skkn một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ 5 6 tuổi ở trường mầm non

Thông qua cáchoạt động giáo dục trẻ diễn ra trong các hoạt động hàng ngày tại trường mầm non,được diễn ra dưới nhiều hình thức khác nhau và tích hợp các nội dung giáo dục bảo vệ môi trườ

2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng vào sáng kiến kinh nghiệm 6

2.1 Thực trạng về việc thực hiện giáo dục bảo vệ môi trường cho

3.2 Biện pháp xây dựng môi trường giáo dục 9

3.3 Biện pháp giáo dục trẻ ở các hoạt động hàng ngày 12

3.4 Biện pháp giáo dục bảo vệ môi trường qua các hoạt động

3.5 Biện pháp chú trọng công tác tham mưư và phối hợp với phụ

Môi trường là không gian sống của con người và các loại sinh vật Hàngngày mỗi con người chúng ta rất cần một không gian nhất định để hoạt động như:Nhà ở, nơi nghỉ ngơi, không khí, nước uống, lương thực, thực phẩm, đất đai để sảnxuất đặc biệt môi trường còn là nơi chứa đựng các nguồn tài nguyên rất cần chođời sống và sản xuất của con người.

Giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ mầm non có ý nghĩa vô cùng quan trọngtrong việc hình thành những hành vi ứng xử tốt với môi trường Thông qua cáchoạt động giáo dục trẻ diễn ra trong các hoạt động hàng ngày tại trường mầm non,được diễn ra dưới nhiều hình thức khác nhau và tích hợp các nội dung giáo dục bảo

vệ môi trường một cách hợp lý, tự nhiên và mang hiệu quả cao nhất

Môi trường bao gồm các yếu tố tự nhiên và vật chất nhân tạo bao quanh conngười Môi trường có tầm quan trọng đặc biệt với đời sống con người và sự pháttriển kinh tế văn hóa của đất nước, của nhân loại Bảo vệ môi trường là những hoạtđộng giữ cho môi trường trong lành, sạch đẹp, đảm bảo cân bằng sinh thái, ngănchặn và khắc phục mà hậu quả mà con người hay thiên nhiên gây cho môi trường.Giáo dục môi trường ở trẻ mầm non là quá trình giáo dục có mục đích nhằm pháttriển ở trẻ những hiểu biết sơ đẳng qua kiến thức, thái độ hành vi của trẻ đối vớimôi trường xung quanh

Hiện nay trên thế giới việc ô nhiễm môi trường diễn ra do sự thiếu hiểu biếtcủa con người là một trong những nguyên nhân cơ bản gây nên sự ô nhiễm và suythoái môi trường Vì vậy, giáo dục bảo vệ môi trường là một vần đề cấp bách cótính toàn cầu và là vấn đề có tính xã hội sâu sắc, cần được giáo dục cho con ngườingay từ tuổi thơ

Giáo dục bảo vệ môi trường là một quá trình thông qua các hoạt động giáodục chính quy và không chính quy nhằm giúp cho con người có được những hiểubiết và kĩ năng, tạo điều kiện cho họ tham gia vào phát triển một xã hội bền vững

về sinh thái Giáo dục bảo vệ môi trường là quá trình giáo dục có mục đích, nhằmlàm cho con người trong cộng đồng quan tâm đến các vấn đề của môi trường, có sựhiểu biết về môi trường, có thái độ, kĩ năng và hành vi tốt trong việc bảo vệ môitrường Ví dụ: Giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ mầm non là cung cấp cho trẻ

những hiểu biết ban đầu về môi trường sống của bản thân nói riêng và của conngười nói chung, biết cách sống tích cực với môi trường, nhằm đảm bảo sự pháttriển lành mạnh về cơ thể và trí tuệ (Quyết định của Thủ tướng chính phủ, số 1363/QĐ/TTg ngày 17-10-2001)

Mục đích của giáo dục bảo vệ môi trường là nhằm vận dụng những kiếnthức và kĩ năng vào gìn giữ, bảo tồn, sử dụng môi trường đảm bảo bền vững cho cảthế hệ hiện tại và tương lai Nó cũng bao hàm cả việc học tập cách sử dụng nhữngcông nghệ mới nhằm tăng sản lượng và tránh những thảm họa môi trường, xóa đói,giảm nghèo, tận dụng các cơ hội và đưa ra những quyết định khôn khéo trong sửdụng tài nguyên

Giáo viên trong việc giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ vẫn còn nhiều hạnchế Trong quá trình giảng dạy chưa chú ý đến việc lồng ghép giáo dục bảo vệ môitrường vào các tiết dạy và hoạt động giáo dục Trẻ là con em nông thôn rất hamchơi, chưa có ý thức bảo vệ môi trường, sân trường, lớp nhiều trẻ còn vứt vỏ sữa,

vỏ bim bim ra sân trường hay nhiều lúc vẫn chạy vô tư chưa biết nhặt rác dướichân mình để bỏ vào thùng, chơi chạy quá đà, dẫm vào hoa, thậm chí còn bẻ cànhcây, bẻ hoa vườn trường, đi vệ sinh, rửa tay nhiều lúc chưa biết khóa vòi Đa số trẻchưa có ý thức về vệ sinh cá nhân và bảo vệ môi trường, cơ sở vật chất trang thiết

bị còn chưa phong phú đa dạng, chủ yếu đồ dùng đồ chơi tự tạo sẵn có ở địaphương do đặc điểm tâm sinh lý của lứa tuổi dễ quên nên cũng gặp nhiều khó khăntrong công tác bảo vệ môi trường

Chính vì vậy là một giáo viên mầm non tôi nhận thức được rằng bảo vệ môitrường là bảo vệ chính mình và bảo vệ sự sống trên toàn cầu Đó là những hoạtđộng giữ cho môi trường trong lành, sạch đẹp đảm bảo cân bằng sinh thái, ngănchặn khắc phục các hậu quả xấu do con người và thiên nhiên gây ra Từ đó conngười biết khai thác và sử dụng hợp lý các nguồn tài nguyên thiên nhiên nhằmcung cấp cho trẻ những hiểu biết ban đầu về môi trường sống của bản thân nóiriêng và con người nói chung, biết cách sống tích cực với môi trường để đảm bảo

sự phát triển lành mạnh về cơ thể và trí tuệ Xuất phát từ tất cả các lý do trên mà

tôi đã đưa ra " Một số biện pháp nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non Minh Khôi "

2 Mục đích nghiên cứu

- Tìm ra " Một số biện pháp nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục bảo vệ môitrường cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non Minh Khôi "

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.

a Đối tượng nghiên cứu:

- Đối tượng trẻ 5-6 tuổi B ở trường mầm non Minh Khôi

b Phạm vi nghiên cứu:

- Trẻ 5- 6 tuổi B ở trường Mầm non Minh khôi

- Chuyên đề giáo dục bảo vệ môi trường

4 Phương pháp nghiên cứu

a Phương pháp nghiên cứu (phân tích, tổng hợp tài liệu, sách báo có liên quan đến

đề tài)

b Phương pháp quan sát

c Phương pháp làm mẫu, giảng giải

d Phương pháp thực hành trải nghiệm

e Phương pháp trao đổi đàm thoại

f Phương pháp đánh giá nêu gương

II PHẦN NỘI DUNG SÁNG KIẾN

1 Cơ sở lí luận.

Môi trường bao gồm các yếu tố tự nhiên và yếu tố vật chất nhân tạo quan hệmật thiết với nhau, bao quanh con người, có ảnh hưởng tới đời sống, sản xuất, sựtồn tại, phát triển của con người và thiên nhiên Môi trường sống của con ngườitheo chức năng được chia thành các loại:

Môi trường tự nhiên: Bao gồm các nhân tố thiên nhiên như vật lý, hóa học,sinh học, tồn tại ngoài ý muốn của con người, nhưng cũng ít nhiều chịu tác độngcủa con người Đó là ánh sáng mặt trời, núi sông, biển cả, không khí, động, thựcvật, nước

Môi trường xã hội: Là tổng thể các quan hệ giữa người với người Đó lànhững luật lệ, thể chế, cam kết, quy định, ước định ở các cấp khác nhau

Môi trường nhân tạo: Bao gồm tất cả các nhân tố do con người tạo nên, làmthành những tiện nghi trong cuộc sống như ô tô, nhà ở, công sở, các khu vực đôthị, công viên nhân tạo

Môi trường theo nghĩa rộng: Là tất cả các nhân tố tự nhiên và xã hội cầnthiết cho sự sinh sống, sản xuất của con người, như tài nguyên thiên nhiên, khôngkhí, đất, nước, ánh sáng, cảnh quan, quan hệ xã hội

Môi trường ở trường mầm non cũng là toàn bộ môi trường tự nhiên, môitrường xã hội và môi trường nhân tạo Đó là môi trường bao gồm phòng/lớp học vàmôi trường ngoài phòng/lớp học bao quanh cuộc sống vui chơi, học tập và sinhhoạt của trẻ ở trường mầm non

Bảo vệ môi trường là những hoạt động giữ cho môi trường trong lành, sạchđẹp, đảm bảo cân bằng sinh thái, ngăn chặn, khắc phục các hậu quả xấu do conngười và thiên nhiên gây ra cho môi trường, khai thác và sử dụng hợp lí các tàinguyên thiên nhiên Ví dụ: Muốn bảo vệ cho môi trường mầm non xanh - sạch -đẹp, thì mỗi con người trong trường mầm non phải có ý thức tham gia các hoạtđộng giữ gìn vệ sinh chung và riêng như: Vệ sinh, sắp xếp đồ dùng, đồ chơi tronglớp và ngoài trời gọn gàng, ngăn nắp, đi vệ sinh và vứt rác đúng nơi quy định, quétdọn, thu gom và xử lí tốt rác thải, trồng cây và chăm sóc cây

Giáo dục bảo vệ môi trường là một hoạt động có vai trò rất quan trọng đốivới đời sống con người mà thế giới đang phát động, hàng năm có các ngày nhưngày “nước thế giới, ngày môi trường thế giới 5/6, giờ trái đất” Qua đó nhằm nângcao ý thức con người trên trái đất về bảo vệ môi trường

Giáo dục bảo vệ môi trường là một hoạt động đặc biệt quan trọng đối với trẻmầm non, là bước đầu hình thành cho trẻ thói quen sống gọn gàng ngăn nắp, vệsinh cá nhân, vệ sinh môi trường sạch sẽ Từ đó trẻ có những kiến thức đơn giản về

cơ thể, cách chăm sóc giữ gìn sức khoẻ cho bản thân Đồng thời có những kiếnthức ban đầu về mối quan hệ của động vật, thực vật và con người với môi trường

sống để trẻ biết giao tiếp biết yêu thương những người gần gũi quanh mình, biếtchăm sóc bảo vệ cây cối, bảo vệ con vật quanh nơi mình ở.

Giúp trẻ có thói quen sống gọn gàng ngăn nắp, vệ sinh cá nhân, vệ sinh môitrường sạch sẽ

Tích cực tham gia hoạt động bảo vệ môi trường trong trường/lớp, gia đình,nơi ở như: Tham gia chăm sóc vật nuôi, cây trồng, vệ sinh cá nhân,vệ sinh nhà cửa

ở gia đình, trường/lớp học với những công việc vừa sức với trẻ

Biết tiết kiệm chia sẻ và hợp tác với bạn bè cùng những người xung quanh,sống tiết kiệm, giữ gìn đồ dùng đồ chơi và tiết kiệm trong sinh hoạt

Có phản ứng với các hành vi của con người làm bẩn môi trường và phá hoạimôi trường như: Vứt rác bừa bãi, chặt cây, hái hoa, dẫm lên cỏ, bắn chết độngvật

Biết yêu quý gần gũi với thiên nhiên quan tâm đến những vấn đề của môitrường thu gom rác thải, lá cây ở sân trường

2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng vào sáng kiến kinh nghiệm

a Thuận lợi:

Về cơ sở vật chất ở trường lớp đã được đầu tư mua sắm trang thiết bị phục vụcho việc hình thành và phát triển kỹ năng giáo dục bảo vệ môi trường

Lớp có 2 giáo viên/1 nhóm, về trình độ 2/2 đồng chí, 1 đồng chí đạt chuẩn

và 1 đồng chí trên chuẩn, giáo viên còn rất trẻ, nhiệt tình hăng say với công việc,yêu nghề, có kỹ năng tốt về giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ

Số trẻ huy động ra lớp 39 cháu, số trẻ ăn bán trú tại trường 39/39 cháu đạt100% tỷ lệ trẻ ở kênh bình thường là 95%, trẻ suy dinh dưỡng là 5%

Trẻ ở độ tuổi này đã bắt đầu hình thành và có ý thức về bảo vệ môi trường.Trẻ biết nhặt lá rụng, vỏ hộp sữa, vỏ bánh kẹo bỏ vào thùng rác, biết rửa tay xongkhóa vòi nước lại

b Khó khăn:

Diện tích sân trường rộng nhưng môi trường cho trẻ hoạt động còn hạn chế

Học sinh đông nhưng diện tích lớp học hẹp nên còn gặp nhiều khó khăn trong việc hướng dẫn trẻ bảo vệ môi trường trong lớp, nhiều trẻ chưa biết bỏ rác vào

bừa bãi, trẻ rửa tay vặn vòi nước chảy lảng phí ra ngoài.

Đa số trẻ là con em nông thôn bố mẹ đi làm ăn xa trẻ ở nhà với ông bà nênchưa hiểu được việc bảo vệ môi trường như thế nào cho rạch sẽ

2.1 Thực trạng về việc thực hiện giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ ở trường mầm non.

a Đối với bản thân bồi dưỡng chuyên môn về nội dung GDBVMT:

Xây dựng kế hoạch thực hiện chuyên đề giáo dục bảo vệ môi trường và thiết

kế môi trường giáo dục trong lớp và ngoài lớp học

Nắm vững nội dung phương pháp để truyền thụ kiến thức cho trẻ, biết vậndụng tích hợp các nội dung giáo dục bảo vệ môi trường một cách hợp lý, tự nhiên.Nội dung giáo dục bảo vệ môi trường được tích hợp trong các hoạt động giáo dụcdưới nhiều hình thức

Tổ chức qua các giờ hoạt động ngoài trời, hoạt động dạo chơi thăm quan,chăm sóc vườn rau, bồn hoa, cây cảnh còn hạn chế

Đánh giá khả năng thực hiện của trẻ để uốn nắn kịp thời cho những trẻ cònyếu kém

b Khảo sát chất lượng trên trẻ:

Hình thành cho trẻ kỹ năng cơ bản về bảo vệ môi trường, trong các hoạtđộng hàng ngày trẻ lĩnh hội được những kiến thức mà cô truyền thụ

Thực hiện các hoạt động bảo vệ môi trường, nhặt lá rụng xung quanh sântrường bỏ vào thùng rác, khóa vòi nước sau khi sử dụng vẫn còn hạn chế

Kết quả khảo sát trên trẻ là: 35/39 trẻ đạt 90%, chưa đạt 4/39 là 10%

c Tham gia bảo vệ môi trường do trường phát động:

Tham gia nhặt rác, lá cây, vỏ hộp sữa, vỏ bim bim xung quanh sân trường bỏvào thùng rác, chăm sóc nhở cỏ, nhặt lá trong vườn cổ tích

d Công tác tham mưu với BGH

Tham mưu với BGH nhà trường mua sắm thêm trang thiết bị, xây dựng môitrường giáo dục bảo vệ môi trường

đ Công tác phối kết hợp với phụ huynh

Tuyên truyền đến các bậc phụ huynh về giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ

ở gia đình, ở trường và mọi lúc mọi nơi

Huy động các bậc phụ huynh hỗ trợ thêm kinh phí để mua sắm thêm trang thiết bị phục vụ cho hoạt động giáo dục bảo vệ môi trường

Bảo vệ môi trường là một nội dung giáo dục mới được tích hợp trong quá trình chăm sóc trẻ trong năm học 2017-2018 nên kết quả trên trẻ trước khi thựchiện đề tài này chưa cao cụ thể:

1 *Đối với giáo viên

- Xây dựng kế hoạch chuyên đề giáo dục

- Lồng ghép chuyên đề giáo dục bảo vệ môi

- Tổ chức cho trẻ tham gia các hoạt động

- Nội dung phương pháp tổ chức hoạt động

2 * Đối với trẻ

- Có kĩ năng giữ gìn vệ sinh cá nhân 35 43 22

- Trẻ biết nhặt rác bỏ vào thùng đúng nơi

- Có ý thức tham gia hoạt động bảo vệ môi

- Khả năng hiểu biết về giáo dục bảo vệ môi

3 * Công tác tuyên truyền phối kết hợp

- Tuyên truyền với các bậc phụ huynh qua

- Tuyên truyền với các bậc phụ huynh qua

giờ đón trả trẻ và qua góc trao đổi với phụ

các buổi tổng vệ sinh môi trường toàn xã

4 * Công tác tham mưu xây dựng cơ sở vật

trường cho trẻ 5-6 tuổi"

3 Các giải pháp giải quyết vấn đề

Từ thực trạng nghiên cứu và vận dụng những kiến thức lý luận liên quan như

đã phân tích nêu trên Tôi đã nghiên cứu đúc rút từ những kinh nghiệm thực tế đưa

ra những biện pháp giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm nonMinh Khôi như sau :

3.1 Bồi dưỡng chuyên môn cho bản thân.

Bản thân luôn cố gắng học tập, tham khảo tài liệu sách báo, mạng internet,

để nắm vững mục đích yêu cầu, nội dung phương pháp thực hiện chuyên đề giáodục bảo vệ môi trường

Tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường do xã phát động, tổ chức tốt các hoạt động giáo dục bảo vệ môi trường ở nơi công tác

Trước hết bản thân phải xác định rõ muốn nâng cao chất lượng giáo dục bảo

vệ môi trường phải chuẩn bị tốt về cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ cho hoạtđộng, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho bản thân, xây dựng kế hoạch vàphương pháp tổ chức hoạt động giáo dục bảo vệ môi trường, công tác phối kết hợpvới các bậc phụ huynh

3.2 Biện pháp xây dựng môi trường giáo dục

* Xây dựng môi trường trong lớp học

Phòng nhóm lớp luôn đủ ánh sáng, an toàn, thoáng mát về mùa hè, ấm áp vềmùa đông, nền nhà được lát gạch men và được lau chùi thường xuyên

Phòng học luôn sạch sẽ, không có mùi hôi, khai, ẩm mốc, trần nhà không cómàng nhện, các cánh cửa không có bụi bám

Có lịch vệ sinh cho từng ngày, tuần, tháng và thực hiện nghiêm túc lịch vệsinh.

Các góc tủ đồ dùng, đồ chơi được trang trí, bầy biện đẹp mắt hấp dẫn trẻ vàthường xuyên được lau chùi cọ rửa sạch sẽ

Xanh hóa môi trường lớp học trồng nhiều cây xanh vào trong chậu và treo ởcác góc trong lớp, treo ở cửa sổ Nhưng phải vừa tầm với trẻ để trẻ tự chăm sóc vệsinh cho trẻ như tưới nước lau lá

Giáo dục trẻ biết tiết kiệm nước Hàng ngày phải rửa tay sạch sẽ trước khi

ăn, sau khi đi vệ sinh Nhưng phải vặn nhỏ vòi cho nước chảy đầy đủ, để rửa tay,khi uống nước phải rót vừa đủ để tránh nước thừa đổ lãng phí

Hàng tuần có tổ chức thực hành thảo luận, trò truyện về môi trường làmsách tranh chủ điểm từ các sách báo cũ, làm thí nghiệm, xử lý tình huống để lôicuốn trẻ tham gia tích cực vào công tác bảo vệ môi trường

Môi trường trong lớp học.

* Mội trường bên ngoài lớp học

Trường có biến ghi tên trường có tường rào bao quanh đảm bảo an toàn,sạch đẹp

Sân trường được quy hoạch thành sân chơi và khu đất trồng cây xanh, vườnthiên nhiên và vườn trồng rau sạch Với các thảm hoa, cây cảnh được bố trí hợp lý,hài hòa làm tăng thêm vẻ đẹp của trường, ở mỗi cây có bồn hoa bao quanh tiện choviệc chăm sóc và bảo vệ Các lối đi được lát gạch và lát xi măng bằng phẳng,không đọng nước và trơn trượt, tạo điều kiện để mọi người được hưởng bóng mát,

ngắm hoa thuận tiện cho việc sửa sang, chăm tưới thường xuyên, qua đó tích hợpnội dung giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ.

Hình ảnh khuôn viên trường Mầm non Minh Khôi

Xây dựng vườn thiên nhiên, vườn rau sạch cụ thể có nhiều loại khácnhau như cây xoài, cây sấu, cây vú sữa… phục vụ cho việc học tập thông qua dạochơi ngoài trời Ở mỗi cây có ghi tên cụ thể

Hình ảnh vườn thiên nhiên Hình ảnh vườn rau sạch

Chống xói mòn đất: Bằng việc xây dựng hàng rào, trồng phủ các loại cỏ vàcác loại cây có khả năng giữ đất tốt, với hệ thống cống rãnh thoát nước hợp lý

Quản lý tốt nguồn rác thải: Có bồn chứa rác và nước thải công cộng Trongsân trường có các thùng rác được trang trí bằng hình các con vật ngộ nghĩnh, bằngcác bông hoa phù hợp với sở thích của trẻ, kích thích trẻ trong việc bỏ rác vàothùng đúng nơi quy định, có ý thức giữ gìn vệ sinh chung sạch sẽ Mỗi thùng rácđều phải có nắp đậy, được đặt ở những nơi thuận tiện vừa tầm với trẻ cần thu gom

và xử lý nguồn rác thải thường xuyên