6 11 Giải pháp 2: Sưu tầm các học liệu, phế liệu dạy trẻ làm đồ 12 Giải pháp 3: Tổ chức cho trẻ hoạt động tạo hình thông qua 13 Giải pháp 4: Cung cấp kiến thức vốn hiểu biết về cái đẹp,
Trang 18 2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh
9 3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề 6
10 Giải pháp 1: Giáo viên tự học tự bồi dưỡng nhằm nâng cao
trình độ chuyên môn nghiệp vụ của bản thân 6
11 Giải pháp 2: Sưu tầm các học liệu, phế liệu dạy trẻ làm đồ
12 Giải pháp 3: Tổ chức cho trẻ hoạt động tạo hình thông qua
13 Giải pháp 4: Cung cấp kiến thức vốn hiểu biết về cái đẹp,
thông qua việc tạo môi trường trong lớp học và ngoài lớp
15 Giải pháp 6: Tích hợp hoạt động tạo hình vào hoạt động kế
16 Giải pháp 7 : Phát triển lĩnh vực thẩm mỹ thông qua đánh giá
17 Giải pháp 8: Tổ chức hội thi “bé khéo tay” tại lớp 16
18 Giải pháp 9 : Trong công tác phối kết hợp với các bậc cha
19 4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động
giáo dục, với bản thân, đồng nghiệp, nhà trường 18
Trang 21 MỞ ĐẦU
1.1 Lý do chọn đề tài
Giáo dục mầm non là bậc học đầu tiên của hệ thống dáo dục quốc dân, đặtnền móng đầu tiên cho sự hình thành và phát triển nhân cách của con người ViệtNam đầu thế kỷ 21 Đáp ứng nhu cầu đòi hỏi của sự nghiệp công nghiệp, hoáhiện đại hoá đất nước
Đối với trẻ mầm non khi đến trường trẻ được tham gia vệ sinh cá nhân, vệsinh môi trường, trẻ được cân đo 4 lần/ năm học Trẻ được chăm sóc nuôi dưỡng
ăn 2 bữa chính và 1 bữa phụ trong một ngày đối với trẻ nhà trẻ, một bữa chính
và một bữa phụ đối với mẫu giáo, đảm bảo đủ chất đủ lượng phát triển cân đốihài hòa cho trẻ Được tham gia các hoạt động học: hoạt động văn học, âm nhạc,khám phá khoa học Ngoài ra còn được tham gia các ngày hội, ngày lễ nhằmphát triển và hình thành nhân cách cho trẻ Trẻ được khám phá trải nghiệm sángtạo, tìm hiểu về thế giới xung quanh nhất là hướng trẻ với nội dung tạo hình.Vìvậy mà hoạt động tạo hình giữ một ví trí vô cùng quan trọng trong trường mầmnon, góp phần giáo dục thẩm mỹ và hình thành, phát triển toàn diện nhân cáchcủa trẻ
Phát triển thẩm mỹ là một trong năm lĩnh vực giáo dục toàn diện cho trẻ mầmnon, với trẻ em nói chung, trẻ mầm non nói riêng đều có tâm hồn nhạy cảm vớithế giới xung quanh, một thế giới chứa đựng biết bao nhiêu điều mới lạ hấp dẫn.Trẻ thường tỏ ra dễ xúc cảm với cảnh vật xung quanh, trẻ dễ bị cuốn hút trướccảnh vật có nhiều màu sắc, 1 bông hoa đẹp, bức tranh sinh động hay một đồ chơingộ nghĩnh…Với đặc điểm như vậy nên những năng khiếu nghệ thuật thườngđược nảy sinh ngay từ tuổi ấu thơ Vì vậy thẩm mỹ phải được giáo dục ngay từtuổi mẫu giáo, để ươm mầm tài năng nghệ thuật cho tương lai
Nếu như âm nhạc là một loại hình nghệ thuật, nó phản ánh hiện thực kháchquan bằng những hình tượng có sức biểu cảm của âm thanh, cùng với các yếu tốdiễn tả âm nhạc như: Giai điệu, âm sắc, cường độ Thì hoạt động tạo hình cũng
là một hoạt động nghệ thuật, nó diễn tả hiện thực khách quan bằng kích thước,hành động, bố cục, màu sắc, chi tiết, tình yêu đối với cuộc sống, qua đó pháttriển thẩm mỹ cho trẻ
Nhờ có hoạt động tạo hình mà trẻ biết được thế giới tự nhiên, cuộc sốngcon người vô cùng phong phú, đa dạng và có mối quan hệ chặt chẽ với nhau.Từ
đó trẻ sẽ tái tạo những cảnh vật bằng sự cảm nhận ban đầu đầy ngộ nghĩnh, hồnnhiên, đáng yêu của tâm hồn trẻ thơ Điều đó được thể hiện qua các sản phẩmcủa trẻ
Thông qua hoạt động tạo hình giúp trẻ phát triển các khớp cổ tay, ngón tay,các cơ bàn tay Rèn luyện sự khéo léo của đôi bàn tay đặc biệt là sự kết hợptinh tế giữa đôi mắt và đôi tay
Trẻ mẫu giáo chơi mà học, học mà chơi Trẻ rất hiếu động, tò mò, hammuốn học hỏi, tìm hiểu thế giới xung quanh Trong khi chơi, trẻ thực sự học để
Trang 3lĩnh hội các khái niệm ban đầu hoặc các tri thức tiền khoa học Biết được tầmquan trọng, là một người giáo viên chúng ta cần phải coi trọng việc tạo ra môitrường giáo dục trẻ bằng những hoạt động thiết thực Nhằm phát triển một cáchtoàn diện trên tất cả các lĩnh vực: Đạo đức - Thẩm mỹ - Thể lực - Trí tuệ Từ đó,giúp trẻ hoàn thiện nhân cách, ngôn ngữ, tư duy, phát triển các kỹ năng thựchành, giao tiếp, ứng xử.
Xuất phát từ đặc điểm tâm sinh lý của trẻ ở lứa tuổi mẫu giáo 5 - 6 tuổi, đây
là giai đoạn cuối của tuổi mẫu giáo, kỹ năng vận động của trẻ đó tương đối ổnđịnh (kỹ năng cầm bút, thao tác cắt, xé, dán….tương đối tốt) Một mặt trẻ đóđược tiếp xúc với môi trường sống rộng hơn, mọi sự vật hiện tượng xung quanhtrẻ đều có thể gây hứng thú cho trẻ, trẻ có thể say sưa hoạt động khám phá, nếu
có sự tác động một cách tích cực của người lớn, đặc biệt là những người thânyêu xung quanh trẻ nhất là giáo viên mầm non - Người mẹ hiền thứ 2 của trẻ.Nhưng chỉ thể hiện nguyện vọng của mình bằng ngôn ngữ mạch lạc thật thàcũng chưa đủ, vì vậy hoạt động tạo hình chính là một thứ ngôn ngữ riêng để bộc
lộ xúc cảm, tình cảm của mình với mọi người xung quanh
Để tạo ra một sản phẩm đẹp trước hết phải hiểu về sự vật, hiện tượng đó vàgửi gắm trong đó là tình cảm của đứa trẻ, qua đó thẩm mỹ thông qua hoạt độngtạo hình sẽ được ươm mầm, trẻ luôn hướng tới cái đẹp, tạo ra cái đẹp, đây là yếu
tố giúp trẻ phát triển một cách toàn diện trên tất cả các lĩnh vực Đó là lý do tôi
chọn đề tài “Một số biện pháp giúp trẻ mẫu giáo 5 tuổi phát triển lĩnh vực
giáo dục thẩm mỹ thông qua hoạt động tạo hình” làm đề tài nghiên cứu
1.2 Mục đích nghiên cứu
- Nhằm nâng cao chất lượng phát triển thẩm mỹ thông qua tạo hình.
- Nhằm phát triển sự sáng tạo khéo léo của đôi bàn tay
- Nâng cao kiến thức, kỹ năng về nặn, vẽ, xé, dán trong tạo hình
- Hình thành và phát triển nhân cách ban đầu cho trẻ
1.3 Đối tượng nghiên cứu.
Tôi đi sâu vào nghiên cứu một số biện pháp giúp trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi(lớp Hoa Mai) trường mầm non Nga Thắng phát triển lĩnh vực giáo dục thẩm
mỹ thông qua hoạt động tạo hình
1.4 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp thống kê, xử lý số liệu
- Phương pháp nghiên cứu tài liệu
- Phương pháp trực quan minh họa
- Phương pháp trò chuyện với trẻ
- Phương pháp nêu gương khích lệ
- Phương pháp thực hành trải nghiệm
- Phương pháp đánh giá sản phẩm
Trang 42 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm
Hoạt động tạo hình là một hoạt động nhận thức đặc biệt mang tính sáng tạo
Nó phản ánh cuộc sống hiện thực bằng những hình tượng nghệ thuật, trong đócon người không chỉ khám phá và lĩnh hội thế giới, mà còn cải tạo nó theo quyluật của cái đẹp, gửi gắm vào đó tâm hồn và tình cảm người nghệ sỹ
Theo chương trình giáo dục mầm non ban hành kèm theo thông tư số17/2009/TT - BGDĐT ngày 25/7/2009 của BGD và đào tạo và thông tư số
28/2016TT- BGDĐT ngày 30/12/2016 đã nêu Phát triển lĩnh vực thẩm mỹ cho
- Thích tìm hiểu và bộc lộ cảm xúc phù hợp trước vẻ đẹp của thiên nhiên,cuộc sống các tác phẩm nghệ thuật
- Biết lựa chọn và sử dụng, vật liệu đa dạng; Biết phối hợp màu sắc, hìnhdạng, đường nét để tạo ra sản phẩm của tạo hình có nội dung và bố cục cân đối,màu sắc hài hòa
- Biết nhận xét và giữ gìn sản phẩm của mình của bạn
Theo tài liệu “Chương trình chăm sóc giáo dục mẫu giáo và hướng dẫnthực hiện (5 - 6 tuổi) của nhà xuất bản giáo dục Việt Nam năm 2009
- Trẻ thích tìm hiểu cái đẹp trong tranh ảnh, đồ dung, đồ chơi; Nhận biết sựthay đổi của thiên nhiên, của loài vật qua màu sắc, hình dáng, bố cục Trẻ có thểdiễn đạt những cảm xúc của mình bằng lời và bằng sản phẩm của mình một cách
Trang 5xung quanh, kích thích trẻ tư duy và qua đó phát triển óc tưởng tượng, trẻ có ướcmuốn tạo ra nét đẹp Đây là yếu tố cần thiết góp phần phát triển toàn diện nhâncách Vì trẻ mầm non luôn rất nhạy cảm với cái đẹp xung quanh, đây là thời kỳphát triển những cảm xúc thẩm mỹ - Đó là những cảm xúc tích cực được nảysinh khi trẻ tiếp xúc trực tiếp với cái đẹp trong các nghệ thuật trong đó có nghệthuật tạo hình Hoạt động tạo hình có vai trò rất lớn đối với sự nhận thức cho trẻ.Thông qua hoạt động tạo hình trẻ có cơ hội tìm hiểu, nghiên cứu các đối tượngmiêu tả Để có được hiểu biết, hình dung về đối tượng đó, từ đó trẻ xây dựng cácđối tượng một cách linh hoạt Hoạt động tạo hình là phương tiện để phát triển tưduy, trí nhớ, tưởng tượng…điều đó giúp tăng thêm vốn hiểu biết của trẻ.
Hoạt động tạo hình cũng là con đường để giáo dục tình cảm - xã hội cho trẻmầm non Trẻ được tiếp thu cái đẹp thông qua hoạt động tạo hình Trẻ trực tiếptrải nghiệm các xúc cảm, các trạng thái tình cảm trong giao tiếp, học hỏi về các
kỹ năng xã hội và trẻ biết cách đánh giá các hành vi xã hội Qua hoạt động tạohình giúp trẻ có thói quen tự giác làm việc
Hoạt động tạo hình đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển thẩm mỹcho trẻ Hoạt động tạo hình là một trong những hoạt động nghệ thuật Hoạt độngnày giúp cho trẻ có điều kiện thuận lợi nhất cho sự phát triển của cảm giác, trigiác, thẩm mỹ, giúp trẻ nhận ra màu sắc, hình dạng, đường nét, tỷ lệ, sự sắp xếptrong không gian…nhận thấy được nét đặc trưng và nét đẹp trong sự vật, hiệntượng mà trẻ miêu tả
Hoạt động tạo hình giúp phát triển thể chất cho trẻ mầm non Hoạt độngtạo hình giúp cho đôi bàn tay của trẻ linh hoạt, phát triển khả năng kết hợp khéoléo của đôi tay và đôi mắt Hoạt động tạo hình giúp phát triển ngôn ngữ cho trẻ.Trẻ tạo ra sản phẩm tạo hình muốn giới thiệu về hoạt động đó, qua đó làm tăngthêm vốn từ và ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ
Hoạt động tạo hình cùng với các hoạt động khác giúp cho sự phát triển toàndiện của trẻ Vậy nên chúng ta cần tạo môi trường đặc biệt là môi trường kíchthích tính mò, ham hiểu biết, muốn tạo ra cái đẹp cho trẻ tham gia một cách tíchcực nhất
2.2.Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.
a Thuận lợi
*Về cơ sở vật chất: Trường Mầm non Nga Thắng nằm ngay khu trung tâm
của xã Là trường đạt chuẩn Quốc gia mức độ I, theo Quyết định số 36 của BộGiáo dục và Đào tạo, được kiểm định chất lượng năm học 2016 - 2017
- Có đầy đủ phòng học và một số phòng chức năng rộng rãi, khang trang,
có các khu vườn cổ tích, có sân vận động phát triển thể chất cho trẻ, có vườnrau…Có khuôn viên sư phạm xanh - sạch - đẹp, có đồ chơi ngoài trời đạt từ 5loại trở lên
Trang 6Nhà trường luôn đầu tư mua sắm đầy đủ trang thiết bị, đồ dùng, đồ chơi đểphục vụ chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ Có bề dầy thành tích, nhiều nămliền được UBND huyện, UBND tỉnh và Sở Giáo dục Thanh Hóa khen thưởng.Trong lớp học có đầy đủ đồ dùng phục vụ cho các môn học.
- Có đội ngũ giáo viên trẻ khỏe nhiệt tình trong công việc và có sự hướngdẫn chỉ đạo của các cấp lãnh đạo, của ban giám hiệu nhà trường
- Giáo viên được quán triệt, tiếp thu, bồi dưỡng nội dung kế hoạch chuyên
đề một cách đầy đủ, sử dụng nguyên vật liệu sẳn có ở địa phương và đã thể hiệnđồng bộ về chương trình giáo dục mầm non mới cho từng độ tuổi
* Về bản thân: Tôi đã nhiều năm liền được phân công dạy lớp mẫu giáo 5
tuổi, được nhà trường tạo điều kiện cho đi dự các giờ dạy tốt, các tiết dạy mẫu.Được tham gia các chuyên đề do Phòng giáo dục tổ chức đã giúp tôi có thêmkiến thức và kỹ năng tổ chức các hoạt động cho trẻ đạt hiệu quả cao
*Về học sinh: Trẻ đi học đều đặn, ngoan ngoãn, biết vâng lời Trẻ hứng thú trong mọi hoạt động
Hầu như là các cháu đều ăn bán trú tại trường nên các hoạt động lồng ghép
tích hợp hoạt động tạo hình vào tất cả các thời điểm trong ngày của trẻ đượcđảm bảo chất lượng và tất cả các trẻ đều được tham gia, qua đó thẩm mỹ của trẻcũng được phát triển
*Về phụ huynh: Đa số phụ huynh quan tâm đến việc giáo dục con em
mình, luôn phối kết hợp chặt chẽ với giáo viên, tạo mọi điều kiện tốt nhất chotrẻ tham gia một cách tích cực trong mọi hoạt động, luôn phối kết hợp với giáoviên trong việc cung cấp, sưu tầm các loaị nguyên vật liệu phục vụ cho hoạtđộng tạo hình, đặc biệt là trẻ được tham gia vào hoạt động tạo hình tại lớp và tạinhà rất có hiệu quả
b Khó khăn:
Bên cạnh những điều kiện thuận lợi như đã nêu trên, song trong quá trìnhcông tác chúng tôi cũng còn gặp không ít những vấn đề tồn tại:
*Về cơ sở vật chất: Các trang thiết bị phục vụ cho môn học vẽ còn
thiếu.Tài liệu tham khảo còn hạn chế
*Về học sinh: Một số cháu không học qua mẫu giáo bé nên các kỹ năng vẽ
-xé- dán - nặn vẫn còn yếu
*Về phụ huynh: Một bộ phận nhỏ phụ huynh ở các làng như (làng Trung,
làng Giáp,) là nơi có nền kinh tế kém hơn so với toàn xã, do đó việc đưa con emmình đến trường còn gặp nhiều khó khăn
* Kết quả thực trạng ban đầu qua khảo sát trẻ.
Năm học 2017 - 2018, tôi được phân công chủ nhiệm lớp Mẫu giáo lớn
(5-6 tuổi), tôi nhận thấy khả năng hoạt động tạo hình của trẻ còn hạn chế Đa số trẻcòn chưa có các kỹ năng cơ bản của hoạt động tạo hình, khi tham gia vào hoạtđộng tạo hình còn chưa tự tin, linh hoạt, sản phẩm tạo ra còn nghèo nàn
Trang 7Chính vì lẽ đó, đầu năm tôi đã tiến hành khảo sát trên trẻ để nắm được kếtquả cụ thể, từ đó để xác định cách làm phù hợp để thông qua hoạt động tạo hìnhphát triển thẩm mỹ cho trẻ.
Bảng khảo sát kết quả đầu năm :
STT Nội dung khảo sát
2 Trẻ có kỹ năng tham gia
2.3 Các giải pháp đó sử dụng để giải quyết vấn đề
Giải pháp 1: Giáo viên tự học tự bồi dưỡng nhằm nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ của bản thân.
Bản thân tôi là một giáo viên trẻ, tôi luôn nhận thức được rằng mình phảikhông ngừng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm, bằng việc tựbồi dưỡng năng lực chuyên môn qua bạn bè, đồng nghiệp, qua nghiên cứu cáctập san, các tạp chí của nghành, qua các tài liệu của chương trình bồi dưỡngthường xuyên Đăng ký xây dựng lớp điểm và các tiết dạy mẫu, trong đó có tiếthướng dẫn trẻ học tạo hình, để đồng nghiệp dự góp ý từ đó rút kinh nghiệm đểtiết dạy ngày càng hoàn thiện hơn Mặt khác tôi tiếp tục học tập không ngừngcập nhật các kiến thức mới, không ngừng đổi mới các phương pháp dạy học đápứng với yêu cầu đòi hỏi ngày càng cao của nền giáo dục hiện đại
Trang 8- Tôi thường xuyên đổi mới phương pháp dạy học, đầu tư bài soạn để hoạtđộng phát triển lĩnh vực tạo hình cho trẻ trở nên sinh động, hấp dẫn, thu hút sựchú ý của trẻ.
- Mỗi khi rảnh rỗi tôi luôn dành thời gian lên mạng internet vào trang
“giaoanmamnon.com” để xem các tiết dạy hay về lĩnh vực phát triển tạo hìnhcho trẻ, của giáo viên mầm non trên cả nước từ đó tích lũy kinh nghiệm cho bảnthân Sau khi học tập được tôi ghi luôn vào cuốn nhật ký để tham khảo và họchỏi thêm
- Bản thân được dự giờ thăm lớp đồng nghiệp, được học tập ở trường bạn,đăng ký thi giáo viên giỏi cấp huyện Từ đó có vốn kiến thức cho mình
Vì vậy tôi đi sâu nghiên cứu tài liệu cuốn chương trình giáo dục mầm non
để lên kế hoạch cụ thể các đề tài phù hợp với từng chủ đề, phù hợp với nhậnthức của trẻ ở lớp tôi
Qua đó khẳng định chuyên môn ngày một vững hơn Để nắm được cácphương pháp và thủ thuật hay khi dạy trẻ học tạo hình tôi đã thường xuyên tham
ra các lớp học chuyên đề Trên cơ sở đó để áp dụng dạy trẻ học môn tạo hình ở
nhóm lớp mình đạt hiệu quả ngày càng cao
Với mong muốn giờ hoạt động tạo hình đạt kết quả cao hơn, trước tiên tôiphải nghiên cứu kỹ về nội dung bài dạy, đối tượng trẻ có khả năng như thế nào,loại đề tài gì, từ đó đưa ra hình thức tổ chức sao cho phù hợp và có thể thu hútcao nhất sự tập trung chú ý của trẻ tham gia hoạt động Ngoài ra tôi phải xácđịnh được mục đích yêu cầu về kiến thức, kỹ năng, thái độ phù hợp đề tài và đốitượng trẻ lớp mình Đồng thời chuẩn bị đầy đủ về đồ dùng, tâm lý trẻ, địa điểm,không gian phù hợp hoạt động tạo hình đạt hiệu quả
* Kết quả: Thông qua nghiên cứu tài liệu, học hỏi đồng nghiệp trong và
ngoài trường tôi đã rút ra bài học cho bản thân Khi tổ chức hoạt động cho trẻphát triển lĩnh vực tạo hình tôi thường đưa ra các hình thức làm phong phú cáchthể hiện nội dung bài dạy để thu hút trẻ hoạt động tích cực qua các hoạt động vẽ,
xé dán, nặn cùng cô
Giải pháp 2 : Sưu tầm các học liệu, phế liệu dạy trẻ làm đồ dùng đồ chơi.
Như chúng ta đó biết sản phẩm của hoạt động tạo hình là 1 dạng sản phẩmđặc biệt, nó là kết quả của việc hoạt động nghệ thuật Trong sản phẩm nó chứađựng tâm hồn, cảm hứng của người tạo ra nó, nó cũng là thứ ngôn ngữ riêng đểbiểu đạt tình cảm của người sáng tạo ra
Nên phương tiện giúp trẻ đạt được mục đích đó là sự sáng tạo nghệ thuật
ở trẻ Tôi đã tận dụng các học liệu, phế thải sẵn có ở địa phương để dạy trẻ làm
đồ chơi
Trang 9Ví dụ: Dạy trẻ làm đồ chơi bằng các loại lá cây.
Trong giờ hoạt động ngoài trời tôi cho trẻ nhặt các loại lá ở sân trường,với đủ các màu sắc: Xanh, vàng, nâu… Cô chuẩn bị 1 ít lá xanh các loại để vàogiờ hoạt động tạo hình hoặc hoạt động góc hướng cho trẻ làm đồ dùng đồ chơi
Ví dụ: Chủ đề: Bản thân: Cho trẻ làm nhà Thiết kế thời trang, thiết kế ra
các trang phục ngộ nghĩnh bằng lá cây (chủ yếu là lá vàng và lá khô) Cô giáodạy trẻ tự xé hoặc sắp xếp những chiếc lá thành bộ sưu tập thời trang giành chotrẻ
Ví dụ: Chủ đề phương tiện giao thông: Dạy trẻ làm những chiếc tàu,
thuyền buồm, ca nô…Từ những nguyên liệu phế thải
Hình ảnh minh họa 1 (Phụ lục 1)
Ví dụ: Chủ đề thế giới động vật:
Cây bèo tây làm con gà, cái đuôi là lá bèo, chân gà là 2 cái tăm cắm vàohay cây bèo tây dài làm con chó Lá chuối làm con mèo Lá dừa làm chongchóng, con châu chấu, bẹ bắp ngô, lá chuối khô làm búp bê…
Hay tận dụng giấy gói quà sinh nhật và những hạt sỏi hoặc cắt xốp ra chotrẻ gói kẹo (sản phẩm này trẻ vừa làm đồ chơi ở góc bán hàng, vừa làm đồ dùnghọc toán: Hình thành biểu tượng toán sơ đẳng cho trẻ: Về đếm số, số lượng, sosánh nhiều hơn, ít hơn, tạo nhóm, tìm số tương ứng…
Tận dụng giấy báo cũ, giấy in phô tô…Cho trẻ vo giấy, mỗi trẻ một ít xếpchồng lên nhau có sự giúp đỡ của cô (dùng hồ gắn kết giấy vo lại để tạo thànhhòn non bộ trang trí ở góc tạo hình rất đẹp)
Tận dụng giấy thừa, các tờ lịch cũ cô giúp trẻ đóng thành các quyển sách,sau đó cho trẻ sưu tầm tranh ảnh cắt hoặc xé dán vào, mỗi trẻ cảm nhận cái đẹpriêng về quyển sách mình được cô giúp đỡ làm, từ đó có cảm hứng sáng tạo ranhững câu chuyện kể cho cô và các bạn nghe Cách làm này có tác dụng rất tíchcực trong quá trình hình thành tính thẩm mỹ và qua đó giúp trẻ phát triển mộtcách toàn diện
Trong lớp tôi tạo ra mảng có tiêu đề: “ Sản phẩm của bé” ở đây mỗi trẻ có 1
ký hiệu riêng (Như ca cốc) mỗi ký hiệu đó có túi găm để gài sản phẩm Đến mỗichủ đề tôi gợi ý và phát động thi đua giữa các bé Sưu tầm và cắt các hình ảnh
về chủ đề cô sẽ lấy ra cùng cả lớp kiểm tra xem ai sưu tầm được nhiều hình ảnhđẹp nhất Biện pháp này đó giúp trẻ ý thức quan sát sự vật xung quanh để sưutầm hình ảnh đẹp, phù hợp với chủ đề Xong cô và trẻ có các tư liệu đó làm sảnphẩm tiếp theo như lựa chọn ảnh làm anbun về chủ đề, hình thức này gây hứngthú cho trẻ hoạt động rất hiệu quả
Ngoài ra tôi thấy hiện nay các vỏ hộp bánh, hộp đựng mỹ phẩm thường cómàu sắc rất đẹp lại cứng nên tôi đã tận dụng bằng cách cắt nan giấy để dạy trẻtập đan Ở đây thông thường vỏ hộp có 1 mặt màu và 1 mặt trắng vì vậy khi chotrẻ thực hành tôi hướng dẫn trẻ chú ý 1 nan úp xuống còn 1 nan để mặt trắng lên.Đây là hoạt động rèn tính kiên trì, tỉ mỉ của trẻ rất tốt Khi quan sát hoạt động tôithấy có trẻ say mê để đan cho được 1 sản phẩm để khoe với cô
Trang 10Kết quả : Sưu tầm đồ dùng đồ chơi, các nguyên vật liệu, phế liệu và chính
sự đa dạng của chúng nhằm khuyến khích tính chủ động, sáng tạo của trẻ qua đóthông qua hoạt động tạo hình giúp trẻ phát triển lĩnh vực thẩm mỹ một cách toàndiện
Giải pháp 3: Tổ chức cho trẻ hoạt động tạo hình thông qua hoạt động học.
Từ việc tạo môi trường thẩm mỹ xung quanh lớp để gây ấn tượng, kíchthích lòng ham muốn ở trẻ tạo ra sản phẩm để được trưng bày trang trí trong gócnghệ thuật để sản phẩm của trẻ đa dạng, phong phú và sáng tạo
Sáng tạo là cái riêng, bản chất của mỗi cá nhân trẻ - Hoạt động tạo hình làmột hoạt động cũng mang tính sáng tạo, vì vậy mỗi trẻ phải được cảm nhận theocách hiểu, cách nghĩ, cách làm, cách nhìn chủ quan của mình
Từ đó phát huy tính chủ động, sáng tạo của trẻ bằng cách luôn luôn lấy trẻlàm trung tâm, áp dụng chương trình giáo dục mầm non mới thay đổi sáng tạocác hình thức thể hiện Tận dụng những ưu thế của địa phương, cho trẻ đi thămquan thực tế, mặt khác áp dụng công nghệ thông tin để trẻ được quan sát, khámphá những cảnh quan, những sự vật hiện tượng quanh trẻ Từ đó hình thành chotrẻ những biểu tượng về cái đẹp, biết mô tả và sáng tạo nên cái đẹp bằng conmắt hồn nhiên trong sáng của tuổi thơ
- Với hoạt động nặn theo mẫu:
Mẫu là hoạt động hướng dẫn kỹ năng mới, cô cần phải nắm kỹ yêu cầu củatừng bài mẫu và giới thiệu mẫu rõ ràng, cụ thể, mẫu phải đẹp Hướng dẫn trẻquan sát cụ thể về màu sắc, hình dạng, đặc điểm cấu tạo của từng loại mẫu Khi làm mẫu tôi chọn vị trí sao cho tất cả trẻ đều quan sát được, cô vừa nặnvừa giải thích ngắn gọn, rõ ràng, để trẻ dễ hiểu, dễ tiếp thu Đồng thời qua đórèn các kỹ năng nặn cho trẻ
VD: Nặn các loại quả
Trước tiên cho trẻ quan sát và đàm thoại theo vật mẫu để trẻ khắc sâu kiếnthức về mẫu, qua đó cung cấp thêm vốn từ, phát triển ngôn ngữ phong phú chotrẻ, để trẻ chủ động giao tiếp trong quá trình học nặn Sau đó tôi nặn mẫu cho trẻquan sát Vừa nặn tôi vừa hướng dẫn trẻ cách nặn
- Để nặn được quả cam trước hết cô phải làm gì?
- Cô nặn gì đây?
- Nặn như thế nào?
- Dùng kỹ năng gì để nặn?
- Qủa cam màu gì, có dạng hình gì?
- Cô chọn màu, nhào đất
- Cô đã nặn được gì rồi?
- Còn thiếu những gì nữa?
Trang 11Cứ như vậy sẽ giúp trẻ hình dung và phát hiện những điểm còn thiếu sót sovới vật mẫu Đồng thời khắc sâu kiến thức cho trẻ, giúp trẻ nặn đúng hình vàđầy đủ chi tiết.
Song không lạm dụng làm mẫu và các sản phẩm làm mẫu, càng ít làmmẫu và sử dụng sản phẩm mẫu sẽ càng kích thích trẻ tư duy và tìm kiếm cáchthể hiện Tôi nhận thấy trẻ rất hứng thú, chú ý nghe cô giáo giới thiệu và trẻ nàocũng tỏ ra rất quyết tâm nặn thật cẩn thận, thật đẹp
Hình ảnh minh họa 2 (Phụ lục 1)
- Đối với thể loại vẽ theo đề tài:
- Tôi sử dụng tranh mẫu có từ ba tranh trở lên, những tranh này tuy thể hiệncùng một nội dung nhưng cách vẽ và sự thể hiện có sự sáng tạo dần, mỗi tranhthêm một chi tiết khác, để khi trẻ được quan sát tranh trẻ tìm tòi ra những chi tiếtkhác biệt và từ đó hình thành ở trẻ sự tư duy, khả năng sáng tạo
- Khi giới thiệu tranh mẫu tôi cho trẻ quan sát và đàm thoại về tranh theotrình tự tranh đơn giản trước Sau đó mới quan sát tranh hai và ba có chiềuhướng tăng dần tiếp theo cho trẻ nói lên sự khác nhau giữa ba bức tranh
Ví dụ: Khi cho trẻ vẽ đề tài: Vẽ cây ăn quả trong chủ đề thế giới thực vật
Cô cho trẻ quan sát 3 tranh trẻ phát hiện tranh 1 và tranh 2 có sự khác nhau,tranh 2 có thêm cây nhãn và cây vú sữa Tranh 3 có thêm các bạn nhỏ đang tướicây Sau đó cô cất tranh mẫu để trẻ vẽ theo ý tưởng và sự sáng tạo của trẻ
- Đối với thể loại xé dán theo ý thích:
Đây là thể loại mà trẻ tự do lựa chọn đề tài của mình, tôi cho trẻ quan sát,đàm thoại về đề tài cần xé dán bằng tranh, vật thật nhưng đa dạng về chủng loại
và màu sắc Sau đó tôi cho trẻ suy nghĩ và lựa chọn để nêu lên ý tưởng của mình
ra trước lớp Không áp đặt và bắt buộc trẻ xé dán theo ý của cô mà để trẻ xé dántheo ý thích của mình nên tranh của trẻ thể hiện rất hồn nhiên
Ví dụ: Khi cho trẻ xé dán theo ý thích “xé dán ngôi nhà” tôi trò chuyện và
đàm thoại tạo hứng thú cho trẻ về ngôi nhà thân yêu của mình, sau đó cho trẻquan sát ngôi nhà.Từ đó giúp trẻ hình dung lựa chọn ý tưởng xé dán theo ý thíchcủa mình và hỏi trẻ:
- Con xé dán phần nào của ngôi nhà trước?
- Thân nhà là hình gì?
Trẻ sẽ nêu ra ý tưởng, tạo cho trẻ tự do thoải mái suy nghĩ về ngôi nhà màmình xé dán
* Tạo tình huống cho trẻ.
Khi dạy trẻ cần tạo cho trẻ các tình huống khác nhau để trẻ làm thử hoặc trẻđược đưa ra cách giải quyết theo ý chủ quan, ý thích của trẻ
Ví dụ: Sắp đến ngày 08/3
Để tạo cho trẻ tính tích cực chủ động, tôi hỏi trẻ
Trang 12+ Các con ơi, ngày 8/3 là ngày gì nhỉ? (Ngày quốc tế phụ nữ)
+ Đến ngày 08/3 các con sẽ nghĩ về ai? (Con nghĩ về mẹ )
+ Để tỏ lòng biết ơn mẹ của mình trong ngày lễ các con sẽ tặng cho mẹmón quà gì nào?
Tôi đưa ra đề tài cho trẻ thảo luận, có thể từng nhóm thảo luận sau đó côlắng nghe ý kiến của trẻ, bằng tình cảm của trẻ đối với mẹ yêu quý của mình,mỗi trẻ có một ý tưởng khác nhau và khi cô yêu cầu trẻ vẽ qua tặng mẹ thì sảnphẩm trẻ tạo ra sẽ rất đa dạng, đẹp mắt và rất phong phú
Ví dụ: Ở chủ đề: Phương tiện giao thông.
Tôi tạo tình huống hỏi trẻ: Vẽ các phương tiện giao thông các con ơi nhàmáy sản xuất phương tiện giao thông đang rất cần những mẫu thiết kế, giúp chonhững công nhân sản xuất các loại phương tiện giao thông phục vụ cho nhu cầu
đi lại của nhân dân Chúng mình sẽ là những họa sĩ vẽ lên những phương tiện…Phần trẻ thực hiện tôi cho trẻ ngồi theo nhóm có thể cùng nhau bàn bạc thảoluận và vẽ ra sản phẩm mình lựa chọn…
Kết quả: Trong tất cả các hoạt động tôi luôn luôn gợi mở, hướng lái, linh
hoạt giúp trẻ trải nghiệm, tìm tòi, khám phá bằng nhiều hình thức, nhiều cáchkhác nhau để trẻ được lĩnh hội kiến thức một cách chủ động nhất, tích cực nhất,giúp cho quá trình phát triển tạo hình của trẻ ngày một tốt hơn
Giải pháp 4: Phát triển thẩm mỹ cho trẻ, thông qua việc tạo môi trường trong lớp học và ngoài lớp học.
Tạo môi trường đẹp trong lớp là một trong những vấn đề quan trọng, để khitrẻ đến lớp ấn tượng đầu tiên tác động vào trẻ là toàn bộ sự bài trí, cách sắp xếptrang trí lớp học của trẻ Trẻ quan sát xung quanh xem lớp mình có khác nhà békhông? Có đẹp hơn nhà bé không? Chính môi trường lớp học sẽ tạo ấn tượngkhó phai trong bé Đây là tác động cần thiết để hình thành cảm xúc nghệ thuậtcho trẻ Vì vậy tôi đã tìm hiểu nội dung, yêu cầu của chủ đề, căn cứ vào cấu trúcphòng học của lớp mình và đặc điểm tâm lí của trẻ ở độ tuổi mình đang phụtrách và chương trình giáo dục Mầm Non mới, từ đó xây dựng môi trường giáodục phù hợp
Với môi trường trong lớp: Các mảng chính trong lớp như mảng chủ đề
lớn thường ở vị trí chính để trẻ dễ nhìn dễ thấy Nội dung của mảng chủ đề lớnthường tổng hợp các hình ảnh về chủ đề: Như chủ đề trường Mầm non: Có hìnhảnh ngôi trường, đu quay, cầu trượt…Có cô giáo cùng bé đi dạo…
+ Các góc hoạt động như góc phân vai với trò chơi “Bé tập làm nội trợ”trong đó có hình ảnh Mẹ và bộ mặc tạp dề nấu cơm, có đồ dùng dụng cụ chếbiến
+ Hay góc xây dựng tôi lấy tên: Kiến trúc sư tí hon, công trình mơ ước,những kiến trúc sư của quê hương…Có hình ảnh bác voi đang chở vật liệu xâydựng, chú gà trống đang xây nhà, các nghệ nhân đang tạc tượng …Hình ảnh thậtngộ nghĩnh, đẹp mắt được trang trí, sắp xếp phù hợp, sẽ kích thích trí tò mò củatrẻ Ngoài những mảng trang trí lớp theo chủ đề lớn, chủ đề nhánh chúng tôi còn
Trang 13bố trí mảng làm bằng nhựa trong hoặc thảm gài trong đó trưng bày các sản phẩm
do chính tay trẻ làm để làm tranh trang trí cho góc “Bé khéo tay”.
Ví dụ: Ở mảng hoạt động tạo hình:
Từ đó trưng bày các sản phẩm mẫu tự làm và sưu tầm, cho trẻ quan sátnhằm kích thích khả năng sang tạo và có nghệ thuật của trẻ
Ví dụ: Đối với lớp “Ở góc hoạt động tạo hình” :
Tôi giới thiệu đây là ngôi nhà nghệ thuật của chúng mình Chúng mình lựachọn một cái tên thật hay để đặt cho nó nhé Nào ai có ý kiến, cô gợi ý các tênnhư sau: Hoạ sĩ nhí, bé khéo tay, bé làm hoạ sĩ, hoạ sĩ tí hon, những nghệ nhântương lai…Cho trẻ thảo luận và lựa chọn nếu trẻ nào nghĩ được tên khác hayhơn cô có thể chọn làm tên góc hoạt động Sau đó cô cùng trẻ trang trí ngôi nhànghệ thuật bằng các hình ảnh thật ngộ nghĩnh, đẹp mắt phù hợp với nội dungyêu cầu của chủ đề đang thực hiện Bằng cách đặt câu hỏi gợi mở, khuyến khíchđộng viên trẻ tham gia vào hoạt động tạo hình một cách tích cực, để tạo ra sảnphẩm mới
Để gây hứng thú cho trẻ trong góc tạo hình thì tuỳ theo từng chủ đề tiếnhành, căn cứ vào mạng nội dung, mạng hoạt động, thời gian kết thúc chủ đề màtôi có thể chuẩn bị mảng cung cấp kiến thức, các nguyên vật liệu, vật liệu phùhợp và phong phú về chủng loại, tạo cơ hội cho trẻ có nhiều cơ hội được hoạtđộng, sáng tạo theo ý chủ quan của trẻ
Ví dụ: Giấy màu, tranh ảnh cũ, báo tạp chí sáp màu, màu nước, đất nặn, vải
vụn, len sợi, rơm rạ, lá cây, cỏ hạt dưa, vỏ trứng…
Nguyên vật liệu được sắp xếp dễ nhìn, dễ thấy ,dễ lấy và dễ sử dụng khivào hoạt động Bên cạnh đó tôi chuẩn bị một bức tranh hay 1 sản phẩm tạo hìnhtrang trí ở mảng chủ đề chính hay sắp cung cấp cho trẻ trong giờ hoạt động cóchủ định để làm mảng cung cấp kiến thức cho trẻ, thu hút sự chú ý của trẻ trongcác giờ đón và trả trẻ, giờ hoạt động góc, kết hợp với lời gợi ý trẻ vào góc chơi
Từ đó giúp trẻ được củng cố và làm quen kiến thức đó giúp trẻ tăng thêm vốnkiến thức, kỹ năng hơn trong giờ hoạt động có chủ định
Hình ảnh minh họa 3 (Phụ lục 1)
Ví dụ: Với chủ đề: “Thế giới thực vật” đề tài “Các loài hoa” tôi chuẩn bị
một số tranh vẽ, xé, chấm màu về các loại hoa làm tranh cung cấp kiến thứccùng với các nguyên vật liệu chuẩn bị cho trẻ tham gia vào các hoạt động kíchthích tính tò mò ham hiểu biết của trẻ
Khi trẻ vào góc chơi tôi gây hứng thú tạo tình huống cho trẻ bằng cách đặtcác câu hỏi gợi mở:
- Cô có gì đây?
- Các con có nhận xét gì về bức tranh?
- Các bông hoa được làm như thế nào?
Sau đó cho trẻ thảo luận về bức tranh đó, cuối cùng tôi khái quát về một sốđặc điểm chung cơ bản của một số loại hoa và chất liệu tôi đã sử dụng để làm