Giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mẫu giáo đó là những hoạt động tích cực, hướng vào những hoạt động cá nhân hoặc một nhóm trẻ với mục đích giúp trẻ có thể ứng phó với các tình huống, thách
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐÔNG SƠN
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC
KỸ NĂNG SỐNG CHO TRẺ MẦU GIÁO LỚN ( 5-6 TUỔI) Ở TRƯỜNG MẦM NON ĐÔNG XUÂN, HUYỆN ĐÔNG SƠN,
SKKN thuộc lĩnh vực: Chuyên Môn
THANH HÓA NĂM 2018
Trang 22.3.1 Biện pháp 1: Xây dựng kế hoạch thực hiện 6
2.3.2 Biện pháp 2: Xây dựng môi trường giáo dục kỹ
2.3.3 Biện pháp 3: Giáo dục kỹ năng sống thông qua hoạt
2.3.4 Biện pháp 4: Giáo dục trẻ kỹ năng sống qua hoạt
2.3.5 Biện pháp 5: Làm tốt công tác phối kết hợp với phụ
Trang 31 MỞ ĐẦU 1.1 Lý do chọn đề tài
Giáo dục mầm non là cấp học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân Mục tiêu của giáo dục mầm non là giúp trẻ em phát triển về thể chất, tình cảm, trí tuệ, thẩm mỹ, hình thành những yếu tố đầu tiên của nhân cách, chuẩn bị cho trẻ em vào lớp một Hình thành và phát triển ở trẻ em những chức năng tâm sinh
lí, năng lực và phẩm chất mang tính nền tảng, những kỹ năng sống cần thiết phù hợp với lứa tuổi, khơi dậy và phát triển tối đa những khả năng tiềm ẩn, đặt nền
tảng cho việc học ở các cấp học tiếp theo và cho việc học tập suốt đời {1}
Kỹ năng sống là một trong những kỹ năng nền tảng giúp trẻ mẫu giáo hình thành và phát triển toàn diện nhân cách, sẵn sàng vào lớp một Giáo dục kỹ năng sống là một trong những nội dung giáo dục quan trọng của trẻ mẫu giáo{2} Giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mẫu giáo đó là những hoạt động tích cực, hướng vào những hoạt động cá nhân hoặc một nhóm trẻ với mục đích giúp trẻ có thể ứng phó với các tình huống, thách thức trong cuộc sống hàng ngày Định hướng của giáo dục kỹ năng sống cho trẻ là giúp trẻ làm chủ bản thân, ứng
xử phù hợp với cộng đồng và xã hội, học tập hiệu quả, nâng cao sức khỏe tinh
thần, thể chất, ứng phó tích cực trong các tình huống của cuộc sống {3}
Trường mầm non là môi trường giáo dục đầu tiên, đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc hình thành nhân cách và phát triển năng lực của trẻ Việc chăm sóc và giáo dục trẻ phát triển tốt từ lứa tuổi mầm non sẽ góp phần tạo nền móng vững chắc cho sự phát triển trong tương lai của trẻ Giáo dục mầm non sẽ chuẩn bị cho trẻ những kỹ năng như tự lập, sự kiềm chế, khả năng diễn đạt rõ ràng, tăng khả năng sẵn sàng để bước vào giai đoạn giáo dục phổ thông Trong
đó cô giáo mầm non đóng vai trò quan trọng trong việc học tập và phát triển của trẻ Bởi vậy giáo viên cần có những kiến thức mới về sự phát triển của trẻ, cùng những phương pháp dạy học tốt nhất để cung cấp cho trẻ những kỹ năng cần thiết, góp phần tạo nền móng vững chắc cho sự phát triển trong tương lai của trẻ
Việc trang bị vốn sống cho trẻ là một điều cần thiết Bởi điều này sẽ giúp trẻ ứng phó trước tình huống, quản lý cảm xúc, học cách giao tiếp, ứng xử với mọi người xung quanh, giải quyết mâu thuẫn trong mối quan hệ, thể hiện bản thân một cách tích cực, lành mạnh Không chỉ vậy, kỹ năng sống còn giúp trẻ không bị rối trí hay hoang mang khi đối mặt trước những khó khăn trong cuộc sống
Đúng như ông cha ta có câu ‘Trên thông thiên văn, dưới tường địa lý” để
nói về một người giỏi giang, cái gì cũng có thể biết, có thể ứng phó trước mọi tình huống Thế nhưng ngày nay, hầu như các bậc phụ huynh thường chú trọng đến việc cho trẻ học hát, múa, đọc thơ, kể chuyện, nhận biết các sự vật hiện
tượng xung quanh, ngoại ngữ, tin học{5}… mà quên rằng cần phải cho trẻ học
Trang 4thêm cả kỹ năng sống Mà kỹ năng sống đối với trẻ là một điều cực kỳ quan trọng Kỹ năng sống luôn rất cần thiết cho cuộc sống hiện tại và sau này của trẻ
Kỹ năng sống như những nhịp cầu giúp con người biến kiến thức thành thái độ giá trị, hành vi và thói quen lành mạnh Vì vậy cần giáo dục kỹ năng sống cho trẻ ngay từ khi còn thơ bé, sẽ giúp trẻ tự biết chăm sóc và bảo vệ bản thân tránh khỏi những nguy hiểm {3} Trẻ có thể hoà nhập nhanh với cuộc sống xung quanh, biết cách phát triển các mối quan hệ với mọi người, với thiên nhiên,
từ đó học hỏi và làm giàu có thêm vốn kiến thức, kinh nghiệm cũng như các kỹ năng của bản thân Nếu thiếu các kỹ năng sống cần thiết, trẻ sẽ khó tránh khỏi những lúng túng, sai phạm thậm chí gặp nguy hiểm, khi phải giải quyết các tình huống xảy ra trong cuộc sống hàng ngày Việc trang bị những kỹ năng sống phù hợp giúp trẻ có cơ hội phát triển nhân cách đầy đủ và đúng hướng
Qua nhiều năm đứng lớp tôi nhận thấy ở trẻ các kỹ năng sống chưa đồng đều, còn phụ thuộc nhiều vào điều kiện gía đình vào tính cách của từng trẻ, trẻ còn thụ động và phụ thuộc vào sự rèn luyện của cô giáo và người lớn xung quanh trẻ Vì vậy kết quả giáo dục trẻ chưa có hiệu quả cao Thực tế kỹ năng sống lại có ảnh hưởng rất nhiều đến kết quả học tập, đến nhân cách toàn diện của trẻ Hiểu được tầm quan trọng của kỹ năng sống đối với trẻ mầm non, bản thân tôi là giáo viên hàng ngày trực tiếp chăm sóc giáo dục trẻ tôi luôn trăn trở, suy nghĩ làm thế nào để trẻ có kỹ năng sống tốt, kỹ năng sống đúng cách để trang bị cho trẻ kỹ năng sống cơ bản, giúp trẻ có kỹ năng sống tốt cho cuộc đời
sau này của trẻ Chính vì vậy tôi chọn đề tài “Một số biện pháp nâng cao chất
lượng giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mẫu giáo lớn 5-6 tuổi ở trường mầm non Đông Xuân, huyện Đông Sơn, tỉnh Thanh hóa” mong muốn trẻ được trang bị
vốn sống tốt hơn, tạo tiền đề cho trẻ học tập có hiệu quả cao ở bậc học tiếp theo
và trẻ có khả năng thích ứng với mọi sự biến động xung quanh
1.2 Mục đích nghiên cứu
Đề tài nghiên cứu nhằm tìm ra những biện pháp tốt nhất giúp trẻ có những
kỹ năng sống cơ bản đúng cách, từ đó nâng cao chất chăm sóc giáo dục trẻ ở trường mầm non Đông Xuân, huyện Đông Sơn, tỉnh Thanh Hóa
1.3 Đối tượng nghiên cứu
Kinh nghiệm nâng cao chất lượng giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mẫu giáo lớn 5-6 tuổi ở trường mầm non Đông Xuân, huyện Đông Sơn, tỉnh Thanh hóa
1.4 Phương pháp nghiên cứu
Để nghiên cứu đề tài này tôi áp dụng các phương pháp sau
*Phương pháp nghiên cứu lý luận:
+ Phương pháp khái quát hóa + Phương pháp phân tích tổng hợp Nhóm phương pháp này nhằm thu thập các thông tin lý luận để xây dựng
cơ sở lý luận của đề tài
*Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
+ Phương pháp điều tra;
+ Phương pháp đàm thoại
+ Phương pháp tổng kết kinh nghiệm
Trang 5*Phương pháp thống kê toán học
Nhóm phương pháp này nhằm thu thập các thông tin thực tiễn để xây dựng cơ sở thực tiễn của đề tài như:
2 NỘI DUNG 2.1 Cơ sở lý luận
Thực hiện công văn số 463/BGDĐT-GDTX ngày 28 tháng 01 năm 2015 của Bộ GD&ĐT về hướng dẫn triển khai thực hiện giáo dục kỹ năng sống tại các cơ sở GDMN, GDPT và GDTX Đối với giáo dục mầm non là giúp trẻ nhận thức về bản thân; sự tự tin, tự lực, thực hiện những quy tắc an toàn thông thường, biết làm một số việc đơn giản; hình thành và phát triển các kỹ năng xã hội cần thiết: thể hiện tình cảm, sự chia sẻ, hợp tác, kiên trì, vượt khó; hình thành một số kỹ năng ứng xử phù hợp với gia đình, cộng đồng, bạn bè và môi
trường {6}
Trẻ mầm non là độ tuổi giúp trẻ rèn kỹ năng cũng như thói quen của bản
thân tốt nhất Có rất nhiều kỹ năng sống cho trẻ có hoạt động đơn giản phù hợp
với lứa tuổi này Trong số vô vàn những kỹ năng thì các nhóm kỹ năng sống cho trẻ mầm non gồm có 5 kỹ năng quan trọng chủ yếu
Kỹ năng tự phục vụ bản thân: Đây là kỹ năng rất quan trọng cần trang bị
cho trẻ ngay từ thời gian trẻ còn học lớp mầm non Việc cho trẻ sớm tham gia vào những công việc lao động phù hợp như: Cho trẻ tự sắp xếp, dọn đồ chơi sau khi chơi xong, trẻ biết phụ mẹ chuẩn bị bữa ăn, dọn phòng của mình, tự thay đồ
hay ít nhất là biết tự rửa tay, tự biết vệ sinh cá nhân {5}
Qua những việc làm tự phục vụ bản thân đó, trẻ mới hiểu rõ được giá trị của lao động và thông cảm, biết thương yêu cha mẹ hơn Ngoài ra việc giúp trẻ vận động chân tay cũng giúp sức khỏe của trẻ phát triển hơn Từ những hành động đơn giản việc tự phục vụ khi còn nhỏ này sẽ giúp trẻ chủ động và độc lập trong mọi công việc sau này
Kỹ năng hợp tác: Giúp trẻ học cách cùng làm việc với bạn, đây là một
công việc không nhỏ đối với trẻ lứa tuổi này Khả năng hợp tác sẽ giúp trẻ biết
cảm thông và cùng làm việc với các bạn {5}
Kỹ năng giúp trẻ tự tin: Tự tin là khi trẻ mạnh dạn thể hiện các khả năng
bản thân trong mối quan hệ với xã hội, trẻ không ngại khám phá những điều mới
mẻ, thú vị trong cuộc sống{5} Từ đó tạo tiền đề giúp trẻ tự trau dồi và học tập
các kiến thức, kỹ năng một cách dễ dàng hơn Tự tin cũng là yếu tố giúp trẻ vượt qua những khó khăn, trở ngại mà bất kỳ ai cũng sẽ phải đối mặt trong cuộc đời
Kỹ năng giao tiếp: Kỹ năng giao tiếp là một kỹ năng quan trọng giúp trẻ
tồn tại và phát triển Giai đoạn đầu, trẻ giao tiếp qua cử động tay chân, qua biểu cảm ánh mắt, qua tiếng khóc… Lớn hơn, kỹ năng giao tiếp của trẻ được hình thành và hoàn thiện dần qua ngôn ngữ, cử chỉ…Như vậy giao tiếp là năng lực
cần thiết nhất để trẻ phát triển và sinh tồn trong cuộc sống {5}
Kỹ năng bảo vệ bản thân: Để trẻ có thể tự bảo vệ bản thân mình trước
những nguy hiểm, giúp trẻ hình thành thói quen và kỹ năng bảo vệ bản như: Kỹ năng an toàn khi chơi, kỹ năng tránh bị xâm hại cơ thể, kỹ năng xử lý khi bị lạc,
an toàn khi tham gia giao thông {5}
Trang 6Giáo dục kỹ năng sống cho trẻ ngay từ khi còn nhỏ là việc làm cần thiết
và có ý nghĩa thiết thực Mỗi đứa trẻ có những yếu tố cá nhân khác nhau và sự ảnh hưởng của các quan hệ xã hội cũng như hoàn cảnh sống, môi trường trải nghiệm khác nhau nên cô giáo cần có những hình thức, biện pháp linh hoạt, hợp
lý dựa trên quan điểm then chốt của giáo dục mầm non là “Lấy trẻ làm trung
tâm” và tận dụng các điều kiện để tạo ra nhiều cơ hội cho trẻ được tự trải
nghiệm Với kỹ năng sống phong phú trẻ sẽ biết cách khai thác kiến thức từ cuộc sống xung quanh, tạo lập các mối quan hệ với tự nhiên và con người để sống an toàn, phát triển
2.2 Thực trạng của vấn đề
2.2.1 Thực trạng chung:
Hiện nay nhiều bậc cha mẹ quá bao bọc con đến nỗi khi con lớn vẫn không để con đụng tay chân đến việc nhà Đã bao giờ các bậc cha mẹ nghĩ khi con mình đi vắng, con ở nhà một mình thì sẽ sống thế nào khi không có sự giúp
đỡ của bố mẹ?{5} Chính vì vậy, việc xây dựng kỹ năng sống là thực sự cần thiết Khi giúp trẻ xây dựng kỹ năng sống thì chúng ta để trẻ chủ động, tự tin với công việc của mình Hãy để trẻ tự làm và người lớn chỉ là người hướng dẫn Điều này rất cần sự kiên nhẫn của bố mẹ
Cha mẹ đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong việc giúp trẻ trau dồi kỹ năng sống cho trẻ Vì vậy hãy tạo điều kiện trò chuyện, giáo dục, hướng dẫn rèn luyện để trẻ tiếp cận, thực hiện được tốt hơn Chúng ta tạo môi trường phù hợp cho trẻ, tạo điều kiện giúp trẻ được giao tiếp, được thực hiện, được rèn luyện đồng thời tạo cơ hội và khuyến khích cho trẻ được tương tác, giao tiếp với bạn
bè và mọi người xung quanh
2.2.2 Thuận lợi:
Năm học 2017 – 2018 tôi được phân công chủ nhiệm lớp mẫu giáo lớn,
với tổng số cháu 27 cháu trong đó có 12 cháu nam, 15 cháu nữ có một số các cháu là con em cán bộ công chức, viên chức nên phụ huynh quan tâm đến công tác chăm sóc và giáo dục trẻ
Trường mầm non Đông Xuân đạt chuẩn Quốc gia mức độ I, cơ sỏ vật chất nhà trường tương đối đảm bảo Phòng học rộng rãi, thoáng mát, đầy đủ đồ dùng,
đồ chơi để hoạt động, trang trí lớp với những hình ảnh phong phú, hấp dẫn để lôi cuốn trẻ vào hoạt động
Bản thân là tổ phó chuyên môn, trực tiếp phụ trách chuyên môn khối mẫu giáo lớn nên việc làm đồ dùng, đồ chơi, sưu tầm tranh ảnh giáo dục kỹ năng sống, xây dựng kế hoạch giáo dục kỹ năng sống cho trẻ chủ động và dễ dàng hơn
Bản thân là người địa phương, nên rất hiểu được hoàn cảnh và điều kiện sống của trẻ ở gia đình để có biện pháp giáo dục phù hợp
Đa số trẻ trong lớp có sức khỏe tốt, đã học qua lớp mẫu giáo bé và nhỡ nên có thói quen nề nếp trong học tập cũng như các thói quen, kỹ năng vệ sinh
2.2.3 Khó khăn:
Trẻ trong lớp tuy cùng độ tuổi nhưng khả năng tiếp thu của trẻ không được đồng đều Một số trẻ nhút nhát, chưa mạnh dạn tự tin, đặc biệt trẻ ở lứa
Trang 7tuổi này vốn kinh nghiệm sống còn ít nên mọi hoạt động còn phụ thuộc vào người lớn
Tuy là địa bàn thị trấn nhưng nhà trường lại là khu vực nông thôn, nên nhận thức cũng như công việc, điều kiện kinh tế hạn chế Do đó một số phụ huynh chưa thực sự quan tâm đúng mức đến việc giáo dục kỹ năng sống cho trẻ
Do công việc cho nên bản thân chưa dành nhiều thời gian cho công tác phối hợp với phụ huynh để giáo dục trẻ
2.2.4 Khảo sát chất lượng đầu năm học:
Trước thuận lợi và khó khăn trên khi tiến hành áp dụng các biện pháp tôi khảo sát chất lượng đầu năm học như sau
Kết quả khảo sát đầu năm học ( tháng 9/2017)
Qua khảo sát chất lượng đầu năm tôi thấy kết quả chưa cao Kỹ năng tự phục vụ mới đạt 63%; kỹ năng giao tiếp mới đạt 55.5%; kỹ năng tự phục vụ bản thân mới đạt 70%; đặc biệt kỹ năng hợp tác rất thấp mới đạt 48% và kỹ năng mạnh dạn, tự tin mới đạt 48% Chính vì vậy tôi suy nghĩ, tìm tòi và áp dụng một
số biện pháp nâng cao hiệu quả giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mẫu giáo lớn 5-6 tuổi ở trường mầm non Đông Xuân như sau
2.3 Biện pháp thực hiện
2.3.1 Biện pháp 1: Xây dựng kế hoạch thực hiện
Việc xây dựng kế hoạch là một nội dung, công việc được sắp xếp theo trình tự nhất định để đạt được mục tiêu đã đề ra Kế hoạch xây dựng cần cụ thể, chi tiết rõ ràng giúp cho việc thực hiện kế hoạch một cách dễ dàng hơn, hiệu quả thực hiện cũng cao hơn Để dạy kỹ năng sống cho trẻ đạt được kết quả tốt tôi lên kế hoạch dạy trẻ với nội dung trọng tâm phù hợp theo chủ đề trong năm học như sau
Ví dụ: Kế hoạch giáo dục kỹ năng sống vào các chủ đề
* Chủ đề: Trường mầm non
Nghiên cứu nội dung giáo dục kỹ năng sống cho trẻ ở các tài liệu bồi
dưỡng
Cho trẻ làm quen với một số kỹ năng sống đơn giản hàng ngày
Lồng ghép nội dung tuyên truyền qua các bảng tuyên truyền tại lớp từng
Trang 8Dạy trẻ cách chào hỏi người lớn; cách chào hỏi bạn bè…
* Chủ đề: Gia đình
Rèn cho trẻ có một số thói quen tốt và kỹ năng sống cơ bản trong sinh hoạt như: Biết lắng nghe, biết tự bảo vệ sức khỏe của mình, biết phòng tránh
một số nơi nguy hiểm
Tập cho trẻ làm quen với các thao tác kỹ năng phòng chống các tai nạn thông thường hàng ngày trẻ hay gặp
* Chủ đề: Nghề nghiệp
Giáo dục cho trẻ thực hiện hoạt động khám phá trải nghiệm đơn giản về
các kỹ năng sống hàng ngày
Trẻ biết thực hiện thao tác vai chơi ở góc phân vai tương đối thành thạo…
Lồng ghép nội dung tuyên truyền qua nội dung của chủ đề về các kỹ năng
tình cảm xã hội
Giáo dục vệ sinh thân thể: Tập tính ngăn nắp; Tính chính xác; Tư thế,
dáng điệu…
* Chủ đề: Thế giới động vật
Cô và trẻ làm sách tranh về các hoạt động giáo dục kỹ năng sống của trẻ
Trao đổi kinh nghiệm khi thực hiện giáo dục kỹ năng sống cho trẻ trong
quá trình hoạt động với đồng nghiệp
Giáo dục trẻ biết nhận lỗi và xin lỗi; vượt qua nỗi sợ hãi; sự quan tâm
* Chủ đề: Thế giới thực vật
Tiếp tục cho trẻ học và khám phá về các kỹ năng sống qua các hoạt động
học, trò chơi ở các góc và mọi lúc, mọi nơi
Giáo dục trẻ thể hiện được các kỹ năng sống qua quá trình trẻ chơi và khám phá, trải nghiệm
Giáo dục trẻ biết tự thay quần áo, tự mang giày dép, tự sắp xếp đồ dùng cá nhân ngăn nắp
* Chủ đề: Giao thông
Sưu tầm tranh ảnh về giáo dục các kỹ năng sống để giáo dục trẻ qua các
hoạt động hàng ngày
Lồng ghép nội dung giáo dục kỹ năng sống qua nội dung của chủ đề để
tuyên truyền với phụ huynh
* Chủ đề: Nước và các hiện tượng tự nhiên
Dạy trẻ cách phòng, tránh tai nạn và khả năng tự vệ khi có tình huống xấu xảy ra
Dạy trẻ cách đi, đứng, ăn mặc
Dạy trẻ nói lời hay ý đẹp trong giao tiếp
* Chủ đề: Quê hương, đất nước, Bác hồ - trường tiểu học
Đánh giá theo dõi sự tiến bộ của trẻ về thực hiện các kỹ năng sống cơ bản
thường ngày
Đánh giá kết quả trên trẻ về kỹ năng sống
Như vậy với đặc điểm tâm lý của trẻ mầm non là đa số trẻ còn nhút nhát, chưa mạnh dạn tự tin, chưa có tính hợp tác cao, kỹ năng giao tiếp còn hạn chế,
do đó tuỳ vào từng hoạt động, tình hình thực tế, tùy theo từng đối tượng trẻ để
Trang 9tôi có biện pháp giáo dục phù hợp nhằm mang lại kết quả giáo dục cao nhất cho trẻ
2.3.2.Biện pháp 2: Xây dựng môi trường giáo dục kỹ năng sống cho trẻ
Xây dựng môi trường giáo dục có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với trẻ mầm non Môi trường giáo dục là tạo cơ hội cho trẻ học hỏi, tìm tòi, khám phá, phát hiện nhiều điều mới lạ, hấp dẫn trong cuộc sống, trẻ được tự lựa chọn hoạt động một cách tích cực, qua đó kiến thức và kỹ năng ở trẻ dần được hình thành
và phát triển Môi trường giáo dục phải đảm bảo an toàn về thể chất, tâm lý cho trẻ vừa có tác dụng giáo dục, vừa có tính thẩm mỹ và được xây dựng trong suốt quá trình học của trẻ Môi trường hoạt động giúp trẻ thích thú, được trải nghiệm, được khám phá, được tham gia các hoạt động vui chơi cùng các bạn, từ đó giúp trẻ tự tin, năng động hơn
Chính vì vậy mà khi phân nhóm, phân tổ tôi cũng phải chú ý để sắp xếp trẻ ngồi theo tổ, theo nhóm cho phù hợp, dựa vào đặc điểm tâm sinh lý của trẻ mầm non và tính cách của từng trẻ để tôi phân nhóm, phân tổ và đưa ra phương pháp giáo dục cho phù hợp
Ví dụ 1: Ở lớp tôi chia lớp thành 3 tổ và trong mỗi tổ có 2 nhóm, mỗi
nhóm từ 4-5 cháu, trong nhóm tôi phân đều có trẻ nhút nhát, trẻ hiếu động và trẻ trung bình Trẻ nhút nhát ngồi cùng trẻ hiếu động, để khi tham gia các hoạt động trẻ có thể hổ trợ giúp đỡ nhau, trẻ yếu học tập trẻ tốt, trẻ tốt khuyến khích hướng dẫn trẻ yếu, trẻ kém
Môi trường giáo dục ảnh hưởng rất nhiều đến với trẻ Chính vì vậy khi trang trí nhóm lớp tôi lựa chọn một số hình ảnh mang tính giáo dục để trang trí
Ví dụ 2: Góc xây dựng tôi tranh trí những hình ảnh có các trẻ cùng nhau
chơi xây dựng công trình, trẻ đang chở nguyên vật liệu, trẻ đang lắp ghép cây, trẻ đang xây hàng rào, trẻ xây nhà… Qua đó giáo dục trẻ khi chơi cùng hợp tác với nhau để xây dựng công trình
Ví dụ 3: Góc nghệ thuật trang trí với hình ảnh ngộ nghĩnh trẻ đang sử
dụng các loại nhạc cụ biểu diễn âm nhạc rất tự nhiên
Ví dụ 4: Trong lớp tôi dành riêng một góc giáo dục kỹ năng sống như: Kỹ
năng mặc quần áo, kỹ năng gấp quần áo, kỹ năng cài cúc áo, kỹ năng kéo khóa
kỹ năng đi giày dép, kỹ năng chải răng, rửa mặt, chải đầu… Các nội dung giáo dục kỹ năng sống được thay đổi thường xuyên theo chủ đề để trẻ được tập luyện Như vậy trẻ không nhàm chán mà các kỹ năng đó thường xuyên được luyện tập
Việc xây dựng môi trường giáo dục giúp trẻ được tái hiện lại các mối quan hệ Qua đó, trẻ học được cách làm việc với bạn, học cách lắng nghe và chia
sẻ suy nghĩ của bản thân với bạn bè, học được cách giao tiếp, sự mạnh dạn tự tin giúp trẻ có một số kỹ năng cơ bản tốt hơn Tuy nhiên tuỳ vào nội dung trọng tâm của từng chủ đề để xây dựng môi trường dục hiệu quả nhất
2.2.3.Biện pháp 3: Giáo dục kỹ năng sống cho trẻ thông qua hoạt động
học
Việc hình thành các kỹ năng cơ bản trong học tập và sinh hoạt là yếu tố quyết định đến quá trình hình thành và phát triển nhân cách sau này của trẻ Khi xảy ra vấn đề nào đó, nếu không được trang bị kỹ năng sống, trẻ sẽ không đủ kiến thức để xử lý các tình huống bất ngờ Vì thế, rèn luyện kỹ năng sống trong
Trang 10hoạt động học sẽ giúp trẻ sớm có ý thức làm chủ bản thân, sống tích cực và hướng đến những điều lành mạnh cho chính bản thân trẻ cũng như xã hội
Giáo dục kỹ năng sống cho trẻ lồng ghép vào các hoạt động học là rất cần thiết Bởi thông qua các hoạt động học trẻ được học, được thực hành, luyện tập
để nhận biết các kiến thức kỹ năng cần thiết trong hoạt động
Ví dụ 1: Thông qua hoạt động tạo hình “Vẽ đồ dùng trong gia đình” tôi
giáo dục trẻ yêu quý đồ dùng trong gia đình, sử dụng đồ dùng, đồ chơi cẩn thận nhẹ nhàng, biết cất, lấy đồ dùng đúng nơi quy định, sắp xếp gọn gàng, không làm rơi vỡ Kết thúc hoạt động dạy trẻ cất đồ dùng gọn gàng ngăn nắp Đối với
đề tài xé dán tôi hướng dẫn trẻ thu dọn rác bỏ vào thùng rác sau khi kết thúc bài tập…
Ví dụ 2: Thông qua hoạt động khám phá khoa học đề tài “ Gia đình của
bé” dạy trẻ biết chia sẻ thông tin về gia đình trẻ cho cô giáo và các bạn, kể tên,
công việc của các thành viên trong gia đình, những công việc hàng ngàỳ trẻ làm
ở nhà Qua hoạt động giáo dục trẻ kỹ năng giao tiếp thân mật, cởi mở với mọi người Biết lắng nghe cô giáo và bạn nói, nói rõ ràng để cô giáo và bạn hiểu Chờ đến lượt mình nói, không nói leo, nói tự do
Đề tài “Một số bộ phận cơ thể bé” đàm thoại với trẻ trên cơ thể có những
bộ phận gì? Tác dụng của các bộ phận trên cơ thể như thế nào? Qua đó tôi giáo dục trẻ cần phải biết vệ sinh, chăm sóc, bảo vệ các bộ phận cơ thể như: hàng ngày chải răng, rửa mặt, rửa tay chân sạch sẽ, chải đầu, không cho tay bẩn lên mắt, không mút tay…
Ví dụ 3: Hoạt động thơ, chuyện với bài thơ “ Giữa vòng gió thơm” chủ đề
Gia đình tôi đàm thoại với trẻ: Bạn nhỏ trong bài thơ đang làm gì? Khi bà ốm bạn nhỏ như thế nào? Nếu là con khi ông bà, bố mẹ hoặc người thân ốm con sẽ làm gì? Con học tập bạn nhỏ được gì? Qua đó tôi giáo dục trẻ phải biết thương yêu, giúp đỡ, chia sẻ với mọi người, đặc biệt là những người thân trong gia đình
Hoặc qua câu chuyện “Chú dê đen” đàm thoại Dê trắng là con vật như thế nào?
Dê đen là con vật ra sao? Qua câu chuyện cháu học tập ở Dê đen tính cách gì (Lòng dũng cảm).Qua đó giáo dục trẻ biết mạnh dạn dũng cảm
Ví dụ 4: Thông qua hoạt động âm nhạc giáo dục cho trẻ tính mạnh dạn tự
tin tham gia hát, vận động trước lớp với bài hát “ Khám tay” giáo dục trẻ một số
kỹ năng vệ sinh cá nhân sạch sẽ Khi tổ chức trò chơi trẻ mạnh dạn tham gia trò chơi cùng các bạn, rèn cho trẻ kỹ năng nhanh nhẹn, phản ứng nhanh theo tiến hiệu biết chờ đến lượt như trò chơi “Ai đoán giỏi” “Nghe nốt đô thỏ đổi chuồng”
“Ai nhanh nhất” qua trò chơi giúp trẻ mạnh dạn tự tin hơn