Hoạt động dạo chơi ngoài trời được tổ chức ở không gian bên ngoài lớphọc nhằm thỏa mãn nhu cầu thực hiện các hành động thực tiễn đối với những sựvật, hiện tượng tồn tại trong không gian
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TỈNH THANH HÓA
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN NGA SƠN
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG
TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠO CHƠI NGOÀI TRỜI NHẰM GÓP PHẦN RÈN LUYỆN KỸ NĂNG NHẬN THỨC CHO TRẺ 25 – 36
THÁNG TUỔI Ở TRƯỜNG MẦM NON NGA THÁI
Người thực hiện: Nguyễn Thị Nhung Chức vụ : Giáo Viên
Đơn vị công tác : Trường Mầm non Nga Thái SKKN thuộc lĩnh vực: Chuyên môn
THANH HÓA- NĂM 2018
Trang 21.3 Đối tượng nghiên cứu
1.4 Phương pháp nghiên cứu
2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm
2.2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
a Thuận lợi
b Khó khăn
c Kết quả khảo sát
2.3 Các Giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề
Giải pháp 1: Xây dựng môi trường ngoài lớp học nhằm tạo hứng thú
thú cho trẻ tham gia các hoạt động
Giải pháp 2: Chuẩn bị các điều kiện cần thiết trước khi tổ chức
HDDCNT cho trẻ
Giải pháp 3: Nâng cao chất lượng tổ chức hoạt động dạo chơi ngoài trời
nhằm rèn luyện kỹ năng nhận thức cho trẻ
Giải pháp 4: Tổ chức cho trẻ đi dạo chơi tham quan
Giải pháp 5: Phối kết hợp với phụ huynh trong công tác tổ chức các
hoạt động dạo chơi ngoài trời cho trẻ
2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm
- Đối với bản thân, phụ huynh và nhà trường
- Đối với đồng nghiệp
- Đối với trẻ
3 KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
- Kết luận
- Kiến nghị
* Tài liệu tham khảo
* Danh mục các đề tài sáng kiến kinh nghiệm đã được hội đồng đánh giá
xếp loại kể từ khi vào ngành đến nay
Trang 31 MỞ ĐẦU 1.1 Lí do chọn đề tài
Thủa sinh thời Bác Hồ muôn vàn kính yêu của chúng ta đã từng nói: “Trẻ
em hôm nay, thế giới ngày mai” Thật vậy! trẻ em là nguồn hạnh phúc của mỗi
gia đình, là tương lai của đất nước, là lớp người kế tục sự nghiệp của cha ông đểxây dựng bảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa
Ngày nay chúng ta đang sống trong thời đại công nghiệp hoá hiện đại hoáđất nước, nền kinh tế không ngừng phát triển với sự thay đổi cơ bản về cơ cấu
xã hội để tiếp cận với một nền văn minh phát triển cao Trong đó con ngườiđứng ở vị trí trung tâm Giáo dục mầm non là khâu đầu tiên trong hệ thống giáodục quốc dân góp phần quan trọng cải tạo tiền đề cho sự phát triển toàn diệnnhân cách trẻ Thực hiện nhiệm vụ của bộ giáo dục và đào tạo bậc học mầm nonquy định rõ các hoạt động giáo dục được tổ chức thực hiện trong trường mầmnon đó là: Hoạt động chơi; hoạt động học; hoạt động lao động và hoạt độngngày hội, ngày lễ Trong các hoạt động thì hoạt động vui chơi giữ vai trò chủ
đạo bởi: trẻ mầm non “Học bằng chơi, chơi mà học”, trò chơi là động cơ thúc
đẩy để trẻ “học” và là tình huống hấp dẫn kích thích trẻ hứng thú, tự nguyệnkhám phá, thử nghiệm, cho phép mở rộng hiểu biết về sự vật và hiện tượng củathế giới xung quanh Ngoài việc trẻ được thực hành, trải nghiệm thể hiện vaichơi tại các góc chơi trong nhóm, lớp thì hoạt động “Dạo chơi ngoài trời” cũng
là một hoạt động được tổ chức thường xuyên của trẻ ở trường mầm non
Hoạt động dạo chơi ngoài trời được tổ chức ở không gian bên ngoài lớphọc nhằm thỏa mãn nhu cầu thực hiện các hành động thực tiễn đối với những sựvật, hiện tượng tồn tại trong không gian bên ngoài lớp học của trẻ Hoạt độngdạo chơi ngoài trời giúp trẻ thêm tự tin, mạnh dạn, ham muốn tìm hiểu, khámphá thế giới xung quanh Hoạt động này được tạo nhiều cơ hội cho trẻ tiếp xúc
và hoạt động trực tiếp với các đối tượng trong môi trường tự nhiên, xã hội, giúptăng cường sự nhận biết về các sự vật, hiện tượng [1]
Bên cạnh đó hoạt động dạo chơi ngoài trời còn mang lại cho trẻ nhiềuniềm vui, giúp trẻ thỏa mãn nhu cầu hoạt động, nhu cầu tìm hiểu khám phá,cung cấp vốn từ, phát triển ngôn ngữ mạch lạc [2] Trẻ nhận thức, khám phá thếgiới xung quanh bằng cách tiếp xúc trực tiếp với các sự vật, hiện tượng Đặc biệtthông qua hoạt động dạo chơi ngoài trời trẻ được tiếp xúc với thiên nhiên, đượchít thở không khí trong lành, được vui chơi dưới ánh nắng mặt trời nhờ vậy giúpxương trẻ rắn chắc, da dẻ hồng hào, có sức đề kháng tốt chống lại bệnh tật
Mặc dù là một hoạt động rất quan trọng và bổ ích đối với trẻ mầm non tuynhiên ở trường mầm non Nga Thái nói riêng và các trường mầm non nói chungchưa thực sự coi trọng hoạt động này: Sân chơi bê tông hóa nhiều, diện tíchbóng mát cây xanh còn ít; việc tổ chức HĐNT chưa thường xuyên, còn mangtính hình thức, qua loa, kém hấp dẫn; mỗi khu vực hoạt động chưa có nhiều loạihọc liệu, đồ chơi, phương tiện đặc trưng cho từng khu vực Việc khai thác các cơhội, tình huống giúp trẻ có những trải nghiệm thực tiễn còn hạn chế Vậy làmthế nào để tổ hoạt động dạo chơi ngoài trời thực sự có hiệu quả nhằm góp phần
Trang 4và phát triển kỹ năng nhận thức cho trẻ, cũng như tạo cho trẻ sự thoải mái, hứngthú, tự tin khi tham gia các hoạt động dạo chơi ngoài trời?
Là một giáo viên mầm non tôi luôn nhận thức được tầm quan trọng củaviệc tổ chức hoạt động dạo chơi ngoài trời đối với trẻ mầm non đặc biệt là trẻ 24
- 36 tháng tuổi đó chính là động lực thôi thúc tôi tìm tòi ra “Một số giải pháp
nâng cao chất lượng tổ chức hoạt động dạo chơi ngoài trời nhằm góp phần rèn luyện kỹ năng nhận thức cho trẻ 24 - 36 tháng tuổi ở trường mầm non Nga Thái” Đó cũng chính là đề tài tôi chọn cho sáng kiến kinh nghiệm của
mình năm học 2017 - 2018
1.2 Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu thực trạng của việc tổ chức hoạt động “ Dạo chơi ngoài trời”cho trẻ 24 - 36 tháng tại trường mầm non Nga Thái Từ đó đề xuất một số giảipháp nhằm giúp trẻ tích cực khám phá thiên nhiên, hiểu biết về thế giới xungquanh trẻ, hiểu về tầm quan trọng của việc phải bảo vệ thiên nhiên, bảo vệ môitrường
Đồng thời giúp giáo viên chủ động, sáng tạo trong việc tổ chức hoạt động dạochơi ngoài trời góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ ởtrường mầm non
1.3 Đối tượng nghiên cứu
Trẻ nhà trẻ 24 - 36 tháng tuổi và hoạt động dạo chơi ngoài trời ở trường mầmnon Nga Thái
1.4 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu lý thuyết: Sưu tầm, phân tích và tổng hợp các tài
liệu để tìm hiểu cơ sở lý luận cho đề tài
- Phương pháp trực quan: Cho trẻ quan sát các sự vật hiện tượng, nắm bắt
Xuất phát từ đặc điểm tâm sinh lý của trẻ nhà trẻ 24 - 36 tháng tuổi đây là
giai đoạn “Tiền ngôn ngữ” giai đoạn mà ngôn ngữ của trẻ đang hình thành và
phát triển rất nhanh, trẻ rất ham nói Trẻ thường có nhiều thắc mắc trước những
sự vật, hiện tượng mà trẻ nhìn thấy, nghe thấy Trẻ luôn đặt ra rất nhiều câu hỏinhư: Ai đây? Cái gì? Con gì? Tiếng gì? Màu gì? Để làm gì? [2] Chính vì vậy
Trang 5thông qua hoạt động dạo chơi ngoài trời trẻ thoả mãn nhu cầu hoạt động, nhucầu tìm hiểu, khám phá, trẻ dễ dàng tham gia vào trò chơi nhưng cũng nhanhchán, nhanh bỏ cuộc.
Đối với lứa tuổi 24 - 36 tháng tuổi đây là lứa tuổi mà vui chơi là hoạt
động chủ đạo, trẻ "học mà chơi, chơi mà học" hoạt động vui chơi là con đường
tiếp xúc độc đáo của trẻ với cuộc sống người lớn, nhờ hoạt động này trẻ bướcvào giai đoạn đầu tiên của quá trình hình thành nhân cách
Hoạt động vui chơi có tác động giúp trẻ phát triển đầy đủ toàn diện vềnhận thức, tình cảm, ý chí cũng như các nét tính cách và năng lực xã hội Đóchính là giai đoạn đầu tiên của quá trình hình thành nhân cách, chuẩn bị chonhững bước phát triển sau này Môi trường cho trẻ hoạt động ngoài trời sẽ làmột môi trường hấp dẫn và lôi cuốn trẻ nếu chúng ta biết nắm bắt và tận dụngtất cả những yếu tố có sẵn trong thiên nhiên, tác động vào chúng qua các tròchơi, quan sát, tìm hiểu sự vật xung quanh trẻ trong các tình huống [4] Nhữngcâu hỏi như: vì sao, làm thế nào và từ sự tò mò ham hiểu biết ở trẻ, ta giáo dụccho trẻ hình thành hành vi đẹp, thói quen tốt, góp phần phát triển nhâncách trẻ.Hoạt động ngoài trời là một trong những hoạt động vui chơi mà trẻ hứng thúnhất, mang lại cho trẻ nhiều niềm vui và kiến thức cần thiết về thế giới xungquanh chúng Trẻ nhận thức thế giới xung quanh bằng cách tiếp xúc, tìm hiểu,khám phá và quan tâm đến những gì xảy ra ở cuộc sống xung quanh mình [3].Qua hoạt động dạo chơi ngoài trời trẻ thỏa mãn nhu cầu hoạt động, nhu cầu tìmhiểu khám phá của trẻ Hoạt động vui chơi ngoài trời tạo cho trẻ sự nhanh nhẹn
và thích ứng với môi trường tự nhiên đồng thời trẻ tự tin, mạnh dạn trong cuộcsống Chính vì nhu cầu nhận thức của trẻ muốn khám phá thế giới xung quanh,tôi đã mạnh dạn chọn đề tài này
2.2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sang kiến kinh nghiệm
Năm học 2017 - 2018 tôi được nhà trường phân công dạy nhóm 24 - 36tháng, theo chương trình giáo dục mầm non hiện hành tôi đã nhận thấy nhữngđiều kiện thuận lợi và khó khăn như sau:
a Thuận lợi:
- Được Ban giám hiệu nhà trường hỗ trợ mua sắm trang thiết bị, đồ dùngphục vụ cho hoạt động tương đối đầy đủ, diện tích sân chơi rộng rãi, có nhiềucây xanh bóng mát, có vườn hoa, cây cảnh, đồ chơi ngoài trời được bố trí phùhợp
- Giáo viên nhận thức rất rõ tầm quan trọng của việc tổ chức hoạt độngdạo chơi ngoài trời đối với sự phát triển nhận thức của trẻ
- Trẻ thích thú khi được tham gia trò chơi trong hoạt động dạo chơi ngoàitrời
- Đa số phụ huynh nhiệt tình có nhận thức về việc học tập của con emmình, sẵn sàng ủng hộ kinh phí, ngày công lao động, tìm kiếm nguyên vật liệucho việc làm đồ dùng, đồ chơi cho nhóm lớp, cho nhà trường
b Khó khăn:
Trang 6- Nhiều trẻ chưa học qua nhóm 12 - 18 tháng; 18 – 24 tháng tuổi.
- Phần lớn trẻ là con em nông dân sống ở vùng nông thôn nên còn rụt rè,nhút nhát, chưa mạnh dạn trong khi chơi, chưa có kỹ năng quan sát, kỹ năngtham gia các trò chơi vận động, chưa chủ động chọn trò chơi để chơi mà chủ yếucòn phụ thuộc vào giáo viên hướng dẫn Đặc biệt một số trẻ trong nhóm, lớp cònthụ động ít tập trung nên dẫn đến việc bao quát lớp của giáo viên bị ảnh hưởng
- Nhà trường mới được cải tạo lại từ tháng 1 năm 2017, sân trường mớiđược nâng cấp, điều kiện kinh phí có hạn nên các khu vực chơi ngoài trời của trẻchưa có nhiều đồ dung, đồ chơi cho trẻ hoạt động, tìm hiểu, khám phá, thựchành trải nghiệm
Một bộ phận phụ huynh chưa hiểu hết ích lợi của hoạt động dạo chơingoài nên phê bình cô giáo hay cho trẻ chơi mà ít dạy cho trẻ tập viết, đọc chữcái, làm toán, …
trời đạt tỷ lệ chưa cao cụ thể như sau: (Tháng 9 năm 2017)
Phụ lục 1: Khảo sát thực trạng chất lượng trên trẻ
Từ kết quả của thực trạng tôi thấy rằng: Tỷ lệ trẻ hứng thú tham gia hoạtđộng quan sát, tham gia trò chơi vận động còn hạn chế, trẻ được tham gia thựchành trải nghiệm rất thấp chưa đáp ứng được yêu cầu theo quan điểm giáo dụclấy trẻ làm trung tâm hiện nay Từ đó tôi đã mạnh dạn đưa ra một số giảiphnayaps dụng vào việc tổ chức thực hiện hoạt động dạo chơi ngoài trời đã đemlại kết quả khá khả thi như sau:
2.3 Các Giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề
Hoạt động dạo chơi ngoài trời là một hoạt động không thể thiếu trong chế
độ sinh hoạt hằng ngày của trẻ mầm non nói chung và trẻ nhà trẻ nói riêng Nó
là một trong những hoạt động vui chơi mà trẻ hứng thú nhất, hoạt động này đemlại cho trẻ nhiều niềm vui và kiến thức cần thiết về thế giới xung quanh Để tổchức tốt hoạt động dạo chơi ngoài trời thỏa mãn nhu cầu tìm hiểu, nhu cầu khámphá, vui chơi của trẻ nhà trẻ 24 - 36 tháng, nhằm nâng cao chất lượng HĐDCNTsau đây là các giải pháp và cách tổ chức thực hiện Tôi đã đưa ra trong quá trìnhlàm sáng kiến:
Giải pháp 1: Xây dựng môi trường ngoài lớp học nhằm tạo hứng thú thú cho trẻ tham gia các hoạt động.
Xây dựng môi trường giáo dục trong trường mầm non là tổ hợp những điềukiện tự nhiên, xã hội trực tiếp ảnh hưởng đến hoạt động chăm sóc, giáo dục trẻ ởtrường mầm non Xây dựng môi trường giáo dục phù hợp góp phần thỏa mãn
Trang 7nhu cầu vui chơi và hoạt động của trẻ Qua đó, nhân cách của trẻ được hìnhthành và phát triển toàn diện Môi trường giáo dục có ảnh hưởng rất lớn đến sựthành công trong học tập của trẻ.
Chính vì vậy, ngay từ đầu năm học tôi đã tích cực tham mưu với ban giámhiệu, ban đại diện cha mẹ phụ huynh của lớp mua sắm bổ sung trang thiết bị, đồdùng đồ chơi, làm tốt công tác xã hội hóa giáo dục để cùng với nhà trường xâydựng môi trường ngoài lớp học nhằm giúp trẻ được tìm tòi khám phá, kích thích
sự hứng thú của trẻ khi tham gia các hoạt động như: Vườn cổ tích; Vườn ThiênNhiên; Vườn cây ăn quả; Sân chơi giao thông; Làm khu phát triển vận động;Khu vui chơi với cát, nước
Tham mưu quy hoạch xây dựng khu vườn trường, khu sân chơi của trẻnhằm đảm bảo an toàn, thuận tiện cho trẻ hoạt động
Ví dụ: Quy hoạch vườn thiên nhiên của bé gần khu vui chơi với cát, nước,
sỏi vì khi chăm sóc cây, quan sát sự phát triển của cây thì cần có nước để cho trẻtới cây hằng ngày
Hay vườn cổ tích được quy hoạch gần khu vui chơi với các trò chơi dângian vì ở đó sau khi trẻ được tìm hiểu, khám phá nội dung, các nhân vật trongthơ ca, truyện kể, các trò chơi dân gian luôn được gợi mở và giới thiệu đến trẻthì sẽ rất phù hợp, lôi cuốn
Khu vực chơi với các đồ chơi ngoài trời gần khu phát triển vận động trẻ sẽđược leo trèo, nhảy nhót, tung, bật… với các đồ chơi xích đu, nhà chòi, bóng rổ,thang leo, cầu trượt… Với trẻ nhà trẻ các con được chơi với thú nhún, bập bênh,hầm chui
Khu vực sân chơi của trẻ tôi tham mưu với nhà trường dành một khoảnggiữa sân để cho trẻ tập thể dục buổi sáng Bên cạnh là khoảng sân dành cho trẻnhà trẻ Lối sân rộng sát cổng trường đi vào là mô hình sân chơi giao thông dànhcho các cháu thực hành luật giao thông nhằm giáo dục an toàn giao thông chotrẻ
Phía sau dãy nhà chức năng trước đây là vườn chuối um tùm tôi đã bànvới BGH cải tạo, đổ đất dành một phần trồng các loại rau sạch, phần còn lạitrồng cây ăn quả
Sau khi được nhà trường hưởng ứng, chấp thuận tôi đã bám sát các tiêuchí về xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm và mời ban đại diệnphụ huynh cùng bàn bạc, thống nhất nội dung, thống kê những thiết bị, đồ dùng,
đồ chơi cần mua sắm, dự kiến kinh phí, nguồn kinh phí cần huy động, phương
án huy động
Ví dụ: Huy động nguồn lực để cùng nhà trường xây dựng vườn cổ tích,
vườn thiên nhiên, khu vui chơi với cát nước…
- Đối với vườn thiên nhiên: Thì cần có nhiều các loại hoa, cây cảnh để trẻ
được quan sát, khám phá và được thực hành trải nghiệm Vì vậy, tôi đã huyđộng phụ huynh ủng hộ những chậu hoa, cây cảnh, cây thuốc nam, các loại dụng
cụ để chăm sóc cây Tuyên truyền, kêu gọi phụ huynh tặng nhà trường các loạichim cảnh, cá cảnh… để trẻ quan sát qua đó giúp trẻ rèn luyện kỹ năng nhận
Trang 8thức của trẻ như: Biết được đặc điểm, tên gọi, màu sắc, ích lợi của cây đối vớiđời sống con người, biết được các sự vật hiện tượng, thế giới xung quanh trẻ.Biết cách chăm sóc, bảo vệ vật nuôi, cây trồng…
- Ở khu vực trẻ chơi với cát, nước: Tôi đã huy động phụ huynh có nghề
xây dựng hỗ trợ ngày công làm khu vui chơi với cát, nước Huy động những phụhuynh, khéo tay, có nghề thợ mộc làm cột nước bằng hai cây luồng, gáo dừa,các chai nước khoáng bỏ đi để trẻ quan sát dòng chảy của nước từ cao, xuốngthấp Làm bảng cho trẻ chơi in hình trên cát … để trẻ chơi xếp hinhf những ngôinhà bằng sỏi đa sắc màu, đong, đo nước, theo dõi dòng chảy của nước
- Ở khu vườn cổ tích: Để giúp trẻ được tìm hiểu về các nhân vật trong
truyện mà trẻ đã được học trong các tác phẩm văn học, qua đó giáo dục trẻ lòngyêu quê hương, yêu đất nước, yêu con người Việt Nam tôi đã cùng ban đại diệnphụ huynh của lớp kêu gọi phụ huynh Mai Văn Kiên là một doanh nhân có conđang học tại lớp ủng hộ 5 triệu đồng xây dựng hình tượng nhân vật trong truyệnMai An Tiêm qua truyện “Quả dưa hấu” nhằm giáo dục trẻ biết được sự tíchDưa Hấu đỏ có quê hương Nga Sơn
- Ở khu vực phát triển vận động: Ngoài các khu vực dành cho trẻ học tập
và khám phá, lớp tôi còn vận động phụ huynh hỗ nguyên vật liệu, ngày công,kinh phí, để mua một số thiết bị cho trẻ hoạt động như: Cổng chui được làmbằng lốp xe Đường zíc zắc làm bằng vỏ hộp sữa, bập bênh, thú nhún, xe babánh…
- Khu vườn rau, vườn cây ăn quả của bé: Vì là cải tạo từ vườn chuối nêntôi đã phối hợp với ban đại diện phụ huynh của lớp ủng hộ ngày công vậnchuyển đất vào để trồng rau sạch và trồng cây ăn quả
- Sân trường: Cũng được nhà trường chú trọng trồng nhiều cây xanh bongmát, trồng các loại hoa cây cảnh tạo môi trường xanh sạch đẹp thân thiện lại vừa
có thể giúp trẻ tìm hiểu khám phá thế giới xung quanh
Các khu vực hoạt động đa dạng có không gian mở tạo điều kiện cho trẻtham gia hoạt động một cách tích cực hiệu quả đáp ứng yêu cầu chuyên đề “Xâydựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm” hiện nay
( Hình ảnh: Tham mưu xây dựng vườn cổ tích )
( Hình ảnh: Khu vui chơi với cát, sỏi, nước )
Kết quả: Qua quá trình tham mưu với ban giám hiệu và công tác phối
hợp với phụ huynh tại nhóm lớp tôi nhận thấy giải pháp này đạt hiệu quả rất cao
- Nhà trường đã hoàn thiện tất cả cc khu vực chơi của trẻ theo chuyên đề “Xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm”
Trang 9- 100% phụ huynh nhiệt tình ủng hộ, đóng góp được 11.650.000đ để muanguyên vật liệu làm đồ dùng đồ chơi, tham gia được 25 ngày công khiêng đất,trồng rau, trồng hoa khu vực vườn thiên nhiên, vườn cây ăn quả và mô hìnhtruyện Mai An Tiêm góp phần cùng nhà trường hoàn thành xuất sắc mục tiêuxây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm năm học 2017 - 2018.
Giải pháp 2: Chuẩn bị các điều kiện cần thiết trước khi tổ chức HDDCNT cho trẻ.
Trong bất cứ một hoạt động nào diễn ra trong ngày ở trường mầm non thìviệc chuẩn bị các điều kiện để phục vụ các hoạt động là vô cùng cẩn thiết vì nóquyết định sự thành công của hoạt động đó bởi có chuẩn bị tốt thì kết quả mớitốt Chính vì vậy, để hoạt động dạo chơi ngoài trời đạt hiệu quả tùy vào từng chủ
đề, từng hoạt động cụ thể để tôi chuẩn bị như:
2.1 Chuẩn bị về tâm lý, các phương tiện, các nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương phục vụ cho hoạt động.
Chuẩn bị phương tiện cho trẻ hoạt động, ngoài các đối tượng đã có trênsân, vườn, cần chuẩn bị các dụng cụ cho trẻ hoạt động như: các đồ chơi cầnthiết, các đồ dùng, dụng cụ cho trẻ tham gia lao động, làm thí nghiệm, những đồchơi cho trẻ chơi đóng vai, đồ chơi cát…
- Tìm hiểu tâm lí và tình trạng sức khoẻ của từng trẻ trước khi cho trẻtham gia hoạt động Đồng thời tạo cơ hội để trẻ nói về những suy nghĩ của mình.Việc này rất quan trọng bởi đối với trẻ nhà trẻ nói chung, trẻ 24 – 36 tháng nóiriêng sức khỏe còn non yếu không thể thích nghi lâu thời tiết nhiều vì vậy giáoviên cần nắm chắc tình trạng sức khỏe của trẻ, nắm chắc được tâm lý của từngcháu nhằm phân toại và nắm bắt được những trẻ nhút nhát, những trẻ hiếu động
để động viên, khích lệ kịp thời hoặc hỗ trợ khi cần thiết
Ví dụ: Chủ đề “Cây và những bông hoa đẹp – ngày hội của bà, của mẹ và
cô giáo” Cô nói sắp tới ngày 20/10 rồi các con đã chuẩn bị những gì dành tặngcho mẹ của mình chưa nào? Cô cùng các con hãy chuẩn bị thật nhiều nguyên vậtliệu như hột hạt, sáp màu… để các con làm đồ dung, đồ chơi, vẽ hoa, di màu,xâu vòng, trang trí thiệp dành tặng mẹ của mình nhé các con thấy thế nào? Hômnay thời tiết rất là đẹp chúng mình sẽ thực hiện ở các khu vực ngoài sân trườngnhé!
Có bạn nào không tham gia không? Vì sao? hay hôm nay lớp mình cóbạn nào mệt, hay bị ốm không nhỉ? Con thấy đau ở đâu? Con có thể thực hiệnbài tập ở trong mát được không?
Qua các câu hỏi gợi mở của cô giúp trẻ nói lên suy nghĩ của mình về nộidung mà trẻ suy nghĩ
Bên cạnh đó tôi luôn tận dụng các nguyên vật liệu sẵn có ở trường, ở địaphương để cho trẻ được trải nghiệm như: Lá cây rụng, cói khô, rơm rạ Để chotrẻ có sự ham thích khám phá tự nhiên ta cần cho quan sát các hiện tượng sựvật xung quanh mình
Trang 10Ví dụ: Trẻ xuống sân trường thấy nhiều lá vàng cô cho trẻ thi nhau nhặt
lá vàng và cùng trò chuyện với nhau về lá vàng
+ Đây là lá của cây gì?
+ Tại sao bạn biết?
+ Tại sao lá rụng? Tôi giải thích cho trẻ
Tôi gợi ý cho trẻ chơi giúp trẻ sáng tạo trong sản phẩm của mình
+ Nhặt các loại lá khác nhau để xếp cạnh nhau thành các hình
+ Xâu các loại hạt với nhau tạo thành những chiếc vòng xinh xắn
Cho trẻ nhặt lá bỏ vào xô rác từ đó giáo dục trẻ bảo vệ môi, giữ trườnglớp sạch đẹp, đồng thời tập cho trẻ thói quen lao động, yêu lao động
Đồng thời để tạo hứng thú cho trẻ chơi với thiên nhiên tôi gợi ý cho trẻđem nhiều nguyên vật liệu mở như các loại hạt, cỏ, lá mít, bìa cát tông, vỏ trai,
vỏ hến, đá sỏi… Thay đổi nhiều hình thức cho phong phú
2.2 Chuẩn bị các trò chơi, câu đố, các bài hát, các bài ca dao, đồng dao để thu hút trẻ tham gia hoạt động dạo chơi ngoài trời
Để tổ chức HĐDCNT của trẻ thêm phong phú, đa dạng nhằm thỏa mãnnhu cầu hoạt động, nhu cầu vui chơi, nhu cầu phát triển ngôn ngữ cho trẻ ởHĐDCNT Tôi đã sưu tầm, sáng tác trò chơi, câu đố phục vụ cho HĐDCNT.Sau khi sưu tầm tôi nắm được mục đích của mỗi trò chơi, câu đố và cách tổ chứcđưa vào dạy trẻ như: Sưu tầm các trò chơi, câu đố trên internet, các tuyển tập
“Trò chơi, bài hát, thơ ca, truyện, câu đố” lứa tuổi 24 - 36 tháng tuổi, trên cáctập san, báo giáo dục Mầm non… Ngoài ra tôi đã tự sáng tác, cải biên được một
số câu đố, trò chơi phù hợp với độ tuổi giúp phong phú thêm các trò chơi, câu đốphục vụ cho HĐDCNT từ đó trẻ hứng thú khi tham gia HĐDCNT
Bên cạnh đó tôi còn học hỏi của đồng ngiệp, trao đổi với phụ huynh đểphụ huynh sưu tầm cùng với mình để giúp làm giàu thêm các trò chơi, câu đố sửdụng cho trẻ trong HĐDCNT
- Nhắc trẻ uống nước, đi vệ sinh trước khi ra sân Không chỉ về học tập
mà thông qua hoạt động khám phá thiên nhiên ngoài trời sẽ tăng cường sức đềkháng cho cơ thể trẻ, giúp trẻ có một sức khoẻ dồi dào, chống lạisự thay đổi độtngột của thời tiết
Bên cạnh đó tôi luôn tận dụng các nguyên vật liệu sẵn có ở trường, ở địaphương để cho trẻ được trải nghiệm như: Lá cây rụng, cói khô, rơm rạ Để chotrẻ có sự ham thích khám phá tự nhiên ta cần cho quan sát các hiện tượng sựvật xung quanh mình
Ví dụ: Trẻ xuống sân trường thấy nhiều lá vàng cô cho trẻ thi nhau nhặt
lá vàng và cùng trò chuyện với nhau về lá vàng
+ Đây là lá của cây gì?
+ Tại sao bạn biết?
+ Tại sao lá rụng? Tôi giải thích cho trẻ
Trang 11Tôi gợi ý cho trẻ chơi giúp trẻ sáng tạo trong sản phẩm của mình.
+ Nhặt các loại lá khác nhau để xếp cạnh nhau thành các hình
+ Xâu các loại hạt với nhau tạo thành những chiếc vòng xinh xắn
Cho trẻ nhặt lá bỏ vào xô rác từ đó giáo dục trẻ bảo vệ môi, giữ trườnglớp sạch đẹp, đồng thời tập cho trẻ thói quen lao động, yêu lao động
Đồng thời để tạo hứng thú cho trẻ chơi với thiên nhiên tôi gợi ý cho trẻđem nhiều nguyên vật liệu mở như các loại hạt, cỏ, lá mít, bìa cát tông, vỏ trai,
vỏ hến, đá sỏi… Thay đổi nhiều hình thức cho phong phú
Ngoài ra cần phải chẩn bị các rò chơi loại trò chơi cho trẻ: Trò chơi pháttriển thể lực Trò chơi phát triển các giác quan Trò chơi phát triển nhận thức.Trò chơi phát triển vận động Trò chơi dân gian
Kết quả đạt được: Tôi đã chuẩn bị tốt các điều kiện trước khi cho trẻ
HĐDCNT Môi trường cho trẻ hoạt động ngoài trời mà tôi cùng với giáo viêntrong trường, hội cha mẹ học sinh, cộng đồng xây dựng thực sự là nơi có nguồnthông tin phong phú đảm bảo xanh - sạch - đẹp và an toàn cho trẻ hoạt động Trẻtích cực tham gia vào hoạt động tìm hiểu, khám phá và vui chơi
Sau khi sưu tầm, sáng tác trò chơi, câu đố phục vụ cho HĐDCNT Tôi đãsưu tầm, sáng tác được được 7 trò chơi vận động, 10 câu đố đưa vào dạy trẻ khi
tổ chức HĐDCNT
Giải pháp 3: Nâng cao chất lượng tổ chức hoạt động dạo chơi ngoài trời nhằm rèn luyện kỹ năng nhận thức cho trẻ.
3.1 Tạo hứng thú cho trẻ tham gia hoạt động.
Đối với trẻ nhỏ, sự động viên khích lệ của người lớn trước khi làm mộtviệc gì đó là rất quan trọng, nó tạo cho trẻ sự thoải mái, tự tin vào bản thân, trẻdám làm, dámn ghĩ và dám nói ra những điều trẻ quan sát phát hiện ra, nếu bầukhông khí không được thoải mái trẻ sẽ không dám nêu lên những điều trẻ khámphá được vì trẻ sợ, nếu sai sẽ không được khen, nên việc tạo cho trẻ có tâm thếthoải mái khi quan sát sẽ giúp giờ học trở nên sôi động, giúp trẻ tích cực hơntrong giờ khám phá đạt kết quả cao bằng các hình thức như: Tổ chức dưới hìnhthức hội thi, trò chơi, đặt câu đố, đóng kịch…
Ví dụ: Cho trẻ qua sát vườn hoa giáo viên có thể đóng giả là hướng dẫn
viên du lịch và thông báo với trẻ nhà trường tổ chức hội thi “ Trăm hoa kheosắc” và giới thiệu cho trẻ đến địa điểm để quan sát
Hay cô có thể đọc câu đố để hướng trẻ tới mục đích quan sát
3.2 Nâng cao chất lượng tổ chức hoạt động dạo chơi ngoài trời theo quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm
Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm là dựa trên nhu cầu, hứng thú, khả năng và
thế mạnh của từng trẻ - tin tưởng rằng mỗi trẻ đều có khả năng thành công vàtiến bộ Tạo cơ hội cho trẻ học bằng nhiều cách khác nhau Phản ánh được mức
Trang 12độ phát triển của từng cá nhân trẻ và xây dựng dựa trên những gì trẻ đã biết và
có thể làm [3]
Xây dựng hoạt động giáo dục lấy trẻ làm trung tâm trong hoạt động dạochơi ngoài trời là: xác định mục tiêu cần phải đạt được của hoạt động, thiết kếhoạt động nhằm thực hiện mục tiêu đã đề ra [3] Đối với trẻ 24 - 36 tháng trẻcòn rất nhỏ, còn non nớt về sức khỏe, về ngôn ngữ, về nhận thức vì vậy tôi đãcăn cứ vào khả năng, nhu cầu nhận biết, sở thích của trẻ trong nhóm để lựa chọnhoạt động phù hợp với khả năng, hứng thú của trẻ, không quá khó hoặc quá dễphù hợp với độ tuổi
Đồng thời tổ chức hoạt HĐDCNT đa dạng, phong phú theo nhiều hìnhthức khác nhau: tập thể, cá nhân, theo nhóm nhỏ hay khi thì cô đặt câu hỏi gợi
mở để trẻ trả lời, khi thì để trẻ tự tìm tòi, tự khám phá, trải nghiệm sau đó côthâu tóm, quy tụ Đó là cách tốt nhất để trẻ khám phá thế giới xung quanh, pháttriển ngôn ngữ, lĩnh hội tri thức và tích lũy tri thức
Ngoài ra khi tổ chức các hoạt động không cứng nhắc khi thực hiện các nộidung trong HĐDCNT (Quan sát có mục đích, chơi vận động, chơi tự do) có thểthay đổi trật tự các nội dung nhằm tránh sự nhàm chán cho trẻ mỗi khi hoạt độngngoài trời
Ví dụ: Tổ chức theo chương trình là quan sát có mục đích đến chơi vận
động, rồi chơi tự do nhưng có thể thay đổi cho trẻ chơi trò chơi tự do trước sau
đó chơi vận động rồi mới quan sát Các nội dung phải mang tính chất động tĩnhkết hợp
Trong quá trình tổ chức HĐDCNT cho trẻ luôn lấy trẻ làm trung tâm cô chỉ là người hướng dẫn khuyến khích, đặt câu hỏi gợi mở, hỗ trợ và tạo cơ hội nhiều nhất cho trẻ được hoạt động, được chia sẻ, trình bày ý kiến của mình Gợi
mở để trẻ tự nhận xét các đặc điểm nổi bật của cây
Hay dành khoảng không gian yên tĩnh để trẻ được lắng nghe, suy nghĩ,phán đoán các tiếng động của môi trường xung quanh như tiếng chim hót, tiếnggió thổi, tiếng lá rụng, tiếng xe cộ chạy trên đường, tiếng máy bay
Đối với trẻ nhà trẻ 24 - 36 tháng tuổi một số trẻ là những năm đầu tiênđến trường nên còn nhút nhát, ngại tham gia hoạt động cùng cô cùng bạn Vàkhi tổ chức cho trẻ chơi tôi luôn là người động viên, khuyến khích trẻ, bao quátgiúp đỡ trẻ luôn lấy trẻ làm trung tâm của mọi trò chơi Luôn tạo cơ hội để trẻ tựhoạt động độc lập một mình, tự khởi xướng được các trò chơi mà trẻ thích Tôiluôn tạo bầu không khí thân thiện, tôn trọng và tin cậy, khi tổ chức hoạt độngngoài trời cho trẻ Nhằm đạt được tối đa mục đích của trò chơi và kết quả mongđợi trẻ ở mỗi trò chơi Có thể trẻ chơi lần đầu chưa đúng luật, nhưng trẻ đanghứng thú tôi có thể tùy vào khả năng, hứng thú của trẻ để giúp trẻ chơi tốt hơn