ/TƯ của Ban chấp hành trung ương khoá XI
về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo và các nghị quyết, chỉ thị củaĐảng, Chính phủ và của Bộ; thực hiện công văn số 2012/SGD&ĐT-GDMN vềviệc hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học 2017-2018, bậc học mầm non, ngày
30 tháng 8 năm 2017,
- Thực hiện có hiệu quả các cuộc vận động, các phong trào thi đua như Chỉthị số 05-CT/TƯ ngày 15/05/2016 của Bộ Chính trị về đẩy mạnh học tập và làm
Trang 4theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh gắn với phong trào thi đua “Dạy tốt, học tốt” đưa nội dung của cuộc vận động “ Mỗi thầy, cô giáo là một tấmgương đạo đức, tự học, tự sáng tạo” và phong tào thi đua “ Xây dựng trường họcthân thiện, học sinh tích cực ” Chính vì thế mà việc chỉ đạo, tổ chức thực hiệnxây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm trong trường mầm non là rấtcần thiết Góp phần nâng cao chất lượng toàn diện trong công tác chăm sóc - nuôidưỡng - giáo dục trẻ.
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm:
2.2.1 Đặc điểm tình hình chung:
Huyện Vĩnh Lộc thuộc vùng trung du nằm ở phía bắc tỉnh Thanh Hóa, cótổng diện tích tự nhiên 157,4 cây số vuông Những năm gần đây, Đảng bộ, chínhquyền và nhân dân huyện không ngừng cố gắng, nỗ lực nâng cao toàn diện chấtlượng giáo dục cá bậc học nói chung, đặc biệt là Bậc học mầm non nói riêng Cụthể:
- Số trẻ và nhóm, lớp các trường mầm non: N m h c 2017-2018.ăm học 2017-2018 ọc 2017-2018
- Cơ sơ vật chất – Trang thiết bị trường học:
Với mục tiêu, phương châm và ý chí quyết tâm của các cấp lãnh đạo lấykhẩu hiệu “ Tất cả đầu tư cho giáo dục ” xây dựng cơ sở vật chất trường, lớpkhang trang sạch, đẹp để tạo điều kiện cho con em học tập tốt Đảng bộ và nhândân trong huyện đã đóng góp nhiều công sức, tiền của để xây dựng, tu sửa trườnglớp Hiện nay một số trường đã có hệ thống phòng học đủ diện tích theo yêu cầuchuẩn ấm về mùa đông, mát về mùa hè, nhiều trường học đã được quy hoạch xâydựng và chuẩn bị xây dựng mới đảm bảo, đáp ứng được yêu cầu tối thiểu choviệc dạy và học, tổ chức các hoạt động khác cho trẻ Phong trào kiên cố hoátrường học đang được phát triển mạnh mẽ và đã mang lại hiệu quả thiết thực sốtrường chuẩn bị đề nghị thẩm định đạt chuẩn quốc gia và trường cận chuẩn ngàycàng được tăng lên
Trường
có bếp một chiều
Tổng số phòng học
Phòng kiên cố
Phòng cấp 4
Phòng làm mới
Bàn ghế quy cách
Trường được đánh giá ngoài
-Trình độ, năng lực của đội ngũ cán bộ quản lý – giáo viên- nhân viên:
Danh Tổng Trình độ Năng lực nghiệp vụ, kỹ năng sư GV GV Đảng
Trang 5mục số
giỏi huyện
giỏi tỉnh viên
ĐH
CĐ TC
Xuất sắc Khá TB Yếu
2.2.2 Thuận lợi, khó khăn:
* Thuận lợi:
Được sự quan tâm chỉ đạo sát sao, giúp đỡ nhiệt tình của các cấp lãnh đạo
từ Sở Giáo dục và Đào Tạo Thanh Hoá đến Huyện Uỷ, UBND – HĐND huyệnVĩnh Lộc, Đảng uỷ, UBND – HĐND các xã, thị trấn, lãnh đạo phòng GD & ĐT.Thực hiện tốt các Nghị quyết, Nghị định, Quyết định, văn bản, Đề án về pháttriển GDMN từ Trung ương đến địa phương, trong năm qua phong trào giáo dụcmầm non huyện Vĩnh Lộc đã đạt được những thành tích đáng kích lệ và đang làmcho ngành học thay đổi vượt bậc cả về số lượng và chất lượng
Nhiều trường có phòng học rộng, có hiên trước, hiên sau, có nhà kho, nhà
vệ sinh đạt tiêu chuấn
Nhiều lớp được đầu tư, trang bị cơ sở vật chất kiên cố, trang thiết bị đầy
đủ theo thông tư 01/VBHN-BGDĐT ngày 23 tháng 3 năm 2015 về việc banhành danh mục đồ dùng, đồ chơi, thiết bị dạy học tối thiểu dùng cho giáo dụcmầm non của Bộ trưởng Bộ Giáo dục Đào tạo đã đảm bảo việc học tập và sinhhoạt của trẻ
84% đội ngũ cán bộ, giáo viên có trình độ đào tạo chuyên môn trên chuẩn,
đa phần là đội ngũ trẻ tuổi, nhanh nhẹn, sáng tạo, nhiệt tình, ham học hỏi, tíchcực tham gia học tập qua các lớp đào tạo, tự học, tự bồi dưỡng để nâng cao trình
độ chuyên môn, năng lực nghiệp vụ và hào hứng tham gia vào các phong trào,hoạt động do ngành phát động, luôn đoàn kết, nhằm xây dựng, phát huy truyềnthống tốt đẹp của ngành học, nên đã thu hút được sự quan tâm, gây được lòng tincho cấp uỷ đảng, chính quyền, nhân dân địa phương đặc biệt là các bậc phụhuynh có con, em trong độ tuổi tín nhiệm phấn khởi đưa con, em đến trường đihọc
Tỷ lệ huy động trẻ nhà trẻ trên toàn huyện đạt 34,8%, đảm bảo tỷ lệ huy
Trang 6động chung trên toàn tỉnh.
Trẻ mẫu giáo huy động đạt 100% ra lớp đúng độ tuổi và học chương trìnhđúng độ tuổi, đa số trẻ nhanh nhẹn, hoạt bát, đi học chuyên cần, có nề nếp
Bản thân tôi trẻ năng động, sáng tạo, ham học hỏi, thông thạo công nghệthông tin, có năng khiếu về thẩm mỹ, được lãnh đạo Phòng GD&ĐT tạo điềukiện cho đi tham quan, học hỏi ở đơn vị bạn
* Khó khăn:
Bên cạnh những thuận lợi trên cũng còn một số bất cập và khó khăn sau:Còn một số trường các điều kiện về cơ sở vật chất, trang thiết bị, môitrường hoạt động giáo dục phục vụ cho việc chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dụctrẻ chưa đáp ứng được yêu cầu và có nơi không đảm bảo an toàn về thân thể chocác cháu
Công tác quản lý chỉ đạo và năng lực nghiệp vụ của một số cán bộ quản lý,giáo viên còn nhiều hạn chế, trình độ chuyên môn không đồng đều; quản lý, giáoviên dạy tuổi cao còn nhiều nên khó tiếp cận và đáp ứng được yêu cầu quản lýcũng như việc thực hiện nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ theo chương trìnhgiáo dục mầm non hiện nay Chưa thực sự đổi mới phương pháp dạy học áp dụngtheo quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm; việc ứng dụng công nghệ thôngtin vào trong các hoạt động còn nhiều hạn chế
Những kinh nghiệm cụ thể, những khuôn mẫu sáng tạo về xây dựng môitrương giáo dục của cán bộ quản lý và giáo viên còn hạn chế
Phụ huynh chưa nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng của việc đưa trẻ
đến trường mầm non đi học và xây dựng môi trương giáo dục cho trẻ hoạt
động còn tư tưởng khoán trắng cho các nhà trường mầm non
Một số cán bộ địa phương chưa nhận thức đúng, sâu sắc về vai trò, ý nghĩa
và tầm quan trọng của bậc học mầm non, nên chưa thật sự quan tâm, phát huy hếtnội lực, khả năng và trách nhiệm của mình để chăm lo cho sự phát triển toàn diệncủa GDMN đúng mức
Các mảng trang trí đã theo chủ đề, đẹp nhưng dán chết trên tường, chủ yếuchú trọng khu vực trong lớp; khu vực hiên trước, hiên sau, phòng vệ sinh chưaquan tâm Tất cả đều bàn tay cô thực hiện chưa có sự tham gia của trẻ
Tuy được đầu tư, trang bị tương đối về đồ dùng trang thiết bị dạy họcnhưng chủ yếu là các đồ dùng, đồ chơi mua sẵn, sản xuất hàng loạt, chất liệu chủyếu bằng nhựa chưa có nguyên liệu thiên nhiên, chưa đáp ứng được nhu cầukhám phá, sáng tạo của trẻ, mà trẻ luôn thích mới, lạ, đẹp, hấp dẫn
2.2.3 Kết quả của thực trạng:
Đầu năm học tôi xây dựng kế hoạch tham mưu với lãnh đạo phòng raQuyết định, thành lập đoàn đi kiểm tra, đánh giá, khảo sát chất lượng việc thựchiện chuyên đề Kết quả số trường, giáo viên và số trẻ được đánh giá, xếp loạitheo các nội dung và tiêu chí đạt được như sau ( kết quả đầu năm học học 2017-2018)
* Đối với nhà trường: 16 trường theo thang điểm 100 điểm
Chất Chất Đầu tư XD khuôn XD các Xếp loại chung
Trang 720 đ
TTbị, đồ dùng, đc.
CSVC-20 đ
viên trong, ngoài nhà trường xanh, sạch, đẹp
20 đ
MQH, môi trường xã hội tốt trong nhà trường
GD
30 đ
Phương pháp tổ chức cho trẻ hoạt động
20đ
Công tác tuyên truyền, sưu tầm vật liệu phế thải…
làm đồ dùng, đồ chơi
10 đ
Nắm vững Yêu cầu, kiến thức,
kỹ năng, năng lực nghiệp vụ
Tiêu chí 3 Trẻ hiểu nội dung, có kiến thức, hình thành
và phát triển kỹ năng chơi
Tiêu chí 4 Trẻ thực hiện đúng quy tắc, cách chơi, luật chơi của từng loại trò chơi, biết phối hợp với bạn trong khi chơi
* Kết luận: Qua khảo sát thực trạng tôi thấy chất lượng của việc xây dựng
môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm mặc dù đã qua 1 năm thực hiện chuyên
đề nhưng các trường mầm non trong huyện nói chung còn rất thấp Tất cả những
hạn chế từ kết quả trên đây ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng giáo dục cũngnhư việc hình thành và phát triển nhân cách toàn diện cho trẻ Vì vậy cần phảiđược khắc phục, qua tình hình nghiên cứu cụ thể về thực trạng, bản thân tôi đãchủ động xây dựng kế hoạch và tìm ra những biện pháp quản lý, chỉ đạo thíchhợp, phù hợp với thực tiễn của các nhà trường, giáo viên, trẻ trong thời gian tới,
để đáp ứng kịp thời với yêu cầu đổi mới của chương trình giáo dục mầm non hiệnnay
2.3 Các giải pháp, biện pháp tổ chức thực hiện:
Trang 82.3.1 Chỉ đạo các trường mầm non xây dựng kế hoạch và thực hiện
“Xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm ” đảm bảo các nội dung của môi trường giáo dục.
Có thể nói việc xây dựng môi trường giáo dục trong trường mầm non làthực sự cần thiết và quan trọng Nó được ví như người giáo viên thứ hai trongcông tác tổ chức, hướng dẫn cho trẻ nhằm thỏa mãn nhu cầu vui chơi và hoạtđộng của trẻ, thông qua đó, nhân cách của trẻ được hình thành và phát triển toàndiện Một môi trường sạch sẽ, an toàn, phù hợp với tâm lý của trẻ có sự bố trí khuvực chơi và học trong lớp và ngoài trời phù hợp, thuận tiện có ý nghĩa to lớnkhông chỉ đối với sự phát triển thể chất của trẻ, mà còn thỏa mãn nhu cầu nhậnthức, mở rộng hiểu biết của trẻ, kích thích trẻ hoạt động tích cực, sáng tạo Môitrường giao tiếp cởi mở, thân thiện giữa cô với trẻ, giữa trẻ với trẻ và giữa trẻ vớimôi trường xung quanh sẽ tạo cơ hội cho trẻ được chia sẻ, giãi bày tâm sự,nguyện vọng, mong ước của trẻ với cô, với bạn bè, nhờ vậy mà cô hiểu trẻ hơn,trẻ hiểu nhau hơn, hoạt động phối hợp nhịp nhàng hơn nên hiệu quả hoạt độngcũng cao hơn, trẻ yêu trường, yêu lớp, yêu cô giáo và bạn bè hơn
Trong các buổi tổ chức chuyên đề “Xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻlàm trung tâm” tôi nhấn mạnh rõ môi trường giáo dục gồm: Môi trường tronglớp, môi trường ngoài lớp và môi trường xã hội Từ đó tôi xây dựng kế hoạch
“Xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm” và chỉ đạo các trườngmầm non lập kế hoạch phải chú trọng đến các nội dung sau:
* Môi trường trong lớp:
Sắp xếp không gian hợp lí: Gần gũi, quen thuộc với cuộc sống thực hàng
ngày của trẻ để đảm bảo về mặt tâm lý cho trẻ khi tới trường lớp; có sự phân chiagiữa các góc rõ rệt, phù hợp; thiết kế các góc chơi phù hợp diện tích lớp, độ tuổi.Đảm bảo cho trẻ di chuyển dễ dàng giữa các góc mà không va chạm vào nhauhoặc vấp ngã hay va chạm vào đồ vật
Trang trí: Vừa tầm mắt trẻ (không quá cao hoặc quá thấp); hình ảnh rõ
ràng, cụ thể, không quá nhiều hình ảnh Quan tâm đến môi trường chữ viết Dùngchữ in thường và chữ viết thường
Góc mở: Có sản phẩm của cô và của trẻ, phong phú về thể loại như vẽ,nặn, xé dán, cắt dán, có sản phẩm của phụ huynh…
Màu sắc: Tranh ảnh, màu sắc hài hòa, sinh động, ngộ nghĩnh, không quárực rỡ, lòe loẹt
Các góc chơi: Trong lớp học không thể thiếu các góc chơi của trẻ nên cần
đảm bảo đủ số lượng góc cho trẻ chơi; tùy theo không gian, diện tích của lớp cóthể bố trí góc chơi trong hoặc ngoài lớp; các góc hoạt động chính được duy trìthường xuyên; bố trí các góc linh hoạt để có thể sắp xếp lại; bố trí sắp xếp nhữnghoạt động tương đồng thì ở gần nhau (hoạt động tĩnh xa hoạt động động); bố trícác góc có thể di chuyển được và đảm bảo an toàn cho trẻ; có đủ đồ chơi vàphương tiện đặc trưng của từng góc
Đồ dùng, đồ chơi trong các góc:
Phong phú về thể loại: Tự làm, mua sẵn, lá cây, hột, hạt, len, vải vụn…đểkhuyến khích trẻ trải nghiệm Nên có đồ dùng đã hoàn thiện và chưa hoàn thiện
để trẻ chơi
Trang 9Đồ dùng, đồ chơi ở các góc phải được sắp xếp gọn gàng, khoa học, dễ lấy,tiện cho trẻ khi sử dụng; mang sắc thái vùng, miền, nguyên vật liệu của địaphương (đưa sản phẩm của địa phương vào); mang tính mở và được bổ sung theogiai đoạn.
Xây dựng các góc mở ở trong và ngoài nhóm, lớp: ở mỗi nhóm, lớp, nhàtrường lên kế hoạch chỉ đạo xây dựng các góc như : Góc phân vai, góc xây dựng,góc khám phá khoa học/ thiên nhiên, góc nghệ thuật, góc, sách…đúng với nộidung theo độ tuổi
Ví dụ: Góc xây dựng phải được sắp xếp hợp lý và hấp dẫn đối với trẻ, có
đầy đủ các vật liệu xây dựng đa dạng, phong phú và thể hiện các chủ đề học tậpkhác nhau, được sắp xếp ở nơi dễ lấy, dễ nhìn thấy và có đủ khoảng không gianthích hợp cho trẻ chơi, được xác định các biểu tượng và đặt ngang tầm mắt củatrẻ Có thể sử dụng tên của góc, biểu tượng của góc để đàm thoại với trẻ vềnhững hoạt động có thể thực hiện được ở góc Có sơ đồ mạng về công việc củatrẻ, để khi trẻ chơi trẻ tự tìm, lấy đúng ký hiệu và phần việc của mình để thựchiện Ngoài ra ở trong góc giáo viên chuẩn bị sẵn một số nguyên, vật liệu rời nhưcác bình, lọ, que, cành cây, hoa, lá nguyên liệu còn nguyên vẹn như các khốihộp, tranh, ảnh… cho trẻ tự làm thành các sản phẩm theo ý tưởng của mình
Ví dụ: Góc tạo hình, âm nhạc được trưng bày những đồ dùng, đồ chơi ,
những hình ảnh, sản phẩm của hoạt động tạo hình, hoạt động âm nhạc đặc biệt lànhững sản phẩm đẹp do trẻ tự làm ra như các bức tranh, sản phẩm nặn, xé dán…
có ghi tên trẻ và ký hiệu riêng của trẻ ở phía góc trên của sản phẩm Có các tranhảnh, họa báo, giấy màu, lá cây khô, bẹ ngô, cói, đay, len sợi, bông…để trẻ tự làm
đồ chơi theo ý tưởng riêng của trẻ, cô và trẻ cùng làm chung một sản phẩm hoànchỉnh…trong những lúc đón và trả trẻ giáo viên giới thiệu cho phụ huynh quansát, nhìn thấy tên, sản phẩm của con mình được nêu gương trên góc, phụ huynhrất phấn khởi, động viên con tiếp tục ngoan hơn, học giỏi hơn Góc nghệ thuật đógiúp phần quan trọng trong việc nâng cao chất lượng chuyên đề xây dựng môitrường giáo dục trong nhà trường, ở góc âm nhạc ngoài trưng bày, sắp xếp cácdụng cụ, đồ dùng âm nhạc gọn gàng, ngăn nắp, còn có các lô tô rời cho trẻ chọnhình ảnh găm lên và gọi đúng tên hình ảnh đó Khi trẻ chơi các trò chơi âm nhạc,biểu diễn văn nghệ trẻ biết chọn đồ dùng, nhạc cụ phù hợp
(Một số hình ảnh các góc, khu vực hoạt động trong nhóm lớp
– Hình ảnh 1,2,3,4,5,6,7,8,9,10 thuộc phụ lục của SKKN này)
* Môi trường ngoài lớp:
Môi trường ngoài lớp học là yếu tố góp phần tích cực trong các hoạt độngnâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục toàn diện trẻ
Quy hoạch và thiết kế cho phù hợp với không gian, diện tích của trườngmình như bố trí diện tích sân tập thể dục cho trẻ toàn trường và khu chơi thể thao(cột bóng rổ, thang leo, sân chơi bóng đá mini ); khu vực chơi với đồ chơi ngoàitrời (cầu trượt, đu quay, đu bay, bập bênh, nhà bóng ); khu vực chơi “giaothông”; khu vực chơi với đất, cát, nước, đá, sỏi ; khu vực trẻ trồng rau, trồng cây
Trang 10và chăm sóc cây cối, con vật nuôi; khu chơi với các nhân vật cổ tích, hay còn gọi
là “vườn cổ tích”; khu “sân khấu ngoài trời”, khu trồng cỏ, trồng hoa, trồng câycảnh, cây ăn quả, cây bóng mát trên sân trường; khu tạo sân cỏ hệ thống đường
đi lối lại trên sân; độ cao của hệ thống tường bao, độ rộng của cổng và biểntrường; khu đặt bảng tuyên truyền… đảm bảo các khu vực hài hòa và an toàn chotrẻ
Cây xanh: Ngoài cây lâu năm cần trồng bổ sung cây xanh hàng năm
Bố trí, sắp xếp môi trường bên ngoài cần đảm bảo độ an toàn cho trẻ:Không trồng loại cây có gai, độc… Bảng biểu ngoài sân, tủ đựng đồ dùng cánhân của trẻ cần được ghim, vít chặt chẽ
(Một số hình ảnh các góc, khu vực hoạt động ngoài nhóm lớp – Hình ảnh 12,13,14,15,16,17,18,19,20,21,22,23,24 thuộc phụ lục của SKKN này)
* Môi trường xã hội:
Đây là môi trường trường trong nhà trường, gia đình và xã hội Cần quantâm đến sự giao tiếp của cô với cô, cô với trẻ, trẻ với trẻ, cô với phụ huynh, trẻvới người lớn; cần xây dựng môi trường giao tiếp chân tình, cởi mở; giáo viênquan tâm đến mọi trẻ, yêu thương tôn trọng trẻ, đối xử công bằng với mọi trẻ;lắng nghe ý kiến của trẻ, tôn trọng trẻ; giáo viên, người lớn cần là tấm gương chotrẻ học tập và làm theo Vì vậy tôi chỉ đạo các trường xây dựng một môi trường
sư phạm thực sự đoàn kết, mỗi cán bộ, giáo viên phải gương mẫu đối với trẻ,thực sự là một tấm gương cho trẻ học tập Đó là từ cách ăn mặc, cử chỉ, lời nói,tác phong đối với trẻ phải nhẹ nhàng, âu yếm, gần gũi , yêu thương trẻ đúng mực.Chỉ đạo để ban giám hiệu nhà trường chủ động phối, kết hợp chặn chẽ với cácđoàn thể trong trường như chi bộ Đảng, Công đoàn, Đoàn thanh niên, hội cha mẹphụ huynh …phát động theo từng đợt, từng chủ đề, chủ điểm…
Ví dụ: Chọn các chủ điểm để phát động phong trào cho phù hợp với ngày
hội của trẻ như “ Nói lời hay, làm việc tốt “ “ Cô bác mẫu mực” “ cô
giáo như mẹ hiền “…
Nhờ những đợt vận động như trên, dần dần những hành vi chưa gươngmẫu của cán bộ, giáo viên, nhân viên đã chấm dứt, như không xưng hô mày taovới nhau, không nói to trong giờ nghỉ của trẻ, không đánh, chửi nhau, không nóitục, nói bậy trước mặt trẻ, không đi xe trong sân trường, không ăn mặc luộmthuộm, hở hang, khi giao tiếp, trao đổi, trò chuyện với phụ huynh, với trẻ, vớimọi người xung quanh đúng phong cách nhà giáo
Đối với các cháu trong giờ học cũng như trong giờ chơi, nhà trường phảichỉ đạo giáo viên tổ chức thực hiện đảm bảo được môi trường giao tiếp thânthiện, hòa đồng, ấm cúng, cởi mở tạo cơ hội, điều kiện cho trẻ được giao tiếp vơinhau Môi trường tác động đến trẻ đó là (Con người với con người, con người vớimôi trường xung quanh), vì vậy khi giáo viên, gặp gỡ, trao đổi với phụ huynhphải thể hiện tình cảm thân thiện, cởi mở và mẫu mực Quan hệ giữa cô và trẻ thểhiện tình thương yêu, tôn trọng, tin tưởng, đối xử công bằng với trẻ Quan hệgiữa trẻ với trẻ thể hiện sự hợp tác, thân thiện, cô giáo đưa các cháu đi dần vào
nề nếp, thói quen, có tinh thần tập thể, đoàn kết, biết thương yêu, nhường nhịn
Trang 11lẫn nhau, trong cách xưng hô giao tiếp phải luôn xưng tôi với bạn, nếu bạn ngãbiết đến giúp đỡ bạn, nâng bạn đứng dạy, rủ bạn cùng chơi…
* Kết quả: 16/16 trường và 243/243 nhóm, lớp có kế hoạch cụ thể cho
việc xây dựng và tạo môi trường vật chất trong và ngoài nhóm lớp; Đa số cáctrường, nhóm, lớp đã biết lựa chọn nội dung, hình thức trang trí, xây dựng môitrường giáo dục vật chất theo hướng mở, sắp xếp đồ dùng, đồ chơi phù hợp vớinội dung của từng chủ đề, với khả năng nhận thức của trẻ và phù hợp với điềukiện thực tiễn của địa phương, xây dựng môi trường xã hội thân thiện, đoàn kết,vui vẻ
2.3.2 Tham mưu Phòng GD&ĐT quan tâm đến công tác xây dựng, bồi dưỡng nâng cao năng lực nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên; chỉ đạo điểm về Cuộc thi “xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm trong trường mầm non” để nâng cao chất lượng
Hoạt động quản lý giáo dục ở các trường học là một hoạt động chuyên biệt.Muốn làm được công tác quản lý, đòi hỏi phải qua tuyển chọn và đào tạo theomột chương trình, nội dung, phương pháp nhất định Hoạt động quản lý là mộthoạt động có tính sáng tạo, nên đòi hỏi người lãnh đạo phải có khả năng tư duy,
có sự nhanh nhạy và quyết đoán cao, chuẩn hoá về trình độ học vấn Ngoài rangười cán bộ quản lý phải có đức hy sinh, có tính say mê công việc, có khả nănggiao tiếp, ứng xử xã hội, có uy tín với đồng nghiệp, với mọi người Vì vậy đốivới tất cả CBQL đương chức chưa được học qua lớp quản lý giáo dục phải tạođiều kiện cho họ đi học, thông qua các lớp đào tạo, bồi dưỡng để nâng cao trình
độ chuyên môn, năng lực nghiệp vụ cho họ Đảm bảo việc đề bạt CBQL theođúng quy trình, đúng tiêu chuẩn, chức danh cụ thể, tạo điều kiện cho CBQL có cơhội đi giao lưu, học hỏi, tham quan các cơ sở trọng điểm, các điển hình tốt vềGDMN trong và ngoài tỉnh
Đội ngũ giáo viên có vai trò đặc biệt quan trọng trong công việc nâng caochất lượng giáo dục toàn diện cho trẻ “Giáo viên là nguyên tố quyết định chấtlượng giáo dục và được xã hội tôn vinh, giáo viên phải có đức, có tài”
Luật giáo dục cũng khẳng định “Nhà giáo giữ vai trò quyết định trong việcđảm bảo chất lượng giáo dục” khai thác tốt đội ngũ chính là chúng ta phát huyđược nội lực toàn ngành
Thực tế cho thấy có cô giỏi mới có cháu giỏi, trường nào có nhiều giáoviên nhiệt tình, tích cực, năng động có trách nhiệm với công việc, có năng lựcchuyên môn thì kết quả trên trẻ thể hiện rõ rệt, trẻ chăm, ngoan, có nề nếp, thóiquen học tập, hoạt động sôi nổi, tự tin, mạnh dạn và có chất lượng cao Muốn xâydựng, bồi dưỡng được đội ngũ đủ đức, đủ tài có kiến thức văn hoá và nghiệp vụ
sư phạm, đáp ứng được với yêu cầu thực tế của chương trình đổi mới hiện nay thìtrước hết phải sàng lọc giáo viên Hàng năm phải chỉ đạo các trường làm tốt côngtác phân loại , đánh giá, giáo viên, thường xuyên thanh - kiểm tra nghiệp vụ quản
lý, giáo viên, có chế độ khen thưởng thoả đáng
Thực hiện chiến lược bồi dưỡng CBQL, giáo viên theo hướng tự học, tựbồi dưỡng và theo học các lớp đào tạo bằng nhiều hình thức tập trung chính quy,