4 Giải pháp 2: Xây dựng chỉ đạo điểm và tổ chức cho các lớp tham Giải pháp 3: Làm đồ dùng, đồ chơi để giáo dục vận động và tạo Giải pháp 4: Hướng dẫn giáo viên tổ chức tốt các hoạt động
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGA SƠN
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CHUYÊN ĐỀ GIÁO DỤC PHÁT TRIỂN VẬN ĐỘNG CHO TRẺ TẠI TRƯỜNG MẦM NON NGA VĂN
Người thực hiện: Mai Thị Chính Chức vụ: Phó hiệu trưởng
Đơn vị công tác: Trường Mầm non Nga Văn SKKN thuộc lĩnh vực: Quản lý
THANH HÓA, NĂM 2018
Trang 22.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 32.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề 4Giải pháp 1: Xây dựng kế hoạch chỉ đạo thực hiện giáo dục phát
triển vận động một cách khoa học, chặt chẽ, làm tốt công tác bồi
dưỡng chuyên môn nghiệp vụ tới toàn bộ giáo viên
4
Giải pháp 2: Xây dựng chỉ đạo điểm và tổ chức cho các lớp tham
Giải pháp 3: Làm đồ dùng, đồ chơi để giáo dục vận động và tạo
Giải pháp 4: Hướng dẫn giáo viên tổ chức tốt các hoạt động giáo
Giải pháp 5: Chỉ đạo giáo viên giáo dục phát triển vận động thông
qua các hoạt động học khác và ở mọi lúc, mọi nơi 11Giải pháp 6: Làm tốt công tác tuyên truyền, phối hợp với cha mẹ
trẻ và cộng đồng tham gia giáo dục phát triển vận động cho trẻ 132.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo
Trang 31 MỞ ĐẦU 1.1 Lý do chọn đề tài
Sự phát triển của khoa học kỹ thuật [1] với lối sống hiện đại đã khiến thóiquen đi lại, lao động chân tay, luyện tập vận động của con người gần như biếnmất Tình trạng lười vận động đã đặt con người nói chung và trẻ em nói riêngvào trạng thái nguy hiểm tới sức khỏe một cách trầm trọng và đang trở thànhmối đe dọa lớn trong tương lai Nếu như cách đây 30 năm, có khoảng 80% trẻ
em từ 4- 9 tuổi sáng dậy tập thể dục vận động [2], đi bộ tới trường thì hiện naycon số này chỉ còn chưa đầy 20%, rất ít trẻ em chịu tập thể dục, đi bộ tới trường
do bố mẹ đi làm sớm, trẻ được cha mẹ, ông bà, anh chị đưa đi học bằng cácphương tiện
Trẻ lứa tuổi mầm non là thời kỳ quan trọng nhất để thực hiện các hoạt độngphát triển thể chất Giáo dục phát triển vận động là một trong những nhiệm vụcủa giáo dục phát triển thể chất nhằm góp phần phát triển toàn diện cho trẻ.Thông qua giáo dục phát triển vận động với các bài tập vừa sức sẽ giúp cơ thểtrẻ thoải mái, kích thích hoạt động của các hệ cơ quan bên trong như hệ tuầnhoàn, hệ thần kinh, hệ hô hấp, tiêu hóa, tăng cường sức đề kháng cho cơ thể [3].Việc giáo dục phát triển vận động góp phần tích cực vào giáo dục phát triểnnhận thức như tăng cường hiểu biết[4]; làm phong phú thêm biểu tượng về bàitập, các bộ phận trên cơ thể và tác dụng của bài tập đến chúng, yêu cầu luyệntập Với giáo dục phát triển thẩm mỹ, giáo dục phát triển vận động giúp trẻ nhậnthức đúng về cái đẹp trong trang phục luyện tập, các động tác vận động, cómong ước được tạo ra cái đẹp trong luyện tập Bên cạnh đó, giáo dục phát triểnvận động còn giúp trẻ phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội vì vận động sẽ giúp trẻnâng cao nhận thức của bản thân, phẩm chất đạo đức như tinh thần tập thể, lòngmuốn giúp đỡ lẫn nhau, tính thẳng thắn, tính trung thực, đoàn kết [5]…
Nhận thức được vai trò và tầm quan trọng của giáo dục phát triển vận động,nhà trường cũng đã chỉ đạo thực hiện giáo dục vận động đến các nhóm lớp, giáoviên tuy vậy trong quá trình tổ chức của các giáo viên trong nhà trường vẫn chưachủ động sáng tạo, đang còn thụ động, đa số trẻ còn sợ sệt, nhút nhát, chưamạnh dạn, tự tin trong vận động[6]
Vậy làm thế nào để phát huy tính chủ động sáng tạo của đội ngũ giáo viên,giúp giáo viên trong nhà trường thực hiện tốt giáo dục phát triển vận động, manglại những kiến thức, sự mạnh dạn tự tin đến cho trẻ? Là một quản lý được phâncông nhiệm vụ phụ trách chuyên môn, trước vấn đề nêu trên đó tôi đã đi sâu vào
nghiên cứu và áp dụng: “Một số biện pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng chuyên
đề giáo dục phát triển vận động cho trẻ tại trường mầm non Nga Văn”
1.2 Mục đích nghiên cứu
+ Tìm ra một số biện pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng chuyên đề tronggiáo dục phát triển vận động cho trẻ mầm non tại trường mầm non NgaVăn + Hướng dẫn giáo viên cách xây dựng, tổ chức hoạt động, làm đồ dùng đồchơi… phục vụ cho việc phát triển vận động cho trẻ
Trang 4+ Nâng cao chất lượng vận động cho trẻ trại trường mầm non Nga Văn
1.3 Đối tượng nghiên cứu
Tập trung nghiên cứu một số biện pháp chỉ đạo nâng cao chất lượngchuyên đề giáo dục phát triển vận động trong giáo dục phát triển vận động chotrẻ tại trường mầm non Nga Văn
1.4 Phương pháp nghiên cứu
+ Phương pháp nghiên cứu lý luận: Tham khảo các tài liệu liên quan đếnvấn đề phát triển vận động của trẻ
+ Phương pháp điều tra: Theo phiếu điều tra và trao đổi trực tiếp
+ Phương pháp thống kê, phân tích, tổng hợp kết quả điều tra
+ Phương pháp tổng kết kinh nghiệm
2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm
Chúng ta biết rằng vận động là sự chuyển động của cơ thể con người trong
đó có sự tham gia của hệ xương, hệ cơ và sự điều khiển của hệ thần kinh[7] Khitrẻ vận động gân, cơ, khớp cùng phối hợp vận động và phát triển Do đó vậnđộng có ý nghĩa rất to lớn đối với hệ thần kinh và sự phát triển thể lực của trẻ Các nhà nghiên cứu đều cho rằng: Vận động có thể giúp con người loại bỏtrạng thái tâm lý căng thẳng, làm cho con người quên đi âu sầu, phiền não, tâmtrạng vui vẻ lên Trẻ em vốn có đặc điểm hiếu động, thích vận động [8] Vậnđộng cơ thể thích đáng có thể kích thích trung khu tình cảm của trẻ, làm cho trẻvui vẻ, tình cảm hưng phấn, vận động có thể chuyển dịch tâm lý, giảm thiểu việctạo ra các tình cảm không lành mạnh ở trẻ hoặc làm cho tình cảm không lànhmạnh của trẻ được loại bỏ
Để nâng cao chất lượng giáo dục nói chung và chất lượng giáo dục pháttriển vận động cho trẻ nói riêng có hiệu quả, Bộ Giáo dục và đào tạo đã ra banhành kèm theo thông tư 17/2009/TT-BGDĐT ngày 25 tháng 7 năm 2009 của Bộtrưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo [9], giáo dục phát triển vận động là một nộidung thuộc lĩnh vực phát triển thể chất, có vai trò quan trọng và cần thiết trongviệc rèn luyện cho trẻ Bên cạnh đó thực hiện quyết định số 641/QĐTTg ngày
28 tháng 4 năm 2011 của thủ tướng Chính phủ, Vụ giáo dục mầm non xây dựng
chuyên đề[10]: “Nâng cao chất lượng giáo dục phát triển vận động cho trẻ trong trường mầm non” và đã được Sở Giáo Dục và Đào tạo Thanh Hóa, phòng
Giáo Dục và Đào tạo Huyện Nga Sơn tổ chức triển khai thực hiện từ năm 2013đến nay
Để thực hiện nội dung chuyên đề thì chúng ta phải nhận thức được rằng:Đối với trẻ ở độ tuổi mầm non thì trẻ học qua sử dụng tất cả các giác quan, trẻhọc ở mọi lúc mọi nơi, tiếp thu kiến thức qua thực hành trải nghiệm Trẻ học sẽnhớ tốt, nhớ lâu hơn Khi trẻ được giáo dục vận động thường xuyên trẻ sẽ hứngthú và lĩnh hội tốt những nội dung, kiến thức, khắc sâu kiến thức một cách vữngchắc làm tiền đề phát triển nhân cách cho trẻ sau này
Trang 52.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng dụng sáng kiến kinh nghiệm.
* Những thuận lợi:
- Trường mầm non Nga Văn là trường chuẩn quốc gia mức độ I và đangphấn đấu trở thành trường chuẩn quốc gia mức độ II trong năm học 2017 - 2018Trường có đội ngũ cán bộ giáo viên nhiệt tình có nhiều kinh nghiệm trong việc
tổ chức các hoạt động trong ngày của trẻ, trường tổ chức cho trẻ ăn bán trú100% tại trường nên có đầy đủ cơ sở vật chất phục vụ cho quá trình chăm sóc -Giáo dục
- Trường có khuôn viên thoáng mát, sạch sẽ có hệ thống đồ chơi ngoài trờiđảm bảo theo quy định
- Được sự quan tâm của các cấp ủy Đảng – Chính quyền địa phương, cácban ngành đoàn thể xã, hội cha mẹ học sinh rất quan tâm đầu tư cơ sở vật chất,trang thiết bị cho nhà trường
- Đa số cán bộ, giáo viên, nhân viên trong nhà trường đều đạt trình độchuẩn và trên chuẩn
- Tỷ lệ trẻ ra lớp đông, trẻ đến lớp đều ngoan, thông minh, nhanh nhẹn
* Khó khăn:
- Bên cạnh những mặt thuận lợi vẫn còn gặp một số những khó khăn như:
- Đồ dùng trang thiết bị hiện đại phục vụ cho hoạt động, chưa phong phú
- Một số trẻ do bố mẹ đi làm ăn xa, việc chăm sóc trẻ ở gia đình do ông bàđảm nhiệm, do đó việc vận dụng kiến thức nuôi dạy trẻ theo khoa học còn hạnchế trẻ còn e dè thiếu tự tin
- Giáo viên một số giáo viên cao tuổi, chưa nhạy bén trong tiếp cận vấn đềđổi mới phương pháp và ứng dụng công nghệ thông tin còn hạn chế Một bộphận giáo viên trẻ mới ra trường kinh nghiệm tổ chức các hoạt động còn ít, kỹnăng ứng xử còn vụng về
* Kết quả của thực trạng: Từ những thực trạng trên, đầu năm học tôi tiến
hành khảo sát: Khả năng nhận thức, phương pháp giáo dục trẻ của giáo viên, vàkhảo sát chất lượng các nội dung giáo dục vận động trên trẻ
- Khảo sát cán bộ, giáo viên, nhân viên:
Tổng số 20 đồng chí Trong đó: Giáo viên: 12 ; Cán bộ quản lý: 3; Nhân viên: 5
1 Kèm theo bảng 1 khảo sát chất lượng giáo viên đầu năm:
- Khảo sát trên trẻ:
2 Kèm theo bảng 2 Kết quả khảo sát chất lượng giáo viên cuối năm học:
- Bảng khảo sát Trẻ: Tổng số trẻ đến trường đầu năm học: 279 cháu
Trong đó: Mẫu giáo: 223 cháu; nhóm trẻ: 56 cháu
* Đối với mẫu giáo:
Từ những khảo sát trên cho thấy kết quả chung trên giáo viên và trên trẻcòn thấp; Tỷ lệ giáo viên, trẻ đạt tốt, khá: Đạt chưa cao; Tỷ lệ trung bình, Chưađạt: Còn cao
Trang 6Với thực trạng trên để nâng cao chất lượng giáo dục phát triển vận động tôi
đã nghiên cứu tìm tòi sáng tạo và áp dụng các phương pháp mới nhằm nâng caochất lượng giáo dục vận động đến từng giáo viên, học sinh trong toàn trường
2 3 Các giải pháp đã thực hiện để giải quyết vấn đề
Từ việc nhận thức và đánh giá về việc giáo dục phát triển vận động, về vaitrò của người quản lý, giáo viên trong trường cũng như những thuận lợi, khókhăn tôi mạnh dạn đưa ra các giải pháp chỉ đạo thực hiện như sau:
Giải pháp 1: Xây dựng kế hoạch chỉ đạo thực hiện giáo dục phát triển vận động một cách khoa học, chặt chẽ, làm tốt công tác bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên.
a, Xây dựng kế hoạch thực hiện.
Vào đầu năm học, tôi đã xây dựng kế hoạch xuyên suốt cả năm học chonhà trường Để giáo viên xây dựng kế hoạch giáo dục phát triển vận động phùhợp với nhóm lớp mình phụ trách, tôi đã yêu cầu giáo viên các nhóm lớp khảosát tình hình cháu của lớp mình về đồ dùng, khả năng vận động của trẻ để nắmđược những trẻ hiếu động, có thể lực tốt, những trẻ còn yếu kém hay những trẻ
bị khuyết tật Khi xây dựng kế hoạch phải dựa vào đặc điểm của trẻ lớp mình
để đưa ra các vận động cho phù hợp
Ví dụ: Đối với nhà trường, tôi xây dựng kế hoạch như sau:
+ Kế hoạch năm:
Học kỳ I: Chú trọng vào chỉ đạo lớp điểm (1 lớp điểm nhà trẻ: 25- 36 tháng
do cô Mai ThÞ Hêng chủ nhiệm; 1 lớp điểm 5- 6 tuổi do cô Mai Thị Thu chủnhiệm) đi sâu vào từng vấn đề: Xây dựng góc tuyên truyền phụ huynh; Góc vậnđộng, đồ dùng, tổ chức các hoạt động
Học kỳ II: Nhân lớp điểm ra diện rộng tiến tới thực hiện ở 100% các nhómlớp Tổ chức các hội thi như hội khỏe bé mầm non, tổ chức các trò chơi dân gian
và thi đọc đồng dao, ca dao cho trẻ mẫu giáo
+ Kế hoạch tháng: Mỗi tháng đề ra các đợt phát động khác nhau để các lớpthi đua
Với sự chỉ đạo của phòng giáo dục, tôi đã dự kiến thời gian thực hiện cácchủ đề trong năm từ đó giao cho các đồng chí tổ trưởng chuyên môn các khốimẫu giáo, nhà trẻ chủ trì định hướng cho giáo viên trong khối thống nhất lên cácmục tiêu của các chủ đề dựa trên nguyên tắc từ dễ đến khó, từ đơn giản đếnphức tạp Riêng với trẻ 5 tuổi, mục tiêu các chủ đề dựa vào các chỉ số trong bộchuẩn phát triển trẻ em 5 tuổi Sau khi tôi đã kiểm tra và góp ý bổ sung, tôi đã tổchức họp giáo viên để thống nhất và đưa vào thực hiện
b, Bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ tới đội ngũ giáo viên
Để giáo viên nắm được yêu cầu và phương pháp tổ chức các hoạt độngphát triển vận động cho trẻ thì việc bồi dưỡng cho giáo viên là rất cần thiết vàphải thường xuyên liên tục Tôi đã bồi dưỡng cho giáo viên trong nhà trườngbằng nhiều các hình thức khác nhau như:
+ Bồi dưỡng lý thuyết: Trước khi vào đầu năm học, cùng với ban giám hiệunhà trường tôi đã tổ chức cho giáo viên dự lớp học bồi dưỡng chuyên môn do
Trang 7trường tổ chức theo từng độ tuổi Bồi dưỡng cho giáo viên nắm được đặc điểmphát triển và khả năng vận động của trẻ ở các độ tuổi, mục tiêu, nội dung, cáchoạt động, phương pháp và hình thức phát triển vận động, hướng dẫn lồng ghéptích hợp giáo dục phát triển vận động vào các hoạt động khác cho trẻ trongchương trình giáo dục mầm non theo thông tư 28
Đối với độ tuổi nhà trẻ bồi dưỡng cho giáo viên nắm chắc nội dung pháttriển vận động bao gồm có các nội dung: Tập động tác phát triển các nhóm cơ và
hô hấp: Cơ tay, cơ lưng, cơ bụng…Tập các vận động cơ bản và phát triển tố chấtvận động ban đầu: Bò, đi, trườn…Phát triển vận động tinh: Vận động khéo léocủa bàn tay, các ngón tay, phối hợp vận động mắt - Tay và kỹ năng sử dụng các
đồ dùng như vòng, bóng, gậy, nơ, bút, kéo…
Đối với độ tuổi mẫu giáo, đưa ra các nội dung để cho giáo viên nắm rõ hơn
về các hoạt động giáo dục phát triển thể chất cho trẻ như: Giờ thể dục, thể dụcsáng, phút thể dục (Hay thể dục chống mệt mỏi), trò chơi vận động, dạo chơingoài trời, tuần lễ sức khỏe ở trường mầm non, ngày hội thể dục thể thao ởtrường mầm non, các bài tập phát triển vận động cá nhân và các hoạt động nhằmgiáo dục phát triển cử động của bàn tay, ngón tay, phối hợp vận động tay, mắt
và kỹ năng sử dụng các đồ dùng, dụng cụ theo nội dung chuyên đề giáo dục pháttriển vận động cho trẻ mầm non Cách tổ chức các hoạt động phát triển vận động
ở trong lớp, ở ngoài trời…
Ví dụ: Tôi đưa ra để giáo viên nghiên cứu, thảo luận để từ đó giúp cho
giáo viên hiểu rõ hơn về hoạt động dạo chơi ngoài trời như:
+ Vị trí, vai trò của dạo chơi trong giáo dục phát triển vận động: Dạo chơivới mục tiêu phát triển vận động được tổ chức vào buổi sáng khoảng 1 lần/ 1tuần trong khuôn viên nhà trường hoặc 1 lần/ tháng nếu tổ chức ngoài khuônviên nhà trường Thông qua dạo chơi giúp trẻ nghỉ ngơi tích cực, củng cố kỹnăng vận động, phát triển các tố chất vận động trong những điều kiện tự nhiên.Ngoài ra, giáo dục ở trẻ ý thức chấp hành tổ chức tập thể, tính kỷ luật, sự tựtin…
+ Lựa chọn nội dung giáo dục vận động: Đi bộ thể dục; Rèn luyện các kỹnăng vận động theo hình thức cá nhân, nhóm nhỏ trong điều kiện tự nhiên; Chơicác trò chơi vận động; Vận động tự do
+ Cấu trúc và phương pháp hướng dẫn dạo chơi:
- Chuẩn bị: Cô giáo đề ra nhiệm vụ cần thực hiện, lựa chọn những phươngpháp sẽ sử dụng khi cho trẻ luyện tập các bài tập vận động đã định (Bài tập thểdục, trò chơi vận động… quen thuộc đối với trẻ) Chuẩn bị địa điểm, nhữngdụng cụ luyện tập mang theo
- Thực hiện dạo chơi: Cô cho trẻ xếp thành hàng dài theo cô cùng đi bộ đếnđịa điểm dạo chơi Tại địa điểm chơi, cô tổ chức cho các nhóm trẻ rèn luyện cácvận động đã học trong điều kiện tự nhiên hay các trò chơi với bóng, gậy, vòng Cuối buổi dạo chơi, cô giáo cho trẻ chơi vận động nhẹ nhàng (Như liệupháp trò chơi hồi sức khỏe cho trẻ) Hết thời gian chơi, cô nhận xét về ý thức kỷ
Trang 8luật, mức độ tham gia luyện tập, tuyên dương trẻ Sau đó trẻ xếp hàng đi bộcùng cô về lớp
Hay như chỉ cho giáo viên nắm rõ hơn về các hoạt động giáo dục phát triểnvận động có thể tổ chức ở ngoài trời:
+ Thể dục sáng; Khi hoạt động chung
+ Trò chơi vận động: Nhóm lớn, nhóm nhỏ, cá nhân/ bài tập có đồ dùng thiết bị
-+ Vận động tự do/trò chơi mới, trò chơi dân gian;
+Thể dục sau ngủ trưa; Phút thể dục
+ Ngày hội thể dục thể thao
Trong các buổi sinh hoạt chuyên môn, tôi đã tổ chức cho giáo viên ôn lạicác nội dung giáo dục vận động, trò chơi vận động, các trò chơi dân gian,phương pháp thực hiện hoạt động phát triển vận động của các độ tuổi bằng cáchcho giáo viên nói lại lần lượt các bước thực hiện hoạt động vận động, trò chơiđồng thời nói cách hướng dẫn vận động, trò chơi đó
Ví dụ: Trò chơi vận động: “Đuổi bắt bóng”- Nhóm trẻ 25 - 36 tháng
Sau đó yêu cầu giáo viên nhắc lại mục đích, chuẩn bị và cách chơi như: + Mục đích: Rèn luyện vận động đi và chạy
Rèn phản xạ nhanh nhẹn khéo léo cho trẻ
+ Chuẩn bị: Sân chơi rộng rãi, bóng thể dục
+ Cách chơi: Giáo viên chia trẻ thành các nhóm, mỗi nhóm từ 6 - 8 trẻ và tổchức cho trẻ chơi theo nhóm Giáo viên vừa gọi tên các trẻ vừa đẩy bóng lăn đitheo các hướng khác nhau, trẻ chạy theo và nhặt bóng mang về cho cô Giáo viêntiếp tục đẩy bóng đi theo một hướng khác để trẻ chạy theo bóng lần thứ hai Sau
đó cho nhóm thứ nhất tạm nghỉ, giáo viên tiếp tục trò chơi với nhóm tiếp theo
Ví dụ: Vận động: “Đi nhắm mắt”- Độ tuổi: Mẫu giáo
TTCB: Trẻ đi dưới sàn nhà Đứng quan sát nơi mình sẽ đi khoảng 1 phút,sau đó nhắm lại, bước đi 5 - 6 bước rồi mở mắt ra, bước tiếp 2 - 3 bước rồidừng lại Người phải giữ được thăng bằng khi đi
+ Bồi dưỡng qua thực hành: Sau mỗi lần bồi dưỡng lý thuyết cho giáo viên,
để giáo viên hiểu rõ hơn về thực hành vận động, tôi tổ chức xây dựng các hoạtđộng mẫu cho từng độ tuổi
Ví dụ: Mẫu giáo 5 tuổi xây dựng hoạt động: Ném xa bằng một tay - Chạy
nhanh 15 m”; Mẫu giáo 4 tuổi xây dựng hoạt động tuần lễ sức khỏe; Mẫu giáo 3tuổi xây dựng hoạt động dạo chơi ngoài trời Nhóm trẻ xây dựng hoạt động phútthể dục tổ chức tập qua hình thức tổ chức trò chơi: “Những chú vịt con xinh xắn:Vịt mẹ tìm con cạp cạp cạp, Vịt con tìm mẹ cáp cáp cáp…
Trong quá trình dự giờ giáo viên tôi đã chọn và bồi dưỡng thêm cho giáoviên những kỹ năng cơ bản, cách hướng dẫn theo khả năng của trẻ tại lớp đó.Những hoạt động giáo viên còn lúng túng như phút thể dục, tuần lễ sức khỏe,ngày hội thể dục thể thao tôi góp ý kỹ hơn để cho giáo viên nắm vững
Với việc thực hiện giải pháp trên tôi thấy 100% giáo viên đã nắm vững đượccách xây dựng kế hoạch, kiến thức về giáo dục vận động được nâng lên cao
Trang 9Phụ lục 1: (Hình ảnh 1 kèm theo phụ lục hình ảnh: Bồi dưỡng chuyên
môn tại văn phòng nhà trường.
Giải pháp 2: Xây dựng chỉ đạo điểm và tổ chức cho các lớp tham quan học tập
Việc xây dựng chỉ đạo lớp điểm là nơi để giáo viên nhìn nhận đúng nănglực chuyên môn của mình, phấn đấu học tập vươn lên để vững vàng hơn trongtay nghề do vậy tôi đã lựa chọn lớp điểm chỉ đạo là nhóm trẻ 25 - 36 tháng vàlớp mẫu giáo lớn 5 - 6 tuổi, nhóm lớp đảm bảo tốt các điều kiện về cơ sở vậtchất, trang thiết bị đồ dùng đồ chơi, giáo viên chủ nhiệm vững vàng về chuyênmôn nghiệp vụ, có khả năng thiết kế các hoạt động mẫu hay, sinh động, hìnhthức phong phú để cho giáo viên trong trường học tập
Cùng với việc xây dựng kế hoạch nội dung giáo dục, tôi quan tâm tới việcbồi dưỡng thực tế ở các lớp điểm, khi chọn lớp điểm, tôi chọn các cháu phảicùng đồng đều một độ tuổi, giáo viên nhiệt tình, năng động hơn, tác phong mẫumực Sau khi chọn điểm, tôi đã cùng với giáo viên lớp điểm xây dựng kế hoạch
và lựa chọn những nội dung cho cả năm, xây dựng môi trường trong lớp (Tạogóc vận động); Xây dựng góc tuyên tuyền, các đồ dùng đồ chơi phục vụ chogiáo dục vận động
Ví dụ: Xây dựng, phân phối nội dung giáo dục phát triển vận động cho cả
năm học Đối tượng: 25- 36 tháng tuổi
Tuần Nội dung giáo dục phát triển vận động
Bài tập chung: Tập động tác phát triển các nhóm cơ và hô hấp: Thực hiện hằngngày vào hoạt động thể dục sáng, phút thể dục, trước các hoạt động giáo dục
phát triển vận động
Bài tập phát triển vận động riêng từng tuần
1 Đi trong đường ngoằn ngoèo
2 Đi trong đường ngoằn ngoèo có mang vật trên tay
3 Nhảy bật tại chỗ
4 Trườn đến đích
5 Chạy theo hướng đã định( 10 - 12m)
6 Đi kiễng chân
7 Lăn bóng bằng 2 tay vào đích xa( 1m - 1m20)
8 Đi có mang vật trên đầu
9 Đi kiễng chân, tay giữ vật trên đầu
10 Nhảy bật tại chỗ, trườn đến đích
11 Chạy theo hướng đã định và đổi hướng
12 Nhảy xa bằng 2 chân
13 Đi trong đường hẹp mang bóng trên tay và ném bóng qua dây bằng 2tay (Dây cao ngang ngực trẻ)
14 Bò trong đường hẹp 35 - 40cm
15 Bò trong đường hẹp 35 - 40cm có mang vật trên lưng
16 Ném bóng vào đích nằm ngang xa 0,7 - 1m, đường kính 50cm
Trang 1017 Đi theo nhịp
18 Đi theo hiệu lệnh
19 Bò chui qua cổng, trườn về đích
20 Chạy theo hiệu lệnh
21 Nhảy xa bằng 2 chân, ném bóng trúng đích nằm ngang
22 Trườn dưới vật cao 30 - 35cm
23 Tung bóng bằng 2 tay từ phía dưới, tung cao khoảng 30 - 35cm
24 Trườn chui qua cổng, tung bóng lên cao bằng 2 tay
25 Đi, chạy theo hiệu lệnh
26 Bò cao bằng bàn tay và bàn chân
27 Đi đều bước
28 Trèo lên, xuống bậc cao 25cm
29 Đi đều bước, trèo lên, xuống bậc
30 Bò cao theo đường zích zắc
31 Nhảy bật tại chỗ, lăn bóng vào đích
32 Chạy theo hướng đã định, bò chui qua cổng
33 Nhảy xa, đi trong đường hẹp, đầu đội túi cát
34 Đi, chạy theo hiệu lệnh, lăn bóng cho bạn
35 Trèo lên - Xuống bục, ném bóng vào đích nằm ngang
Trên cơ sở giáo viên được dự hoạt động mẫu của các lớp điểm, tôi tổ chứccho giáo viên đi thăm quan các trường điểm được phòng giáo dục và đào tạohuyện Nga Sơn chọn làm trường điểm như: Trường mầm non Thị Trấn, trườngmầm non Nga Lĩnh và trường mầm non Nga Liên để giáo viên tự học hỏi nhữngkinh nghiệm từ trường bạn như phương pháp của hoạt động, hình thức lên lớp,cách lấy, cất đồ dùng, dụng cụ, cách làm đồ dùng tự tạo trong hoạt động vậnđộng cho trẻ
Qua việc thực hiện chọn lớp điểm và dự các lớp điểm, trường điểm, tôithấy ở mỗi giáo viên có sự thi đua, học tập, chia sẻ kinh nghiệm cho nhau vì vậy
mà tính sáng tạo trong các hoạt động của giáo viên, sự nhanh nhẹn, mạnh dạn, tựtin của các cháu tăng hơn trước rất nhiều
Giải pháp 3: Làm đồ dùng, đồ chơi để giáo dục vận động và tạo môi trường vận động cho trẻ hoạt động tốt
a, Làm đồ dùng đồ chơi:
Giáo dục phát triển vận động cho trẻ không thể đạt hiệu quả cao nếu không
có đồ dùng học tập Việc sử dụng đồ dùng, đồ chơi trong hoạt động giáo dục vậnđộng rất quan trọng, trẻ được dạy cách cầm, cách sử dụng các đồ dùng, đồ chơi.Khi lựa chọn những đồ dùng, đồ chơi dạy vận động tôi hướng dẫn giáoviên cân nhắc những điểm sau: Đồ dùng có màu sắc đẹp, hấp dẫn đồi với trẻ, dễphục hồi hoặc sửa chữa, dễ kiếm (hột, hạt….), dễ bảo quản hay cất giữ, an toàn(Không độc hại, không có cạnh sắc, không nhọn ), rẻ tiền (tận dụng nguyên vậtliệu phế thải, đồ dùng mua và của địa phương)
Trang 11Đối với trẻ mầm non, dồ dùng đồ chơi có tác dụng rất lớn đối với trẻ đặcbiệt là đồ dùng, đồ chơi, phát triển vận động Cùng với việc thực hiện cácchuyên đề, năm học 2017 - 2018 nhà trường vẫn đi sâu vào thực hiện chuyên đềphát triển vận động Nhà trường đã mua bổ sung thêm đồ dùng vận động nhưbóng, vòng, gậy, thú nhún, cổng chui…theo danh mục đồ dùng - Đồ chơi - Thiết
bị dạy học tối thiểu của Bộ giáo dục và đào tạo quy định Bên cạnh những đồdùng đồ chơi mua, tôi còn chỉ đạo giáo viên làm các đồ dùng phát triển vậnđộng từ những nguyên vật liệu phế thải, sẵn có tại địa phương
Ví dụ: Làm ống chui, bập bênh bằng lốp xe ô tô, xe máy, gỗ; Cổng chui
bằng vỏ chai C2, ống sữa; Đường zích zắc bằng đũa ăn một lần; Quả tạ bằngbóng nhựa và ống nước…
Cách làm: Dùng các lốp xe máy đã bỏ đi sơn lại màu cho đẹp sau đó khoan
lỗ rồi nối từng cái lốp với nhau tạo ra một đoạn ống dài 1,6m Dùng đoạn ốngdẫn nước bằng nhựa để trẻ cầm vừa tay, dùng 2 quả bóng nhựa xâu vào hai đầucủa ống tạo thành quả tạ cho trẻ cầm, dùng đũa ăn một lần dính trên bìa cát tông
và tạo thành đường zích zắc, 2 bên đường trang trí cỏ hoa cho đẹp…
Kèm theo Phụ lục 2, phụ lục 3: (Hình ảnh 2, hình 3 : Làm đồ dùng, đồ
chơi từ nguyên vật liệu của địa phương)
b, Xây dựng môi trường phát triển vận động.
+ Môi trường trong lớp: Tôi hướng dẫn giáo viên trong các nhóm lớp xâydựng góc vận động, sắp xếp thiết bị, đồ chơi cho trẻ lớp mình phải chú ý đến cáchoạt động phát triển thể lực của trẻ theo hướng mở, được bố trí phù hợp, linhhoạt, tạo điều kiện dễ dàng cho trẻ lựa chọn và sử dụng đồ vật, đồ chơi, tham giavào các góc chơi, đồng thời thuận tiện cho sự quan sát của giáo viên
+ Với môi trường ngoài lớp, diện tích sân vườn được thiết kế phù hợp, đảmbảo vệ sinh sạch sẽ, an toàn, khuôn viên xanh, thoáng đãng, tạo điều kiện sân bãitốt để trẻ chơi, luyện tập phát triển vận động Ở khu vui chơi với thiết bị đồ chơiliên hoàn, tôi cùng một số đồng chí giáo viên viết mũi tên, ký hiệu chỉ dẫn gợi ýgiúp trẻ biết nên chơi liên hoàn thiết bị nào trước, thiết bị nào sau…
Để giúp trẻ tham gia vận động tốt ở ngoài trời, tôi và các đồng chí trongban giám hiệu cùng giáo viên đã tạo được một khu vận động ở ngoài trời Tạikhu vận động này, chúng tôi đã tạo ra các thiết bị vận động để lôi cuốn, thu húttrẻ tham gia với những thiết bị tự tạo mới lạ
Kèm theo Phụ lục 4: (Hình ảnh 4: Khu vận động ngoài trời của trường.
Tận dụng những màng tường trống ngoài hiên, tôi hướng dẫn cho các giáo
viên vẽ với những hình ảnh “Bé cùng vận động” Ảnh là các trò chơi dân gian,
chơi với bóng, chơi kéo co, chơi với đồ dùng thể dục… với những hình ảnh ngộnghĩnh giáo viên cho trẻ ngắm những hình ảnh để cho trẻ nhìn thấy và nói vềcác trò chơi theo hiểu biết của mình, gây hứng thú, lòng yêu thích vận động củatrẻ
Phụ lục 5, phụ lục 6: (Hình ảnh 5, 6: “Bé vui vận động” mảng tường
ngoài ở các nhóm lớp.
Trang 12Việc tạo môi trường và làm đồ dùng cho trẻ cũng là một trong những cách
để động viên, khích lệ trẻ tham gia vận động Môi trường cho trẻ tập luyệnnhững kỹ năng vận động phải an toàn Tạo cho trẻ cảm giác an toàn, giúp trẻmạnh dạn, tự tin thể hiện mình thông qua vận động và phối hợp giác quan Songsong với việc tạo môi trường và làm các đồ dùng đồ chơi, tôi chỉ đạo các lớp tạo
ra một góc vận động trong lớp của mình, cho trẻ tạo ra những bức tranh vềnhững trò chơi vận động, những vận động cơ bản, giáo viên kết hợp với nhữnghình ảnh trẻ đã vẽ ghi lại tên trò chơi, vận động, cách chơi và cách vận động đểphụ huynh cũng được biết và chơi cùng với trẻ tại gia đình nhà mình
Kết quả các lớp có đủ đồ dùng để thực hiện tất cả các bài tập cũng như cáctrò chơi, các lớp đều có góc vận động, trong góc có nhiều loại đồ dùng đồ chơi, tất cả các loại đồ chơi đều thu hút sự chú ý và tham gia của trẻ
Giải pháp 4: Hướng dẫn giáo viên tổ chức tốt các hoạt động giáo dục vận động cho trẻ
Khi tổ chức các hoạt động phát triển vận động cần có thời gian để trẻ luyệntập và kiên trì theo đuổi một hoạt động nào đó mà trẻ muốn trải nghiệm thànhcông Trẻ ở giai đoạn này rất hiếu động nhưng chúng ta không thể coi rằng trẻ
đã phát triển tất cả các kỹ năng vận động một cách tự nhiên Trong quá trìnhhướng dẫn cho trẻ, không nhất thiết một nội dung nào giáo viên cũng phải thựchiện đầy đủ các bước như tập mẫu; Cho 1-2 trẻ lên tập thử, lần lần từng cá nhân,từng nhóm, từng tổ thực hiện mà căn cứ vào khả năng của trẻ giáo viên có thểthực hiện các bước để tổ chức thực hiện cho phù hợp, tạo điều kiện cho trẻ thamgia vận động một cách tự nhiên, thoải mái Tránh để trẻ phải đứng chờ đợi theothứ tự rồi mới đến lượt tham gia vận động Những trò chơi, vận động trẻ đã hiểuluật chơi, cách vận động Sau khi gọi tên giáo viên chỉ cần giải thích sơ lược vànhắc lại những điều cơ bản của trò chơi, vận động, có thể yêu cầu cao hơn so vớitrước để trẻ thực hiện Đối với trẻ còn nhút nhát, rụt rè giáo viên cần chia nhỏnhiệm vụ và thực hiện cùng với trẻ, giúp trẻ hứng thú mạnh dạn, tự tin Vớinhững hoạt động khó, giáo viên có thể hạ thấp mức độ để trẻ được tận hưởngcảm giác thành công và hứng thú đến với những hoạt động khác
Để giúp trẻ được tham gia tập thể ở các hoạt động trong ngày, tôi đã chỉđạo các lớp đưa nội dung tổ chức các hoạt động giao lưu giữa các lớp trong khốivào các ngày không có hoạt động vận động để tránh sự quá sức đối với trẻ Cáctrò chơi trong hoạt động giao lưu được xen kẽ hoạt động động và hoạt động tĩnh.Các hoạt động tĩnh thường phát triển nhiều các cơ nhỏ như truyền bóng, lăn
bóng và di chuyển theo bóng…, trò chơi dân gian: “Cắp cua bỏ giỏ”; “Mèo đuổi chuột”; “ Ném vòng cổ chai”; “Đua ngựa” Với các hoạt động phát triển cơ lớn
như nhảy cao, nhảy xa, nhảy lò cò, …
Bên cạnh việc tổ chức giao lưu, tôi đã chỉ đạo giáo viên không chỉ tổ chứccho trẻ được vận động ở ngoài sân mà còn được thực hiện ở hoạt động góc Quahoạt động góc trẻ được thực hiện và phối hợp các cử động của bàn tay, ngón tay,phối hợp tay - Mắt với các bài tập
Trang 13Ví dụ: Ở góc nghệ thuật: Trẻ được dùng bàn tay, ngón tay để múa, các
ngón tay uốn dẻo làm cho đôi bàn tay linh hoạt hơn Hay như trẻ dùng bàn tay,ngón tay để vẽ, dùng đất nặn nhào, bóp, lăn dọc, xoay tròn, ấn dẹt…cũng làmcho đôi bàn tay của trẻ khéo léo, linh hoạt hơn Trẻ được dùng bàn tay, ngón tay
để vẽ, các ngón tay kết hợp với nhau cầm bút chì, sáp màu vạch ra những đườngnét theo trí tưởng tượng của mình
Giải pháp 5: Chỉ đạo giáo viên giáo dục phát triển vận động thông qua các hoạt động học khác và ở mọi lúc, mọi nơi
*Giáo dục phát triển vận động thông qua các hoạt động học có chủ định
Trong mọi hoạt động học có chủ định đều có thể tích hợp hoạt động giáodục phát triển vận động Có thể là những vận động, trò chơi trẻ đã biết hoặc vậnđộng, trò chơi trẻ chưa biết Việc lồng ghép các hoạt động vận động nhằm củng
cố bài học và thay đổi tư thế, hình thức trong hoạt động rất cần thiết, chính vìvậy tôi đã chỉ đạo giáo viên đưa các nội dung vận động vào các hoạt động học
có chủ định
Ví dụ: Với hoạt động làm quen chữ viết: Làm quen nhóm chữ b,d, đ Khi
đến phần ôn luyện chữ cái, tôi hướng dẫn giáo viên tích hợp vận động bằng cáchcho trẻ bật chụm tách theo sơ đồ Ở trong ô chụm giáo viên viết các chữ cái b, d,
đ Yêu cầu trẻ khi bật chụm vào thì phải phát âm to chữ cái của có ở trong ô
Sơ đồ như sau:
Với hoạt động làm quen văn học: Sau khi nghe cô kể xong chuyện Câykhế, giáo viên tổ chức cho trẻ bật qua suối để đi hái những quả khế
Việc tích hợp vận động vào các hoạt động học có chủ định đã giúp trẻ đượctiếp cận và ôn luyện các vận động nhiều hơn, trẻ sẽ không lãng quên các vậnđộng mà từ đó trẻ sẽ nhớ tốt hơn
* Giáo dục phát triển vận động thông qua ngày hội, ngày lễ
Qua các buổi sinh hoạt ngày hội, ngày lễ cũng cần giáo dục phát triển vậnđộng cho trẻ để giúp trẻ củng cố kiến thức đã học, học dưới hình thức biểu diễnvăn nghệ Các ngày lễ như ngày hội bé đến trường, ngày nhà giáo Việt Nam….Với những ngày này, tôi bàn với ban giám hiệu ngoài việc tập theo kịch bản tôi
Trang 14khuyến khích thêm giáo viên cho thêm một vài tiết mục có nội dung vận độngnhư đồng diễn thể dục, tập aropic, nhảy dancing, chơi trò chơi dân gian Cứ vài
ba tháng tôi hướng dẫn các giáo viên tổ chức hội thi: “Ngày hội thể dục thể thao” hay “Hội thi trò chơi dân gian và ca dao, đồng dao” ở cấp độ lớp, cấp độ
trường Trong ngày hội, tôi hướng dẫn giáo viên lựa chọn nội dung để tổ chứcsao cho phù hợp với trẻ ở từng độ tuổi
Ví dụ: Độ tuổi: 4- 5 tuổi: Nội dung vận động trong ngày hội gồm vận động:
Đi qua cầu khỉ, lăn bóng bằng 2 tay đi qua hộp zích zắc, ném bóng vào rổ Tròchơi dân gian như ném vòng cổ chai, ném còn…
Độ tuổi 5 - 6 tuổi: Vận động cơ bản: Đi trên cầu thăng bằng, ném trúng đíchthẳng đứng, múc nước và xách nước bước qua vật cản Trò chơi dân gian: Cướp cờ
Kèm theo Phụ lục 7 (Hình ảnh 7: Cô, trẻ, phụ huynh trong ngày hội thể dục thể thao
Cuối buổi thi có nhận xét và có quà cho các cháu đạt giải và giáo viên cómời đông đảo các bậc phụ huynh của trẻ tham gia Tôi nhận thấy phụ huynh rấtphấn khởi về những kết quả của con mình, nó có tác dụng rất lớn đến việc đưatrẻ tới trường mầm non Từ những việc đó để phụ huynh có hướng bồi dưỡng,kèm cặp cho trẻ Trong hội thi trẻ rất hào hứng, mạnh dạn, tự tin tham gia vàovận động, các trò chơi dân gian
Trong các ngày hội, ngày lễ tôi chỉ đạo giáo viên nên dành nhiều thời giancho các cháu tham gia thi các vận động cơ bản, các trò chơi dân gian Trongcuộc thi, trẻ sẽ phải nhớ tên vận động, tên trò chơi, cách vận động, cách chơi,luật chơi Trong hội thi, trẻ có sự thi đua lẫn nhau như vậy những trẻ còn yếu sẽ
cố gắng hơn, những trẻ khá sẽ càng phát huy năng lực của mình…Và chất lượnggiáo dục vận động của trẻ từ đó cũng được nâng cao
* Giáo dục phát triển vận động ở mọi lúc, mọi nơi
Trong khi đón trẻ, ngoài việc nhắc trẻ chào ông, bà, bố, mẹ….giữ vệ sinhtôi hướng dẫn các giáo viên nên trò chuyện với trẻ theo chủ đề của chương trìnhhọc Thông qua việc đón và trả trẻ, giáo viên cho trẻ xem một số tranh ảnh đẹp
có hình ảnh các bạn đang vận động sau đó hỏi trẻ tên các trò chơi, các vận động,cách chơi….để giúp trẻ nhớ được tên vận động đó thông qua tranh ảnh
Ví dụ: Cho trẻ xem tranh ảnh các bạn đang chơi trò chơi:” Mèo đuổichuột” Cô hỏi trẻ các bạn đang chơi trò chơi gì? (Mèo đuổi chuột) Vì sao conbiết đây là trò chơi mèo đuổi chuột? (Vì con thấy các bạn đứng thành vòng rộng,giơ tay lên cao và có một bạn đang đuổi bắt một bạn), Con có nhớ luật chơi củatrò chơi này không? (Trẻ trả lời),và yêu cầu trẻ nói luật chơi
Kèm theo phụ lục 8 (Hình ảnh 8: Cô và trẻ cùng chơi trò chơi vận động:”
Mèo đuổi chuột”
Hay như khi thực hiện ở chủ đề: “Giao thông” Hướng dẫn giáo viên tổ
chức cho trẻ hoạt động ngoài trời Ở hoạt động có mục đích, cho trẻ quan sát vềcác phương tiện giao thông đường bộ như xe đạp, xe máy… Trong lúc tròchuyện giáo viên đã cung cấp kiến thức cho trẻ về các phương tiện giao thông