skkn một số biện pháp năng cao chất lượng chuyên đề giáo dục ứng phó với biến đổi khí hậu và phòng chống thiên tai cho trẻ mẫu giáo 3 4 tuổi trường mầm non nga bạch

Giáo dục biến đổi khí hậu và cách ứng phó với biếnđổi khí hậu là cách hữu hiệu nhất, kinh tế nhất, bền vững nhất để cho con ngườihiểu rõ tầm quan trọng của khí hậu và cách bảo vệ môi trư

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGA SƠN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG

CHUYÊN ĐỀ GIÁO DỤC ỨNG PHÓ VỚI BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU

VÀ PHÒNG CHỐNG THIÊN TAI CHO TRẺ MẪU GIÁO

3-4 TUỔI TRƯỜNG MẦM NON NGA BẠCH

Người thực hiện: Đồng Thị Giang Chức vụ: Giáo viên

Đơn vị công tác: Trường mầm non Nga Bạch SKKN thuộc lĩnh vực: Chuyên môn

NGA SƠN, NĂM 2018

6 2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2

7 2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm. 2

8 2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh

9 2.3 Các biện pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề 4

10 2.3.1 Xây dựng môi trường giáo dục, phong phú, hấp dẫn 4

11 2.3.2 Giáo dục và hình thành các kỹ năng ứng phó với

biến đổi khí hậu, phòng chống thiên tai cho trẻ theo chủ đề 7

12

2.3.3 Tích hợp và lồng ghép các nội dung giáo dục giúp

trẻ hình thành những kỹ năng cần thiết để ứng phó với

biến đổi khí hậu và các thảm họa thiên tai ở các thời điểm

trong ngày

9

13 2.3.4 Sưu tầm các trò chơi, bài thơ , hò vè, câu đố về biến

16 2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt

động giáo dục ,với bản thân ,đồng nghiệp và nhà trường 20

1 MỞ ĐẦU:

1.1 Lý do chọn đề tài:

Biến đổi khí hậu là điều chúng ta có thể nhận biết được bằng sự quan sát từviệc tăng nhiệt độ của trái đất và đại dương, mực nước biển tăng, gió bão, lũ lụthạn hán, sạt nở đất Biến đổi khí hậu đã và đang xảy ra và là một trong nhữngmối đe dọa môi trường, kinh tế xã hội lớn nhất mà con người đang phải đối mặt.Biến đổi khí hậu diễn ra trên phạm vi toàn cầu, tác động đến tất cả các châu lục,ảnh hưởng đến tất cả các lĩnh vực của sự sống (động vật, thực vật, đa dạng sinhhọc, cảnh quan, môi trường sống…) Biến đổi khí hậu diễn ra trong một thờigian dài và là một thực tế không thể xóa bỏ nó Nhận thức được mức độ nghiêmtrọng của biến đổi khí hậu trong công cuộc xây dựng đất nước, đảng và nhànước ta trú trọng chủ chương phát triển kinh tế đi đối với bảo vệ môi trường vàphát triển xã hội bền vững Giáo dục biến đổi khí hậu và cách ứng phó với biếnđổi khí hậu là cách hữu hiệu nhất, kinh tế nhất, bền vững nhất để cho con ngườihiểu rõ tầm quan trọng của khí hậu và cách bảo vệ môi trường.[1] Theo ôngMark Richmond - Giám đốc điều phối về Giáo dục của Liên Hợp Quốc nói

“Biến đổi khí hậu là một trong những thách thức toàn cầu và là chủ đề quantrọng của thập kỷ giáo dục bền vững 2005 - 2014/Liên Hợp Quốc - UNESCO”[2] Để có được những thói quen, hành vi tốt đối với môi trường sống của mình,mỗi người phải qua một quá trình rèn luyện lâu dài và xuyên suốt ngay từ khicòn nhỏ đến khi trưởng thành

Trẻ em là niềm hạnh phúc của mỗi gia đình là tương lai của đất nước NhưBác Hồ đã nói “Cái mầm xanh thì cây mới vững, cái búp có xanh thì lá mới tươi,quả mới tốt trẻ em có được nuôi dưỡng hẵn hoi mới tự lập tự cường” [3] Nhưngthật đau lòng khi chúng ta đọc được nhữngthông tin, theo điều tra của tổ chức Y

tế thế giới mỗi năm có 5 triệu trẻ em dưới 5 tuổi tử vong do các bệnh truyềnnhiễm nguyên nhân là do biến đổi các yếu tố về môi trường [4]

Theo ông Bernurth, giám đốc tổ chức Save The Children “Trẻ em đang chết

vì biến đổi khí hậu và nếu không có những hành động khẩn cấp thì số lượng này sẽkhông ngừng tăng lên”[5] Để trẻ em được phát triển toàn diện về mọi mặt thìchúng ta cần phải chăm sóc và bảo vệ trẻ vì trẻ rất dễ bị tổn thương bởi môi trườngsống và sức đề kháng của trẻ đối với bệnh dịch do sự thay đổi của thời tiết còn yếu,khi trẻphải chứng kiến cảnh mất đi người thân, nhà cửa bị tàn phá, mắc bệnh nhiễmkhuẩn…những vấn đề đó có thể gây sang chấn động tâm thần mạnh với trẻ Vì vậychúng ta cần hình thành và trang bị cho trẻ có những kỹ năng phòng ngừa, ứng phó,giảm nhẹ hậu quả của biến đổi khí hậu từ độ tuổi mầm non là việc hết sức quantrọng Đó cũng là vấn đề cấp bách có tính chiến lược toàn cầu, toàn xã hội, cầnđược giáo dục cho con người ngay từ độ tuổi mầm non

Việc hình thành cho trẻ từ khi còn nhỏ tình yêu thiên nhiên, sống hòa đồngvới thiên nhiên quan tâm tới thế giới xung quanh, có lối sống vệ sinh ngăn nắpphụ thuộc vào rất nhiều nội dung và cách thức giáo dục của chúng ta Do đó việcgiáo dục biến đổi khí hậu và cách ứng phó với biến đổi khí hậu vào chương trìnhgiáo dục mầm non nói chung và trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi nói riêng là rất cần thiết

đặc biệt là đối với những đứa trẻ thường xuyên phải chịu ảnh hưởng nhiều củabiến đổi khí hậu và các thảm họa thiên tai như những đứa trẻ ở quê tôi, mộtvùng quê ven biển

Đối với trẻ lớp tôi phụ trách, mặc dù các cháu đã có những nhận thức cơbản về các hiện tượng của thời tiết (bão, mưa dông, nắng nóng, sét, lốc, mưađá…) các cháu biết thực hiện một số hành vi tốt như: chăm sóc cây, biết giữ vệsinh chung, bỏ rác đúng nơi quy định…Nhưng những nhận thức sâu xa hơn thìcác cháu chưa có như: Làm thế nào để ứng phó với biến đổi thời tiết, làm gì khigặp cháy, mưa, giông bão, nắng nóng…

Là một giáo viên trẻ, có lòng say mê nhiệt huyết với nghề, với mong muốngiúp cho 100% trẻ lớp mình có tình yêu thiên nhiên, biết bảo vệ môi trườngsống xungquanh, có lối sống vệ sinh ngăn nắp, hình thành thói quen, kỹ năng đểbảo vệ chính mình trước những biến đổi của khí hậu Qua một năm tích cựcnghiên cứu, áp dụng các biện pháp hữu hiệu, tôi thấy trẻ lớp tôi đã được nângcao tầm hiểu biết và có những kỹ năng để phòng ngừa, ứng phó, giảm nhẹ hậuquả của biến đổi khí hậu rất tốt Do đó tôi xin mạnh dạn trao đổi cùng chị em

đồng nghiệp dưới dạng đề tài sáng kiến kinh nghiệm “Một số biện pháp nâng cao chất lượng thực hiện chuyên đề giáo dục ứng phó với biến đổi khí hậu và phòng chống thiên tai cho trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi trường mầm non Nga Bạch”.

1.3 Đối tượng nghiên cứu

- Hình thành và giáo dục ứng phó với biến đổi khí hậu và phòng chốngthiên tai cho trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi trường mầm non Nga Bạch, huyện Nga Sơn

1.4 Phương pháp nghiên cứu

* Phương pháp nghiên cứu lý luận: Tôi chọn lọc tài liệu cần tham khảo phải

do bộ giáo dục và các nhà xuất bản nhà nước ban hành, tìm phần tài liệu liên quanđến nội dung cần nghiên cứu, đánh dấu, viết ra sổ tay theo từng nội dung.

* Phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Quan sát, thực nghiệm, tổng kết

kinh nghiệm xây dựng cơ sở thực tiễn cho đề tài, sau đó đưa ra các giải pháp ápdụng cho sáng kiến

- Điều tra thực tế thu nhập thông tin dựa trên đối tượng trẻ tại nhóm lớpmình nghiên cứu, hàng ngày quan sát các hoạt động của trẻ

2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm

Biến đổi khí hậu hiện nay đang là vấn đề cấp bách của toàn cầu Mặc dùcon người có công lao to lớn trong việc cải tạo thiên nhiên, bắt thiên nhiên phục

vụ cho lợi ích của mình, nhưng đồng thời con người cũng là thủ phạm chính gây

nên biến đổi khí hậu Việt Nam cũng như nhiều nước khác đang chịu ảnh hưởngcủa biến đổi khí hậu và các thảm họa thiên tai do sự gia tăng dân số, do quá trìnhcông nghiệp hoá, hiện đại hoá, đô thị hoá [4]

Trẻ lứa tuổi mầm non nói chung và trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi nói riêng rất thíchtiếp xúc với thiên nhiên và cuộc sống xung quanh, trẻ dễ tiếp thu và hình thànhnhững nền nếp, thói quen, những giá trị tốt đẹp đồng thời trẻ cũng rất nhạy cảmvới những tác động và ảnh hưởng của môi trường xung quanh, dễ bị tổn thươngbởi những tác động của biến đổi khí hậu [5]

Môi trường sống của trẻ ngày mai phụ thuộc vào chính những hành độngcủa trẻ từ ngày hôm nay Vì vậy việc giáo dục hình thành ý thức, thái độ, đặcbiệt là hành vi đúng đắn bảo vệ môi trường sống, cách ứng phó và giảm nhẹ hậuquả của biến đổi khí hậu phải bắt đầu từ lứa tuổi mầm nonnói chung và trẻ mẫugiáo 3-4 tuổi nói riêng có vị trí quan trọng trong chiến lược “giáo dục bảo

vệ môi trường, phòng ngừa, giảm nhẹ thảm hoạ thiên tai” của ngành giáo dục là

cơ sở ban đầu cho việc hình thành nhân cách sau này [5]

Trong các hoạt động hàng ngày ở trường mầm non chúng ta phải cung cấpcho trẻ mẫu giáo nói chung và trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi nói riêng, vốn hiểu biết sơđẳng về việc: “Làm gì? và làm như thế nào?” để ứng phó với biến đổi khí hậutrong những trường hợp xảy ra khi không có người lớn bên cạnh Muốn hìnhthành những kỹ năng đó cho trẻ, tôi đã xây dựng nội dung, biện pháp và kếhoạch phù hợp theo độ tuổi, hoàn cảnh và tâm sinh lý của trẻ đó là:

+ Trẻ bước đầu nhận biết được một số nguyên nhân gây biến đổi khí hậu,phân biệt một số dạng thiên tai thường xảy ra nơi trẻ sinh sống qua những dấuhiệu nổi bật

+ Trẻ làm được một số việc cụ thể để tránh nguy hiểm cho bản thân: Biếtmặc trang phục phù hợp với thời tiết, biết tìm đến chỗ an toàn, biết cách kêucứu, biết mình phải nghe lời và làm theo chỉ dẫn của người lớn

+ Trẻ có khả năng kể lại một vài thông tin đơn giản như nói được tên mình,tên bố mẹ, địa chỉ gia đình, gọi được số điện thoại cần thiết

+ Trẻ bước đầu có khả năng phối hợp, giúp đỡ,thể hiện tình cảm, sự quantâm, chia sẻ với các bạn và những người xung quanh để tránh nguy hiểm, ứngphó với biến đổi khí hậu và phòng tránh khi thiên tai xảy ra

+ Trẻ thể hiện ý thức tiết kiệm, tái sử dụng nguyên liệu phế thải, yêu thiênnhiên và ứng xử thân thiện với môi trường xung quanh

Những kiến thức đó sẽ ăn sâu và tạo thành ý thức cho trẻ trong suốt cuộcđời Điều đó cũng có nghĩa là chỉ cần giáo viên biết tích hợp nội dung một cáchphù hợp về ứng phó với biến đổi khí hậu trong các hoạt động hàng ngày của trẻthì chắc chắn sẽ đạt được kết quả như mong muốn

2.2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.

Nhận thức được tầm quan trọng đó Tôi đã mạnh dạn đi sâu vào tìm hiểu và

thực hiện “Một số biện pháp nâng cao chất lượng thực hiện chuyên đề giáo dục ứng phó với biến đổi khí hậu và phòng chống thiên tai cho trẻ mẫu giáo

3-4 tuổi trường mầm non Nga Bạch năm học 2017 - 2018” Trong quá trình

thực hiện Tôi gặp những thuận lợi và khó khăn như sau:

* Thuận lợi:

- Tôi rất may mắm được công tác ở một ngôi trường luôn nhận được sựquan tâm chỉ đạo sát sao của ban giám hiệu trong việc nghiên cứu và áp dụngsáng kiến vào nhóm lớp mình, có được sự giúp đỡ của tổ chuyên môn, chị emđồng nghiệp, được sự chỉ đạo sát sao của PGD huyện nga sơn trong công tácchăm sóc và giáo dục trẻ mầm non

- Được sự quan tâm và tạo mọi điều kiện của các ban nghành đoàn thểtrong địa phương

- Trẻ ngoan tích cực tham gia vào các hoạt động do cô tổ chức

- Bản thân là giáo viên trẻ luôn tâm huyết với nghề, coi học sinh như con mình,luôn có ý thức tự học, tự rèn luyện, tự tham khảo sách báo, tập san, thông tin đạichúng để tìm ra các phương pháp, biện pháp dạy và hướng dẫn trẻ phù hợp tham giađầy đủ các chuyên đề về đổi mới của ngành học Mầm non trong đó có, chuyên đềgiáo dục phát triển nhận thức, chuyên đề lấy trẻ làm trung tâm, chuyên đề phát triểnvận động ngoài ra tôi còn tham gia lớp bồi dưỡng kiến thức về ứng phó với biếnđổi khí hậu, thảm họa thiên tai do địa phương tổ chức

* Khó khăn:

- Về cơ sở vật chất: Trường tôi đang trong quá trình phấn đấu đạt trường

chuẩn quốc gia, đang còn gặp một số vấn đề khó khăn về cơ sở vật chất đó làphòng học còn thiếu, diện tích các phòng học chưa đủ điều kiện về không giancho trẻ hoạt động, thiếu các phòng chức năng nên việc tổ chức các hoạt độnglồng ghép giáo dục và rèn kỹ năng cho trẻ còn gặp nhiều khó khăn

- Về phía giáo viên: Sĩ số trẻ đông giáo viên thiếu nên công tác chăm sóc

giáo dục cũng gặp nhiều khó khăn Các bạn đồng nghiệp còn e ngại về nội dungnày, đôi khi có lồng ghép vào các hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ nhưng mớichỉ đại khái qua loa chưa mang lại hiệu quả cao

- Về phía trẻ: Nhận thức và kỹ năng của trẻ còn non nớt, nghèo nàn, lúng

túng còn phụ thuộc nhiều vào người lớn

- Về phụ huynh: Một số phụ huynh làm nghề tự do, buôn bán, bận nhiềucông việc nên nhiều khi còn chưa chú trọng quan tâm đến việc chăm sóc và giáodục trẻ trong độ tuổi mầm non Sự phối hợp cùng cô giáo rèn các kỹ năng sốngcho trẻ ở nhà còn hạn chế

*Kết quả thực trạng ban đầu tháng 9/ 2017

(Bảng 1 phần phụ lục)

Từ những kết quả khảo sát được tôi luôn suy nghĩ xem mình phải làm gì vàlàm thế nào để nâng cao kết quả giáo dục biến đổi khí hậu và cách ứng phó vớithảm họa thiên nhiên cho trẻ lớp mình, đồng thời nhắc nhở phụ huynh đánh thức

ở họ ý thức bảo vệ môi trường và cho họ thấy được sự nghiêm trọng của biếnđổi khí hậu với thông điệp “hãy sống cho mình và cả tương lai của con em mìnhsau này” Tôi xin mạnh dạn đưa ra một số biện pháp sau đây để các đồng nghiệpcùng tham khảo

2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề.

2.3.1.Xây dựng môi trường giáo dục khoa học, phong phú, hấp dẫn.

Những đứa trẻ của chúng tôi được sinh ra và lớn lên tại vùng quê ven biểnhàng năm trẻ cùng gia đình phải chứng kiến và ứng phó rất nhiều các thảm họacủa thiên nhiên chính vì vậy việc trang bị cho trẻ những kiến thức sơ đẳng nhất

về cách ứng phó với các thảm họa đó là việc làm hết sức cần thiết đối với trẻmầm non nói chung và trẻ 3-4 nói riêng Môi trường học tập có vị trí to lớntrong việc nhận thức của trẻ, vì môi trường học tập là nơi để trẻ tiếp xúc hằngngày, hàng giờ Khi giáo dục cho trẻ kỹ năng có thể ứng phó với biến đổi khíhậu và các thảm họa thiên nhiên thì việc sử dụng những loại đồ dùng trực quantranh ảnh, các loại đồ chơi khác nhau, với cách trang trí và xắp xếp các đồ dùngmột cách khoa học để tạo nên một môi trường giáo dục gần gũi với thiên nhiên,một môi trường giáo dục giúp trẻ thỏa sức trải nghiệm khám phá là việc làmđược xem là quan trọng nhất hiện nay ở các trường mầm non Đây là hình thứcgiáo dục phù hợp với tâm lý của trẻ, môi trường có gần gũi có thực tế thì mớihấp dẫn mới khơi gợi được tính tò mò ham hiểu biết của trẻ, từ đó trẻ mới khátkhao được tìm hiểu, khám phá và trải nghiệm về sự vật hiện tượng của thế giớixung quanh trẻ Xác định được môi trường giáo dục rất quan trọng trong quátrình học tập và vui chơi của trẻ nói chung và quá trình giáo dục trẻ ứng phó vớicác thảm họa thiên nhiên nói riêng nên ngay từ đầu năm học tôi đã chú trọngtrang trí môi trường trong và ngoài lớp để gây hứng thú cho trẻ như sau

* Với môi trường trong lớp.

Ngay từ đầu năm học tôi mạnh dạn đề xuất với ban giám hiệu nhà trườngtrang bị thêm cho các lớp các thiết bị đồ dùng dạy học như ti vi, bảng, tranh ảnh

lô tô, và một số các mô hình mô phỏng để phục vụ dạy học Tôi đã thay đổi lạimôi trường học tập trong lớp tạo ra môi trường đẹp hấp dẫn trẻ bằng cách tôi tìmhiểu yêu cầu của các chủ đề căn cứ vào cấu trúc phòng học của lớp mình đặcđiểm tâm sinh lý của lứa tuổi 3-4 tuổi để tạo môi trường đẹp xung quanh trẻ Đểgây ấn tượng cho trẻ tôi sưu tầm thiết kế các hình ảnh ngộ nghĩnh đáng yêu cómầu sắc đẹp, bố cục hợp lý và đặt tên thật ngộ nghĩnh phù hợp với tâm lý của trẻ

Ví dụ: Khi thực hiện chủ đề “Thế giới thực vật” tôi chuẩn bị một số hình

ảnh minh họa như mặt trời, đất thiếu nước…và một số nguyên vật liệu cát, sỏi,cành cây khô lá khô… Cô và trẻ cùng làm những mô hình minh họa trời nắngnóng lâu ngày nên thiếu nước, đất nứt nẻ cây thiếu nước sẽ khô héo…

Hay khi thực hiện chủ đề “Nước và các hiện tượng tự nhiên” tôi chuẩn bịcác hình ảnh như: ông mặt trời, giông bão, lũ lụt, hạn hán, sóng thần…để trẻđược quan sát khám phá trò chuyện và tìm hiểu Đồng thời tôi còn chuẩn bị một

số đồ dùng tạo ra các hiện tượng tự nhiên đơn giản như: “đồ dùng tạo ra hiệntượng sạt lở đất, dùng bông bỏ đi của những chiếc gối hỏng tạo thành nhữngđám mây nhỏ trang trí xung quanh môi trường lớp, dán những ngôi sao nhỏnhiều mầu sắc, hay ông mặt trời dễ thương để giúp trẻ gần gũi hơn và yêuthiên nhiên hơn

Để khích lệ trẻ tham gia vào hoạt động trải nghiệm về cách ứng phó với cácthảm họa thiên nhiên, căn cứ vào chủ đề mình thực hiện để trang trí và xây dựngcác góc chơi thật hấp dẫn và khoa học như:

Góc “đóng vai” theo từng chủ đề tôi trang trí và chuẩn bị các đồ dùng phùhợp với các vai chơi (đồ dùng cho các chú lính cứu hỏa, các loại đồ dùng cho trẻ

đi bơi, các loại trang phục phù hợp với thời tiết, khăn ướt để chơi ứng phó vớihỏa hoạn…)

Góc “tạo hình” tôi chuẩn bị rất nhiều các loại tranh ảnh về trái đất, các hiệntượng biến đổi khí hậu, những hoạt động bảo vệ môi trường… để trẻ tô màu,chuẩn bị giấy màu gấp thuyền chơi trò chơi nước biển dưng…

Góc “sách truyện” tôi đã sưu tầm rất nhiều các hình ảnh, bài thơ câuchuyện từ sách báo, tập san… hướng dẫn trẻ làm sách, tranh cùng với đó tôi cònxây dựng một góc mở “Sân khấu của bé” ở đó trẻ tha hồ được lựa chọn và gắnlên sân khấu những hình ảnh của những câu chuyện của những bài thơ nói vềcác hiện tượng tự nhiên, cách ứng phó của bé với biến đổi khí hậu lên sân khấu,trẻ có thể đọc thơ hay kể lại câu chuyện mà trẻ thích…

Góc “khám phá khoa học” tôi chuẩn bị cho trẻ các loại tranh ảnh về một sốhiện tượng thiên nhiên, các nguyên vật liệu từ thiên nhiên các nguyên vật liệuphế thải như các loại hộp, chai nhựa, bìa cát tông…Các nguyên vật liệu sẳn có ởđịa phương như lá cây cành cây khô, vỏ ngao hến, ốc, cói lõi, các loại hột hạt, đásỏi…để trẻ có thể chơi các trò chơi với nước với cát cách bảo vệ môi trường haylàm một số thí nghiệm nhỏ

Tôi còn trang trí một góc mở có tên gọi “Thời tiết trong ngày” tôi trang tríxung quanh góc là những hình ảnh đám mây, ông mặt trời, ông sao rất đáng yêu

và ngộ nghĩnh Bên trong tôi chia góc thành 4 ô

+ Ô thứ nhấtcô và trẻ sẻ tìm thẻ số để theo lịch của ngày hôm đó vd: (Thứ 2ngày 10 tháng 11 năm 2017)

+ Cột thứ hai giúp trẻ gắn lô tô tương ứng với thời tiết buổi sáng ngày hôm

đó Vd: buổi sáng trời mưa trẻ sẻ tìm hình ảnh mưa và một số đồ dùng cần vàolúc đi mưa trẻ sẻ gắn lên

+ Cột thứ 3, 4 thì dành cho buổi trưa và buổi chiều hình thức chơi cũnggiống cột 2 Đối vơi góc chơi tôi cho trẻ được chơi được hoạt động hàng ngày.Như vậy từ thực hiện chơi ở góc cùng với một môi trường trong lớp gầngũi hấp dẫn đã giúp cho trẻ rèn luyện được cách tư duy và suy luận từ đó rèn các

kỹ năng sống cho trẻ rất hiệu quả

(Hình ảnh 1: Môi trường giáo dục trong lớp -phần phụ lục)

* Môi trường giáo dục bên ngoài:

Với môi trường ngoài lớp tôi sử dụng phần sân chơi trước cửa lớp để xâydựng một khoảng không gian nhỏ để trẻ thỏa sức vui chơi, học tập, khám phá vàđược hòa mình vào với thiên nhiên Ở khu vực này tôi đã cùng các đồng nghiệp

đã tận dụng những lốp xe ô tô hỏng mang sơn màu và trang trí tạo thành những

ô đựng cát, sỏi, lá khô… tất cả đã được xử lý sạch sẻ để trẻ có thể chơi, khámphá, trải nghiệm hoặc có thể làm một số thí nghiệm nhỏ với cát với sỏi để minh

họa về các hiện tượng biến đổi khí hậu, thảm họa thiên tai như: Chơi bão cát, xạt

lở đất, đá, khô hạn, cháy rừng… Từ đó tôi dạy cho trẻ các kỹ năng để trẻ có thể

xử lý được khi gặp các thảm họa thiên tai Cùng với đó tôi đã dùng những chai

lọ nhựa, ống dẫn nước làm thành một hệ thống dẫn nước, đựng nước ở khu vựcnày trẻ có thể chơi một số trò chơi với nước như: Nước biển dưng, nước chảy vềnguồi…

Bên cạnh đó tôi xây dựng một góc thiên nhiên ở góc này tôi đã chuẩn bịhạt giống và các chậu đất, nước… để trẻ có thể tự tay gieo hạt và chăm sóc cây,được quan sát sự phát triển của cây và biết được cây muốn sống được thì nhờvào những yếu tố nào?

Ví dụ: Tôi chuẩn bị cho trẻ hai chậu đất và hạt giống tôi cùng trẻ chăm sóc

và tưới nước cho một chậu cây còn một chậu không được tưới nước đất nứt nẻkhô cằn, cây thiếu nước bị héo không phát triển được

Qua thí nghiệm đó giải thích cho trẻ biết hiện tượng hạn hán có ảnh hưởngđến sự sinh tồn của loài người và mọi sinh vật như thế nào Từ đó giáo dục trẻbiết tiết kiệm nước và bảo vệ môi trường Một góc nhỏ khác tôi đặt chậu cá vàcác chậu cây cảnh để cho góc thật sự đẹp và sinh động, giáo dục được trẻ biếtyêu quý và bảo vệ thiên nhiên

Ngoài không gian ở lớp thì trường tôi có “Vườn thiên nhiên của bé” với cácloại cây cảnh, các loại rau để trẻ có thể tham quan và khám phá Nhà trường đãmua sắm và bổ sung các thùng đựng rác với các dạng con vật nghộ nghĩnh đángyêu với những lời kêu gọi thân thiện như “hãy cho tôi ăn rác, đừng vứt rác bừabãi, cùng tôi bảo vệ môi trường…” Phần nào cũng đã nâng cao được ý thức dữdìn vệ sinh và bảo vệ môi trường của phụ huynh và học sinh Tôi thường xuyêncho tổ chức các buổi cho trẻ nhặt lá, tưới rau, chăm sóc cây cảnh…làm cho trẻluôn luôn phấn khởi và thích thú khi tham gia

(Hình ảnh 2 Môi trường giáo dục bên ngoài - Phần phụ lục)

2.3.2 Giáo dục và hình thành các kỹ năng ứng phó với biến đổi khí hậu, phòng chống thiên tai cho trẻ theo chủ đề.

Việc hình thành và giáo dục trẻ có được các kỹ năng sơ đẳng về việc ứngphó với biến đổi khi hậu, phòng chống thiên tai là việc làm hết sức quan trọngcần phải được bắt đầu càng sớm càng tốt, từ khi trẻ còn nhỏ và bắt đầu bằngnhững việc nhỏ, gần gũi, giúp các em biết bảo vệ môi trường, tôn trọng môitrường thiên nhiên, các nguồn thiên nhiên để bảo vệ khí hậu Đơn giản như việctắt đèn khi không cần thiết, hoạt động tiết kiệm nước, bảo vệ cây xanh, khôngvứt rác ra đường… tất cả những điều này thể hiện sự tôn trọng thiên nhiên vàcác nguồn nănglượng chúng ta có Những kiến thức đó sẽ ăn sâu và tạo thành ýthức cho trẻ trong suốt cuộc đời Chính vì điều quan trọng đó tôi đã xây dựng kếhoạch giáo dục trẻ có kỹ năng ứng phó với biến đổi khi hậu được tích hợp trongtất cả các lĩnh vực giáo dục, trong các chủ đề trẻ được học tại lớp Được đưa vàocác hoạt động từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp, phù hợp với đặc điểmtâm sinh lý của theo độ tuổi 3-4 tuổi

* Chủ đề “Trường Mầm non”: Ngay từ những ngày đầu trẻ đến lớp tôi đã

vận dụng phương pháp đàm thoại để trò chuyện với trẻ về trường Mầm non, nơitrường được xây dựng, hãy cho trẻ liên hệ, xác định những vị trí khu vực, địa điểm

an toàn mà trẻ có thể di chuyển đến đó khi có thiên tai Xác định những vật dụng

có sẵn ở trường cần thiết phải sử dụng khi có thiên tai Khi có thảm họa thiên tainhắc trẻ không được sợ hãi, không hoảng loạn, bình tĩnh thực hiện những yêu cầu,hướng dẫn của cô giáo, giúp cô giáo đóng cửa nếu cần thiết, không tự ý ra khỏilớp, hoặc ra khỏi nơi sơ tán khi không có người lớn bên cạnh, cần biết tìm nơi trú

ẩn an toàn, biết gọi người lớn khi gặp nguy hiểm tôi còn dạy trẻ về cách sử dụngnước khi ở trường, biết vứt rác đúng nơi quy định, biết giữ môi trường xanh, sạchđẹp giúp trẻ biết đó là những việc làm cần thiết làm giảm sự ô nhiễm môitrường, góp phần chống lại sự biến đổi của khí hậu Từ phương phát trên tôi thấynhững đứa trẻ của tôi gần gủi tôi hơn vì trẻ đã nhận ra một điều trường mầm non lànơi an toàn có thể bảo vệ trẻ khi có thiên tai sảy ra

* Chủ đề “Bản thân”: Ở chủ đề này tôi dạy trẻ biết về một số hiện tượng

biến đổi khí hậu và thiên tai Dạy cho trẻ được các kỹ năng sơ đẳng mà bản thântrẻ phải biết các hiện tượng thiên tai sảy ra

- Khi trời nắng nóng trẻ cần uống nhiều nước không đi ra ngoài trời nắng tokhi không cần thiết, nếu đi cần đội mũ nón, đeo khẩu trang… Trời rét đậm phảimặc đủ ấm quàng khăn, đội mũ đi tất, ăn uống đầy đủ chất dinh dưỡng để chốngrét, Trời mưa, bão trẻ phải ở trong lớp, trong nhà không đi ra ngoài trời, nếu ởtrong nhà trẻ phải tắt ti vi, máy tính, quạt điện… và tránh xa các thiết bị điện.Đồng thời tránh những chỗ ẩm ướt như buồng tắm, bể nước, vòi nước khôngđứng dưới gốc cây to, tránh xa các cột điện và dây điện… Nếu có lũ lụt triềucường trẻ phải tuân theo hướng dẫn của người lớn di chuyển lên chỗ cao, tránh

xa các vũng nước, hồ nước, ao sông khi không có người lớn

- Xem tranh ảnh hoặc qua thực tế môi trường xung quanh để ghi nhớ một sốđịa điểm nguy hiểm, không an toàn khi thời tiết bất thường xảy ra Giáo dục trẻcùng người lớn hàng ngày nghe dự báo thời tiết Nghe kể chuyện, đọc thơ, vẽ, làmsách tranh… Có nội dung về giáo dục bảo vệ sức khỏe và an toàn khi có hiện tượngthời tiết bất thường Cho trẻ tham gia vào các trò chơi, thực hành các tình huốngnhằm rèn luyện một số kỹ năng tự bảo vệ bản thân khi có các hiện tượng thiên taixảy ra (Trò chơi: bé lựa chọn đồ dùng và trang phục phù hợp theo thời tiết, trò chơinhảy qua suối nhỏ, trò chơi: bé làm gì khi sảy ra hỏa hoạn…)

- Tôi dạy cho trẻ nhớ và biết gọi người lớn khi gặp thiên tai, nhớ và biếtđược cách gọi các số điện thoại khẩn cấp như 113 khi gặp nguy hiểm, 114 khigặp cháy, 115 khi có người bị ốm hoặc bị thương

* Chủ đề " Gia đình” Cô cùng trẻ trò chuyện về những việc mà các thành

viên trong gia đình cần bảo vệ môi trường xung quanh mình, môi trườngnước,không khí trồng cây xanh, thu gom rác thải, phân loại rác thải, không hútthuốc Trò chuyện về ngôi nhà của bé để trẻ biết về đặc điểm ngôi nhà củamình.Tôi giúp trẻ nhận biết một số khu vực không an toàn và cách phòng tránhkhi có hiện tượng bất thường, biết chia sẻ thông tin với người thân như gọi to

khi gặp sự cố, gọi điện thoại Biết được các đồ dùng cần thiết cho gia đìnhtrong những ngày mưa, bão, lũ, triều cường (Đèn pin, dây chằng, áo mưa, áophao, thuyền, can nhựa và cách sử dụng an toàn, biết chăm sóc và tự bảo vệkhi gặp thiên tai trong gia đình.

trường Cô kể cho trẻ nghe câu truyện "Tiếng gọi của rừng xanh" sau đó cho trẻ

chơi trò chơi "Chọn tranh đúng về bảo vệ môi trường" Tổ chức các buổi dạochơi ngoài trời cho trẻ gieo hạt trồng cây, chăm sóc cây xanh

* Chủ đề: “Nước và một số hiện tượng tự nhiên”

Đối với chủ đề này tôi dạy trẻ biết sự cần thiết của nước đối với đời sốngcủa con người và động thực vật trên trái đất, các loại nguồn nước (Nước biển,sông, suối, hồ, giếng, thác nước) Các dấu hiệu để nhận biết thế nào là nướcsạch, nước bẩn Nguyên nhân gây ô nhiễm nguồn nước Vì sao phải bảo vệnguồn nước? cần làm gì để bảo vệ nguồn nước

Biết cách phòng chống tai nạn do nước gây ra (không chơi gần sông hồ, nơi

có nước lũ, nước đun sôi ) Biết kêu cứu khi nhìn thấy người bị đuối nước Vớihoạt động này tôi tìm kiếm và đưa ra những hình ảnh minh họa hành động trẻnên làm và không nên làm

- Dạy trẻ tìm hiểu về ích lợi và tác hại của mưa biết trong mùa mưa hay xảy

ra hiện tượng các cơn giông, sấm sét Trẻ biết hiện tượng sét và cách phòngchống bị sét đánh không nên trú ẩn dưới các gốc cây to, trẻ biết được một số đồdùng có thể sử dụng khi trời mưa, bão như ô, áo mưa, ủng…

- Dạy trẻ biết được thời tiết là các hiện tượng nắng, mưa, gió, bão, nóng,lạnh, độ ẩm… diễn ra trong một thời gian rất ngắn như sáng, trưa, chiều, tối, ởmột khoảng không gian hẹp như xã, huyện, tỉnh

- Tổ chức cho trẻ được chơi các trò chơi, bài tập thực hành tình huống rèn

kỹ năng ứng phó với biến đổi khí hậu

Ví dụ: Cho trẻ chơi trò chơi “Tìm hiểu về một số nguy hiểm từ nước”

Cách chơi: Cho nước vào vật dễ vỡ (túi ni lông) Cho nước nhiều vào túi hỏi trẻđiều gì sẽ sảy ra? Túi sẽ bị tràn nước ra ngoài hoặc bị vỡ túi Từ đó có thể giảithích cho trẻ hiểu cơ thể con người nếu phải uống quá nhiều nước cũng rất nguyhiểm đến tính mạng, đặc biệt là khi bị đuối nước…

Kết quả: Thông qua các chủ đề thực hiện trong chương trình giáo dục

mầm non, có 90% Trẻ trong lớp thể hiện tình cảm, sự quan tâm, chia sẻ với cácbạn và những người xung quanh khi thiên tai xảy ra Có ý thức tuân thủ sự chỉdẫn của người lớn khi thiên tai xảy ra

2.3.3.Tích hợp, lồng ghép các nội dung giáo dục giúp trẻ hình thành những kỹ năng cần thiết để ứng phó với biến đổi khí hậu ở các hoạt động trong ngày.

Mỗi một hoạt động trong ngày của bé có những đặc trưng riêng và có ưuthế khác nhau nhưng tất cả những hoạt động đó đều với mục đích giúp chonhững đứa trẻ của chúng ta được quan sát, đàm thoại, thực hành thí nghiệm,hoạt động trải nghiệm, được vui chơi trẻ nhận ra được những việc làm tốt,không tốt, những hành động đúng – hành động không đúng kích thích trẻ suynghĩ, bộc lộ tình cảm, có thái độ phù hợp với thiên nhiên, với môi trườngsống…Rèn luyện kỹ năng sống cho trẻ, giúp trẻ phát triển toàn diện về thể chấttrí tuệ và tình cảm xã hội

Việc tích hợp các nội dung giáo dục về biến đổi khí hậu, cần chú ý tậndụng cơ hội để trẻ được quan sát các hiện tượng tự nhiên đang hoặc xắp xảy ra,quan sát sự thay đổi của cảnh vật, sự thay đổi của con người, con vật, sự thayđổi bất thường của thời tiết Các hoạt động này được đưa vào kế hoạch giáo dụctrẻ mầm non nói chung, trẻ mẫu giáo 3 -4 tuổi nói riêng và tổ chức thực hiện tíchhợp các nội dung giáo dục về biến đổi khí hậu trong các tình huống, thời điểmsinh hoạt một ngày của trẻ một cách phù hợp:

*Hoạt động đón và trả trẻ:

- Ở giờ đó trẻ tôi trò chuyện hoặc cho trẻ xem tranh ảnh, băng đĩa về thời

tiết, khí hậu, ứng phó với biến đổi khí hậu

- Liên hệ thực tế về thời tiết và trang phục của trẻ, hướng dẫn trẻ chăm sócgóc thiên nhiên

Ví dụ: Giáo viên trò chuyện với trẻ về thời tiết hôm nay (Nắng, gió,

mưa ), hôm nay trẻ mặc trang phục có phù hợp với thời tiết không? Nhắc nhởtrẻ cách chọn trang phục phù hợp với thời tiết và cách xắp xếp giày, dép, đồdùng, ba lô gọn gàng, ngăn nắp, đúng nơi quy định

- Trong giờ đón và trả trẻ tôi cùng trao đổivề quan điểm giáo dục, rèn kỹ năngcần thiết cho trẻ để giúp trẻ biết cách, ứng phó với biến đổi khí hậu, phòng chốngthiên tai và tầm quan trọng của việc rèn các kỹ năng này cho trẻ với các bậc phụhuynh (Bằng cách tuyên truyền, biểu bảng, pa nô, khẩu hiệu) giúp cho các bậc phụphải hiểu kỹ năng ứng phó với sự biến đổi khí hậu, thiên tai là gì? Đó là những kỹnăng cần có để trẻ có thêm kiến thức hiểu biết về các hiện tượng tự nhiên, giúp trẻđối mặt với những thử thách của cuộc sống hàng ngày Đối với trẻ mầm non, hành

vi thường là bắt chước, do vậy hành vi được thực hiện lâu ngày sẽ trở thành kỹnăng Cho nên khi chúng ta dạy trẻ thì những hành vi này sẽ được tích lũy dần dầntrong quá trình hướng dẫn của cô giáo và người lớn trong gia đình

* Hoạt động học:

Thông qua hoạt động giáo dục Âm nhạc:

Theo tôi thấy giáo dục trẻ về các hiện tượng thời tiết cách ứng phó với các

hiện tượng đó thông qua hoạt động âm nhạc rất hiệu quả và trẻ rất hứng thú vìvậy tôi luôn chú trọng trong việc chọn bài hát để dạy trẻ, những bài hát có nộidung về biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường Tìm hiểu, nghiên cứu và sưu

tầm thông qua báo, đài, qua các trang web chuyên biệt về môi trường, về biếnđổi khí hậu

Ví dụ: Khi dạy hoạt động Âm nhạc ở chủ đề “Nước và một số hiện tượng

tự nhiên” cho trẻ nghe hát, hát, vận động minh họa các bài hát liên quan đến thờitiết, biến đổi khí hậu như bài hát “Trời nắng,trời mưa Cho tôi đi làm mưa với”,Chủ đề “Thực vật ” hát và vận “em yêu cây xanh” “Âm thanh của tôi”…

Thông qua các bài hát các trò chơi giáo dục trẻ biết yêu thiên nhiên biết bảo

vệ môi trường ngăn chặn các biến đổi khí hậu, và các kỹ năng ứng phó với thời tiết

Thông qua hoạt động Tạo hình:

Tôi yêu cầu trẻ vẽ, cắt, dán, nối tranh ảnh về trái đất, các nguồn nước, sử

dụng năng lượng tiết kiệm, lựa chọn trang phục, đồ ăn thức uống phù hợp vớithời tiết Tô màu tranh vẽ bạn có hành vi đúng trong tiết kiệm năng lượng, bảo

vệ môi trường (Bỏ rác đúng nơi quy định, chăm sóc cây…) Hướng dẫn trẻ sưutầm tranh ảnh có nội dung về hậu quả của bão, lốc xoáy, hạn hán, sạt lở đất…làm album dán tranh về biến đổi khí hậu cách ứng phó và giảm nhẹ hậu quả của

biến đổi khí hậu, từ đó trẻ biết cách ứng phó với biến đổi khí hậu.

Thông qua hoạt động Khám phá khoa học:

Thông qua hoạt động này cho trẻ tìm hiểu về trái đất, trẻ được xem tranh,thảo luận về trái đất, trái đất có nước, không khí, trên trái đất có con người, độngvật và cây cối sinh sống Cho trẻ tìm hiểu về đất, nước, không khí trẻ thảo luận

về lợi ích của đất, nước và cách bảo vệ nguồn nước sạch như sử dụng tiết kiệm,không xả rác, nước thải xuống nguồn nước Cách giữ không khí trong lành nhưtrồng cây, biết thu gom, phân loại và đổ rác đúng nơi quy định, không đốt củi,rơm, rạ, dạy trẻ đi vệ sinh đúng nơi quy định Cho trẻ xem tranh ảnh, băng hình

và thảo luận tìm hiểu về thời tiết, khí hậu, biểu hiện của biến đổi khí hậu, thamquan thực tế, thảo luận để tìm hiểu về một số nguyên nhân, hậu quả của biến đổikhí hậu Tìm hiểu về các hiện tượng thời tiết bất thường do biến đổi khí hậu gây

ra bão lốc, lũ lụt, sạt lở đất, hạn hán, cháy rừng Cho trẻ quan sát môi trườngsống xung quang trẻ, tìm hiểu nơi nào an toàn, không an toàn để trú ẩn hoặctránh xa nơi nguy hiểm khi có thiên tai xảy ra Nhận biết một số tác nhân gâynguy hiểm cho cơ thể khi thời tiết thay đổi, nắng nóng kéo dài làm cho ngườimệt mỏi khát nước, mất nước, dễ bị say nắng ốm đau… Rét kéo dài làm trẻ dễ

bị cảm lạnh, ho, viêm phổi Lũ lụt làm ô nhiễm môi trường, trẻ dễ bị tiêu chảy,đau mắt bị đuối nước và một số bệnh khác Nếu có lũ lụt, triều cường, trẻ phảituân thủ sự hướng dẫn của người lớn di chuyển lên cao, tránh xa các vùng, hốnước sâu có dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm

Ví dụ: Ở hoạt động “Tìm hiểu về một số trang phục của bé”

Để gây hứng thú cho trẻ và cũng lồng ghép tích hợp giáo dục trẻ biết phânbiệt các loại trang phục phù hợp với thời tiết

“Chương trình thời trang của bé xin phép được bắt đầu”

- Mở đầu chính là bộ sưu tập có nhiều chất liệu và hình dáng khác nhau.Những chiếc mũ lưỡi trai rất phong cách khỏe khoắn của bạn trai Những chiếc

mũ vành rộng có nhiều màu sắc và hoa lá trông rất duyên dáng và phù hợp với

các bạn nữ, kết hợp với quần đùi, váy ngắn áo cộc tay Trang phục này rất phùhợp trong các ngày nắng nóng giúp cho cơ thể thoải mái và mát mẽ hơn.

- Tiếp theo là bộ trang phục của nhà thiết kế Thu Hà Trang phục phù hợpvới tiết trời se lạnh đó là quần áo thu đông chất cotong dài tay, kết hợp với áokhoắc mỏng có màu sắc và chất liệu phù hợp với các bé khi thời tiết se lạnh

- Nhà thiết kế Thiên thần xin giới thiệu với các bạn bộ sưu tập áo mưa vớichất liệu nilong không thấm nước khi đi trời mưa

- Đang bước ra sân khấu chính là những người mẫu nhí với những chiếc ôcủa hãng Sky Những thiết kế phù hợp, màu sắc sặc sỡ đã tôn lên vẻ duyên dángcho các bạn nữ thích hợp dùng khi đi trời nắng hoặc trời mưa

- Xin khán giả một tràng pháo tay thật dòn dã để chúc mừng cho nhữngngười mẫu nhí đã hoàn thành phần trình diễn của mình…

Với cách tích hợp nhẹ nhàng, phù hợp với từng chủ đề, khuyến khích trẻchủ động tìm tòi, quan sát, tạo ra các tình huống để mở rộng thêm kiến thức vềbiến đổi khi hậu và các kỹ năng để ứng phó cho trẻ tôi thấy phương pháp này đạthiệu quả rất cao

(Hình ảnh 3 Hoạt động Khám phá khoa học -Cách ứng phó với

một số dạng thời tiết -Phần phụ lục)

Thông qua hoạt động làm quen Văn học: Văn học Việt Nam rất phong

phú và đa dạng, trong đó kho tàng văn học thiếu nhi là bất tận do đó mỗi khichọn đề tài tôi luôn chú ý đến nội dung của bài thơ, câu chuyện, các câu ca dao,tục ngữ Vì vậy ở các giờ hoạt động làm quen với văn học tôi hướng dẫn trẻnghe, kể chuyện, tự kể chuyện, đọc thơ, ca dao, tục ngữ về thời tiết, biến đổi khíhậu, cách ứng phó và giảm nhẹ hậu quả của biến đổi khí hậu như câu chuyện

“Chuyện của thỏ con”, “Biết đi đâu”, “Tiếng kêu cứu của rừng xanh”, các bàithơ như “Thỏ Bông bị ốm”, “Kiến con học nhảy dù”, “Con heo”

Ví dụ: Ở câu chuyện “Chuyện của thỏ con” sau khi kể cho trẻ nghe, cho

trẻ xem vi deo câu chuyện tôi có thể hỏi trẻ

- Thỏ con đã vứt những gì xuống ao nước (Lá cà rốt, vỏ dưa, hột táo…)

- Những ai không đồng ý với việc làm của thỏ? (Rô don, bác ếch già, cô mèo)

- Khi trời mưa điều gì đã xảy ra (Nước ngập vào nhà thỏ cùng với rất nhiềuloại rác thải đã bị bốc mùi mà thỏ đã từng vứt bừa bãi xuống nước.)

- Thỏ con đã biết lỗi và sữa lỗi lầm của mình như thế nào? (Thỏ không baogiờ vứt rác bừa bãi nữa, cúa mỗi buổi chiều thỏ cùng mọi người thu gon rác thải

bỏ nơi quy định)

Như vậy việc lồng ghép giáo dục biến đổi khí hậu cho trẻ thông qua cáchoạt động học quả thật rất phong phú, đa dạng khi chúng ta biết lồng ghép tíchhợp để giúp trẻ có những kiến thức hiểu biết về môi trường ảnh hưởng như thếnào đến cuộc sống, đến thiên nhiên, và sức khỏe của con người, động vật và cây

cỏ, hoa lá…

*Hoạt động góc:

Thông qua các vai chơi ở hoạt động góc là lúc trẻ có thể tái hiện đượcnhững hoạt động hàng ngày sảy ra xung quanh bé một cách mô phỏng, từ những

vai chơi đó trẻ được phát triển và mở rộng tính sáng tạo, độc đáo và sự tác độngqua lại giữa trẻ với môi trường xung quanh một cách tích cực, tự lực, tự nguyện

và tự tin, là một phương thức rèn các kỹ năng sống cho trẻ Từ những đặc điểm

đó tôi đã lồng ghép và tích hợp dạy trẻ về biến đổi khí hậu và cách ứng phó chotrẻ trong hoạt động góc

Ví dụ: Ở góc đóng vai chủ đề “nghề nghiệp” tôi cho trẻ đóng vai những

chú lính cứu hỏa, những nạn nhân khi gặp phải hỏa họa

+ Xin chào cho tôi hỏi các chú là ai (Lính cứu hỏa)

+ Lính cứu hỏa cần có những dụng cụ gì? (Xe cứu hỏa, bình chữa cháy, vóibun nước, quần áo, mũ bảo hộ…)

+ Khi gặp hỏa hoạn chúng ta gọi đến số điện thoại nào? (114 cứu hỏa, hoặc

113 công an)

+ Giả sử có cháy, lửa lan gần đến rồi các con sẽ làm gì để thoát hiểm? (Lấy khăn, áo thấm nước trùm qua đầu, lấy khăn che miệng Như hôm nay

cô và các con sẽ lấy khăn che miệng để thoát hiểm.)

- Góc bán hàng: “Siêu thị của bé” bán trang phục, đồ ăn, thức uống có lợicho sức khỏe, phù hợp với thời tiết (Quần áo mùa hè, mùa đông, mũ, dày giép,

đồ ăn nước uống )

- Ở góc tạo hình: Tôi hướng dẫn trẻ tô màu tranh trái đất, tô màu tranh vềcác hiện tượng biến đổi khí hậu, những hoạt động bảo vệ môi trường ở trườngmầm non, làm đồ chơi bằng vật liệu tái sử dụng (hướng dẫn trẻ làm chongchóng, quạt, kính dâm )

- Góc sách truyện: hướng dẫn trẻ làm sách tranh, truyện tranh liên quanđến trái đất, các hiện tượng biến đổi khí hậu, các hoạt động bảo vệ môi trường,Làm sách tranh về mặt trời, mặt trăng, mưa, bão, các hiện tượng thời tiết, kểchuyện, xem sách truyện tranh liên quan đến hiện tượng tự nhiên và tác độngcủa chúng tới môi trường

- Góc khám phá khoa học: Tôi hướng dẫn và cùng trẻ làm đồ dùng, dụng cụthí nghiệm về nước và gió về một số hiện tượng khí hậu như nước biển dưng, sạt

lỡ đất, quan sát thực tế và thảo luận về cách đi đến trường an toàn trong mùamưa lũ…

- Ở góc âm nhạc tôi cho trẻ hát và vận động một số bài hát về các hiệntượng tự nhiên “Trời nắng trời mưa, cho tôi đi làm mưa với…”

*Hoạt động ngoài trời

- Hướng dẫn trẻ quan sát, trò chuyện, thảo luận về sự thay đổi của thời tiết,

biểu hiện của biến đổi khí hậu Hướng dẫn trẻ chơi các trò chơi thực hành kỹnăng tự bảo vệ khi có hiện tượng bất thường do biến đổi khí hậu “Bé chọn đồdùng và trang phục nào”

- Khi cho trẻ dạo chơi nên kết hợp cho trẻ quan sát thời tiết, cây cối Nếu cóthể cho trẻ quan sát, vườn cây, đồng ruộng, quan sát quang cảnh xung quanhtrường, lớp, xác định nơi có thể di chuyển đến nơi an toàn khi có bão lũ Hướngdẫn trẻ chơi các trò chơi rèn luyện kỹ năng, xử lí tình huống xảy ra khi có thiêntai Hướng dẫn trẻ gom và phân loại rác, trồng cây, chăm sóc, tưới cây

* Hoạt động chiều:

Tôi cùng trẻ thực hành các tình huống, các trò chơi rèn luyện kỹ năng tựbảo vệ bản thân, kỹ năng xử lí tình huống khi có mưa, bão, cháy, lũ, lụt Trẻnghe cô giáo kể chuyện, đọc thơ, làm album có nội dung giáo dục liên quan đếnbiến đổi khí hậu, hướng dẫn trẻ chơi nhiều trò chơi khác nhau như trò chơi vậnđộng, trò chơi học tập thể hiện sự hiểu biết có phản ứng phù hợp với nhữngtrường hợp cụ thể như trò chơi “Bé đi lối nào”, “Ai nhanh nhất”, “Tự hành độngđúng”

Kết quả: Việc lồng ghép tích hợp nội dung giáo dục về biến đổi khí hậu

cách ứng phó và giảm nhẹ thiên tai vào hoạt động trong ngày đã đạt hiệu quảcao khi thực hiện Tôi thấy trẻ rất hứng thú tham gia vào hoạt động học trẻ hiểu

về biến đổi khí hậu, thiên tai từ đó trẻ có ý thức về phòng tránh thiên tai và bảo

vệ môi trường xung quanh trẻ Có ý thức được việc bỏ rác đúng nơi đúng loại,biết bảo vệ thiên nhiên cây hoa lá Có hành vi đúng sai khi chăm sóc bản thân vàmôi trường, cách xử lý khi thời tiết thay đổi trẻ có một số kiến thức, hành vi,thái độ của mình về tác hại của thiên tai

2.3.4 Sưu tầm , sáng tác các trò chơi, bài thơ, câu chuyện, ca dao, tục ngữ, câu đố về biến đổi khí hậu và cách ứng phó

Đối với trẻ mầm non hoạt động vui chơi là hoạt động chủ đạo, bởi vui chơi

đã gây ra những biến đổi về thể chất, có ảnh hưởng quyết định đến sự hình thànhnhân cách trẻ và là tiền đề cho hoạt động học tập ở lứa tuổi tiếp theo Áp dụngphương pháp dạy học tích cực lấy trẻ làm trung tâm “Học bằng chơi, chơi mà học”luôn được quán triệt trong công tác chăm sóc, giáo dục trẻ ở trường mầm non Bêncạnh các hoạt động vui chơi thì các bài thơ, ca dao, tục ngữ câu đố cũng là nguồntri thức có giá trị lớn lao mà ông cha ta để lại cho thế hệ con cháu chúng ta Trẻđược nghe, được đọc cùng với sự giảng giải của cô, trẻ sẽ thấm dần ý nghĩa của từlời ca, từng bài thơ câu đố từ đó tích luỹ cho mình những bài học kinh nghiệmtrong cuộc sống đó là nền tảng của việc rèn luyện những kỹ năng sống cho trẻ saunày

Trong các hoạt động của trẻ mầm non nói chung và trẻ Mẫu giáo 3-4 tuổinói riêng tôi đã lồng ghép các trò chơi theo hướng tích hợp nhằm giúp trẻ rènluyện kiến thức và vận động cơ bắp, các giác quan, tạo sự thoải mái trong hoạtđộng nhận thức từ đó giúp hoạt động học thêm sinh động

Tôi đã sưu tầm và sáng tác một số trò chơi có nội dung về biến đổi khí hậu

- Rèn luyện phản ứng nhanh của trẻ

- Giúp trẻ xử lí tình huống khi gặp trời mưa dông, sấm sét (Hướng dẫnchơi phần phụ lục)