Giúp trẻ nhận biết, phân biệt ba màu xanh, đỏ, vàng sẽ giúp trẻ nhận biết và phân biệt đúng màu sắc xanh, đỏ, vàng của các đồ dùng đồ chơi.Việc giúp trẻnhận biết phân biệt tốt ba màu cơ
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NHƯ XUÂN
TRƯỜNG MẦM NON YÊN CÁT
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP TRẺ 24-36 THÁNG TUỔI NHẬN BIẾT,PHÂN BIỆT TỐT 3 MÀU XANH,ĐỎ,VÀNG
Người thực hiện: Lê Thị Hiền A
Chức vụ: Giáo viên Đơn vị công tác: Trường MN Yên Cát SKKN thuộc lĩnh vực: Phát triển nhận thức Môn: Nhận biết,phân biệt.
Trang 25 1.3 Đối tượng nghiên cứu 3
6 1.4 Phương pháp nghiên cứu 3
15 2.3.2 Dạy trẻ nhận biết,phân biệt 3 màu xanh,đỏ,vàng
thông qua các hoạt động ngoài tiết học
8-11
16 Tạo môi trường giúp trẻ nhận biết tốt màu xanh,đỏ,vàng 8-14
17 2.3.4 Dạy trẻ phân biệt màu thông qua quan sát trẻ để tìm
hiểu khả năng tư duy nhận biết phân biệt màu sắc của trẻ
14-15
18 2.3.5 Phối hợp giữa nhà trường và gia đình giúp trẻ nhận
biết và phân biệt 3 màu xanh,đỏ,vàng
Biết ăn, biết ngủ, biết học hành là ngoan" [1]
Nhưng với trẻ ở lứa tuổi mầm non học ở đây là trẻ học những gì ? Họcnhư thế nào để hình thành nhân cách toàn diện cho một con người sau này củatrẻ, với tôi trẻ cần phải có tri thức từ lúc ban đầu Vì vậy tôi thấy: "Nhận biếtphân biệt tốt ba màu xanh, đỏ, vàng " ở lứa tuổi mầm non vô cùng quan trọngtrong việc cung cấp những kiến thức ban đầu cho trẻ
Trang 3Mọi sự vật hiện tượng như (Cõy cối, trời đất, con người, động vật…)đều cú màu sắc Màu sắc của sự vật hiện tượng sinh ra từ đõu? Cõu hỏi nàykhụng ai trả lời được, chỉ biết rằng từ khi con người sinh ra đó thấy mọi sự vật,hiện tượng đều mang một màu sắc riờng biệt phong phỳ và đa dạng.
Nhờ cú màu sắc mà con người nhỡn nhận cuộc sống, sự vật hiện tượngthờm phong phỳ và đa dạng Giả sử mọi sự vật hiện tượng chỉ cú một màu duynhất thỡ cuộc sống của con người sẽ như thế nào? liệu con người cú tồn tại đượckhụng? Và nếu tồn tại được thỡ cuộc sống cú cũn phong phỳ đa dang?
Núi như thế để khẳng định : “Màu sắc trong tự nhiờn rất quan trọng đốivới cuộc sống con người” [2]
Màu sắc quan trọng đối với đời sống con ngời thì màu sắc lại càng quan
trong hơn nữa đối với trẻ nhỏ
Khi mới sinh ra, trẻ chỉ nhận ra màu đen và trắng, nhng càng lớn trẻ càngnhận ra nhiều màu sắc hơn Đối với lứa tuổi nhà trẻ 24- 36 tháng, trẻ chỉ có thểnhận biết, phõn biệt đợc ba màu cơ bản Đó là màu xanh, đỏ, vàng
Giúp trẻ nhận biết, phân biệt ba màu xanh, đỏ, vàng sẽ giúp trẻ nhận biết
và phân biệt đúng màu sắc xanh, đỏ, vàng của các đồ dùng đồ chơi.Việc giúp trẻnhận biết phân biệt tốt ba màu cơ bản xanh, đỏ, vàng còn là bớc đầu giúp trẻphát triển lĩnh vực thẩm mĩ, là nền tảng vững chắc để sau này trẻ sẽ nhận biết,phân biệt đợc nhiều màu sắc khác ở các độ tuổi tiếp theo của trẻ
Chính vì thế việc giúp trẻ 24 – 36 tháng tuổi biết nhận biết và phân biệt,
ba màu xanh, đỏ, vàng là rất quan trọng và cần thiết Vỡ vậy tụi đó mạnh dạnchọn đề tài:
“ Một số biện phỏp giỳp trẻ 24 - 36 thỏng tuổi nhận biết tốt 3 màu xanh,
đỏ, vàng.”
1.2 Mục đớch nghiờn cứu
Giỳp trẻ 24 – 36 thỏng tuổi nhận biết tốt 3 màu cơ bản : Xanh – Đỏ Vàng thụng qua cỏc hoạt động ở lớp
1.3 Đối tượng nghiờn cứu
- Căn cứ vào yờu cầu của đề tài tụi chọn đối tượng nghiờn cứu là cỏc hoạtđộng cho trẻ 24 -36 thỏng tuổi
1.4 Phương phỏp nghiờn cứu
1 Nghiờn cứu cơ sở lý luận về sự nhận thức của trẻ trong quỏ trỡnh cho trẻnhà trẻ nhận biết phõn biệt được 3 màu cơ bản
2 Điều tra thực trạng cỏc biện phỏp hướng dẫn cho trẻ 24 -36 thỏng tuổinhận biết phõn biệt 3 màu và thu thập thụng tin
3 Xõy dựng cỏc biện phỏp cho trẻ phõn biệt màu sắc
4.Tiến hành thực nghiệm sư phạm nhằm khẳng định tớnh khả thi và hiệuquả cỏch sử dụng cỏc biện phỏp, bài tập thực nghiệm trong hoạt động chung chotrẻ nhà trẻ 24-36 thỏng tuổi
Trang 42.1 Cơ sở lớ luận
- Trẻ mầm non đặc biệt là lứa tuổi 24 - 36 thỏng tuổi ngụn ngữ, nhận thứccũn rất non nớt Trẻ đang tuổi học ăn học núi nờn cỏi gỡ cũng chỉ là mở đầu.Nhận biết thế giới xung quanh cũn mờ nhạt và chưa rừ ràng Trẻ học rồi đấy,mai lại quờn Đú là đặc điểm của trẻ
-Trẻ lứa tuổi 24 -36 thỏng tuổi chưa nhận biết được rừ cỏc màu cơ bản Trẻnhỡn màu xanh thỡ núi màu vàng, nhỡn thấy vật màu vàng lại núi màu đỏ
Thực tế ở lớp tôi việc nhận biết và phân biệt ba màu xanh, đỏ, vàng của trẻ
là không đồng đều, đặc điểm tâm, sinh lí của mỗi trẻ lại khác nhau Có trẻ nhậnbiết phân biệt ba màu xanh, đỏ, vàng rất tốt, tôi cầm bất cứ đồ dùng, đồ chơi nàotrên tay mang một trong ba màu trên cháu đều nhận biết đợc đúng màu khi đợccô hỏi, khi tôi cầm ba đồ chơi có ba màu xanh, đỏ, vàng yêu cầu cháu phân biệtmàu thì cháu chọn rất chính xác đồ dùng có màu theo yêu cầu của cô
Nhng cũng có nhiều trẻ khả năng nhận biết phân biệt màu còn hạn chế nh:Màu xanh thì lại nói là màu vàng, khi cô yêu cầu chọn đồ chơi màu đỏ thì lạichọn đồ chơi mang màu xanh(Ví dụ: Cô cầm quả búng màu xanh hỏi trẻ “Quảbúng này màu gì?” Trẻ trả lời cô “Quả búng màu vàng” hay khi cô yêu cầu trẻ
“chọn cho cô quả búng đỏ” thì trẻ lại chọn con cá màu xanh)
Trong những năm học vừa qua tôi đã cố gắng rất nhiều trong việc dạy trẻnhận biết, phân biệt ba màu cơ bản xanh, đỏ, vàng thông qua các bộ môn: “Nhậnbiết tập nói”, “Nhận biết phân biệt”, “Hoạt động với đồ vật”, “Thể dục”, “Tạohỡnh” Tôi rèn cho trẻ kỹ năng nhận biết phân biệt màu chủ yếu thông qua tiếtnhận biết phân biệt và lồng ghép, tích hợp nhận biết phân biệt thông qua các tiếthọc khác Ngoài ra tôi còn dạy trẻ nhận biết phân biệt màu xanh, đỏ, vàng thôngqua các hoạt động ngoài tiết học Nhng do sự nhận biết phân biệt ba màu nàycủa trẻ không đồng đều, do sử dụng đồ dùng trực quan cha phong phú, tôi chỉ
đầu t vào lĩnh vực phát triển ngôn ngữ mà cha chú ý nhiều đến lĩnh vực phát triểnnhận thức về nhận biết phân biệt màu nên số trẻ nhận biết phân biệt màu chanhiều
2.2.Thực trạng
Năm học 2017 – 2018 tụi được phõn cụng dạy lớp 24 -36 B Trong quatrỡnh thực hiện đề tài tụi cú gặp 1 số những thuận lợi và khú khăn sau:
1 Thuận lợi
- Đa số trẻ đi học rất đều
- Trẻ được phõn chia theo đỳng độ tuổi
- Nhà trường luụn quan tõm, sõu sỏt chỉ đạo chuyờn mụn
- Thường xuyờn tổ chức cỏc buổi kiến tập để giỏo viờn học tập trao đổi kinhnghiệm
Trang 5- BGH luụn chỳ ý tạo mọi điều kiện về cơ sở vật chất, thời gian để giỏo viờnnhà trường tham gia học tập và bồi dưỡng chuyờn mụn
- Là một giỏo viờn tụi luụn yờu nghề, yờu trẻ, khụng ngại học hỏi tỡm tũiphương phỏp mới
- Trẻ ở xung quanh thị trấn, nờn đi học đều
2- Khú khăn:
- Vỡ cỏc chỏu bắt đầu đi học nờn cũn khúc nhiều chưa thớch nghi với điềukiện sinh hoạt của lớp nờn cũn bỡ ngỡ Mỗi chỏu lại cú những sở thớch và cỏtớnh khỏc nhau
- Số trẻ đụng 36 trẻ mà diện tớch lớp thỡ chật hẹp
- Đồ dựng đồ chơi cũn hạn chế
- Phụ huynh chưa chỳ ý quan tõm tới dạy trẻ nhận biết 3 màu mà chỉ chỳ ýtới là trẻ hỏt được bài hỏt gỡ, cú thuộc bài thơ nào khụng
2.2.3 Kết quả thực trạng ban đầu qua khảo sỏt
Khảo sỏt về khả năng nhận biết ba màu: xanh, đỏ, vàng thụng qua cỏc hoạt động lớp tụi cú 36 trẻ:
màu thông qua phối kết
hợp giữa nhà trờng và gia
đình
29/36 81 % 7/36 19 %
2.3 Giải phỏp đó sử dụng
Trang 62.3.1 Dạy trẻ nhận biết màu xanh, đỏ, vàng thụng qua cỏc hoạt động chủ định.
Trong tiết học, ngoài việc dạy trẻ nhận biết phân biệt ba màu xanh, đỏ,vàng trong tiết học phát triển nhận thức - nhận biết phân biệt màu xanh, đỏ,vàng, tôi còn lồng ghép tích hợp nội dung nhận biết phân biệt ba màu xanh , đỏ,vàng, vào các tiết học khác bằng cách chuẩn bị đồ dùng trực quan liên quan đếncác tiết học: tranh ảnh, đồ vật rất đẹp mắt và chủ yếu những đồ dùng đó đều có
ba màu cơ bản: Xanh, đỏ vàng để gây sự chú ý, thích thú cho trẻ Trẻ càng chú ý
đến hình ảnh trực quan thì việc dạy trẻ nhận biết phân biệt ba màu xanh, đỏ,vàng càng dễ dàng và hiệu quả hơn
* Thụng qua lĩnh vực phỏt triển ngụn ngữ
Theo từng chủ đề, tôi lựa chọn, sử dụng các đồ chơi, tranh ảnh, vật thật cómàu xanh, hoặc màu đỏ hoặc màu vàng để trẻ gọi tên đồ vật kèm theo màu sắc.Khi cho trẻ chơi trò chơi để luyện cho trẻ phát âm tôi chọn trò chơi có đồ dùngtrực quan mang màu sắc xanh, đỏ, vàng cho trẻ đợc cầm, đợc chọn theo yêu cầucủa cô để trẻ phát âm.Từ đó trẻ sẽ hứng thú học hơn và việc lồng ghép, tích hợpnhận biết màu sắc sẽ thuận tiện hơn và trẻ sẽ khắc sâu t duy ghi nhớ hơn
Ví dụ 1:
NBTN “Các đồ dùng trong gia đình: Bát, cốc” tôi chọn cái bát màu đỏ, cáicốc màu xanh cho trẻ quan sát và tập nói Khi cho trẻ quan sát tập nói tôi khôngquên hỏi trẻ câu “Cái bát, cốc màu gì?” và cho trẻ phát âm nhiều lần “bỏt màuđỏ” “Cốc màu xanh” từ đó giúp trẻ nhận biết màu xanh, đỏ
Trò chơi chọn đồ dùng theo yêu cầu của cô Tôi chuẩn bị đồ dùng gia đìnhcho trẻ - đồ chơi bằng nhựa( Bát, cốc có các màu xanh, đỏ, và yêu cầu trẻ chọncái bát, cái cốc rồi hỏi trẻ về màu sắc và cho trẻ phát âm
Ví dụ: “Chọn cho cô cái bát” “Cái bát có màu gì? Cho trẻ phát âm “Cái
bát màu đỏ…
* Thụng qua lĩnh vực phỏt triển nhận thức
Tôi sử dụng các đồ dùng, đồ chơi có màu sắc khác nhau, các dạng kích
th-ớc to nhỏ khác nhau, để giúp trẻ dễ nhận biết, phân biệt và gây sự tập trung chú ýcủa trẻ Lồng ghép đan xen các trò chơi tránh sự nhàm chán thờ ơ với đồ vật
Ví dụ:
Ở chủ đề thực vật chủ đề nhánh các loại rau, tiết NBPB “Quả đậu, quả càchua màu xanh, đỏ” Tôi cho trẻ nhận biết quan sát quả đậu màu xanh, quả càchua màu đỏ ( bằng vật thật) Sau đó tôi cho trẻ chơi trũ chơi “Thi xem ai chọn
đúng” cô nói tên quả hoặc nói màu sắc trẻ giơ quả lên và phát âm nhiều lần “Quả
cà chua màu đỏ”, “quả đậu màu xanh” Để củng cố nhận biết màu xanh, màu
đỏ tôi cho trẻ chơi trũ chơi “quả rơi”: cô chuẩn bị các quả có màu xanh, đỏ Cô
và trẻ cùng đọc
Trang 7Quả rơi, quả rơi Quả rơi ở đâu ? Quả rơi ở đây
Cô tung quả lên cho quả rơi xuống, trẻ nhặt quả, cô hỏi: “con nhặt quả màugì?” “quả gì đây ?”
Hay ở nhánh “Đồ dựng,trang phục của bộ trong mựa hố”, đề tài: nhận biếtphân biệt ,màu đỏ, màu vàng” Tôi cho trẻ quan sát mũ, dộp Để củng cố nhậnbiết phân biệt màu đỏ màu vàng tôi cho trẻ chơi trò chơi “ Tặng quà sinh nhậtbạn bỳp bờ ”, cô nói sở thích của mình về cỏi mũ trẻ chọn và phát âm về màusắc của cỏi mũ Cô nói “Bạn bỳp bờ thớch đụi dộp” trẻ cầm đụi dộp lên và nói
“Đụi dộp màu đỏ” Sau khi trẻ chơi trò chơi tĩnh tôi cho trẻ chơi đan xen một tròchơi động “Mang quà tặng sinh nhật bạn bỳp bờ”, đội mặt trời đỏ sẽ mang dộpmàu đỏ, đội mõy xanh sẽ mang mũ màu xanh lờn tặng, khi được chơi các tròchơi , trẻ trả lời nhanh, chính xác hơn về các màu sắc cô hỏi
* Thông qua hoạt động kể chuyện , đọc thơ
Tôi gây hứng thú cho trẻ bằng nhiều thủ thuật khác nhau: dùng tranh ảnh,vật thật cú màu sắc xanh, đỏ, vàng, câu đố, bắt chớc tiếng kêu của con vật để lôicuốn trẻ vào giờ học say mê tích cực
Ví dụ : Khi dạy bài thơ “Chú gà con”
Ở lần đọc thứ 2, thay vì đọc thơ qua tranh tôi đã đọc qua mô hình: 1 mâmtròn màu trắng, trên mâm có 5 - 6 chú gà con đang mổ thóc, trông ngộ nghĩnh,
đáng yêu những chú gà này có màu xanh và màu vàng, khi đàm thoại với trẻ tôi
sẽ chú ý lồng ghép tích hợp hỏi trẻ về màu sắc của các chú gà con: Chú gà con
có màu gì?, cho trẻ trả lời và phát âm nhiều lần: “Gà con màu xanh”, “Gà conmàu vàng”
Hỡnh ảnh đàn gà con
* Thụng qua hoạt động thể dục :
Tôi lồng ghép tích hợp cho trẻ nhận biết màu sắc và gọi tên các dụng cụ đồdùng trong tiết học nh: Quả bóng màu xanh(đỏ), Vòng màu vàng(đỏ), gậy thểdục màu xanh…
* Thụng qua hoạt động với đồ vật:
Trang 8Qua tiết xếp hỡnh tôi không chỉ rèn luyện kỹ năng nh xếp chồng , xếp cạnh
mà còn tích hợp để nhận biết phân biệt màu thông qua đồ dùng Đặt các câu hỏigợi mở: “khối gỗ màu gì?” “khối gỗ để làm gì?”
Thông qua mỗi nhánh trong chủ đề tôi chọn một màu duy nhất cho trẻ hoạt động
để từ đó khắc sâu ghi nhớ về màu sắc cho trẻ về ba màu này
Ví dụ:
Trong chủ đề “gia đỡnh thõn yờu của bộ ” cú nhánh “đồ dựng gia đỡnh”
“Xếp cỏi giường” Tôi chọn khối cho trẻ xếp là khối màu vàng, “Xếp cỏi ghế”Tụi chọn khối màu đỏ cho trẻ xếp, “Xếp ngụi nhà” tụi chọn khối màu xanh chotrẻ xếp Trong quá trình trẻ xếp tôi hỏi trẻ về màu sắc và cho trẻ phát âm “ Khối
gỗ màu vàng, m u xanh , m u àu xanh , màu àu xanh , màu đỏ”
Qua tiết tạo hỡnh tụi chọn ba màu cơ bản xanh, đỏ, vàng cho trẻ nặn nhằmgợi hỏi trẻ về màu sắc và từ đú khắc sõu ghi nhớ về ba màu này cho trẻ
Vớ dụ: Tiết nặn lỏ tụi chọn một màu xanh cho trẻ nặn, tiết nặn quả trũn tụi
chọn một màu đỏ, cũn tiết nặn quả dài thỡ lại chọn màu vàng
2.3.2 Dạy trẻ nhận biết phân biệt ba màu : Xanh, đỏ, vàng thông qua các hoạt động ngoài tiết học:
* Thông qua các hoạt động vui chơi.
Trẻ đợc tiếp xúc với đồ chơi, các sự vật hiện tợng, đợc thể hiện mình quacác “vai chơi” Vì thế tôi chọn những đồ chơi có màu xanh, đỏ, vàng phù hợp vớitụng góc để trẻ chơi, Và trong quá trình chơi tôi gợi hỏi trẻ về màu sắc của đồchơi để trẻ trả lời Từ đó trẻ lại đợc khắc sâu khả năng ghi nhớ màu xanh, đỏ,vàng
Trang 9Ví dụ 1 :
Trò chơi: “ Lắp ghép, sữa chữa, bảo dỡng các phơng tiện giao thông đờngbộ” như (góc làm quen với thao tác vai - Chủ đề “Giao thông” ) Tôi luôn chútrọng đến các đồ chơi có màu sắc xanh, đỏ vàng chọn m u, làm các ô tô bằng đồàu xanh , màu chơi có màu xanh, đỏ, vàng Tôi luôn tạo ra các tình huống nh đặt các câu hỏigợi mở : “con đang làm gì?” “Ô tô khách có màu gì ?” “Ô tô tải có màu gì?Khuyến khích trẻ nói nhiều các câu “Ô tô khách màu vàng”, “Ô tô tải màu xanh”
Hỡnh ảnh ụ tụ
Ví dụ 2: Trò chơi ở góc mở (Ai thông minh hơn)
Tuỳ vào từng chủ đề lớn và chủ đề nhánh, tôi lựa chọn trò chơi cho trẻ chủyếu là trò chơi nhằm giúp trẻ nhận biết phân biệt màu Nh ở chủ đề gia đình, chủ
đề nhánh “Đồ dùng của bé” tôi cho trẻ chơi trò chơi chọn trang phục phù hợp với
sở thích của bé Trên ngời bé đang mặc váy màu gì thì cho trẻ chọn váy áo cómàu đó để gắn lên mảng tờng Trò chơi này vừa kích thích t duy sáng tạo của trẻlại vừa giúp trẻ nhận biết phân biệt màu tốt hơn
Trang 10Hay ở chủ đề nhánh “Con vật sống trong gia đình” cũng vậy Tôi gắn hình
ảnh ba ngôi nhà có màu xanh, đỏ, vàng và yêu cầu trẻ chọn con vật có màu tơngứng sẽ sống trong ngôi nhà(chuồng ) đó và gắn lên mảng tờng phía tơng ứng
Đối với chủ đề nhánh “PTGT đờng bộ” thì khó hơn một chút Tôi gắn bahình ô tô tải màu xanh, đỏ, vàng lên trớc và yêu cầu trẻ chọn hình vuông và hìnhchữ nhật có màu tơng ứng gắn lên mảng tờng để ghép thành hình ô tô tải
* Thông qua mọi lúc mọi nơi
Khi cho trẻ chơi, thấy trẻ cầm bất cứ đồ chơi nào trên tay mà có ba màutrên thì tôi đều hỏi trẻ “ Con đang chơi đồ chơi gì? ” đồ chơi có màu gì ” để trẻtrả lời Giờ ăn, giờ ngủ, tôi vui vẻ ân cần, nhẹ nhàng trò chuyện với trẻ Tôi giớithiệu thức ăn và hỏi: “ hôm nay con đợc ăn gì? ” “ Canh thịt nấu với rau gì? Raucải có màu gì? trẻ nhắc lại tên, màu sắc các loại rau
Giờ đón trả trẻ tôi, giờ chơi tự do tôi trò chuyện gần gũi trẻ để nắm bắt
đ-ợc tâm lý của từng trẻ, khi trò chuyện tôi lấy một vài đồ chơi có màu xanh, đỏ,vàng để rèn cho trẻ nhận biết Đây là thời điểm phù hợp để trò chuyện với trẻ đặcbiệt là những trẻ có kỹ năng nhận biết phân biệt màu cha thành thạo vì lúc này
số trẻ trong lớp đã ít đi, không đòi hỏi giáo viên phải tập trung nhiều đến trẻkhác