Trong đóhoạt động “Làm quen với tác phẩm văn học” là một trong những hoạt độngkhông thể thiếu được đối với trẻ ở lứa tuổi mầm non.. Cadao, chuyện kể là tấm gương mẫu mực về lời ăn tiến
Trang 1SỞ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO THANH HÓA
PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO TRIỆU SƠN
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
“MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG LÀM QUEN VỚI VĂN HỌC CHO TRẺ 4- 5 TUỔI TẠI TRƯỜNG
MẦM NON THỊ TRẤN TRIỆU SƠN”
Họ tên: Lê Thị Tuyến
Đơn vị công tác: Trường mầm non Thị Trấn Triệu Sơn Sáng kiến thuộc lĩnh vực: Chuyên môn
Trang 2THANH HÓA NĂM 2018
MỤC LỤC
1.1 Lý do chọn đề tài“Một số biện pháp nâng cao chất lượng làm
quen với văn học cho trẻ 4-5 tuổi tại Trường mầm non Thị Trấn
Triệu Sơn”
1
2.1 Cơ sở lý luận của việc nâng cao chất lượng làm quen với văn
học cho trẻ 4 – 5 tuổi tại Trường mầm non Thị Trấn Triệu Sơn
3
2.2.Thực trạng của việc nâng cao chất lượng làm quen với văn
học cho trẻ 4 – 5 tuổi tại Trường mầm non Thị Trấn Triệu Sơn
4
2.3 Các biện pháp nâng cao chất lượng làm quen với văn học cho
trẻ 4 – 5 tuổi tại Trường mầm non Thị Trấn Triệu Sơn
Trang 31 MỞ ĐẦU
1.1 Lí do chọn đề tài “Một số biện pháp nâng cao chất lượng làm
quen với văn học cho trẻ 4-5 tuổi tại Trường mầm non Thị Trấn Triệu Sơn”.
Sinh thời Bác Hồ kính yêu của chúng ta đã từng nói: “Cái mầm có xanh thì cây mới vững; cái búp có xanh thì lá mới tươi, quả mới tốt; con trẻ có được nuôi dưỡng, giáo dục hẳn hoi thì dân tộc mới tự cường, tự lập” [6] Thấm nhuần
lời dạy của Bác, Đảng và nhà nước ta luôn coi trọng đến nhiệm vụ giáo dục,trong đó đặc biệt quan tâm đến giáo dục mầm non, bởi đây là giai đoạn đầu tiênhình thành một nhân cách con người
Trong chương trình giáo dục mầm non, hoạt động học của trẻ rất phongphú, đa dạng với nhiều hoạt động học khác nhau và được tổ chức với nhiều hìnhthức linh hoạt để giúp trẻ lĩnh hội tri thức, phát triển kỹ năng theo nội dung củachủ đề, giúp trẻ phát triển trí tuệ, óc sáng tạo, nhân cách con người Trong đóhoạt động “Làm quen với tác phẩm văn học” là một trong những hoạt độngkhông thể thiếu được đối với trẻ ở lứa tuổi mầm non Từ khi lọt lòng mẹ đến lúcchập chững tập đi, tập nói, đến lúc trẻ biết viết, đọc thì văn học là chiếc cầu nối,
là phương tiện dẫn dắt trẻ nói những tiếng nói, đi những bước đi đầu tiên Cadao, chuyện kể là tấm gương mẫu mực về lời ăn tiếng nói cho trẻ học tập làphương tiện hữu hiệu trong việc giáo dục trẻ lòng yêu thiên nhiên, yêu quêhương, đất nước, tình yêu mến bạn bè, với những người thân, biết được việclàm tốt, biết yêu cái đẹp, cái thiện, ghét cái ác độc, phê phán những việc xấu,kính yêu Bác Hồ, yêu quê hương, đất nước, thật thà, ngoan ngoãn, biết giúp đỡnhững người thân xung quanh trẻ … Qua việc cho trẻ làm quen văn học chính làhình thành ở trẻ những tình cảm đạo đức tốt đẹp, những cảm xúc thẫm mỹ, pháttriển trí tưởng tượng Đây là yếu tố cần thiết góp phần giúp trẻ phát triển nhâncách toàn diện
Làm quen với văn học là một loại hình nghệ thuật, việc tạo cho trẻ đượctiếp xúc với tác phẩm văn học, không những giúp trẻ nhận thức thế giới xungquanh mà còn phát triển khả năng tư duy chú ý, ghi nhớ Đặc biệt còn giúp trẻphát triển mạnh mẽ về ngôn ngữ Trẻ được cảm nhận, đồng điệu với niềm vui,nỗi buồn của những nhân vật trong truyện; cảm nhận vẻ đẹp thiên nhiên qua tácphẩm thơ, ca dao, tục ngữ…
Mặt khác về sự phát triển chú ý của trẻ ở độ tuổi 4 – 5 tuổi thì cả 2 dạngchú ý có chủ định và không có chủ định đều phát triển mạnh [2] Vì vậy đốitượng nào gây sự chú ý và thích thú đến với trẻ thì trẻ sẽ tập trung chú ý và nhớlâu hơn Bên cạnh đó ngôn ngữ của trẻ mang tính chất hoàn cảnh, tình huốngnghĩa là ngôn ngữ của trẻ gắn liền với sự vật, hoàn cảnh, con người, hiệntượng đang xảy ra trước mắt trẻ, vì thế thông qua câu chuyện, bài thơ, sử dụnghình ảnh trong giáo án điện tử kết hợp các hiệu ứng của cô giúp trẻ hứng thú,hiểu được hành động tính cách của nhân vật khi trẻ được làm quen với tác phẩmvăn học Thông qua các tác phẩm văn học, trẻ cũng được chơi với các đồ dùng
Trang 4như: rối tay, rối dẹt, rối bóng; xem tranh ảnh, băng đĩa hình; được đóng kịch, thểhiện các vai diễn ngộ nghĩnh, hóm hỉnh, vui tươi và hồn nhiên; được kể chuyệnsáng tạo, đọc thơ diễn cảm và hơn hết trẻ hiều được cái hay-cái đẹp, cái tốt- cáixấu, hiểu được những lời thơ, ý thơ để từ đó nuôi dưỡng tâm hồn trẻ thơ
Ý thức được tầm quan trọng của các tác phẩm văn học đối với trẻ nên tôi
đã cố gắng rất nhiều trong việc lựa chọn tác phẩm cũng như phương pháp để dạytrẻ Tuy nhiên, kết quả vẫn chưa thực sự như ý muốn, trẻ vẫn chưa thực sự hứngthú với hoạt động học Trẻ thường hay làm việc riêng khi cô đang kể chuyện,thường không nghe hết câu chuyện đặc biệt với những câu chuyện trẻ đã biết
Từ đó, trong suy nghĩ của tôi luôn đặt ra những câu hỏi: “Tại sao trẻ chưa hứngthú với hoạt động làm quen văn học ?”, “Làm thế nào để trẻ hứng thú và làmquen với các tác phẩm văn học một cách tích cực hơn?”…Để trả lời những câu
hỏi này, tôi đã quyết định chọn đề tài “Một số biện pháp nâng cao chất lượng làm quen với văn học cho trẻ 4-5 tuổi tại Trường mầm non Thị Trấn Triệu Sơn” để nghiên cứu và áp dụng cho trẻ trong lớp học do tôi phụ trách.
1.3 Đối tượng nghiên cứu:
- Nghiên cứu việc nâng cao chất lượng dạy trẻ 4- 5 tuổi lớp B5 làm quenvới văn học ở Trường mầm non Thị Trấn Triệu Sơn
1.4 Phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp nghiên cứu lí thuyết.
- Phương pháp điều tra
- Phương pháp quan sát sư phạm
- Phương pháp khảo sát tiết dạy
- Phương pháp thực nghiệm sư phạm
Trang 52 NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
2.1.Cơ sở lí luận của việc nâng cao chất lượng làm quen với văn học cho trẻ 4 – 5 tuổi tại Trường Mầm non Thị Trấn Triệu Sơn.
Trẻ mầm non là lứa tuổi cần sự quan tâm đặc biệt của cha mẹ, cô giáo vànhững người xung quanh Ở giai đoạn này, những sự vật, hiện tượng xảy raxung quanh trẻ đều có tác động rất lớn đến thói quen và hành vi của trẻ Vì vậy,cha mẹ và cô giáo đều mong muốn dạy trẻ những điều hay, lẽ phải, những thóiquen tốt và những hành vi có đạo đức để hình thành nhân cách cho trẻ sau này
Thông qua các tác phẩm văn học là những bài thơ, câu chuyện có ý nghĩagiáo dục sẽ giúp trẻ hiểu và ghi nhớ rất nhanh những việc tốt, việc không tốt,việc nên làm, việc không nên làm một cách dễ dàng Chính vì vậy, việc giúp trẻ
có hứng thú trong hoạt động làm quen với văn học giữ một vai trò hết sức quantrọng trong quá trình giáo dục trẻ
Làm quen với tác phẩm văn học chỉ ra mức độ, giới hạn, yêu cầu của việccho trẻ tiếp xúc với tác phẩm văn học qua nghệ thuật đọc và kể chuyện của côgiáo Hoạt động này nhằm dẫn dắt, hướng dẫn trẻ cảm nhận những giá trị nộidung, nghệ thuật phong phú trong tác phẩm, khơi gợi ở trẻ sự rung động, hứngthú dối với văn học, có ấn tượng về những hình tượng nghệ thuật, cái hay cáiđẹp của tác phẩm và thể hiện sự cảm nhận đó qua các hoạt động mang tính chấtvăn học nghệ thuật như đọc thơ Kể chuyện, chơi trò chơi đóng kịch; Cao hơn làtiến tới sáng tạo ra những vần thơ, câu chuyện theo tưởng tượng của mình, gópphần hình thành và phát triển toàn diện nhân cách trẻ Trong mỗi tác phẩm vănhọc, thế giới mới của cuộc sống thực tại bao gồm thiên nhiên, xã hội, con ngườiđược diển tả, biểu đạt, truyền đạt trong những hình thức đa dạng độc đáo Vănhọc nói về thế giới loài vật, cỏ cây, hoa lá, mọi hiện tượng thiên nhiên, vủ trụ màtrẻ nhìn thấy được, cũng nói về những gì gần gũi trong môi trường sống củatrẻ như làng quê, cánh đồng, dòng sông, phiên chợ, lớp học, khu phố,…Qua tácphẩm văn học, trẻ bắt đầu nhận ra trong xã hội những mối quan hệ, những tìnhcảm gia đình, tình bạn tình cô cháu,…Trẻ cũng dần nhận ra có một xã hội ràngbuộc con người với nhau trong lịch sử đấu tranh cách mạng, trong tình làngnghĩa xóm Văn học có thể cần đề cập đến những lực lượng siêu nhiên như thầnlinh, ông bụt, cô tiên, phù thủy, quỷ sứ và cả những phép màu còn tồn đọngtrong tâm thức dân tộc Đây cũng là đối tượng miêu tả của văn học làm nên sựphong phú, hấp dẫn của đời sống tinh thần Nhờ được nghe, tiếp xúc với một sốlượng văn học, có những hiểu biết sơ đẳng về văn học, đó là khả năng mô tảcuộc sống xung quanh phong phú, hấp dẫn bằng những dạng thức khác nhau.Bước đầu trẻ sẽ nhận biết được sự khác nhau về nội dung và hình thức giữa cácthể loại thơ, chuyện Không những giúp trẻ cảm nhận được cái đặc sắc của cáchdiễn đạt hình tượng, nhà sư phạm còn cần giúp trẻ phân biệt được hình tượngnghệ thuật với hiện thực, hình thành một số khái niệm văn học như: Thơ,chuyện, nhân vật, hình ảnh…, giúp trẻ trao đổi những điều đã được nghe và bộc
lộ những suy nghĩ của mình về tác phẩm, nhằm phát triển đời sống tinh thần của
Trang 6trẻ Tác phẩm văn học là một chỉnh thể nghệ thuật, cần giúp trẻ nhận biết cácmối quan hệ biểu hiện giữa hoàn cảnh, trạng thái, tình huống và nhân vật; giữalời kể, lời thuật, lời bạch trữ tình và ngôn ngữ nhân vật; Giữa không khí, âm sắc,giọng điệu chung của tác phẩm văn học và hành động văn học Chưa yêu cầu trẻphải nhớ hết mối quan hệ phức tạp và chưa đòi hỏi trẻ phân biệt quan hệ chínhphụ trong truyện mà chỉ nhằm giúp trẻ nhận ra tính liên tục của cốt truyện trongcác mối liên quan đến nhân vật trung tâm của tác phẩm
2.2 Thực trạng của việc nâng cao chất lượng làm quen với văn học cho trẻ 4 – 5 tuổi tại Trường mầm non Thị Trấn Triệu Sơn.
2.2.1 Thuận lợi:
Trường đóng trên địa bàn Thị Trấn với phòng lớp rộng rãi, thoáng mát.Trẻ lớp tôi phụ trách đều cùng độ tuổi, khoẻ mạnh, nhanh nhẹn, tò mò ham hiểu biết
Ban giám hiệu nhà trường quan tâm đến việc mua sắm đồ dùng phục vụ cho hoạt động làm quen với văn học, lớp học được trang bị những phương tiệnnghe, nhìn rất hiểu hiệu với việc tổ chức cho trẻ làm quen với văn học Bangiám hiệu cùng tổ trưởng chuyên môn tranh thủ thời gian dự giờ bồi dưỡngchuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên
Nhà trường quan tâm đến môi trường văn học, hình ảnh minh họa cho cáccâu chuyện cổ tích được nhà trường đấu mối mời người về vẽ trên các mảngtường xung quanh trường và các đường lên cầu thang, khu tường ngoài lớp học.qua đó trẻ cũng cảm nhận được dần về thế giới cổ tích, những nhân vật huyền bítrong các câu chuyện
Phụ huynh quan tâm đến việc học của con em, phối hợp với giáo viêntrong việc giảng dạy trẻ, hỗ trợ các nguyên vật liệu để làm đồ dùng, đồ chơiphục vụ cho các hoạt động
Bản thân có nhiều cố gắng trong học hỏi kinh nghiệm giảng dạy qua dựgiờ đồng nghiệp, nghiên cứu tài liệu
Bản thân sử dụng khá thành thạo máy tính, biết tìm tòi nguồn tài liệu đểthiết kế bài giảng điện tử
2.2.2 Khó khăn:
Bên những mặt thuận lợi trên vẫn còn một số khó khăn:
Khả năng nhận thức của trẻ không đồng đều Đầu năm, có một số trẻ lầnđầu tiên mới ra lớp, chưa quen với nề nếp của lớp, thích chơi tự do, một số trẻkhác còn hay nói leo, nói trống không Một số trẻ nhút nhát ngại phát biểu, nóinhỏ Một số trẻ lại rất hiếu động nên cũng hạn chế khả năng tiếp thu của trẻ
Tuy Ban giám hiệu quan tâm đến việc bổ sung đồ dùng đồ chơi nhưng cáchọc liệu cho trẻ sử dụng trong hoạt động kể chuyện, đọc thơ còn ít, chưa phong phú, đa dạng (Tranh ảnh, băng đĩa, dối tay, dối bong, nhạc nghệ thuật…)
Phần lớn trẻ đọc thơ hay kể truyện thường theo kiểu thuộc lòng, giọngđọc, kể chưa diễn cảm, chưa biết thể hiện tình cảm khi đọc, kể
Trang 7Bản thân đôi khi tổ chức cho trẻ làm quen với văn học còn chưa mấy linhhoạt các hình thức tổ chức nên trẻ chưa hứng thú mấy với môn học và kết quả ởtrẻ chưa cao
Từ đầu năm khi được giao đứng lớp mẫu giáo 4 – 5 tuổi B5 với sỹ số lớp
là 32 trẻ, tôi đã tiến hành tìm hiểu khả năng của trẻ với nội dung khảo sát nhưsau:
KẾT QUẢ
Sốlượng Tỷ lệ %
Sốlượng Tỷ lệ %
1 Nhớ tên truyện, tên
2 Hiểu nội dung bài
2.3 Các biện pháp nâng cao chất lượng làm quen với văn học cho trẻ
4 – 5 tuổi tại Trường mầm non Thị Trấn Triệu Sơn
2.3.1.Tạo môi trường cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học.
Để giúp trẻ nâng cao khả năng cảm thụ văn học thì việc tạo cơ hội cho trẻlàm quen với tác phẩm văn học phải thường xuyên
Như đã nói ở trên nhà trường đã tạo được một môi trường ngoài lớp họcđầy hấp dẫn về thế giới cổ tích Trong lớp học tôi dành một mảng trang trí hìnhảnh về các bài ca dao, tục ngữ, các bài đồng dao tạo vẻ ngộ nghĩnh đáng yêu vàgóp phần giúp trẻ có thêm hiểu biết về các bài ca dao, tục ngữ đó
Hình ảnh trang trí mảng tường có gắn các bài ca dao, đồng dao
Ngoài ra tôi còn sưu tầm các sách văn học, các học báo, tạp chí, lịch cũ,nguyên liệu cho trẻ tự làm sách để xây dựng “Góc thư viện” mang nội dung vănhọc, như các loại chuyện tranh phong phú theo chủ đề cho trẻ xem, phía trên
Trang 8góc thư viện là hình ảnh minh họa cho truyện Cây khế, một câu chuyện giáo dụctrẻ không nên tham lam, ăn ở hiền lành
Hình ảnh góc thư viện (góc sách) của lớp
Tôi chuẩn bị mũ múa các loại liên quan đến các nhân vật trong các câuchuyện để trẻ có thể tham gia đóng kịch tại góc nghệ thuật hoặc tham gia trênhoạt động học
Hình ảnh mũ múa để ở góc nghệ thuật
2.3.2 Luyện giọng đọc, kể diễn cảm thu hút sự chú ý ở trẻ.
Trẻ cảm thụ ngôn ngữ nghệ thuật bằng cách nghe đọc kể Do vậy tôi luôn
sử dụng mọi sắc thái giọng kể của mình làm phương tiện để đọc kể biểu cảmkhác nhau làm cho tác phẩm cất lên tiếng nói, tạo cho tác phẩm bức tranh tươngứng, hấp dẫn đối với trẻ Nếu như việc gây hứng thú trong mọi hoạt động học làrất quan trọng thì với văn học việc chuẩn bị giọng đọc, kể diễn cảm của cô cũngrất quan trọng, bởi có những cách gây hứng thú kích thích được sự chú ý của trẻtốt nhưng khi trẻ nhập tâm để nghe vào giọng đọc kể của cô lại không hấp dẫnthì trẻ sẽ dễ bị chán hay nếu trẻ có xem trên màn hình hoạt cảnh có nội dungminh họa thơ, truyện thì cũng chỉ là xem mà trẻ ít nhập tâm vào lời đọc, kể của
cô (do đọc, kể không diễn cảm) Do vậy, khi muốn trình bày một tác phẩm tôiluôn tìm hiểu, suy nghĩ và nghiên cứu tác phẩm để hiểu được ý nghĩa mà tác giảmuốn gửi vào tác phẩm Tôi luôn phân biệt giữa giọng đọc và giọng kể cố gắngnhập tâm vào tác phẩm để truyền tải tới người nghe tất cả những thông điệp màtác giả muốn gửi gắm qua giọng đọc, kể diễn cảm, sắc thái khuôn mặt cử chỉđiệu bộ, ánh mắt…ngữ điệu giọng kể là một yếu tố vô cùng quan trọng vì nó làphương tiện của việc truyền tải nghệ thuật, cường độ của giọng kết hợp với cửchỉ nét mặt
Ví dụ: Truyện “Bác gấu đen và hai chú thỏ” giọng của bác gấu kể với
giọng ồm ồm, chậm; giọng Thỏ trắng nhẹ nhàng trong trẻo, giọng Thỏ nâu gắtgỏng tỏ vẻ khó chịu
Truyện: “Dê con nhanh trí”, giọng của Dê mẹ dịu dàng, giọng của Chó sóithì khàn khàn, giọng của Dê con thì dõng dạc, dứt khoát thể hiện sự can đảm,dũng cảm và có phần lên giọng đe dọa Sói
Hay với bài thơ “Giữa vòng gió thơm”
Đọc diễn cảm: Tám câu đầu với giọng chậm rãi thể hiện sự băn khoăn lolắng, 4 câu thơ tiếp đọc với nhịp điệu bình thường, nhấn mạnh vào các từ “nhỏnhắn”, “phe phẩy”, “đều đều”, “rung rinh” Các câu thơ tiếp theo đọc chậm rãithể hiện tình cảm yêu mến quan tâm chăm sóc Bài thơ chủ yếu đọc theo nhịp: 2:2, chỉ có một số câu đọc theo nhịp: 1.1.1 Này/ chú/ gà Nâu
Với Truyện “Hoa mào gà” giọng gà mái kể với ngữ điệu vui phấn khởi.Giọng của cây hoa mào gà chậm
Trang 9Cứ như vậy tôi tự rèn luyện giọng đọc, giọng kể của mình và sau một thờigian tôi nhận thấy bản thân đã có nhiều tiến bộ về giọng đọc, giọng kể diễn cảm,
tư tin, thoải mái hơn, trẻ hứng thú nghe cô kể chuyện
2.3.3 Tạo hứng thú trong việc hướng dẫn trẻ làm quen văn học trên tiết học chính thức.
Gây hứng thú cho trẻ là rất quan trọng đối với mỗi hoạt động giáo dục vàđối với hoạt động làm quen với văn học cũng vậy Nếu việc gây hứng thú tốt sẽ
là một trong những tiền đề tạo ra sự thành công cho tiết dạy, bởi trẻ có chú ý vàocác hoạt động của cô thì trẻ mới có thể lĩnh hội hết được những kiến thức cũngnhư các kỹ năng cần thiết trong tiết học Qua đó trẻ cũng rút ra được những bàihọc bổ ích từ những câu chuyện, bài thơ đó
2.3.3.1 Gây hứng thú cho trẻ qua giới thiệu vào bài.
Giáo viên khéo léo thu hút trẻ tham gia hoạt động bằng cách cho trẻ chơimột trò chơi nhỏ hoặc sử dụng bài hát, câu đố, tình huống nhằm giúp trẻ tìmkiếm, phát hiện vấn đề, sau đó cùng trẻ trò truyện về vấn đề đó
Ví dụ: Truyện: “Quả táo của ai” tôi cho trẻ xem một đoạn hoạt cảnhphim cảnh thỏ, quạ, nhím đang cãi nhau rồi cô hỏi trẻ: Con vừa xem hình ảnhgì? Các con có muốn biết vì sao thỏ, quạ, nhím lại cãi nhau không? Muốn biết vìsao lại có chuyện đó xảy ra cô mời các con cùng lắng nghe câu chuyện: “Quảtáo của ai”
Hay với chuyên: “Cậu bé mũi dài”: Tôi sử dụng rối tay “Xin chào cácbạn! Đố các bạn biết mình là ai nào? Mình là Cậu bé Mũi Dài
Có một câu chuyện rất hay nói về chiếc mũi của mình đấy! Thế các bạn đã biếtchưa? Hôm nay mình sẽ kể cho các bạn nghe nhé: Truyện “Cậu bé Mũi Dài”
Hoặc với bài thơ: “Thỏ Bông bị ốm” Thay vì các hình thức trên tôi có thểcho trẻ hát bài : “Mời bạn ăn” Sau đó trò chuyện cùng trẻ:
+ Các con vừa hát bài gì?
+ Trong bài hát có nhắc đến những loại thức ăn gì? Vì sao phải ăn đầy đủcác chất như vậy?
+ Đúng rồi để có cơ thể khỏe mạnh các con phải ăn đầy đủ các chất dinh dưỡng và còn phải biết giữ gìn vệ sinh sạch sẽ, ăn chín uống sôi, trước khi ănphải rửa tay sạch nữa đấy
+ Các con biết không vậy mà có một bạn Thỏ bông vì không biết giữ gìn thân thể, ăn uống không hợp vệ sinh ăn quả xanh, uống nước chưa nấu nên đã bị
ốm đấy Để biết được bạn thỏ bông bị ốm như thế nào hôm nay cô và các con sẽcùng tìm hiểu bài thơ “ Thỏ Bông bị ốm” sẽ rõ nhé !
Tôi cũng có thể tổ chức hình thức vào bài dưới dạng trò chơi Ví như câu chuyện “Cây khế”, tôi có thể cho trẻ chơi trò chơi “Cái túi kỳ diệu”, bên trongtúi tôi bỏ một chùm khế, trẻ sờ và đoán trong túi có gì? Số lượng bao nhiêu?
Các con ạ có một câu chuyện rất hay mà nhờ vào những quả khế như thế này đã mang lại hạnh phúc, ấm no cho người hiền lành tốt bung và cũng vì quả khế mà khiến cho kẻ tham lam bị trừng trị Các con có muốn biết là câu chuyện
gì không? Vậy xin mời các con sẽ cùng lắng nghe cô kể câu chuyện “Cây khế”
Trang 102.3.3.2 Thay đổi hình thức tổ chức để trẻ không bị nhàm chán.
Đối với mỗi loại tiết tôi dành thời gian nghiên cứu tác phẩm để cócách thay đổi các hình thức tổ chức cho linh hoạt, không dập khuôn ở hìnhthức tổ chức Để tạo không khí sôi nổi, hứng thú, vui tươi nhẹ nhàng trongtiết học thu hút trẻ một cách thích thú, tôi còn tổ chức tiết học thành mộtchương trình vui có những trò chơi hấp dẫn như chương trình “Vườn cổtích”, “Những nhà thông thái” hoặc chương trình: “Câu lạc bộ bé yêu thơ”,hay “Tài năng nhí” Với việc tổ chức dưới dạng chương trình đòi hỏi ngườigiáo viên cũng thật linh hoạt, giọng người dẫn chương trình cũng phảitruyền cảm, hấp dẫn trẻ và đặc biệt chú ý xuyên suốt tiết học là mình đangnhư một người dẫn chương trình, tránh tình trạng giới thiệu đầu hoànhtráng mà cái kết bị cụt hoặc đôi khi quên kết thúc chương trình
Ví dụ: Đề tài Truyện: “Cáo, Thỏ và Gà trống” Đây là một chuyện trẻ
đã biết Tôi tổ chức dưới dạng chương trình “Vườn cổ tích”
Vào chương trình là bài hát Vườn cổ tích
Cô giới thiệu chương trình có 3 phần:
Lúc này cô cho xuất hiện Thỏ đang ngồi khóc trên màn hình Chúng
ta hãy xem vì sao Thỏ khóc nhé Rồi cô cho trẻ nghe giọng của Thỏ cô đãghi âm: “Hu.hu.hu Làm sao mà tôi không khóc được cơ chứ Tôi có khỏinhà”
Sau đó cho trẻ đoán tên truyện, rồi cô cho xem hình ảnh phông truyện:Cáo, Thỏ và Gà trống Cô chốt Câu chuyện: Cáo, Thỏ và Gà trống chính làcâu chuyện bí mật ngày hôm nay đã được lật mở
Cô kể diễn cảm cho trẻ nghe truyện 2 lần kết hợp cử chỉ điệu bộ và
có kết hợp cho xem hình ảnh mình họa trên máy chiếu
Giảng nội dung truyện, giảng từ mới, từ khó
+ Ở phần 2:
Đây là phần giáo viên đưa các câu hỏi đàm thoại cùng trẻ về nộidung câu chuyện Ở đây tôi cho trẻ đại diện trong đội lên nhấp chuột đểchọn ô số và cô đọc câu hỏi sau ô số, sau thời gian suy nghĩ của cả đội là
30 giây, cô gọi đại diện trong đội sẽ trả lời câu hỏi, có thể cho trẻ khác bổsung hoặc nói lại cho rõ ràng Mục đích để trẻ được làm việc theo nhóm,đồng thời kích thích trẻ suy nghĩ trả lời, trẻ được nói nhiều hơn Ở đây tôi
Trang 11còn lồng thêm cả hình ảnh mặt méo biểu thị cho việc mất lượt chơi, nếuđội nào quay vào này thì quyền chọn ô số sẽ dành cho đội tiếp theo
+ Ở phần 3 :
Đây là hoạt động đọc, kể diễn cảm hoặc đóng kịch của trẻ
Cuối chương trình bao giờ cũng là phần nhận xét, giáo dục và kếtthúc chương trình
- Bên cạnh đó việc thay đổi hình thức tổ chức lồng ghép xen kẽ các nộidung thích hợp và các trò chơi nhẹ nhàng cũng rất cần thiết để trẻ hứng thú vàohoạt động
Ví dụ: Truyện “Dê con nhanh trí”, xác định đây là một loại tiết hầu
hết trẻ chưa biết nên tôi tổ chức đàm thoại sâu hơn, hệ thống câu hỏi cũngngắn gọn, dễ hiểu và đi đúng nội dung câu chuyện, cuối hoạt động tùy theokhả năng của trẻ mà cô có thể cho trẻ tập kể lại chuyện hoặc kết thúc tôi cóthể tổ chức thêm trò chơi “Lấy cỏ cho Dê” Qua đó trẻ cảm nhận được rằngmột bạn thông minh, ngoan ngoãn, biết nghe lời mẹ như Dê con thì các bạn
sẽ yêu mến và lấy thức ăn (cỏ) giúp Dê Từ đó hình thành ở trẻ ý thức vềviệc cần phải học tập theo tính cách của Dê con
Hay khi dạy trẻ đọc thơ, tôi có thể cho trẻ được đọc thơ dưới nhiều hìnhthức: đọc luân phiên theo tổ, nhóm; thi đua xem tổ nào đọc hay; đọc theo kiểuphân vai từng nhân vật; đọc tiếp sức theo yêu cầu của cô, đọc đối đáp giữa cô vàtrẻ, giữa trẻ với nhau hoặc một nhóm đọc nhóm kia minh họa…Còn với chuyệnthì tôi có thể cho trẻ kể chuyện theo tuyến nhân vật hình thức cả lớp hoặc theonhóm, cá nhân kể toàn bộ truyện hoặc khi trẻ đã thành thạo trẻ có thể đóng kịch
2.3.3.3 Sử dụng đồ dùng trực quan để gây hứng thú cho trẻ:
Đồ dùng càng đơn giản, ngộ nghĩnh, gần gũi thì càng thu hút trẻ, nhất lànhững sản phẩm do trẻ làm ra Vì thế, những đồ dùng, đồ chơi tự tạo thường rấthấp dẫn trẻ Đồ dùng trực quan cô sử dụng có thể là mô hình, rối tay, rối dẹt,băng hình, video, sa bàn
Ví dụ 1: Với chuyện: “Quà tặng mẹ”, tôi đã sử dụng sa bàn quay, ở mỗi
góc của sa bàn là hình ảnh sau một đoạn chuyện Cụ thể là: Cảnh 1 có hình ảnhGấu anh đến gọi Gấu em dậy đi siêu thị, sau đó tôi điều khiển rối dẹt nâng Gấu
em ngồi dậy vui thích khi được đi siêu thị Quay sa bàn sang cảnh 2 là cảnh anh
em nhà Gấu đang ở siêu thị, ở đây có nhiều đồ được xếp dính trên san bàn theotừng quầy hàng Quay sa bàn sang cảnh 3 là anh em nhà Gấu làm bánh chờ mẹ
về, sau đó cô kể đoạn có tiếng gõ cửa, điều khiển Gấu em chạy ra mở cửa (cánhcửa mở được), rồi điều khiển cho bố xuất hiện, sau đó mẹ về Cảnh 4 là cả nhàGấu đang ngồi trên bàn hát và cho cả lớp hát chúc mừng sinh nhật cùng gia đìnhGấu
Ví dụ 2: Đề tài: Thơ: "Em yêu nhà em"[5], chủ đề gia đình.
Trước khi vào bài dạy tôi cho trẻ tham quan sa bàn cô đã chuẩn bị gồmcó: Một ngôi nhà, xung quanh ngôi nhà có vườn rau, ao cá, vườn cây ăn quả, cóđàn chim, gà, vịt đang kiếm mồi để trẻ tự do nhận xét về khung cảnh thiên