skkn một số kinh nghiệm tổ chức hoạt động làm quen với thơ ca cho trẻ mẫu giáo 3 4 tuổi ở trường mầm non định bình, năm học 2017 2018

Tổ chức hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non đặc biệt là trẻ 3-4 tuổi là cụng việc quan trọng đối với cụ giỏo, làm thế nào để giỳp trẻ tiếp cận với nội dung truyện kể

MỤC LỤC

9 II Thực trạng việc tổ chức cho trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi làm quen

với tác phẩm thơ ca hiện nay

04

10 III Một số biện pháp tổ chức hoạt động làm quen với thơ ca cho

trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi

05

11 IV Kết quả đạt được trong quá trình tổ chức cho trẻ 3-4 tuổi làm

quen với thơ ca

12

PHẦN I: MỞ ĐẦU

I Lý do chọn đề tài

Bác Hồ kính yêu đã từng nói: “Dạy trẻ cũng như trồng cây non Trồng cây non được tốt thì sau này cây lên tốt Dạy trẻ nhỏ tốt thì sau này các cháu thành người tốt…”

Điều đó cho thấy vai trò, tầm quan trọng của giáo dục đối với sự phát triển của trẻ Bởi trẻ em được ví như một “tờ giấy trắng”, sự tác động đúng hướng

của giỏo dục cú ảnh hưởng rất lớn đối với sự phỏt triển và hỡnh thành nhõn cỏch toàn diện của trẻ Vỡ thế, Đảng và nhà nước ta luụn coi giỏo dục và đào tạo

là quốc sỏch hàng đầu

Ở trường mầm non hoạt động làm quen với tác phẩm văn học giữ một vị trớ quan trọng, nhằm mục đích góp phần hình thành và phát triển toàn diện nhân cách trẻ Sự tiếp xúc thường xuyên với tác phẩm văn học dưới sự hướng dẫn của cô giáo

sẽ mở mang nhận thức, phát triển tư duy, ngôn ngữ, trí tưởng tượng sỏng tạo cho cỏc bộ; hình thành ở trẻ những cảm xúc thẩm mỹ, tình cảm đạo đức, thái độ và năng lực cảm thụ văn học nghệ thuật

Sự nhạy cảm và dễ bị tổn thương của trẻ mầm non đũi hỏi quỏ trỡnh giỏo dục giỏo viờn phải hết sức chỳ ý đến trẻ Trong tổ chức cỏc hoạt động giỏo dục cần cú

sự linh hoạt, chủ động và phỏt huy tớnh sỏng tạo

Tổ chức hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non đặc biệt là trẻ 3-4 tuổi là cụng việc quan trọng đối với cụ giỏo, làm thế nào để giỳp trẻ tiếp cận với nội dung truyện kể, thơ ca, những bài ca dao đồng dao, khai thỏc được ý nghĩa giỏo dục vừa sức cho trẻ là cả một nghệ thuật mà cụ giỏo chỉ cú thể thực hiện thành cụng khi cụ giỏo cú sự hiểu biết đầy đủ về nú, biết khai thỏc nội dung của tỏc phẩm, những tỡnh huống thực tiễn , những yếu tố mang tớnh giỏo dục, dồn tõm huyết, tỡnh thương và tinh thần trỏch nhiệm đối với trẻ và như vậy văn học mới thực sự thu hỳt trẻ bằng những tỡnh tiết, những hỡnh tượng, những nhõn vật ngộ nghĩnh và cảnh sắc thiờn nhiờn tươi đẹp

Đối với trẻ mẫu giỏo 3-4 tuổi khi tiếp cận với thơ ca, một trong những thể loại văn học lụi cuốn trẻ khụng chỉ ở những cõu từ dễ nhớ, dễ thuộc; ở õm điệu, nhịp điệu vui tươi mà những hỡnh ảnh hiện lờn trong thơ ca dành cho trẻ mầm non lung linh cảnh sắc thiờn nhiờn, sự sống động của thế giới xung quanh tươi đẹp, gần gủi, thõn quen và ngập tràn cảm xỳc Thơ ca khụng chỉ cung cấp nhận thức, rốn luện kỹ năng cho trẻ mà quan trong hơn đú là ý nghĩa giỏo dục của thơ rất gần gũi, thiết thực và hiệu quả; cú tỏc động tớch cực đến việc hỡnh thành thỏi độ hành vi cho trẻ Thực tiễn hiện nay việc tổ chức cho trẻ 3- 4 tuổi làm quen với thơ ca cũn nhiều hạn chế, một số giỏo viờn chưa xỏc định được vị trớ, vai trũ của mỡnh trong cỏch tổ chức, hướng dẫn trẻ theo quan điểm “lấy trẻ làm trung tõm”; tiết dạy chưa sinh động, chưa lụi cuốn được trẻ tham gia hoạt động một cỏch tớch cực

Do khụng cú nguồn tài liệu phong phỳ; tõm lý ngại đưa những đề tài mới vào trong chương trỡnh nờn cỏc bài thơ thường lặp đi lặp lại, gõy nhàm chỏn đối với trẻ; đồ dựng đồ chơi cũn thiếu, tớnh thẩm mỹ chưa cao nờn chưa thu hỳt được

sự chỳ ý của trẻ vào cỏc hoạt động giỏo dục

Vỡ vậy, việc tỡm ra những biện phỏp tớch cực tổ chức cho trẻ làm quen với cỏc tỏc phẩm thơ ca là hết sức cần thiết; nú khụng chỉ gúp phần nõng cao chất lượng cho trẻ làm quen thơ ca mà cũn gúp phần giỏo dục phỏt triển toàn diện nhõn cỏch

trẻ Đú chớnh là những lý do mà tụi chọn đề tài “Một số kinh nghiệm tổ chức hoạt động làm quen với thơ ca cho trẻ mẫu giỏo 3-4 tuổi ở trường mầm non Định Bỡnh, năm học 2017-2018”.

2 Mục đớch nghiờn cứu

Nhằm tìm ra một số biện pháp nâng cao hiệu quả tổ chức hoạt động làm quen với thơ ca cho trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi ở trường mầm non

3 Đối tượng nghiên cứu

- Nội dung: Biện pháp tổ chức cho trẻ làm quan với thơ;

- Địa điểm: Trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi, trường mầm non Định Bình;

- Thời gian: Năm học 2017-2018

4 Phương pháp nghiên cứu

4.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận: Đọc, nghiên cứu các loại tài liệu, tạp

chí, tạp san, chương trình GDMN… liên quan đến nội dung của đề tài

4.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Phương pháp quan sát

- Phương pháp thực hành – trải nghiệm

- Phương pháp đàm thoại

- Phương pháp thực nghiệm

PHẦN II NỘI DUNG SÁNG KIẾN

I Cơ sở lý luận

1 Tầm quan trọng của việc cho trẻ làm quen với thơ ca

Thơ ca là một trong những loại hình văn học rất quan trọng đối với trẻ mầm non, là phương tiện phát triển ngôn ngữ cho trẻ; giúp trẻ có đủ vốn từ để nói năng lưu loát, diễn đạt gãy gọn biết sử dụng từ đúng lúc, đúng chỗ… Không những thế

mà việc dạy trẻ làm quen với những từ ngữ nghệ thuật như từ tượng hình, từ tượng thanh giúp trẻ phát triển trí tưởng tượng, óc quan sát, khả năng tư duy độc lập trong suy nghĩ Hoạt động này nhằm dẫn dắt, hướng dẫn trẻ cảm nhận những giá trị

nội dung, nghệ thuật phong phú trong tác phẩm, khơi gợi ở trẻ sự rung động, hứng thú dối với văn học, có ấn tượng về những hình tượng nghệ thuật, cái hay cái đẹp của tác phẩm Thông qua nội dung các tác phẩm thơ ca giáo dục trẻ biết yêu quý người hiền lành, biết ơn và kính yêu ông bà, bố mẹ, anh chị, bạn bè, biết nhường nhịn em nhỏ Xuất phát từ tầm quan trọng đó mà hoạt động cho trẻ làm quen với thơ ca là môn học không thể thiếu trong trương trình chăm sóc giáo dục trẻ

Mặt khác, ông cha ta xưa có câu “Trẻ lên 3 cả nhà học nói” nên việc cho trẻ tiếp xúc với thơ ca ở giai đoạn này có ý nghiã rất lớn trong việc làm giàu vốn từ cho trẻ Thông qua hoạt động làm quen với thơ giúp ngôn ngữ của trẻ phát triển; đặc biệt là các từ tượng thanh, tượng hình… Từ đó phát triển khả năng tư duy, giúp trẻ cảm nhận cái hay, cái đẹp của thế giới xung quanh

2 Đặc điểm tâm sinh lý của trẻ 3-4 tuổi trong hoạt động làm quen với thơ

Ở độ tuổi mẫu giáo 3-4 tuổi, xuất hiện mâu thuẫn, đó là mâu thuẫn giữa một bên là tính độc lập đang phát triển mạnh mẽ và một bên là cơ thể trẻ còn quá non nớt Để giải quyết vấn đề này, trẻ tìm sang một hoạt động mới: hoạt động vui chơi,

mà thực chất là trò chơi đóng vai theo chủ đề Hoạt động vui chơi đóng vai trò chủ đạo trong quá trình hình thành và phát triển nhân cách trẻ Trẻ thích tìm hiểu, khám phá những điều mới lạ trong cuộc sống xung quanh thông qua hoạt động vui chơi

Chính vì vậy, việc dạy trẻ làm quen với thơ là một việc làm quan trọng Bởi

vì, thơ ca góp phần thỏa mãn hoạt động vui chơi cho trẻ, nó nuôi dưỡng tâm hồn các em khôn lớn, giáo dục trẻ biết yêu cái đẹp, bảo vệ cái đẹp và có nhu cầu tạo ra cái đẹp, hướng trẻ tới “Chân-Thiện-Mỹ”

Để trẻ làm quen với thơ đạt hiệu quả cao nhất thì vai trò của giáo viên là vô cùng quan trọng Vì thế, cô giáo phải không ngừng học tập, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiên cứu tài liệu, mạng Internet… có thể viết lời mới cho các bài thơ, sáng tạo ra những trò chơi sinh động, hấp dẫn, thu hút sự hứng thú của trẻ; tổ chức các hoạt động cho trẻ làm quen với thơ phù hợp với trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi; khơi gợi hứng thú, kích thích tò mò và giúp trẻ cảm thụ được tác phẩm thơ ca một cách tốt nhất

II Thực trạng việc tổ chức cho trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi làm quen với tác phẩm thơ ca hiện nay

1 Đặc điểm tình hình

Định Bình là một xã thuần nông, nằm phía Đông Nam của huyện Yên Định, giáp với huyện Thiệu Hóa Đời sống nhân dân mặc dù có nhiều chuyển biến nhưng mức thu nhập bình quân đầu người còn thấp so với một số xã trong huyện

Nhà trường có tổng số 23 cán bộ giáo viên Đội ngũ giáo viên trẻ, đã được biên chế nên đời sống kinh tế ổn định Số học sinh toàn trường là 316 trẻ, trong đó trẻ mẫu giáo 265 trẻ, nhà trẻ 51 trẻ Nhìn chung trẻ khỏe mạnh, ngoan ngoãn

Nhà trường đã đạt chuẩn quốc gia từ năm 2008 và được UBND tỉnh công nhận lại năm 2015

1.1 Thuận lợi

- Luôn nhận được sự quan tâm, giúp đỡ của ban giám hiệu về chuyên môn

- Bản thân là một giáo viên nhiệt tình, năng động, yêu nghề, mến trẻ; được tham gia học tập, bồi dưỡng các chuyên đề do phòng GD&ĐT tổ chức

- Lớp mẫu giáo 3-4 tuổi do tôi phụ trách được phân chia đúng độ tuổi

- Trẻ ngoan ngoãn, thích khám phá sự vật hiện tượng xung quanh, thích nghe cô đọc thơ và đọc thuộc thơ…

- Bản thân sử dụng thành thạo công nghệ thông tin và biết soạn giáo án điện

tử để dạy trẻ làm quen với thơ phù hợp với từng đề tài

- Phụ huynh luôn tin tưởng tôi nên tỷ lệ trẻ đi học thường xuyên cao hơn so với các nhóm lớp khác trong trường

Đây là điều kiện thuận lợi để tôi tổ chức, hướng dẫn trẻ làm quen với thơ

1.2 Tồn tại, hạn chế

- Phương pháp tổ chức hoạt động cho trẻ 3-4 tuổi làm quen với thơ vẫn còn mang tính áp đặt, chưa vận dụng được quan điểm “lấy trẻ làm trung tâm” vào trong quá trình tổ chức hoạt động Giáo viên chỉ chú trọng dạy trẻ đọc thuộc, học thuộc

mà chưa chú ý dạy trẻ đọc diễn cảm tác phẩm thơ ca Đa số trẻ chỉ biết đọc đúng, đọc thuộc, mà chưa thể hiện được sắc thái tình cảm phù hợp đối với nội dung

- Giọng đọc chưa truyền cảm, còn lỗi phát âm

- Do không có nguồn tài liệu phong phú, tâm lý ngại đưa những đề tài mới vào trong chương trình nên các bài thơ thường lặp đi lặp lại, gây nhàm chán đối với trẻ

- Nhà trường đã xây dựng đạt chuẩn từ năm 2008 nên cơ sở vật chất xuống cấp, diện tích chật hẹp

- Đồ dùng, tranh ảnh phục vụ cho hoạt động làm quen với thơ còn thiếu, tính thẩm mỹ chưa cao nên chưa thu hút được sự chú ý của trẻ vào các hoạt động làm quen với thơ

III Một số biện pháp tổ chức hoạt động cho trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi làm quen với thơ.

Biện pháp 1 Khảo sát, đánh giá ban đầu việc tổ chức cho trẻ làm quen với thơ ca.

Để đánh giá một cách đúng đắn kết quả các biện pháp tác động, trước khi thực hiện đề tài tôi tiến hành khảo sát thực tiễn các nội dung cần thiết về việc tổ chức hoạt động cho trẻ làm quen với thơ ca ở trường mầm non Đồng thời, đây cũng là cơ hội để nắm vững mức độ hứng thú, khả năng ghi nhớ, hiểu và thể hiện được nội dung tác phẩm thơ của trẻ, từ đó có biện pháp dạy trẻ phù hợp, hiệu quả

Kết quả cụ thể cho thấy:

Đối

tượng

Số

Trẻ hiểu nội Thể hiện Thể hiện Hứng thú, Kết quả

mẫu

giỏo

3-4

tuổi

25 trẻ

dung tỏc phẩm

được ngụn ngữ rừ ràng mạch lạc của tỏc phẩm

được sắc thỏi biểu cảm và thỏi

độ hành vi đỳng đắn đối với tỏc phẩm

tự tin trong hoạt động chung

Đạt đạtC. Đạt đạtC. Đạt đạtC. Đạt đạtC. Đạt đạtC.

Kết quả trờn cho thấy chất lượng tổ chức hoạt động cho trẻ 3-4 tuổi làm quen với thơ ca cũn nhiều hạn chế, tỷ lệ trẻ đạt cũn khiờm tốn: 28%; trẻ chưa đạt cũn nhiều: 16% Để nõng tỷ lệ trẻ hiểu nội dung tỏc phẩm, biết thể hiện ngụn ngữ của tỏc phẩm đỳng, rừ ràng, mạch lạc và biểu hiện được cảm xỳc, thỏi độ, hành vi đỳng đắn khi tiếp cận thơ ca, giảm thiểu tỷ lệ trẻ chưa đạt yờu cầu tụi đó tỡm cỏc biện phỏp tỏc động nhằm nõng cao hiệu quả chất lượng cho trẻ làm quen với thơ ca ngay ở lớp mỡnh phụ trỏch trong năm học 2017- 2018

Trờn cơ sở kết quả đú, trong năm học tụi đó quan tõm tổ chức hoạt động theo phương chõm tiếp cận đến từng nhúm nhỏ và cỏ nhõn trẻ Trẻ chưa đạt ở nội dung nào tụi tập trung hướng dẫn nội dung đú Nhờ vậy mà đến cuối năm khả năng cảm thụ tỏc phẩm thơ và thể hiện lại tỏc phẩm khỏ đồng đều giữa cỏc trẻ; đồng thời tụi cũng phỏt huy được tố chất của trẻ năng khiếu

Biện phỏp 2 Tỡm hiểu nội dung tác phẩm, xác định ngữ điệu giọng đọc

và thể hiện nghệ thuật đọc diễn cảm

Như chỳng ta đó biết sự cảm thụ tỏc phẩm thơ ca của trẻ phụ thuộc chủ yếu

là từ cụ giỏo, trẻ mẫu giỏo 3-4 tuổi cú khả năng bắt chước và ghi nhớ mỏy múc vỡ vậy việc đọc diễn cảm cho trẻ nghe khi dạy trẻ đọc đỳng một vai trũ hết sức quan trọng Giỏo viờn muốn đọc thơ diễn cảm thỡ trước khi đọc cần phải xỏc định được nội dung, ngữ điệu, vần điệu chủ đạo của bài thơ

Trước khi đọc bài thơ “Bú hoa tặng cụ”, giỏo viờn cần xỏc định được nội dung bài thơ là núi lờn tấm lũng em bộ trong bài thơ bày tỏ nỗi niềm kớnh yờu gửi tới cụ giỏo nhõn ngày 8/3 qua vẻ đẹp của cỏc loài hoa của đồng quờ Màu sắc, dỏng vẻ của mỗi loài hoa được tỏc giả miờu tả bằng những từ lỏy: “vàng tươi”, “hồng hồng”, “đỏ rực”, “tim tớm” Vỡ vậy giỏo viờn cần đọc rừ ràng, nhấn mạnh vào cỏc

từ lỏy để giỳp trẻ cảm nhận vẻ đẹp của cỏc loại hoa thay cho lời yờu thương gửi tới cụ giỏo của bạn nhỏ một cỏch rừ nột hơn

Mặt khỏc, dựa trờn ngữ điệu chủ đạo của bài thơ, giỏo viờn xỏc định õm điệu, nhịp điệu, vần điệu và cú cỏch trỡnh bày bài thơ một cỏch hấp dẫn, tạo cho trẻ

sự hứng thỳ khi nghe cụ đọc

Khi đọc cho trẻ nghe bài thơ “ong và bướm”, ngữ điệu vui nhịp điệu nhanh, khi đọc cần phải cú sự thay đổi cho phự hợp với nội dung của từng đoạn thơ Đối

với đoạn thơ miêu tả con bướm đang dạo chơi, cô đọc một cách nhẹ nhàng, rõ ràng, nhấn mạnh vào các từ “lượn vườn hồng, để giúp trẻ nhận biết về hình dáng, đặc điểm của con bướm trắng Khi đọc đến câu thơ: “Gặp con ong đang bay vội” thì lại cần phải đọc với giọng cao hơn để người nghe cảm nhận được sự vội vã, bận rộn làm việc của con ong Những câu thơ thể hiện niềm vui của con ong khi làm việc cần mẫn, không đi chơi khi làm việc chưa xong Với sự thay đổi âm điệu, nhịp điệu và có cách trình bày độc đáo sẽ tạo sự hấp dẫn đối với trẻ, trẻ hứng thú trong quá trình nghe cô đọc qua đó cảm nhận nội dung và có ấn tượng sâu sắc với bài thơ này

Giáo viên cũng cần xác định ngữ điệu, nhịp điệu, vần điệu phù hợp cho từng câu, từng đoạn trong bài thơ, trong quá trình đọc thơ cho trẻ nghe, giáo viên cần thể hiện mối quan hệ xúc cảm và sự hiểu biết sâu sắc về tác phẩm làm sao khi đọc tăng thêm sức truyền cảm, tạo cho trẻ có cảm hứng thích thú với nội dung bài thơ khi nghe cô đọc

Bài thơ “Tết đang vào nhà” có nội dung nói lên niềm vui của mọi người khi xuân về, tết đến Khi đọc, giáo viên cần thể hiện sự náo nức chuẩn bị của mọi người trong gia đình để đón một cái tết thật vui vẻ Giọng đọc của giáo viên phải thể hiện hết cảm xúc thông qua nội dung bài thơ để giúp trẻ cảm nhận được không khí vui tươi, đầm ấm của ngày tết cổ truyền dân tộc

Mặt khác, thái độ, cử chỉ, điệu bộ của cô giáo khi đọc thơ là biểu hiện cảm xúc của cô giáo với nội dung bài thơ Trẻ vừa nghe bài thơ, vừa nhận ra những cảm xúc thơ trên nét mặt cô giáo Trẻ kết hợp quan sát sắc mặt thay đổi của cô giáo tương ứng với nội dung bài thơ

Với bài thơ “Chú giải phóng quân” khi đọc đến câu thơ: Mỹ thua cũng khóc như nhiều trẻ con” giáo viên có thể kết hợp động tác minh họa: đưa tay lên lau nước mắt như trẻ con khóc để trẻ thấy được sự tủi nhục khi bị thua trận của kẻ thù Đối với ca dao đồng dao, hiểu được nội dung tác phẩm, những sắc thái tình cảm trong ca dao và ý nghĩa giáo dục thiết thưc, sự hóm hĩnh, ngộ nghĩnh của những bài đồng dao kết hợp những trò chơi hứng thú, nghệ thuật đọc, truyền đạt nội dung và các biện pháp kích thích hứng thú giúp trẻ tiếp cận tác phẩm một cách

có hiệu quả hơn và ý nghĩa giáo dục trở nên gần gũi, sát thực và lý thú

“Xỉa cá mè” chẳng gì khác cho trẻ niềm vui trong khi chơi kết hợp lời ca và ý nghĩa giáo dục lao động, vệ sinh thật hóm hĩnh

“Bầu và bí” với sắc thái tình cảm đậm nét qua cách thể hiện và truyền đạt trẻ được bồi giáo dục tình yêu thương một cách tự nhiên

Biện pháp 3 Chú ý sửa sai và khắc phục những khuyết điểm của trẻ khi thể hiện tác phẩm thơ ca

Để giúp trẻ thể hiện thơ ca một cách diễn cảm thì trong quá trình dạy trẻ, giáo viên phải chú ý sửa sai và khắc phục những khuyết điểm của trẻ khi đọc, giáo viên phải nắm bắt được khả năng của các cháu để từ đó có những biện pháp phù hợp với từng trẻ Đối với những trẻ có kỹ năng đọc thơ tốt nhưng chưa biết thể hiện cảm xúc trên nét mặt, chưa thể hiện được điệu bộ, cử chỉ minh hoạ để làm cho việc

đọc sinh động, hấp dẫn người nghe thì giáo viên cần nhắc nhở, động viên trẻ cố gắng thể hiện tình cảm của mình qua nét mặt, điệu bộ, cử chỉ minh hoạ khi đọc để người nghe cảm nhận được tình cảm của trẻ đối với nội dung tác phẩm

Khi đọc bài thơ “Bác Hồ của em” trẻ đã biết đọc với giọng trang trọng nhưng chưa thể hiện được tình cảm sắc thái trên nét mặt, chưa chú ý thể hiện một số động tác minh hoạ cho nội dung bài thơ Khi đó giáo viên cần khắc phục khuyết điểm của trẻ bằng cách nói với trẻ: “Con có giọng đọc rất hay, rất diễn cảm, nếu như con cố gắng thể hiện tình cảm của mình qua nét mặt, ánh mắt hoặc có cử chỉ minh hoạ cho bài thơ khi đọc thì mọi người sẽ nhận thấy rõ hơn tình cảm của con đối với Bác Hồ kính yêu” Với cách nhắc nhở, khích lệ nhẹ nhàng sẽ làm nảy sinh

ở trẻ mong muốn thể hiện hết khả năng của mình để trình bày bài thơ một cách sinh động, hấp dẫn người nghe hơn

Đối với những trẻ còn nhiều hạn chế trong khi đọc thì giáo viên cần thường xuyên gần gũi, động viên, hướng dẫn để khắc phục, uốn nắn những khuyết điểm của trẻ

Đối với những trẻ có giọng đọc yếu, không mạnh dạn khi đọc, giáo viên cần thường xuyên cho trẻ đọc trước lớp, động viên trẻ đọc to, rõ ràng để các bạn nghe

rõ hơn, kịp thời khen trẻ lúc trẻ đọc hay, đọc đúng, mạnh dạn đọc bài thơ

Sau nhiều lần đợc đọc trước lớp, được cô giáo nhắc nhở, động viên trẻ sẽ khắc phục được những khuyết điểm của mình Khi trẻ đã mạnh dạn, có kỹ năng đọc thì giáo viên nên khuyến khích trẻ thể hiện tình cảm của mình qua nét mặt, cử chỉ, điệu bộ phù hợp

Biện pháp 4 Khuyến khích trẻ bộc lộ, thể hiện ấn tượng của mình về tác phẩm thơ ca một cách hồn nhiên.

Điều quan trọng nhất trong việc dạy trẻ đọc thơ diễn cảm là không kìm hãm

sự phát triển tự nhiên của trẻ trong việc bộc lộ cảm xúc của mình trong khi thể hiện các tác phẩm thơ ca

Khi đọc thơ, mỗi trẻ có một cách thể hiện cảm xúc riêng của mình, giáo viên không nên yêu cầu trẻ phải thể hiện theo một khuôn mẫu nhất định, không áp đặt phải làm những điệu bộ, cử chỉ giống như cô, mà hãy để trẻ thể hiện hứng thú theo khả năng của mình Cần khích lệ trẻ bộc lộ hết cảm xúc của mình đối với nội dung bài thơ theo cách riêng để phát triển những cảm xúc tích cực, sáng tạo của trẻ trong quá trình thể hiện Nếu không sẽ làm mất hứng thú của trẻ, mất cảm xúc tích cực của trẻ trong hoạt động

Bài thơ “ong và bướm” khi đọc đến câu thơ “Đang bay vội!” cô làm điệu bộ minh hoạ đưa 2 tay ra làm động tác bay nhanh của con ong, cô không nên áp đặt tất cả trẻ phải bắt chước điệu bộ minh hoạ giống cô mà nên khích lệ trẻ thể hiện bằng nhiều hình thức khác nhau Hoặc chỉ thể hiện qua giọng đọc của mình tuỳ theo hứng thú cảm xúc của trẻ

Với bài đồng dao “Cây mía” tôi khuyến khích trẻ bộc lộ niềm vui khi mẹ đi chợ về và biết mô tả cây mía cong, dài mẹ mua một cách tự nhiên không gò bó,

gượng ép theo ý cô, cứ như vậy ý nghĩa giáo dục tình cảm mới trở nên thiết thực với bé

Biện pháp 5 Khích lệ trẻ thể hiện giọng đọc bằng nhiều hình thức một cách tự tin và diễn cảm.

Khi trẻ đã thuộc thơ, đã cảm nhận được phần nào chất thơ, cô giáo khéo léo tổ chức cho trẻ “học mà chơi, chơi mà học”, đưa trẻ vào hoạt động văn học nghệ thuật Giáo viên nên tổ chức cho trẻ thi đua đọc theo nhóm, từng cá nhân bài thơ

mà trẻ đã bắt đầu thuộc một cách diễn cảm

Khi muốn cho trẻ thi đua đọc thơ theo nhóm, giáo viên có thể dựa vào một số đặc điểm của trẻ như quần áo, đầu tóc, cô có thể nói: “Mời các bạn có áo màu xanh” hay “mời các bạn gái có mái tóc dài” đọc thơ thật hay cho cô và các bạn nghe

Với hình thức đọc thơ theo nhóm, theo tôi giáo viên chỉ giới thiệu nhẹ nhàng như vậy cũng góp phần khích lệ, tạo sự hứng thú cho trẻ, trẻ sẽ cố gắng thể hiện hết cảm xúc của mình đối với bài thơ trước cô giáo và bạn bè

Đối với hình thức cá nhân, khi trẻ vừa đọc hết bài thơ, giáo viên có thể mời một trẻ trong lớp nhận xét về giọng đọc, hình thức thể hiện của bạn đã phù hợp với nội dung bài thơ hay chưa Trong quá trình nghe bạn đọc, nhận xét bạn đọc chính

là lúc trẻ cũng cố việc đọc của mình Riêng đối với trẻ chưa mạnh dạn, giáo viên cần khích lệ trẻ thi đua đọc trước lớp một cách tự tin và ngày càng hay hơn giống như một số bạn trong lớp…

Biện pháp 6 Làm giàu cảm xúc cho trẻ thông qua các môn học và ở mọi lúc mọi nơi trên hoạt động hàng ngày.

Muốn đọc thơ diễn cảm thì người đọc phải có cảm xúc Để làm giàu cảm xúc cho trẻ, giáo viên cần cho trẻ tiếp nhận thế giới hiện thực bằng tai, bằng mắt qua các môn học và hoạt động hàng ngày của trẻ Thế giới đó hiện trước mắt trẻ đa dạng hơn và đầy đủ các chi tiết cụ thể, khơi gợi những xúc cảm thẩm mỹ, những rung động tâm hồn trong trẻ, giúp trẻ hình thành những cảm xúc tích cực đối với những hình ảnh có trong nội dung tác phẩm

Để giúp trẻ có cảm xúc khi đọc bài thơ “Bó hoa tặng cô” giáo viên có thể cho trẻ làm quen với một số loài hoa được nói đến trong bài thơ qua môn học: “Làm quen với môi trường xung quanh” để trẻ tận mắt được nhìn thấy hình ảnh vàng t-ươi của hoa cúc áo, đỏ rực của hoa rong riềng, tim tím của hoa bìm bìm Từ đó trẻ sẽ khắc sâu những biểu tượng về vẽ đẹp của các loài hoa, hình thành những rung động và cảm xúc về vẻ đẹp của các loài hoa Những điều đó sẽ giúp trẻ đọc thơ diễn cảm Trẻ sẽ thể hiện những rung động và cảm xúc mà trẻ cảm nhận được khi đọc bài thơ

Để trẻ cảm nhận được vẻ đẹp và sự gần gũi của ông mặt trời, giúp trẻ có cảm xúc khi đọc bài thơ “ Ông mặt trời”, giáo viên có thể cho trẻ quan sát ông mặt trời vào buổi sáng, trò chuyện, gợi hỏi để trẻ nói lên vẻ đẹp của ông mặt trời Qua đó trẻ sẽ cảm nhận được vẻ đẹp lung linh của những tia nắng ấm áp toả ra từ ông mặt trời làm cho con người trở nên vui tươi, hoa lá tươi đẹp hơn, trẻ sẽ thấy được sự

gần gũi thân thiết của ông mặt trời, của thiên nhiên đối với con người Những cảm nhận của trẻ về ông mặt trời sẽ giúp trẻ có cảm xúc tích cực, có ấn tượng sâu sắc khi đọc bài thơ ông mặt trời Nó sẽ giúp trẻ đọc, hứng thú, diễn cảm bài thơ hơn Tóm lại: Tổ chức hoạt động cho trẻ 3-4 tuổi làm quen với tác phẩm thơ ca ở trường mầm non là một quá trình sư phạm hợp tác hành động của tập thể trẻ với

cô giáo Quá trình dạy trẻ cô giáo cần phát triển ở trẻ thái độ, ý thức với hoạt động, chú ý thể hiện tác phẩm một cách diễn cảm, chú ý quá trình từ bắt chước người lớn đến ngôn ngữ, hành động, thái độ hành vi thực sự của trẻ khi tiếp cận với nghệ thuật thơ ca mà cô giáo là người hướng dẫn, khích lệ trẻ hoạt động

Biện pháp 7 Tự nghiên cứu, tham khảo trên mạng và viết lời mới cho một số bài thơ.

Do tài liệu tham khảo còn thiếu, trong khi nhu cầu tìm hiểu khám phá của trẻ rất lớn; tâm lý trẻ thường thích những điều mới lạ Những gì đã làm quen nhiều lần sẽ không hấp dẫn trẻ nữa Do đó, tôi đã tham khảo trên mạng, suy nghĩ và viết lời thơ mới dựa trên những bài thơ quen thuộc nhằm thu hút sự chú ý tìm tòi, khám phá cái mới của trẻ

Bài thơ: 1 Giữ gìn vệ sinh

Cháu ơi! Ăn chín uống sôi

Vệ sinh sạch sẽ đồ chơi, đồ dùng Tập trung ăn ngủ, sạp giường Cùng nhau giữ sạch môi trường quanh ta

Bài thơ: 2 Con ngoan trò giỏi

Đến trường bé tự xúc ăn

Tự đi lấy gối, giặt khăn, cất đồ

Vâng lời cô giáo, ông bà

Ở nhà, đến lớp thật là bé ngoan

Bài thơ 3: Bé quét nhà

Ve vẻ vè ve Cái vè quét rác Nhà sạch thì mát Bát sạch ngon cơm Chổi rễ, chổi rơm

Bé quét sạch sẽ

(…) và nhiều bài thơ khác nữa cũng đã được tôi sáng tác mang âm điệu, vần điệu dễ nhớ, dễ thuộc, phù hợp với trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi và chủ đề thực hiện Nhờ cách làm đó tôi đã khơi gợi được hứng thú của trẻ và vận dụng tổ chức thực hiện các chủ đề một cách sinh động, hấp dẫn

Biện pháp 8: Xây dựng môi trường “thơ” phong phú bên trong và ngoài lớp học Coi trọng việc sử dụng đồ dùng trực quan trong việc tổ chức hoạt độngcho trẻ 3-4 tuổi làm quen với văn học.