skkn một số biện pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng giáo dục kỹ năng sống cho trẻ trong trường mầm non

Trong nội dung của Đề án “ Xây dựng trường học gắn với thực tiễn và giáo dục kĩ năng sống” của UBND huyện Quảng Xương đã nêu: “Trong giai đoạn hiện nay, thế hệ trẻ thường xuyên chịu tác

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO QUẢNG XƯƠNG

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

1.4 Phương pháp nghiên cứu 2

2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm 22.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 3

2.3 Các biện pháp thực hiện 5

2.3.1 Bồi dưỡng đội ngũ, giúp giáo viên nhận thức sâu sắc về

nhiệm vụ dạy trẻ kỹ năng sống trong năm học

5

2.3.2 Biệp pháp cụ thể hóa nội dung những kỹ năng cơ bản mà

giáo viên cần dạy trẻ

9

2.3.3 Biện pháp xác định nhiệm vụ cơ bản và phân công trách

nhiệm trong việc dạy trẻ kỹ năng sống

11

2.3.4 Xây dựng môi trường giúp giáo viên thực hiện nhiệm vụ dạy

trẻ kỹ năng sống

15

2.3.5 Biện pháp tổ chức các hoạt động tập thể, các chuyến đi dã

ngoại

15

2.3.6 Biện pháp tuyên truyền các bậc cha mẹ cách dạy trẻ kỹ năng

sống trong gia đình

Danh mục các đề tài SKKN đã được Hội đồng SKKN ngành

GD&ĐT huyện, tỉnh xếp loại.

22

1 Mở đầu

1.1 Lí do chọn đề tài

Trẻ em là niềm hạnh phúc của mỗi gia đình, là tương lai của dân tộc Việcbảo vệ và chăm sóc giáo dục trẻ em là trách nhiệm của nhà nước, của xã hội vàcủa mỗi gia đình: Việc giáo dục trẻ ngay từ khi còn nhỏ là vô cùng quan trọngtrong sự nghiệp giáo dục, nhằm hình thành và phát triển nhân cách toàn diện chotrẻ sau này

Như chúng ta đã biết, đất nước ta hiện nay nền kinh tế phát triển đang trênđường hội nhập Quốc tế, chúng ta phải giao lưu với nhiều nền văn hóa khácnhau trên thế giới Hiện nay, thế hệ trẻ thường xuyên chịu tác động đan xen củanhững yếu tố tích cực và tiêu cực, luôn được đặt vào hoàn cảnh phải lựa chọnnhững giá trị, phải đương đầu với những khó khăn, thách thức, những áp lực tiêucực Nếu thiếu kỹ năng sống, các em dễ bị lôi kéo vào các hành vi tiêu cực, bạolực, và lối sống ích kỉ lai căng, thực dụng, dễ bị phát triển lệch lạc về nhâncách[2]

Năm học 2017-2018 là năm học ngành GD&ĐT tiếp tục triển khai thựchiện phong trào: " Xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực" do ngànhGD&ĐT phối hợp với ngành Văn hoá thể thao và du lịch và đoàn TNCS HCMphát động Phong trào đã được triển khai và thực hiện triệt để trong toàn ngànhGiáo dục với 5 nội dung chính Một trong năm nội dung đó là: Rèn luyện kĩnăng sống cho học sinh

Trong nội dung của Đề án “ Xây dựng trường học gắn với thực tiễn và giáo dục kĩ năng sống” của UBND huyện Quảng Xương đã nêu: “Trong giai đoạn

hiện nay, thế hệ trẻ thường xuyên chịu tác động đan xen giữa các yếu tố tích cực

và tiêu cực, luôn được đặt vào hoàn cảnh phải lựa chọn những việc gì nên làm

và không nên làm Do đó, tùy theo từng cấp học, bậc học các em học sinh phảiđược trang bị những kiến thức, hiểu biết xã hội, những kĩ năng cần thiết để bướcvào cuộc sống và trở thành công dân tốt phù hợp với xu thế phát triển của xãhội” [1]

Trước nay chúng ta vẫn nói giáo dục đạo đức cho học sinh và khi nói đến thì

ai cũng biết dó là giáo dục những gì? Cần phải làm thế nào để nêu những tấmgương tốt cho học sinh học tập và neo theo? Nhưng kĩ năng sống là gì? Khôngphải ai cũng chỉ ra ngay được

Nhiều người còn nhầm lẫn giữa kỹ năng và hành động nên trong việc dạy trẻ

có được những hành động theo yêu cầu của người lớn thì cho rằng trẻ đã có kỹnăng, điều đó hoàn toàn chưa đúng Một ví dụ cụ thể cho vấn đề này, khi bạncho trẻ đi chơi, bạn nhắc trẻ con hãy bỏ rác vào thùng rác và trẻ thực hiện theonhững gì bạn nói thì đó là hành động Phần lớn những trẻ ở lứa tuổi mầm nonđều có những hành động đơn giản diễn ra trong cuộc sống hàng ngày như: Chàohỏi, cảm ơn, xin lỗi…nhưng đó nhiều khi vẫn là những hành động làm theo yêucầu của người lớn và để những hành động đó trở thành kỹ năng cho trẻ thì đòihỏi phải có một quá trình Khi hành động đó trở thành kỹ năng chính là lúc trẻ

nhìn thấy rác tự nhặt cho vào thùng rác hoặc trẻ gặp người lớn tự chào hỏi… màkhông cần người lớn phải nhắc nhở nữa[6].

Có khá nhiều định nghĩa rất rõ về kĩ năng sống, nhưng có thể nêu lên mộtcách ngắn gọn: Kĩ năng sống là khả năng tự chủ, khả năng tự đưa ra quyết định,khả năng nói không và khả năng thích nghi, biết chấp nhận, hoá giải được nhữngtác động tiêu cực trong cuộc sống chung quanh[7]

Xuất phát từ những vấn đề nêu trên mà bản thân tôi thấy cần phải nghiêncứu sâu hơn, tìm những giải pháp cụ thể để giúp CBGV trong nhà trường cóđược những nội dung và các giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục hình thành

và rèn kĩ năng sống cho trẻ đạt hiệu quả cao nhất

1 2 Mục đích nghiên cứu

Năm học 2017-2018 tôi tiến hành nghiên cứu và đưa vào áp dụng đề tài:

"Một số biện pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng giáo dục kĩ năng sốngcho trẻ trong trường Mầm non" với mục đích giúp Cán bộ, giáo viên, nhân viêncũng như các bậc phụ huynh học sinh toàn trường xác định rõ hơn những nộidung trọng tâm, phương pháp và cách thức hình thành giáo dục kĩ năng sống chotrẻ mầm non đạt hiệu quả góp phần cùng với giáo dục nhằm hoàn thiện nhâncách và phát triển toàn diện cho trẻ mầm non trong thời đại ngày nay

1.3 Đối tượng nghiên cứu

Tập trung vào một số biện pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng giáo dục kĩnăng sống cho trẻ mầm non

1.4 Phương pháp nghiên cứu

* Phương pháp nghiên cứu lý luận: Nghiên cứu tài liệu, phân tích, tổng hợp lý

luận về việc vận dụng các biện pháp

* Phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Phương pháp quan sát, đàm thoại, thực

nghiệm (thực hành, trải nghiệm) …

* Phương pháp phân tích, tổng hợp lý thuyết: thông qua đọc các tài liệu sách

báo, tạp chí có liên quan đến Giáo dục kĩ năng sống cho trẻ

*Phương pháp quan sát sư phạm:

+ Quan sát trẻ: Thông qua hành động, lời nói, nét mặt cử chỉ, biểu hiệnxúc cảm, tình cảm… của trẻ

+ Quan sát giáo viên: Dự giờ và quan sát cách tổ chức các hoạt động cólồng ghép giáo dục kĩ năng sống cho trẻ

2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm

2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm

Nghiên cứu về sự phát triển trẻ em cho ta khẳng định: Sự phát triển củatrẻ nhỏ bao gồm cả sự tăng trưởng về chiều cao, về cân nặng, những thay đổicủa não và giác quan, vừa bao gồm tất cả những thay đổi do kết quả các trãinghiệm và việc luyện tập: thay đổi về sự vận động và sự thích nghi với môitrường, khả năng tư duy và ngôn ngữ, thay đổi trong hành vi xã hội, trong sự tự

ý thức và sự tự kiềm chế bản thân

Nghiên cứu gần đây về sự phát triển của não trẻ cũng cho thấy rằng khảnăng giao tiếp với mọi người, khả năng biết tự kiểm soát, thể hiện các cảm giác

của mình, biết cách ứng xử phù hợp với các yêu cầu, biết giải quyết các vấn đề

cơ bản một cách tự lập có những ảnh hưởng rất quan trọng đối với kết quả họctập của trẻ tại trường[4]

Tại Đề án “ Xây dựng trường học gắn với thực tiễn và giáo dục kĩ năng sống” của UBND huyện Quảng Xương –tháng 8 năm 2017 thể hiện rất rõ nội

dung dành riêng cho từng cấp học, bậc học trong đó nội dung dành cho bậc họcMầm non bao gồm:

- Giáo dục gắn với kĩ năng tự bảo vệ bản thân

- Giáo dục gắn với rèn kĩ năng giao tiếp

- Giáo dục gắn với rèn kĩ năng tự lập

- Giáo dục gắn với rèn kĩ năng hoạt động nhóm[2]

Thực tế cho thấy có rất nhiều yếu tố ảnh hưởng đến giáo dục kĩ năng sốngcho trẻ trong đó yếu tố giáo viên có ảnh hưởng rất lớn, bản thân trẻ là yếu tố cótính chất quyết định, các yếu tố môi trường, giáo dục…góp phần quan trọngtrong quá trình tổ chức hoạt động giáo dục kĩ năng sống cho trẻ ở trường mầmnon

Có nhiều giáo viên mầm non thường tập trung lo lắng cho những trẻ có nhữngvấn đề về hành vi và khả năng tập trung trong những năm tháng đầu tiên trẻ đếntrường Đơn giản là vì những trẻ này thường không có khả năng chờ đến lượt,không biết chú ý lắng nghe và làm việc theo nhóm, điều này làm cho trẻ khôngthể tập trung lĩnh hội những điều cô giáo dạy Vì vậy, giáo viên phải tốn rấtnhiều thời gian vào đầu năm học để giúp trẻ có được những kỹ năng sống cơ bản

ở trường mầm non[6]

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến

2.2.1.Thuận lợi:

- Từ Bộ Giáo dục cho đến Sở, Phòng GD &ĐT trong những năm gần đây

đã có nhiều văn bản, hướng dẫn liên quan đến việc giáo dục kĩ năng sống cho trẻtrong trường mầm non

- Trường Mầm non xã nhà đạt chuẩn quốc gia mức độ I, tình hình cơ sởvật chất tương đối đồng bộ, đội ngũ CBGV đoàn kết, có trình độ năng lực sưphạm vững vàng, có lòng nhiệt tình, say mê với nghề được cấp trên đánh giá tốtnên thuận lợi trong việc thực hiện nhiệm vụ năm học đặc biệt là đã có kinhnghiệm trong nhiệm vụ giáo dục lễ giáo cho học sinh từ những năm học trước.Học sinh được học chương trình liên tục từ nhà trẻ đến các lớp Mẫu giáo

- Đa số phụ huynh có sự quan tâm, phối hợp với giáo viên chủ nhiệm vànhà trường Mầm non trong việc giáo dục, chăm sóc nuôi dưỡng trẻ

- Việc rèn kĩ năng sống cho trẻ mầm non đã được giáo viên lồng ghép vàocác hoạt động Thông qua các hoạt động trẻ đã biết phân biệt được nơi chơi, đồchơi an toàn và không an toàn, biết phân biệt người lạ, người quen, không nhạnquà hoặc đi theo người lạ Một số trẻ 4-6 tuổi đã biết giúp cô làm một số việc tựphục vụ bản thân và cất đồ dùng cá nhân

2.2 Khó khăn

-Về nhà trường mầm non: tuy cơ sở vật chất tương đối tốt, đồ dùng đồchơi đã có song vẫn còn thiếu các mô hình cho trẻ hoạt động trãi nghiệm Trongnhững năm học trước nội dung giáo dục kĩ năng sống cho trẻ đã có tuy nhiênmới chỉ dừng ở mức độ giáo viên tự giác lồng ghép vào trong chương trình giáodục, trong các hoạt động hàng ngày(nếu có thể), nhà trường chưa có kế hoạch cụthể trong việc chỉ đạo thực hiện các nội dung giáo dục kĩ năng sống cho trẻ

- Về phía giáo viên: Một số giáo viên chưa hiểu rõ tầm quan trọng củaviệc rèn kĩ năng sống cho trẻ, còn hời hợt, chưa chịu khó lồng ghép các hoạtđộng để dạy và rèn kĩ năng sống, chưa linh hoạt trong việc vận dụng, tạo các cơhội cho trẻ thực hành trãi nghiệm Một số giáo viên lớn tuổi có nhiều kinhnghiệm nhưng việc đổi mới phương pháp giảng dạy nhằm khuyến khích sựchuyên cần, tích cực, chủ động, sáng tạo và ý thức vươn lên, rèn luyện khả năng

tự học của học sinh còn gặp nhiều khó khăn; giáo viên trẻ tuổi có năng động,sáng tạo nhưng lại khó trong công tác bồi dưỡng do nhận thức về nghề chưađược sâu sắc

- Về phía các bậc cha mẹ trẻ em luôn nóng vội trong việc dạy con Khi trẻ vềnhà mà chưa biết đọc, viết chữ, hoặc chưa biết làm toán thì lo lắng một cách tháiquá Đồng thời một số phụ huynh lại chiều chuộng, cung phụng con cái quámức không để trẻ tự làm bất cứ công việc nào dù là nhỏ nhất hoàn toàn làm thaytrẻ khiến trẻ không có kĩ năng tự phục vụ hoặc kĩ năng tự phục vụ thấp, một sốtrẻ không thích nghi được với môi trường xung quanh dẫn đến những sai lệchtrong nhận thức lẫn hành động

2.2.3 Khảo sát thực trạng chất lượng trước khi thực hiện

Để việc nghiên cứu đạt hiệu quả, ngay từ đầu năm học tôi đã tiến hành khảosát nhằm đánh giá vốn kĩ năng sống hiện tại của trẻ đến trường và mức độ kiếnthức dạy kĩ năng sống cho trẻ của giáo viên

Bảng1: Kết quả khảo sát học sinh về vốn kĩ năng sống( số HS KS 473 trẻ)

Bảng 2 Kết quả khảo sát đội ngũ về kiến thức dạy kĩ năng sống cho trẻ

Tự tin trong giao tiếp với phụ huynh, đồng

nghiệp và trước nơi đông người

21/30 70%

Qua kết quả khảo sát cho thấy số giáo viên nắm các nội dung, lựa chọn, lồngghép các hoạt động để GD KNS cho trẻ chưa nhiều Sự mạnh dạn tự tin tronggiao tiếp của giáo viên vẫn còn hạn chế

2.3 Biện pháp thực hiện

2.3.1 Bồi dưỡng đội ngũ, giúp giáo viên nhận thức sâu sắc về nhiệm

vụ dạy trẻ kỹ năng sống trong năm học

Xác định giáo dục kĩ năng sống cho trẻ là một quá trình tác động sư phạm

có mục đích, có kế hoạch nhằm hình thành năng lực hành động tích cực, có liênquan tới kiến thức và thái độ, giúp cá nhân trẻ có ý thức về bản thân, giao tiếp,quan hệ xã hội, thực hiện công việc, ứng phó với các yêu cầu hàng ngày

Năm học 2017-2018 nhà trường đã xác định mục tiêu của việc hình thành

và giáo dục kỹ năng sống cho trẻ MN là nhằm giúp trẻ có kĩ năng tự lập, biếtlàm những điều nên làm và không nên làm, giúp trẻ tự tin, chủ động trong hoạtđộng nhóm và biết cách xử lí các tình huống trong cuộc sống

Tổ chức chuyên đề tại trường về việc triển khai kế hoạch thực hiện côngtác chuyên môn năm học trong đó nội dung quan trọng hướng dẫn giáo viên xácđịnh nội dung trọng tâm của việc rèn kĩ năng sống cho trẻ Đó là song song việc

thực hiện cả 4 nội dung giáo dục theo Đề án thì nhà trường lựa chọn Nội dung giáo dục gắn với kĩ năng tự lập và nội dung giáo dục gắn với kĩ năng hoạt

động nhóm là hai nội dung trọng tâm trong việc rèn kĩ năng sống cho trẻ.

Cung cấp tài liệu cho giáo viên: Xây dựng toàn bộ nội dung, các tiêu chí

đánh giá trẻ trong việc thực hiện các nhóm kĩ năng cho từng chủ điểm, từng độ

tuổi Ví dụ: Đối với nội dung giáo dục rèn kĩ năng tự lập Trong chủ điểm Bản

thân trẻ biết tự cất đồ dùng cá nhân vào nơi quy định, biết tự mặc quần áo, đidép, đội mũ, lấy gối khi đi ngủ; Biết rửa tay và dùng khăn khô lau tay; Biết cất

đồ dùng vào nơi quy định; Biết tự xúc cơm ăn, nhặt cơm rơi cho vào đĩa; Biếtcùng cô xắp xếp bàn ăn( giờ ăn), lấy đồ dùng học tập(giờ học)…

Sưu tầm các tài liệu có nội dung về giáo dục kĩ năng sống cho giáo viêntham khảo Bản thân ghi chép các nội dung và phương pháp dạy trẻ kĩ năng sốngpoto cho từng đồng chí CBGV Các nội dung giáo dục kỹ năng sống trongchương trình GDMN không xa lạ mà hết sức đơn giản, gần gũi và thiết thực vớitrẻ Việc xác định được các kĩ năng cơ bản phù hợp với lứa tuổi sẽ giúp giáoviên lựa chọn đúng những nội dung trọng tâm để dạy trẻ

Giáo viên phải hiểu được dạy kĩ năng sống cho trẻ không phải là ép trẻlàm những cái mà người lớn muốn mà là dạy trẻ có ý thức vào những gì trẻ cầnlàm và thực hiện đúng cách

2.3.2 Biệp pháp cụ thể hóa nội dung những kỹ năng cơ bản mà giáo viên cần dạy trẻ:

Từ những nội dung giáo dục mà nhà trường xác định và xây dựng thànhnội dung trọng tâm của năm học thì tôi hướng dẫn giáo viên cách xác định các kĩnăng, nhóm kĩ năng cần thiết cho sự phát triển toàn diện nhân cách trẻ Việc xácđịnh được các kĩ năng cơ bản phù hợp với lứa tuổi sẽ giúp giáo viên lựa chọnđúng những nội dung trọng tâm để dạy trẻ

+ Kĩ năng sống tự tin : Đây là một trong những kỹ năng đầu tiên mà giáo

viên cần chú tâm là phát triển sự tự tin, lòng tự trọng của trẻ Nghĩa là giúp trẻcảm nhận được mình là ai, là trai hay gái, là con thứ mấy trong gia đình Trongmối quan hệ với bạn bè trong lớp với cô giáo và những người khác Kỹ năngsống này giúp trẻ luôn cảm thấy tự tin trong mọi tình huống ở mọi lúc mọi nơi

+ Kĩ năng tự lập: Giáo dục cho trẻ hiểu và biết thực hiện thành thạo một

số kĩ năng phục vụ trong ăn uống, sinh hoạt, học tập… hàng ngày Biết giúpngười lớn làm một số việc đơn giản phù hợp với độ tuổi Biết nói lên nhu cầu,nguyện vọng, sở thích riêng của bản thân Đây là nội dung trọng tâm của nămhọc nên yêu cầu giáo viên phải thực hiện thường xuyên, có chiều sâu và đạt

được hiệu quả thực sự Cụ thể đó là: Giáo viên cần dạy trẻ từ hành động theo

yêu cầu của người lớn(con hãy tìm chỗ ngồi, con hãy cất đồ dùng cá nhân củacon vào đúng nơi quy định; con hãy nhặt rác bỏ vào thùng) cho đến khi đạt được

kĩ năng(Đến lớp trẻ nhà trẻ tự đi vào lớp, tự tìm đúng chỗ ngồi, trẻ tự giác cất

đồ dùng cá nhân vào ngăn tủ của mình, trẻ thấy rác tự nhặt bỏ vào thùng…)

+ Kĩ năng sống hợp tác: Bằng các trò chơi (Trò chơi phân vai và trò chơi

đóng kịch), câu chuyện, bài hát giáo viên giúp trẻ học cách cùng làm việc vớibạn, đây là một công việc không nhỏ đối với trẻ lứa tuổi này Khả năng hợp tácsẽ giúp trẻ biết cảm thông và cùng làm việc với các bạn

+ Kĩ năng nhận và hoàn thành nhiệm vụ: Nhận và làm một việc trong

gia đình, trong lớp học, phù hợp với trẻ như gấp một cái khăn tay, xếp gọn đồchơi sau khi chơi xong, bản thân trẻ phải nỗ lực vượt qua khó khăn để thực hiệncông việc, hoàn thành đến cùng công việc được giao

+ Kĩ năng tuân thủ các quy tắc xã hội như: Quy tắc giao thông( đội mũ

bảo hiểm khi ngồi trên mô tô xe máy, đi bộ bên lề đường bên phải, không chơidưới lòng đường, đi theo tín hiệu đèn giao thông ); Quy tắc nơi công cộng( Đinhẹ, nói khẽ, không làm ồn, không vứt rác bừa bãi )

+ Kĩ năng thích tò mò, ham học hỏi, khả năng thấu hiểu: Đây là một

trong những kỹ năng quan trọng nhất cần có ở trẻ vào giai đoạn này là sự khátkhao được học Giáo viên cần sử dụng nhiều tư liệu và ý tưởng khác nhau đểkhêu gợi tính tò mò tự nhiên của trẻ Nhiều nghiên cứu cho thấy rằng, các câuchuyện hoặc các hoạt động và tư liệu mang tính chất khác lạ thường khêu gợi trínão nhiều hơn là những thứ có thể đoán trước được

+ Kĩ năng giao tiếp: Giáo viên cần dạy trẻ biết thể hiện bản thân và diễn

đạt ý tưởng của mình cho người khác hiểu, trẻ cần cảm nhận được vị trí, kiếnthức của mình trong thế giới xung quanh nó Đây là một kỹ năng cơ bản và khá

quan trọng đối với trẻ Nó có vị trí chính yếu khi so với tất cả các kỹ năng khácnhư đọc, viết, làm toán và nghiên cứu khoa học Nếu trẻ cảm thấy thoải mái khinói về một ý tưởng hay chính kiến nào đó, trẻ sẽ trở nên dễ dàng học và sẽ sẵnsàng tiếp nhận những suy nghĩ mới Đây chính là yếu tố cần thiết để giúp trẻ sẳnsàng học mọi thứ.

+ Kĩ năng ứng xử văn hoá, ý thức sống thân thiện

Cần dạy trẻ biết nói lời "cảm ơn" khi nhận được sự quan tâm từ ngườikhác, biết nói lời " xin lỗi" khi làm việc hay nói lời sai Không lấy( không tranhgiành) đồ của người khác Dạy trẻ biết sự khác nhau của việc " nói thật", " nóidối"

Ngoài ra, ở trường mầm non giáo viên cần dạy trẻ thói quen giữ gìn sứckhoẻ và ý thức tự bảo vệ bản thân, phòng ngừa các tai nạn như đuối nước, điệngiật, không lại gần nơi có người hút thuốc lá Dạy trẻ nghi thức văn hóa trong ănuống qua đó dạy trẻ kỹ năng lao động tự phục vụ, rèn tính tự lập như: Biết tự rửatay sạch sẽ trước khi ăn, ăn uống gọn gàng, không rơi vãi, nhai nhỏ nhẹ khônggây tiếng ồn, biết mời trước khi ăn, cảm ơn sau khi ăn, biết tự dọn, cất đúng chỗbát, chén, thìa … hoặc biết giúp người lớn dọn dẹp

2.3.3 Biện pháp xác định nhiệm vụ cơ bản và phân công trách nhiệm trong việc dạy trẻ kỹ năng sống

* Trách nhiệm của trường mầm non

- BGH phải xây dựng được kế hoạch cụ thể, chi tiết đến từng tiêu chí,từng độ tuổi và theo từng chủ điểm để giáo viên dễ dàng lựa chọn nội dung rèncác kĩ năng sống cho trẻ( Ví dụ cụ thể)

- Ban giám hiệu trao đổi với giáo viên để xác định mục tiêu của trường,kết quả mong đợi phù hợp với tiềm năng phát triển của trẻ và kiểm tra, đánh giákết quả thực hiện của giáo viên về rèn kĩ năng sống cho trẻ

- Tạo điều kiện cho giáo viên tổ chức tốt các họat động nuôi dưỡng, chămsóc giáo dục trẻ theo thời gian biểu của nhà trường đã đưa ra

- Tập huấn cho giáo viên về các kỹ năng làm việc với cha mẹ, tạo cơ hội,

tổ chức nhiều hoạt động nhằm giúp giáo viên tăng cường phối hợp nhất quán vớigia đình để dạy trẻ kỹ năng sống đạt hiệu quả

- Tăng cường cơ sở vật chất tạo điều kiện để GV có điều kiện cho trẻ thựchành trãi nghiệm trong năm học 2017-2018 nhà trường đã thiết kế xây dựng mô

hình Vườn rau của bé; Góc để dụng cụ giáo dục phát triển vận động Cải tạo,

bổ sung cây hoa, cây cảnh vào Vườn cổ tích…Có các kế hoạch hoạt động kèm

theo cụ thể

- Chỉ đạo tổ chức các hoạt động ngoài trời, các hoạt động dạo chơi thamquan, trãi nghiệm qua đó giúp giáo viên có cơ hội quan sát, hướng dẫn trẻ cụ thểcác kĩ năng như phân biệt các nơi nguy hiểm, nơi không an toàn không nên chơi,phải tuân thủ các quy tắc giao thông khi đi ra ngoài khu vực trường…

- Thường xuyên kiểm tra đánh giá việc thực hiện của giáo viên qua từngchủ đề, có sơ kết tổng kết học kì và năm học nhằm động viên khuyến khích kịp

thời giáo viên, học sinh thực hiện tốt đồng thời có kế hoạch tiếp tục chỉ đạo GV,

HS chưa đạt yêu cầu

Ví dụ: Các tiêu chí của nội dung Giáo dục gắn với kĩ năng tự lập:

- Trò chuyện, tạotình huống

Tháng 9 CĐ:" Bé vàgia đình"

2 - Nhận biết phân biệt được người

quen, người lạ và không đi theo người lạ

- Không nhận quà của người lạ khichưa có ý kiến của người lớn

- Quan sát hoạtđộng của trẻ Hàng ngày

3 - Không ăn, uống một số thứ có hại

cho sức khoẻ

- Phối kết hợp vớicha mẹ trẻ

Hàng ngày

Trẻ MG

3-4 tuổi

1 - Dạy trẻ biết cất đồ dùng cá nhân

(quần áo, dày dép, mũ, ) vào đúng nơi quy định

- Quan sát, đàm

thoại

Thực hành

Hàng ngày

2 - Trẻ biết chải hoặc vuốt lại tóc khi

bù rối, chỉnh lại quần áo

- Quan sát, thực

hành

Chủ đề bảnthân

3 Tự mặc và cởi được quần áo:

- Tự mặc được quần áo đúng cách

- QS, trò chuyện

Thực hành

Chủ đề bảnthân

4 Tập đánh răng, lau mặt, đi vệ sinh

đúng nơi qui địnhRèn luyện thao tác rửa tay sạch bằng

xà phòng

- Quan sát, trò

chuyện, đàm thoại,

1 - Dạy trẻ biết cất đồ dùng cá nhân

vào đúng nơi quy định

- QS, trò chuyện,

đàm thoạiThực hành

Hàng ngày

2 - Trẻ biết soi gương chải vuốt lại

tóc, chỉnh quần áo hoặc phủi bụi đất

3 - Tự mặc được quần áo đúng cách

- Cài và mở được hết các cúc

- QS;Thực hành. Chủ đề bản

thân

4 - Biết rửa tay sạch bằng xà phòng

trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh

- Biết cùng cô kê sạp ngủ, bàn ăn

- Giúp cô chia cơm cho các bạn, tự

- Quan sát, trò

chuyện, đàm thoại,

Hàng ngày

Trẻ MG

5-6 tuổi

lau miệng, uống nước sau khi ănxong

5 - Biết giúp cô kê và sắp xếp bàn ghế

- Tìm vở, đồ dùng theo kí hiệu củamình

Thực hành Hàng ngày

* Trách nhiệm của giáo viên Mầm non

- Giáo viên cần tích cực đổi mới phương pháp giảng dạy nhằm khuyếnkhích sự tích cực của trẻ, giáo viên cần phải biết khai thác phát huy năng khiếu,tiềm năng sáng tạo ở mỗi trẻ Vì mỗi đứa trẻ là một nhân vật đặc biệt, phải giáodục trẻ như thế nào để trẻ cảm thấy thoải mái trong mọi tình huống của cuộcsống

- Giáo viên cần thường xuyên tổ chức các họat động giáo dục chăm sócgiáo dục trẻ một cách thích hợp tuân theo một số quan điểm: Giúp trẻ phát triểnđồng đều các lĩnh vực: thể chất, ngôn ngữ, nhận thức, tình cảm- xã hội và thẩm

mỹ Phát huy tính tích cực của trẻ, giúp trẻ hứng thú, chủ động khám phá tim tòi,biết vận dụng vốn kiến thức, kỹ năng vào việc giải quyết các tinh huống khácnhau

- Hướng dẫn cho giáo viên có thể thông qua nhiều hình thức, nhiềuphương pháp dạy kĩ năng sống cho trẻ đó là:

+ Thông qua hoạt động vui chơi: vui chơi là hoạt động tạo cho trẻ nhiều hứng

thú và cũng cho trẻ cơ hội được vận dụng nhiều kiến thức kĩ năng khác nhau vàogiải quyết nhiệm vụ chơi Trẻ được thử nghiệm nhiều vai trò khác nhau qua cácvai chơi, được phát huy trí tưởng tượng, sáng tạo, học hỏi và hợp tác với các bạncùng chơi…

Ví dụ trong trò chơi gia đình trẻ phải điều hoà các mối quan hệ với 2 vai trò

khác nhau: mối quan hệ với bạn cùng chơi (quan hệ thật) và quan hệ với cácnhân vật trong trò chơi (quan hệ giả) Để trò chơi phát triển mỗi trẻ đều phảicùng cố gắng hoàn thành tốt vai trò của mình đồng thời phải biết chia sẻ, hợp tácvới các bạn khác

+ Thông qua sinh hoạt hàng ngày: sinh hoạt hàng ngày của trẻ đa phần là

những hoạt động lặp đi lặp lại vì vậy trẻ được rèn luyện nhiều và thực hiện cáccông việc đó một cách dễ dàng vì đã thành nếp sinh hoạt Ngoài ra, trong sinhhoạt trẻ cũng gặp phải những vấn đề mới nảy sinh – đó chính là cơ hội quý đểhình thành những kĩ năng sống mới

Thông qua xem phim, nghe kể truyện: nội dung các bộ phim, câu chuyện phùhợp sẽ là gợi ý cho trẻ về cách cư xử đúng, cách giải quyết vấn đề hiệu quả

+ Thông qua hoạt động sáng tạo: Với trò chơi đóng vai, trẻ “nhập vai” và giải

quyết tình huống giả định, giúp trẻ tập các kĩ năng sống một cách nhẹ nhàng, thú

vị Ví dụ: đi siêu thị mà bị lạc thì trẻ làm gì?, làm hỏng đồ chơi của bạn trẻ sẽlàm thế nào? Khi bố mẹ vắng nhà có người lạ đến gọi cửa con phải làm gì? Hoặckhi sảy ra sự cố cháy nổ con phải làm gì?…

Như vậy, việc giáo dục kĩ năng sống cho trẻ ngay từ khi còn nhỏ là việc làmcần thiết và có ý nghĩa thiết thực Mỗi trẻ có những yếu tố cá nhân khác nhau và