skkn một số biện pháp chỉ đạo xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm ở trường mầm non

Cùng với đó, chuyên đề “Xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trungtâm” là cơ hội để các nhà trường thay đổi suy nghĩ của mình về môi trường để dạy trẻ ở mọi hoạt động trong ngà

MỤC LỤC

Trang

1: MỞ ĐẦU:……… ……… ……… ……… … ….…… ….1

1.1 Lý do chọn đề tài:…… ……… ……… …….……….…… ……….….… 1

1.2 Mục đích nghiên cứu:… ……… ……… ……….………….… 2

1.3 Đối tượng nghiên cứu:……… ………2

1.4 Phương pháp nghiên cứu:……….……….……….… 2

2: NỘI DUNG: ……… ……… ………… 3

2.1 Cơ sở lý luận……… ……… ……….……… 3

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm………… ….3

2.2.1 Thuận lợi……….……… …….………3

2.2.2 Khó khăn……….………. 4

2.2.3: Những hạn chế trong việc xây dựng môi trường ……….…………4

2.3 Các giải pháp đã sử dụng… ……… ……… ……….…….… 6

2.3.1 Nâng cao nhận thức, bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ………….….5

2.3.2 Tăng cường công tác tham mưu ……….…7

2.3.3 Chỉ đạo xây dựng môi trường trong lớp học……….… 8

2.3.4 Chỉ đạo xây dựng môi trường bên ngoài lớp học……… ………….….9

2.3.5 Khai thác triệt để việc sử dụng môi trường để tổ chức các hoạt động 11

2.3.6 Làm tốt công tác xã hội hóa giáo dục…… ……….… 12

2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm……….….…….… … 14

2.4.1 Đối với nhà trường……… ……….………… … 14

2.4.2 Đối với cán bộ, giáo viên, nhân viên……… ……… …… 14

2.4.3 Đối với học sinh……….… ……… 15

2.4.4 Đối với nhân dân và các bậc phụ huynh……… …… ……… 15

2.4.5 Kết quả khảo sát cuối năm……… ……….16

3: KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ:….……… …… …… 17

3.1 Kết luận……….………… ……….……… 17

3.2 Kiến nghị……… ……… ……… …….………… ,,,,… 18

1 MỞ ĐẦU

1.1 Lý do chọn đề tài:

Giáo dục mầm non là bậc học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân, là

nền tảng đầu tiên của ngành Giáo dục và Đào tạo Vì vậy chất lượng chăm sóc,nuôi dưỡng, giáo dục trẻ ở trường mầm non là rất quan trọng và cần thiết

Giáo dục mầm non có mục tiêu, nhiệm vụ quan trọng nhằm giáo dục toàndiện cho trẻ về thể chất, tình cảm, đạo đức, thẩm mỹ, trí tuệ, là cơ sở để hình thànhnên nhân cách con người mới xã hội chủ nghĩa Việt Nam, chuẩn bị những tiền đềcần thiết cho trẻ bước vào trường tiểu học được tốt và suốt cả quá trình phát triểncủa con người

Như Bác Hồ kính yêu đã dạy:

“Vì lợi ích mười năm trồng cây

Vì lợi ích trăm năm trồng người” [1]

Đúng như vậy, sự nghiệp đổi mới đất nước đòi hỏi mỗi người giáo viên phảitự rèn luyện bản thân, trau dồi phẩm chất đạo đức để trở thành những con người có

đủ đức, đủ tài để giáo dục thế hệ trẻ một cách toàn diện, góp phần vào công cuộcxây dựng đất nước phồn vinh Muốn đào tạo thế hệ tương lai cho đất nước chúng taphải biết chăm sóc - giáo dục từ khi đứa trẻ còn non nớt Để làm được điều này,toàn xã hội cần quan tâm về mọi mặt để mỗi đứa trẻ được lớn lên khỏe mạnh,thông minh, nhanh nhẹn, phát triển hài hòa, cân đối Đặc biệt ở lứa tuổi Mầm nonnày, cơ thể trẻ đang lớn nhanh và phát triển mạnh, đòi hỏi mỗi gia đình, nhà trường

và cộng đồng xã hội đặc biệt quan tâm chăm sóc giáo dục một cách đúng mức,khoa học, đây là một việc làm hết sức quan trọng và bức thiết

Môi trường hiện nay là một trong những vấn đề nóng bỏng mà toàn xã hộiđặc biệt quan tâm, nó có ảnh hưởng rất lớn đến đời sống của con người Nếu môitrường bị ô nhiễm sẽ ảnh hưởng rất xấu đến sức khỏe và mọi sinh hoạt của conngười Môi trường xanh, sạch, đẹp, an toàn tạo nên sự hứng thú, tâm lý thoải máicho con người khi làm việc cũng như lúc nghỉ ngơi

Đối với các cháu mầm non, trường học là ngôi nhà thứ hai của trẻ, là nơigiáo dục đạo đức, lối sống, nhân cách cho trẻ Việc xây dựng môi trường giáo dụcphù hợp có ý nghĩa to lớn đối với sự phát triển thể chất, nó thỏa mãn nhu cầu nhậnthức, mở rộng vốn hiểu biết, kích thích trẻ hoạt động tích cực, sáng tạo

Đồ dùng, đồ chơi mang tính mở, bố trí thuận tiện các góc hoạt động gần gũithân thiện sẽ kích thích sự tò mò, ham hiểu biết, kích thích trí tưởng tượng, từ đógiúp cho trẻ tham gia các hoạt động một cách say mê; thêm yêu mến ngôi trườngcủa mình, thích được đến trường; khi đến trường thì hoạt động một cách tích cựcnhất Trẻ được học tập, vui chơi an toàn, hít thở không khí trong lành dưới bóngmát, được làm quen với thiên nhiên tươi đẹp bên những bồn hoa rực rỡ sắc màu, trẻsẽ thêm yêu mến ngôi trường của mình hơn

Môi trường giao tiếp cởi mở, thân thiện cùng với môi trường xung quanhthích hợp sẽ giúp cho trẻ chia sẻ, giải bày tâm sự, nguyện vọng, mong ước củamình với cô và bạn bè xung quanh, giúp cho cô hiểu trẻ hơn, trẻ hiểu nhau hơn,mọi hoạt động phối hợp sẽ nhịp nhàng hơn; hiệu quả hoạt động sẽ cao hơn, trẻ yêu

trường mầm non có vai trò hết sức quan trọng, là sự quan tâm lớn nhất của mọi người trong xã hội nói chung và ở trường mầm non nói riêng.

Với tầm quan trọng của môi trường như vậy, trong những năm gần đây giáodục mầm non đã có rất nhiều sáng kiến để tạo cảnh quan, môi trường, tổ chức thựchiện một số nội dung giáo dục để đảm bảo môi trường xanh - sạch - đẹp, an toàn,thân thiện, tạo cơ hội cho trẻ hoạt động tích cực Tạo hứng thú, tâm lý thoải máicho cả cô giáo và học sinh khi đến trường

Cùng với đó, chuyên đề “Xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trungtâm” là cơ hội để các nhà trường thay đổi suy nghĩ của mình về môi trường để dạy trẻ ở mọi hoạt động trong ngày Để đáp ứng được yêu cầu của chuyên đề, mỗi nhàtrường phải xây dựng cho được một môi trường sư phạm đảm bảo đạt được đầy đủcác nội dung của quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm và sử dụng chúng mộtcách thật hiệu quả vào quá trình dạy trẻ

Sau thời gian thực hiện chuyên đề, bản thân đã nhận thức rõ tầm quan trọng

của nó, vì vậy tôi chọn đề tài:“Một số biện pháp chỉ đạo xây dựng môi trường giáo

dục lấy trẻ làm trung tâm ở trường mầm non” để nghiên cứu.

1.2 Mục đích nghiên cứu:

Tìm ra một số biện pháp phù hợp, dễ thực hiện, đem lại hiệu quả trong việcchỉ đạo xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm ở trường mầm non

Thông qua việc xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm giúpcho trẻ thêm yêu trường lớp, thích được đến trường, thu hút trẻ đến trường ngàycàng đông

Tạo nên mối quan hệ thân thiện giữa cô và trẻ, cô và phụ huynh, trẻ và trẻ.Giúp cho tập thể cán bộ, giáo viên, nhân viên trong trường có cơ hội đượctrao đổi, học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau, tạo mối quan hệ ngày càng khăng khít hơn

1.3 Đối tượng nghiên cứu:

Một số biện pháp chỉ đạo xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trungtâm ở trường mầm non

1.4 Phương pháp nghiên cứu:

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu hướng dẫn và thực tế của nhà trường

- Phương pháp tích lũy kinh nghiệm

- Phương pháp điều tra, khảo sát thực trạng, thu thập thông tin cần thiết liên quanđến đề tài nghiên cứu

- Phương pháp đối chứng kết quả thực hiện đề tài với thực tế trước đây

2 NỘI DUNG 2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm:

Trong những năm qua, việc xây dựng và cải thiện môi trường, làm cho môitrường xanh, sạch, đẹp luôn được Đảng và Nhà nước ta đặc biệt quan tâm Với giáodục, vấn đề này đã và đang được các cấp các ngành đưa ra các chỉ thị, nghị quyết,giúp cho công tác giáo dục bảo vệ môi trường, tạo cảnh quan trong các nhà trường

đi vào nhận thức của mỗi cán bộ, giáo viên và học sinh Bởi chính nơi đây sẽ đàotạo ra thế hệ tương lai cho đất nước, những người sẽ xây dựng, bảo vệ thế giới hiệnđại thoát khỏi những hiểm họa về môi trường

Với trẻ mầm non, khi đến trường các cháu được làm quen với tất cả những gì

sơ khai nhất về cuộc sống xung quanh Mọi vấn đề trong xã hội đều thu nhỏ trongcuộc sống của các cháu ở trường mầm non Việc xây dựng môi trường giáo dục lấytrẻ làm trung tâm là xây dựng môi trường xung quanh trẻ đẹp mắt, an toàn, thânthiện, giúp cho đứa trẻ được tiếp xúc với nhiều loại đồ dùng, đồ chơi, các nguyênvật liệu, học liệu phong phú, đa dạng về chủng loại, được sống trong sự yêuthương, được đảm bảo sự công bằng, đùm bọc, che chở, sự ấm áp của tình bạn…được tạo cơ hội để phát triển toàn diện về thể chất lẫn tinh thần

Chính vì thế, nhiều năm trở lại đây đã có những công văn, hướng dẫn,chuyên đề đi sâu vào vấn đề này, cụ thể như sau:

Công văn số 1741/BGDĐT ngày 05 tháng 3 năm 2009 của Bộ Giáo dục vàĐào tạo hướng dẫn về đánh giá kết quả phong trào thi đua “ Xây dựng trường họcthân thiện, học sinh tích cực” trong đó có nôi dung của phụ lục 1 quy định rõ vềviệc xây dựng trường lớp xanh, sạch, đẹp, an toàn

Thông tư 02/2014/QĐ-BGDĐT ngày 08 tháng 02 năm 2014 của Bộ trưởng

Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định về quy chế công nhận trường mầm non đạt chuẩnQuốc gia đã nêu rõ những quy định về điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị, đồdùng đồ chơi, sân chơi, cây cối, cảnh quan môi trường của trường mầm non đạtchuẩn Quốc gia

Bên cạnh đó, những năm gần đây, ngành giáo dục đã triển khai đến tất cả cáctrường mầm non 6 môđun dành cho giáo viên mầm non của dự án: “Tăng cườngkhả năng sẵn sàng đi học cho trẻ mầm non” trong đó có môđun MN1-D “ Xâydựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm” nhằm giúp cho mỗi cán bộ, giáo viêntrong ngành hiểu biết sâu sắc về: Cách lập kế hoạch giáo dục lấy trẻ làm trung tâm;Thiết kế môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm Chính điều này đã giúp chomỗi cán bộ, giáo viên trong ngành hiểu sâu sắc hơn về vấn đề này

Kế hoạch số 56/KH-BGDĐT ngày 25/1/2017 của Bộ Giáo dục và Đào tạo vềviệc triển khai chuyên đề “ Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm” giaiđoạn 2016-2020

Hai năm học qua, tất cả các trường mầm non đã và đang triển khai, thực hiệnchuyên đề “Xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm” Cùng với đó,việc phát động hội thi “ Xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm” đãtạo điều kiện cho các nhà trường có có hội được thể hiện hiểu biết, khả năng, sựsáng tạo của mình trong việc xây dựng môi trường giáo dục cho trẻ

Từ những cơ sở trên, bản thân tôi đã tìm tòi ra các biện pháp để chỉ đạo hộiđồng sư phạm của nhà trường đưa các chỉ thị, nghị quyết, chuyên đề trên vào điềukiện thực tế của nhà trường.

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm:

2.2.1 Thuận lợi:

Nhà trường có cơ sở vật chất tương đối đầy đủ, phòng nhóm khá thuận lợi,đầy đủ mỗi nhóm lớp 1 phòng Trang thiết bị phục vụ cho các hoạt động của trẻtương đối đầy đủ

Có đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên đủ về số lượng, trình độ chuyên mônchuẩn và trên chuẩn, đảm bảo yêu cầu, có nhận thức tốt về công tác chăm sóc, nuôidưỡng, giáo dục trẻ ở trường mầm non

Nhà trường luôn nhận được sự quan tâm của các cấp ủy Đảng, chính quyềnđịa phương, sự chỉ đạo sát sao về chuyên môn của Phòng Giáo dục và Đào tạo Phần đông phụ huynh học sinh ủng hộ nhà trường trong việc nâng cao chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ

Từ những thuận lợi và khó khăn trên, tôi đã tiến hành khảo sát thực trạng,kết quả khảo sát như sau:

Bảng 1A: Giáo viên

Các tiêu chí đánh giá Giáo viên Tổng số Kết quả

Tốt Khá Trung bình Yếu

Nhận thức của giáo viên về

lưu, trao đổi, học hỏi lẫn nhau

Việc trang trí, tạo môi trường ở

Bảng 2A: Học sinh:

Các tiêu chí đánh giá Tổng số cháu Kết quả

Tốt Khá Trung bình Yếu

Trẻ tích cực tham gia khám phá,

Trẻ thích được giao lưu, trao đổi,

Từ kết quả khảo sát trên và qua thực tế của nhà trường, tôi đánh giá những

hạn chế trong việc xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm như sau:

- Việc chỉ đạo cán bộ, giáo viên, nhân viên xây dựng môi trường, cảnh quan

sư phạm, trang trí nhóm lớp và các góc hoạt động theo chủ đề còn chưa triệt để

- Nhận thức của giáo viên trong việc cải tạo môi trường bố trí khuôn viên, trang trí các góc hoạt động trong, ngoài lớp học còn hạn chế

- Việc trang trí nhóm lớp còn đơn điệu, chủ yếu là bổ sung, sửa chữa nhữnggóc chơi, mảng tường quá cũ hoặc không còn phù hợp là chính

- Đồ chơi cho trẻ hoạt động ở các góc còn ít, chưa phong phú, đa dạng, chủyếu mới dừng lại ở việc sử dụng đồ chơi mua sẵn và đồ chơi giáo viên làm cho trẻchơi

- Việc xây dựng môi trường bên trong nhóm lớp tính thẩm mỹ chưa cao, rốimắt, bẩn tường, chưa có sự sáng tạo, nhiều lớp trang trí giống nhau, chưa kích thíchđược sự tò mò, khám phá của trẻ

- Chưa biết cách tạo ra các góc mở phù hợp với chủ đề, phù hợp với từnggóc hoạt động, phù hợp với độ tuổi của trẻ ở từng lớp học

- Các nguyên liệu phế thải thu gom làm đồ dùng, đồ chơi chưa phong phú,chưa tạo được hứng thú cho trẻ tham gia khám phá, trải nghiệm, màu sắc khôngtươi sáng, bắt mắt, không thu hút tính tò mò, hứng thú của trẻ

- Chưa tạo cơ hội cho trẻ được tham gia làm đồ dùng đồ chơi phù hợp vớichủ đề đang thực hiện

- Môi trường bên ngoài chưa thực sự an toàn và chưa kích thích trẻ hoạtđộng

- Đông trẻ còn nhút nhát, rụt rè, chưa tích cực tham gia các hoạt động do cô

tổ chức; chưa biết cách hợp tác, chia sẻ với những người xung quanh

- Việc thu hút, tuyên truyền, vận động phụ huynh tham gia các hoạt độngcùng nhà trường còn có mặt hạn chế

2.3 Các biện pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề:

2.3.1 Biện pháp 1: Thường xuyên bồi dưỡng để nâng cao nhận thức và chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ CB, GV, NV:

Ngay từ đầu năm học, nhà trường đã bám sát công văn chỉ đạo của PhòngGD&ĐT xây dựng kế hoạch thực hiện chuyên đề đảm bảo theo yêu cầu, phù hợpvới điều kiện thực tế của đơn vị. Kế hoạch được cụ thể hóa từng học kỳ, từngtháng, từng tuần, phù hợp với từng thời điểm trong năm học Từ kế hoạch nàychúng tôi xác định: Nâng cao nhận thức cho đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viêntrong trường là một trong những vấn đề giúp cho nhà trường thực hiện thành côngkế hoạch đã đề ra Chính vì thế, tôi đã chỉ đạo cho đồng chí Phó hiệu trưởng phụtrách chuyên môn tổ chức triển khai chuyên đề một cách cụ thể, rõ ràng, hướng dẫnđến với từng giáo viên về nội dung, yêu cầu, tiêu chí của chuyên đề Từ đó giúpgiáo viên hiểu sâu sắc về nội dung chuyên đề và sự cần thiết phải đưa các nội dungnày vào quá trình dạy trẻ xuyên suốt từ lúc đón trẻ đến khi trả trẻ

Khi hiểu rõ về vấn đề, giáo viên chủ động hơn trong việc lập kế hoạch giáo dục, lựa chọn hình thức tổ chức, phương pháp tổ chức thích hợp, phát huy khả năngchủ động tham gia hoạt động của trẻ, đưa các nội dung của quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm vào quá trình dạy trẻ như:

Xây dựng môi trường vật chất, môi trường xã hội trong và ngoài lớp học: Tạo được môi trường an toàn cho trẻ, tận dụng được khuôn viên trường, lớp

cho trẻ khám phá trải nghiệm, đáp ứng được nhu cầu chơi của trẻ, tạo điều kiện chotrẻ vui chơi, đảm bảo an toàn cho trẻ khi chơi Tạo cơ hội cho trẻ được giao lưu,trao đổi, học hỏi lẫn nhau, giúp trẻ có mối quan hệ thân thiện giữa: cô và trẻ, cô vàphụ huynh, trẻ và trẻ

Xây dựng kế hoạch giáo dục: Xây dựng được kế hoạch giáo dục đảm bảo

mục tiêu, nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức hoạt động giáo dục phù hợp với điều kiện của trường, lớp, độ tuổi của trẻ, giai đoạn theo chương trình giáo dục mầm non

Đổi mới tổ chức các hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ: Đổi mới phương

pháp tổ chức hoạt động tăng cường khuyến khích trẻ chủ động, sáng tạo, tích cực hoạt động, đảm bảo trẻ được học bằng chơi, chơi mà học Giáo viên đã biết cách quan tâm đến trẻ còn nhút nhát, tự ti, rụt rè, có hoàn cảnh khó khăn…

Đánh giá sự phát triển của trẻ theo quan điểm GDLTLTT: Giáo viên đánh

giá từng cá nhân trẻ thông qua các hoạt động hằng ngày, đánh giá sự tiến bộ của trẻdựa trên mức độ đạt mục tiêu từng lĩnh vực và giáo viên dựa vào mức độ của trẻ từ

đó để xây dựng kế hoạch hay điều chỉnh kế hoạch cho phù hợp

Tuyên truyền phối hợp, tạo sự thống nhất giữa nhà trường, gia đình và xã hội, đẩy mạnh công tác xã hội hóa giáo dục để tập trung xây dựng trường MN lấy trẻ làm trung tâm.

Mặt khác, nhà trường thường xuyên bồi dưỡng tập huấn, bồi dưỡng thườngxuyên về kiến thức quản lý giáo dục; mở chuyên đề, thao giảng, dự giờ, học hỏi cácbạn đồng nghiệp; Xây dựng các tiết dạy mẫu ở các khối; bồi dưỡng qua các hội thi,

tổ chức các buổi bồi dưỡng chuyên môn; triển khai các công văn, chỉ thị, quyết địnhcủa nhà nước liên quan đến vấn đề giáo dục mầm non cho cán bộ giáo viên; tạo điềukiện cho cán bộ giáo viên đi học nâng cao trình độ lý luận chính trị, trình độ chuyên

môn nghiệp vụ; đánh giá thi đua bằng kết quả giáo dục, bằng dư luận của phụ huynh

học sinh Ngoài ra chúng tôi còn đẩy mạnh phong trào thi đua '' Dạy tốt, học tốt ''

thực hiện nghiêm túc quy định của đạo đức nhà giáo, gắn với nội dung cuộc vận

động ''Dân chủ, kỷ cương, tình thương, trách nhiệm'' với thực hiện chuẩn nghề

nghiệp giáo viên mầm non; tăng cường rèn luyện tư cách đạo đức, phẩm chất, lối

sống lương tâm nghề nghiệp, thực hiện tốt cuộc vận động “ Xây dựng trường học

thân thiện, học sinh tích cực '', Cuộc vận động “Mỗi thầy giáo, cô giáo là tấm gương đạo đức tự học và sáng tạo''

Bên cạnh đó, tôi đã đưa kế hoạch kiểm tra nội bộ gắn với thực tiễn của nhàtrường, kiểm tra chuyên đề, kiểm tra hoạt động sư phạm nhà giáo, kiểm tra những

gì mà giáo viên còn lúng túng, từ đó đánh giá, rút kinh nghiệm và tìm ra các biệnpháp giúp cho giáo viên hiểu rõ vấn đề hơn Sau mỗi đợt kiểm tra, tôi chỉ đạo đồngchí phó hiệu trưởng chuyên môn đúc rút lại những vấn đề còn nhiều giáo viên lúngtúng và giải quyết triệt để những vấn đề đó

Thực hiện hướng dẫn của các cấp, nhà trường tổ chức hội thi “Xây môitrường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm” cấp trường, cấp kinh phí cho từng lớp để tạođiều kiện cho giáo viên được thỏa sức sáng tạo và cùng với phụ huynh, học sinhcủa lớp mình tham gia hội thi một cách tốt nhất

Để hội thi đạt kết quả cao, Ban giám hiệu thường xuyên đến từng nhóm lớp

tư vấn, hướng dẫn, gợi ý cho giáo viên các nhóm lớp, cuối đợt tổ chức chấm theothang điểm và hướng dẫn đã đưa ra từ trước Cho giáo viên các nhóm lớp đến cáclớp bạn để học hỏi những điều mới lạ, những chi tiết gây hấp dẫn, hứng thú cho trẻ,các góc mở phù hợp…

Sau hội thi, nhà trường tổ chức đánh giá, nhận xét việc thực hiện của từng cán bộ, giáo viên, nhân viên và từng lớp, tuyên dương khen thưởng cá nhân, tập thểtiêu biểu trong phong trào để nhân rộng ra toàn trường

2.3.2 Biện pháp 2: Tăng cường công tác tham mưu cơ sở vật chất, trang thiết bị:

Ngay sau khi tiếp thu hướng dẫn của cấp trên, tôi xác định: Để thực hiện tốtchuyên đề, cơ sở vật chất, trang thiết bị là một trong những vấn đề giúp cho việcthực hiện chuyên đề đạt hiệu quả cao Vì vậy, việc đầu tiên, tôi bắt tay vào đánh giáthực trạng môi trường giáo dục của nhà trường, đề ra phương hướng hoàn thiệntổng thể cảnh quan môi trường giáo dục Tiếp theo tôi xây dựng kế hoạch chiến lượctổng thể trong khuôn viên nhà trường bảo đảm cho sự phát triển của các công trìnhxây dựng Lập kế hoạch tham mưu với lãnh đạo địa phương về tu sửa, bảo dưỡng cơ

sở vật chất, theo từng nội dung công việc ưu tiên với dự kiến tổng kinh phí để lãnhđạo địa phương có phương án đầu tư theo từng giai đoạn trong năm học

Trên cơ sở kế hoạch xây dựng tổng thể khuôn viên, tạo môi trường hoạtđộng trong và ngoài lớp học chúng tôi tích cực tham mưu với địa phương, với cáccấp lãnh đạo, thực hiện cuốn chiếu từng phần việc, tham gia xây dựng với nguồnvốn cho phép, hợp lý Bên cạnh đó tổ chức kêu gọi, hướng dẫn cho cán bộ, giáoviên, nhân viên và phụ huynh cùng nhau giúp sức làm một số hạng mục nhỏ, phùhợp với khả năng để kế hoạch đề ra đạt hiệu quả

Được sự đồng thuận của địa phương, tôi luôn bám sát quá trình thực hiện đểviệc tạo cảnh quan môi trường xanh, sạch, đẹp, hài hòa, đảm bảo tính thẩm mỹtrong khuôn viên nhà trường Mọi sự thay đổi, tu sửa phải bảo đảm sự phát triểnbền vững với chiến lược lâu dài trong quá trình xây dựng hạ tầng, qui hoạch sânchơi, bãi tập, qui hoạch trồng cây ở trong trường.

Sau khi phần xây dựng cơ bản được hoàn thiện, tôi đã chỉ đạo việc sắp xếpthảm cỏ, trang trí chậu cây cảnh, xây bồn cây, bồn hoa, hài hòa với không gian diệntích sân trường Trưng bày chậu cây cảnh dọc đường đi, hành lang các phòng học

và trang trí sân trường bằng những khẩu hiệu thực hiện các cuộc vận động, phongtrào thi đua của ngành và những biểu bảng, áp phích ghi lời hay ý đẹp, lối sống vănminh, tiết kiệm nhằm góp phần rèn luyện kỹ năng cho trẻ Xây dựng qui tắc ứng xửvăn hóa, nội qui trường học nhằm nhắc nhở mọi người thực hiện tốt nếp sống vănhóa, đạo đức cách mạng của dân tộc, nhằm tăng thêm vẻ đẹp trên sân trường, tronglớp học

Bên cạnh đó, tôi lập dự toán kinh phí từ ngân sách của nhà trường để muasắm thêm trang thiết bị, đồ dùng đồ chơi, trồng cây xanh,….theo qui hoạch như: Tusửa, mua bổ sung đồ chơi ở khu phát triển vận động, góc chơi dân gian ở các nhómlớp, mua và trồng thêm cây xanh, mua thêm chậu hoa, cây cảnh trong sân trườngcho phù hợp, cắt tỉa các loại cây xanh bóng mát, hoàn thiện vườn rau, vườn cây ănquả, vườn thuốc nam, nâng cấp, sửa chữa đồ chơi ngoài trời, nâng cấp sân vậnđộng

Sau một thời gian dài, đến nay, khuôn viên nhà trường rất khang trang, sạchđẹp Cơ sở vật chất được tăng cường, trang thiết bị, đồ dùng đồ chơi được bổ sunghàng năm đáp ứng được nhu cầu dạy và học của cô và trò ( Phụ lục 1)

2.3.3 Biện pháp 3: Chỉ đạo xây dựng môi trường trong lớp học:

Việc xây dựng môi trường bên trong lớp học là một trong những yêu cầu bắt buộc của trường mầm non Song việc tạo môi trường như thế nào cho phù hợp với từng độ tuổi và kích thích trẻ hoạt động thì không phải ai cũng làm tốt Chính

vì vậy, ngay từ khi triển khai chuyên đề, tôi luôn xác định: Mọi yếu tố liên quan đến các hoạt động của trẻ đều quan trọng; diện tích phòng học, góc chơi, màu tường, bàn ghế, đồ dùng đồ chơi đều có ảnh hưởng đến học tập và sinh hoạt của trẻ Chính vì vậy, việc chỉ đạo bố trí sắp xếp lớp học hợp lý được ban giám hiệu nhà trường đặc biệt quan tâm Tại lớp học không có đồ dùng, đồ chơi có thể gây tai nạn, thương tích đối với trẻ; Trang thiết bị được đầu tư theo yêu cầu giáo dục như: ti vi kết nối mạng internet, các giá góc, giá đồ chơi, bàn ghế đúng quy cách được sắp xếp gọn gàng, thuận tiện cho việc di chuyển, phù hợp với sức trẻ Tạo góc thiên nhiên ở từng nhóm lớp, các phòng hoạt động được trang trí phù hợp với từng độ tuổi, có tính thẩm mỹ cao và đảm bảo an toàn vệ sinh cho trẻ

Bên cạnh đó, việc chỉ đạo giáo viên cụ thể hóa việc xây dựng môi trường trong lớp được tôi chỉ đạo như sau:

- Môi trường vật chất: tạo lập các góc hoạt động mang tính mở, khuyến

khích trẻ lựa chọn, trải nghiệm và hoạt động theo nhiều cách khác nhau, trang trí lớp học thân thiện, linh hoạt, có đa dạng các loại đồ dùng, đồ chơi, các nguyên vật liệu thân thiện cho trẻ chơi và hoạt động sáng tạo…  trang trí lớp học thân thiện,

linh hoạt, có đa dạng các loại đồ dùng, đồ chơi, các nguyên vật liệu từ thiên nhiên, nguyên liệu phế thải và bố trí hợp lý giúp cho trẻ chơi và hoạt động sáng tạo Cô vàtrẻ cùng làm đồ dùng, đồ chơi từ nguyên vật liệu rẻ tiền nhưng giá trị giáo dục đạt

hiệu quả cao (phụ lục 02)

- Môi trường xã hội: giáo viên cần luôn quan tâm đến việc tạo bầu không

khí giao tiếp tích cực giữa cô giáo với trẻ và ngược lại, có sự đối xử công bằng trong giáo dục; có sự trao đổi thường xuyên giữa giáo viên với gia đình trong việc chăm sóc, giáo dục trẻ theo phương pháp lấy trẻ làm trung tâm…

Để có các phòng nhóm bố trí, sắp xếp và trang trí đạt yêu cầu đặt ra, chúngtôi đã chỉ đạo xây dựng điểm ở một số lớp sau đó rút kinh nghiệm và nhân rộng ratoàn trường Khi các lớp sau thực hiện, tôi yêu cầu phải thay đổi hình thức, khôngđược làm giống những lớp làm trước Việc làm trên đã cải thiện môi trường giáodục, vừa là việc làm hiệu quả trong đổi mới phương pháp giáo dục trẻ theo hướngtích cực hoạt động cá nhân, ít tốn kém tiền của mà lại có tác dụng cao trong việcgiáo dục trẻ

Bên cạnh đó, tôi đưa nội dung tận dụng các nguyên vật liệu thiên nhiên, đồphế thải để cho trẻ làm đồ dùng, đồ chơi và kích thích trẻ hoạt động ở mọi lúc mọinơi Giáo viên đã biết cách kết hợp vớ phụ huynh sưu tầm các nguyên liệu thiênnhiên như lõi ngô, bẹ ngô, lá may nón, quả thông, hạt quả cao su, lá khô, sỏi, cácloại hạt đậu, hạt ngô… vào quá trình tổ chức các hoạt động cho trẻ trong ngày, gâyđược hứng thú và kích thích trí tưởng tượng, sự sáng tạo của trẻ Vì vậy, môitrường bên trong lớp học mỗi ngày một phong phú hơn

2.3.4 Biện pháp 4: Xây dựng môi trường bên ngoài lớp học:

a Xây dựng vườn cổ tích.

Trong thời gian qua, nhà trường đã kêu gọi các nhà hảo tâm, phụ huynh học sinh hỗ trợ nhà trường để xây dựng nên khu vườn cổ tích Đây sẽ là nơi giúp trẻkhám phá được rất nhiều điều mới lạ Vườn cổ tích có cây cối xanh tươi, có cáccon vật, có cô tấm, có cô bé quàng khăn đỏ, có cây cầu, dòng suối với đàn cá bơilội tung tăng phía dưới, sẽ tạo được sức hút kỳ lạ đối với trẻ thơ, khi được chơitrong khung cảnh này trẻ sẽ tích cực tham gia các hoạt động khám phá trải nghiệm,qua đó sẽ góp phần làm giàu cảm xúc thẩm mỹ, phát triển ngôn ngữ, làm giàu kiếnthức cho trẻ về thế giới xung quanh Tiếp xúc thiên nhiên, cây cảnh khác nhau sẽgiúp trẻ tìm hiểu về thế giới thực vật; nhờ có vườn cổ tích này, cô giáo có thểhướng dẫn trẻ học tập, vui chơi ngoài trời như: Làm quen với Toán, khám phá môitrường xung quanh, văn học, âm nhạc, tạo hình…

Như vậy việc xây dựng vườn cổ tích góp phần tạo nên một cụm cảnh quanđẹp trong nhà trường, nó có tác dụng như một phương tiện giáo dục độc đáo, cóhiệu quả Các hoạt động của trẻ ở khu vực này không những mở rộng hiểu biết vềthế giới tự nhiên mà còn giúp hình thành ở trẻ lòng yêu mến thiên nhiên, giáo dục

tình cảm, thái độ bảo vệ môi trường xung quanh (Phụ lục 03)

b Nâng cấp, tu sửa, trang bị đồ chơi phát triển vận động:

Nhận định được vị trí quan trọng của môi trường giáo dục phát triển vận động

cho trẻ trong trường mầm non, chúng tôi đã có kế hoạch chi tiết nâng cấp đồng thời

phác thảo mô hình khu hoạt động vận động ngoài trời và các thiết bị, đồ dùng phục

vụ cho hoạt động của trẻ

Với điều kiện thực tế của nhà trường, bản thân đã chỉ đạo quy hoạch lại sânchơi, sắp xếp các đồ chơi có sẵn và để riêng một khu để làm khu vui chơi liên hoàncho trẻ, chúng tôi các định khu vui chơi liên hoàn sẽ giúp trẻ phát triển các cơ mộtcách toàn diện, bao gồm các trò chơi phát triển cơ tay, cơ chân và toàn thân, bêncạnh đó chúng tôi bổ sung thêm một số đồ chơi vận động ở sân chơi vận độngnhằm phát triển đầy đủ các nhóm cơ cho trẻ đồng thời chỉ đạo giáo viên tích cựclàm đồ dùng, đồ chơi phát triển các nhóm cơ nhỏ từ những nguyên vật liệu sẵn có ởđịa phương

Góc phát triển vận động là một phần quan trọng trong việc xây dựng môitrường phát triển cho trẻ Đây là môi trường thu nhỏ trong phạm vi lớp học màtrước đây chưa được giáo viên chú ý đến Ở mỗi lớp học, tôi đã chỉ đạo, hướng dẫngiáo viên trang trí góc phát triển vận động đẹp mắt để thu hút trẻ hứng thú tham giahoạt động Bên cạnh đó, việc sắp xếp và bố trí góc phát triển vận động hợp lý đãtạo điều kiện dễ dàng cho trẻ tự lựa chọn và sử dụng đồ vật, đồ chơi, tham gia vàocác góc chơi đồng thời thuận lợi cho sự quan sát của giáo viên Ở mỗi lớp học, nhàtrường đều có những gợi mở, tư vấn phù hợp với tình hình thực tế của lớp, từ đó,giáo viên sáng tạo thêm các nội dung, các trò chơi phù hợp với cháu của lớp mình

(Phụ lục 04)

c Tạo môi trường cho trẻ hoạt động trải nghiệm và chơi các trò chơi dân gian

Có lẽ đối với mỗi người Việt Nam trưởng thành (đặc biệt là những ngườisinh ra và lớn lên ở các vùng nông thôn) thì hình ảnh của những phiên chợ quê vớinhững sản vật đặc trưng của mỗi vùng đất luôn là những hình ảnh vô cùng đẹp đẽ

và in dấu sâu đậm trong tâm hồn Khi rời xa quê hương, những điều rất dung dị ấy

đã phần nào làm nên những cốt cách, tâm hồn và một vẻ đẹp rất Việt Nam

Với mong muốn tạo điều kiện cho trẻ có cơ hội hình dung ra hình ảnh củamột phiên chợ quê, qua đó thấy được những nét đẹp bình dị nhưng độc đáo củangười Việt Nam, đồng thời cũng là cách để dạy cho trẻ những kỹ năng giao tiếpkhám phá và hiểu biết thêm về cuộc sống, chúng tôi đã nghiên cứu và bố trí một vịtrí thích hợp bên cạnh vườn cổ tích và sân chơi vận động để tái tạo nên một khuchợ quê Khu chợ quê được làm từ những nguyên vật liệu gần gũi, giản dị như tre,nứa, luồng, rơm rạ, có các quầy hàng phù hợp

Mỗi tháng, nhà trường tổ chức phiên chợ quê một lần với đủ các loại hànghóa được bày bán Ban đầu, chợ mới dừng lại ở việc dạy cho trẻ các kỹ năng mua -bán, trao đổi, giao tiếp,… Tiếp theo chúng tôi kêu gọi phụ huynh cùng tham gia đểtrẻ hiểu thêm về chợ quê một cách đầy đủ, chi tiết hơn Sau mỗi phiên chợ trẻ được

sử dụng các loại thực phẩm được mua ở phiên chợ để nấu ăn ở gia đình, được ănnhững món quà quê, được trò chuyện, chia sẻ với bạn bè, người thân về những cảmnhận của mình về phiên chợ… từ đó ngôn ngữ, tình cảm, các kỹ năng xã hội của

trẻ ngày càng phát triển hơn (phụ lục 05)

Tôi nhận thấy, trong một môi trường gần gũi, giản dị như khu chợ quê thìviệc tạo sân chơi để tổ chức các trò chơi dân gian cho trẻ là rất phù hợp và hấp dẫnđối với trẻ Khi tham gia hoạt động trong khu chợ quê, trẻ rất hào hứng và có sự