skkn một số biện pháp tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ 5 6 tuổi tại trường mầm non thị trấn, thường xuân

Mỗi trò chơi thường kèm theo một bài hát đồng dao hay một bài vè bằng những lời ca dí dõm, dân dã nói về những sự vật, hiện tượng gần gũi quen thuộc trong cuộc sống sinh hoạt hàng ngày c

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THƯỜNG XUÂN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ BIỆN PHÁP TỔ CHỨC TRÒ CHƠI DÂN GIAN CHO TRẺ 5 – 6 TUỔI TẠI TRƯỜNG MẦM

NON THỊ TRẤN THƯỜNG XUÂN

Người thực hiện: Nguyễn Thị Duyên Chức vụ: Giáo viên

Đơn vị công tác: Trường MN Thị Trấn SKKN thuộc lĩnh vực: Chuyên môn

MỤC LỤC

Mục lục……….1

1 Mở đầu 2

1.1.Lý do chọn đề tài 2

1.2.Mục đích nghiên cứu 3

1.3.Đối tượng nghiên cứu 3

1.4.Phương pháp nghiên cứu 3

2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm……… 4

2.1 Cơ sở lý luận……… 4

2.2.Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến………5

2.3 Một số biện pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề 6

2.4 Hiệu quả………16

3 Kết luận, kiến nghị……… ………16

3.1 Kết luận 16

3.2 Kiến nghị 17

Tài liệu tham khảo 18

1 Mở đầu

1.1 Lý do chọn đề tài.

Khi nói đến trò chơi dân gian phó giáo sư tiến sĩ Nguyễn Văn Huy, Giám đốc Bảo tàng dân tộc học Việt Nam đã nói rằng: Trò chơi dân gian không đơn thuần là một trò chơi của trẻ con mà nó còn chứa đựng cả một nền văn hóa dân tộc Việt Nam độc đáo và giàu bản sắc Trò chơi dân gian không chỉ chấp cánh cho tâm hồn trẻ, giúp trẻ phát triển tư duy và sáng tạo, mà còn giúp trẻ hiểu về tình bạn, tình yêu gia đình, quê hương, đất nước Ngày nay các em ở một xã hội công nghiệp chỉ quen với máy móc không có khoảng thời gian chơi cũng là một thiệt thòi Thiệt thòi hơn khi các em không được làm quen và chơi những trò chơi dân gian của thiếu nhi ngày trước đang ngày càng bị mai một và quên lãng, không chỉ ở các thành phố mà còn ở cả các vùng quê Vì thế giúp các em hiểu và quay về nguồn với các trò chơi dân gian là một điều cấc thiết[1]

Có thể nói văn hóa truyền thống Việt Nam có nhiều loại hình khác nhau trong đó trò chơi dân gian là một di sản văn hóa quý báu của dân tộc Tuổi thơ của trẻ em Việt Nam không thể thiếu những trò chơi mang đậm bản sắc dân tộc Việt mà không phải bất cứ một quốc gia nào trên thế giới cũng có Đó là những trò chơi bình dị, dễ chơi được kết tinh từ quá trình lao động và sinh hoạt của con người Mỗi trò chơi thường kèm theo một bài hát đồng dao hay một bài vè bằng những lời ca dí dõm, dân dã nói về những sự vật, hiện tượng gần gũi quen thuộc trong cuộc sống sinh hoạt hàng ngày của con người, chính vì vậy mà trò chơi dân gian dễ đi vào đời sống tâm hồn của mỗi đứa trẻ, bởi nó đơn giản không cầu

kỳ, tốn kém nên có thể dễ dàng chơi ở mọi lúc, mọi nơi Đồ vật phục vụ cho trò chơi dễ tìm, dễ làm, chủ yếu là có sẵn trong tự nhiên như cái dây, hòn sỏi, que tre, viên gạch chính sự gần gũi, bình dị đó mà trò chơi dân gian luôn có một sức sống mãnh liệt trong lòng mỗi người dân Việt nam [1]

Ở lứa tuổi mẫu giáo hoạt động vui chơi là hoạt động chủ đạo bởi vui chơi giúp trẻ có những biến đổi về thể chất, ảnh hưởng đến sự hình thành và phát triển nhân cách của trẻ đồng thời là tiền đề cho hoạt động học tập ở lứa tuổi tiếp theo Trong hoạt động vui chơi thì trò chơi đóng vai trò quan trọng Đối với trẻ mầm non trò chơi dân gian với những chức năng đặc biệt của nó đã mang lại cho thế giới trẻ thơ nhiều điều thú vị và bổ ích, đồng thời thể hiện nhu cầu giải trí, vui chơi, quyền được chia sẻ niềm vui của trẻ với bạn bè Qua trò chơi dân gian thế giới xung quanh đối với trẻ trở nên đẹp hơn, rộng mở hơn Vì vậy việc kết hợp trò chơi dân gian trong các hoạt động học tập có chủ đích tại trường mầm non mang lại ý nghĩa to lớn trong việc rèn luyện thể lực, trí tuệ, khả năng hoạt động nhóm tập thể, sự gắn kết của các mối quan hệ trong cuộc sống

Thực tế ta nhận thấy rằng ngày nay với sự phát triển của công nghệ thông tin với sự ra đời của nhiều trò chơi hiện đại thu hút trẻ Sự ra đời của trò chơi hiện đại đã và đang dần chiếm lĩnh và ăn sâu vào cuộc sống của trẻ Trẻ em đang bị lôi cuốn vào những trò chơi trên mạng Internet, trên vi tính, điện thoại những tiện ích đó có mặt tốt nhưng cũng mang lại không ít mặt xấu như nó gây hại đến sức khỏe của trẻ, một số trò chơi và đồ chơi mang tính bạo lực, trá hình,

đã gây ra không ít tai nạn cho trẻ khiến cho tâm hồn trẻ thơ trở nên hung hãn và tàn bạo Hiện nay trên thị trường đồ chơi trẻ em bán rất nhiều các loại đồ chơi có sức hút với trẻ bởi màu sắc đẹp, bắt mắt, đa dạng về chủng loại, những đồ chơi

đó chỉ nhằm thỏa mãn nhu cầu vui chơi bắt trước những nhân vật hoạt hình bạo lực như siêu nhân, người máy nhưng cũng chính những trò chơi đó làm nãy sinh tính ích kỷ ở trẻ, trẻ chỉ muốn độc chiếm chơi một mình không thích chơi với bạn, trẻ dễ thu mình vào thế giới cô độc của riêng mình mất khả năng hòa đồng tập thể, đoàn kết, chia sẽ với bạn bè Do đó việc đưa trò chơi dân gian kết hợp vào chương trình giảng dạy, vui chơi giải trí trong trường mầm non là một cách để giúp trẻ phát triển toàn diện cả về thể chất lẫn tinh thần Rèn luyện cho trẻ kỹ năng ứng sử, làm việc, giúp trẻ biết đoàn kết, chia sẽ với nhau xây dựng tinh thần tập thể, tạo thói quen tốt trong sinh hoạt hàng ngày, biết hoạt động phối hợp làm việc theo nhóm, làm tiền đề cho những cấp học tiếp theo

Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ chăm sóc giáo dục trẻ tôi nhận thấy

để tổ chức đựơc các trò chơi dân gian thực sự có hiệu quả, lôi cuốn, hấp dẫn trẻ

là vấn đề không đơn giản Bởi rất nhiều giáo viên hiện nay chưa chú trọng nhiều đến việc tìm kiếm các trò chơi dân gian và tích hợp vào các hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ Mặt khác khi tổ chức trò chơi giáo viên chưa tự trang bị cho mình một số thủ thuật để hướng dẫn, tổ chức nên chưa hấp dẫn trẻ tham gia chơi, trẻ chơi nhanh chán Vì vậy hoạt động tổ chức trò chơi dân gian đạt hiệu quả chưa cao Từ những lý do trên với lòng đam mê, nhiệt huyết, yêu nghề, sự tìm tòi sáng tạo và thực tiễn giảng dạy tôi mạnh dạn đúc rút đề tài sáng kiến kinh

nghiệm: “Một số biện pháp tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ 5 – 6 tuổi tại trường mầm non Thị trấn Thường Xuân ” nhằm phát triển thể chất cân đối, trí

tuệ, tinh thần, đạo đức cho trẻ tại trường mầm non Thị trấn Thường Xuân

1.2 Mục đích nghiên cứu.

Nghiên cứu đề tài này, nhằm tìm hiểu những thuận lợi, khó khăn trong quá trình tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ 5 - 6 tuổi Từ đó, đề ra những biện pháp nâng cao chất lượng tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ 5 - 6 tuổi tại trường mầm non Thị trấn Thường Xuân

1.3 Đối tượng nghiên cứu.

Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ 5 - 6 tuổi tại trường mầm non Thị trấn

Phạm vi nghiên cứu: Tiến hành áp dụng thực nghiệm với trẻ 5 - 6 tuổi, gồm 30 cháu lớp mẫu giáo lớn 5 Tuổi C Trường mầm non Thị trấn, Huyện Thường Xuân, Tỉnh Thanh Hóa năm học 2017 - 2018

1.4 Phương pháp nghiên cứu.

Để thực hiện tốt nội dung, nhiệm vụ của đề tài tôi đã sử dụng các phương

pháp nghiên cứu sau:

Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lý thuyết

Phương pháp điều tra khảo sát thực tế, thu nhập thông tin

Phương pháp thống kê, xử lý số liệu

Phương pháp quan sát, đàm thoại.

Phương pháp thực nghiệm sư phạm

Phương pháp trò chơi

2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm

2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm

Trò chơi dân gian là một di sản văn hoá quý báu của dân tộc Là loại trò chơi do nhân dân nghĩ ra và được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác và được dùng để dạy trẻ học nói, học đếm, học tính toán… Trò chơi dân gian là một hình thức văn hóa phản ánh cuộc sống của mỗi dân tộc, mỗi địa phương qua các thời

kì lịch sử Chính vì vậy mỗi dân tộc, mỗi địa phương đều có những trò chơi của dân tộc mình, các trò chơi đó lưu truyền và trường tồn theo thời gian

Trò chơi dân gian không chỉ mang tính vui chơi, mà trong học tập còn mang tính vận động Với những trò chơi dân gian chứa đựng nhiệm vụ học tập trong khi chơi nhiệm vụ nhận thức được thực hiện dưới hình thức chơi vui vẻ thoải mái Điều đó giúp trẻ nổ lực tìm kiếm cách giải quyết nhiệm vụ được đặt

ra trong trò chơi, chính điều đó góp phần phát triển trí tuệ cho trẻ

Muốn chơi được trò chơi dân gian điều bắt buộc là phải thuộc những lời đồng dao Ngôn ngữ của đồng dao là một yếu tố hữu cơ của trò chơi dân gian nó đưa trẻ vào trò chơi một cách nhẹ nhàng có nhịp điệu, làm trò chơi trở nên hấp dẫn hơn Thông qua những bài đồng dao kích thích trí tưởng tượng của trẻ qua

đó trẻ tiếp thu ngôn ngữ dân gian một cách chân thực nhất, trò chơi dân gian đã tạo điều kiện kích thích sự phát triển ngôn ngữ của trẻ và ngôn ngữ phát triển chính là cơ sở phát huy tư duy cho trẻ

Thông qua những trò chơi dân gian có nội dung tốt giúp trẻ nắm được những tiêu chuẩn, hành vi chuẩn mực của con người Qua trò chơi hình thành cho trẻ những phẩm chất tốt như lòng dũng cảm, tính trung thực, tính kỹ luật, ý trí quyết tâm dành chiến thắng của trẻ Khi tham gia vào trò chơi dân gian trẻ được phát triển trí lực củng cố sức khỏe, sự vận động linh hoạt của tay và chân trong quá trình chơi giúp cho cơ bắp phát triển, máu được lưu thông qúa trình hô hấp và trao đổi chất diễn ra tốt hơn Ngoài ra, nó còn rèn luyện cho trẻ sự nhanh nhẹn, khéo léo, tính bền bỉ và dẻo dai

Trò chơi dân gian nằm trong hoạt động vui chơi của trẻ Nó mang nhiều chức năng và mục đích giáo dục, nhằm thõa mãn và phát triển nhu cầu năng lực sáng tạo của trẻ, thõa mãn nhu cầu vận động, nhu cầu tìm hiểu thế giới xung quanh, nhu cầu giao tiếp giữa con người với con người, giữa con người với thiên nhiên góp phần giáo dục tinh thần đoàn kết cộng đồng, giáo dục các chuẩn mực

xã hội và các quy định trong mối quan hệ giữa các vai đóng trong trò chơi, rèn luyện ý thức kỷ luật thông qua cách chơi, luật chơi

Hiện nay có rất nhiều trò chơi cho trẻ em, chúng ta không thể phủ nhận những trò chơi hiện đại cũng giúp trẻ phát triển nhưng mặt trái của nó vẫn chưa được kiểm soát chặt chẽ Những trò chơi dân gian có nhiều thế mạnh riêng Giáo viên có thể sử dụng những vật liệu sẵn có, thậm chí không cần đồ

dùng dụng cụ mà chỉ cần trẻ chơi với nhau Điều này rất phù hợp với tình hình thực tế của cấp học Trẻ em được tiếp cận và trực tiếp tham gia chơi các trò chơi dân gian sẽ giúp cho trẻ sớm hình thành các thói quen hoạt động có

hệ thống, tính tập thể giúp trẻ tự tin mạnh dạn, linh hoạt hơn trong mọi hoạt động Thông qua trò chơi dân gian trẻ sẽ phát triển được các giác quan như thị giác, khứu giác, thính giác, xúc giác… phát triển trí nhớ, phát triển tư duy, trí tưởng tượng, ngôn ngữ [1]

Trẻ mẫu giáo lớn 5 - 6 tuổi có tính ham học hỏi, thích tìm tòi, khám phá

và tìm hiểu thế giới xung quanh Chúng thực sự là những chủ thể với những năng lực riêng, có khả năng tư duy, sáng tạo và giao tiếp với mọi người Chúng có kỹ năng nghe, hiểu lời nói của người khác và nói cho người khác hiểu Trẻ 5 – 6 tuổi chủ động, độc lập, có sáng kiến, biết tự tìm kiếm các phương thức giải quyết các nhiệm vụ đặt ra, có thể tự kiểm tra kết quả hoạt động học và chơi Trẻ 5 - 6 tuổi tập chung chú ý và nỗ lực, cố gắng giải quyết

và hoàn thành nhiệm vụ đặt ra trong các hoạt động của chúng

Nhiệm vụ của trò chơi dân gian ở trẻ 5 – 6 tuổi rất đa dạng, để giải quyết được nhiệm vụ của trò chơi đòi hỏi trẻ phải dựa vào vốn kinh nghiệm

về các sự vật, hiện tượng trong cuộc sống, trẻ phải biết phân tích, biết tổng hợp, biết liên hệ các sự vật, hiện tượng để thực hiện trò chơi của mình Các hành động chơi của trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi đòi hỏi phải có tính liên tục và tuần tự Nhiều trò chơi đòi hỏi trẻ phải suy nghĩ kỹ trước khi thực hiện động tác chơi như “Ô ăn quan”, “Cờ đi đường” đây là cơ sở để phát triển tư duy logic của trẻ

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.

2.2.1 Thuận lợi:

Được sự quan tâm tạo điều kiện về mọi mặt của Ban giám hiệu nhà trường trong công tác chuyên môn và việc tổ chức trò chơi dân gian, giao lưu các trò chơi dân gian ở từng khối lớp

Bản thân là giáo viên trẻ có tinh thần trách nhiệm trong công việc, tâm huyết với nghề, yêu thương trẻ, nhiều năm liên tục được phân công chủ nhiệm lớp 5 tuổi Luôn có ý thức phấn đấu vươn lên, thường xuyên tìm tòi nghiên cứu tài liệu, sách báo, thông tin trên mạng Iternet có liên quan đến việc chăm sóc, giáo dục trẻ để áp dụng cho bản thân trong công việc của mình

Tôi đã từng trải qua một tuổi thơ gắn liền với các trò chơi dân gian Vì vậy, tôi rất thích các trò chơi dân gian Việt Nam và đã sưu tầm được rất nhiều trò chơi dân gian thú vị, đặc sắc phù hợp với trẻ

Trẻ 5 - 6 tuổi khả năng ghi nhớ tốt, nhanh nhẹn, hoạt bát Lớp học luôn nhận được sự quan tâm ủng hộ của cha mẹ học sinh Nhiệt tình chia sẻ với giáo viên về tình hình của trẻ và thống nhất kế hoạch chăm sóc và giáo dục trẻ

2.2.2 Khó khăn:

Thời gian tổ chức cho trẻ chơi trò chơi dân gian rất hạn hẹp vì một trò chơi không thể diễn ra trong suốt một hoạt động của trẻ mà chủ yếu là lồng ghép

và tích hợp vào các hoạt động khác

Nhiều trẻ do điều kiện sức khỏe nên không thường xuyên tới lớp do vậy còn rất nhút nhát, chưa biết thể hiện suy nghĩ bằng lời nói, chưa tích cực tham gia các trò chơi dân gian, chỉ thích siêu nhân, hoạt hình, lớp có nhiều trẻ hiếu động

Đa số trẻ là con em có bố mẹ làm nghề buôn bán và cán bộ công nhân viên chức, nên thời gian dành để chơi cùng trẻ các trò chơi dân gian là rất ít mà chủ yếu cho trẻ chơi trò chơi hiện đại và xem ti vi, điện thoại

2.2.3 Khảo sát thực trạng:

Tổng số học sinh của lớp: 30 trẻ

Qua quan sát, n m b t tâm lý, kh n ng nh n bi t c a tr v trò ch i dân gian tôi đ a ả năng nhận biết của trẻ về trò chơi dân gian tôi đưa ăng nhận biết của trẻ về trò chơi dân gian tôi đưa ận biết của trẻ về trò chơi dân gian tôi đưa ết của trẻ về trò chơi dân gian tôi đưa ủa trẻ về trò chơi dân gian tôi đưa ẻ về trò chơi dân gian tôi đưa ề trò chơi dân gian tôi đưa ơi dân gian tôi đưa ưa

ra m t s tiêu chí đ đánh giá nh sau: ột số tiêu chí để đánh giá như sau: ố tiêu chí để đánh giá như sau: ể đánh giá như sau: ưa

TT Tiêu chí đánh giá Đạt Chưa đạt

SL Tỷ lệ % SL Tỷ lệ %

1 Trẻ yêu thích, hứng thú tham giatrò chơi dân gian. 11 36,6 19 63.4

2 Trẻ có hiểu biết về trò chơi dân

3 Trẻ có kỹ năng tự tổ chức tròchơi dân gian. 4 13,3 26 86,7 Xuất phát từ đặc điểm chung của trường, của lớp và tầm quan trọng của việc tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ tôi đã nghiên cứu, đưa ra một số biện pháp

tổ chức một số trò chơi dân gian nhằm phát triển toàn diện về thể chất và trí tuệ, ngôn ngữ và tình cảm xã hội cho trẻ 5 - 6 tuổi như sau:

2.3 Các biện pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề.

2.3.1 Biện pháp 1: Tự học để nâng cao hiểu biết, mở rộng kiến thức, tích luỹ kinh nghiệm trong tổ chức các trò chơi dân gian cho trẻ 5 - 6 tuổi

Để có thể tổ chức tốt các trò chơi dân gian cho trẻ 5 - 6 tuổi tôi đã tự học

thông qua sách, báo, tạp chí giáo dục mầm non, mạng Internet nhằm nâng cao kiến thức về các trò chơi cũng như cách tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ

Tham dự các ngày hội ngày lễ truyền thống của địa phương trong đó tham gia vào các trò chơi dân gian Qua đó, sẽ nắm được ý nghĩa, kỹ năng khi chơi trò chơi

Thường xuyên tổ chức và dự các hoạt động vui chơi của đồng nghiệp về

tổ chức trò chơi dân gian

2.3.2 Biện pháp 2: Chuẩn bị các điều kiện trước khi tổ chức cho trẻ tham gia vào các trò chơi dân gian.

Để có thể tổ chức cho trẻ tham gia vào các trò chơi dân gian đạt hiệu quả tôi đã chú trọng đến công tác chuẩn bị các yếu tố sau:

* Người chơi:

Bất kì trò chơi nào muốn tiến hành đều phải có điều kiện đầu tiên quyết địnhlà người chơi Với trò chơi dân gian thường là trò chơi tập thể, vui nhộn đòi

hỏi người chơi phải tích cực trong suốt quá trình chơi, chơi hết mình với tinh thần phối hợp đồng đội Trẻ mầm non có đặc điểm thường dễ chơi, nhưng nhanh chán (khả năng tập chung chưa được bền) Vì vậy, tôi đã làm công tác tư tưởng

và động viên trẻ trước khi tổ chức chơi, gợi ý trẻ khám phá ý nghĩa hấp dẫn trong trò chơi, tạo sự hứng thú khi chơi

* Phổ biến luật chơi, cách chơi:

Để tổ chức tốt trò chơi dân gian cho trẻ mầm non thì công tác hướng dẫn giúp trẻ hiểu cách chơi, luật chơi và hứng thú chơi là điều rất quan trọng Khi phổ biến luật chơi, tôi luôn đứng ở vị trí thuận lợi, để đảm bảo tất cả trẻ đều nhìn thấy, sử dụng ngôn từ ngắn gọn, rõ ràng, dễ hiểu

* Địa điểm:

Mỗi trò chơi dân gian có một cách chơi và luật chơi khác nhau có những trò chơi tĩnh, trẻ hay chơi theo các nhóm nhỏ như “Chi chi chành chành”, “Tập tầm vông”, “Chuyền thẻ”, “Ô ăn quan”

Nhưng lại cũng có những trò chơi vận động mang tính tập thể rất cao, thường có số lượng người tham gia chơi đông đòi hỏi địa điểm chơi phải có diện tích rộng như: “Kéo co”, “Rồng rắn lên mây”, “Chồng nụ chồng hoa”

Chính vì vậy, giáo viên cần nắm vững cách chơi, luật chơi, đặc điểm của từng trò chơi để từ đó lựa chọn địa điểm cho phù hợp trước khi tổ chức cho trẻ chơi

* Chuẩn bị đồ dùng, đồ chơi:

Đồ dùng đồ chơi của các trò chơi dân gian vô cùng đa dạng và phong phú thường là đồ chơi tự tạo mang tính đặc trưng và được thiết kế dựa vào cách chơi

và luật chơi của từng trò chơi Mỗi trò chơi dân gian có một hoặc nhiều đồ dùng

đồ chơi tương ứng mà thiếu nó thì trò chơi không thể tiến hành được

Ví dụ: Khi chơi “Ô ăn quan” Tôi cho trẻ sử dụng các hòn sỏi, hòn gạch

nhỏ, hay dùng hạt đậu tương, hạt ngô… để thay thế nhưng vẫn đảm bảo nội dung và ý nghĩa của trò chơi

Ảnh: Trò chơi Ô ăn quan

Ví dụ: Trò chơi “Chọi cỏ gà” phải có cỏ gà, trò chơi “Ném còn” không thể diễn ra nếu thiếu quả còn, hay đơn giản trò chơi“Bịt mắt bắt dê” cũng không

thể tổ chức được nếu thiếu dải vải hoặc khăn bịt mắt…

Trò chơi dân gian thường có dị bản về cách chơi luật chơi Từ đó, đồ chơi

sử dụng trong trò chơi cũng linh hoạt thay đổi cho phù hợp với hoàn cảnh và địa phương cụ thể Do vậy, khi tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ chúng ta có thể sáng tạo đồ chơi thay thế phù hợp với điều kiện lớp học lứa tuổi mà vẫn đảm bảo luật chơi mà không ảnh hưởng đến ý nghĩa trò chơi

* Thuộc lời ca:

Hầu hết các trò chơi dân gian đều có lời ca riêng đặc trưng cho từng trò chơi, đó cũng là đặc điểm nổi bật thu hút người chơi tham gia Những lời ca gần gũi với cách nói vần vè, giàu nhịp điệu Nhiều lời ca có lối kết cấu vòng tròn, trẻ

có thể đọc đi đọc lại không chán Chính sự ngẫu nhiên ngẫu hứng dí dỏm đó lại rất phù hợp với tính hồn nhiên của trẻ con Lời ca thường là bài hát hoặc bài ca dao, đồng dao ngộ nghĩnh

Ví dụ: Lời ca trong trò chơi “Nu na nu nống”

Nu na nu nống Con cóc nhảy ra

Cái trống nằm trong Con gà ú ụ

Con ong nằm ngoài Bà mụ thổi xôi

Củ khoai chấm mật Ông tôi nấu chè

Phật ngồi phật khóc Tay xòe chân rụt

Có thể thấy rằng trò chơi dân gian còn mang đặc trưng của vùng, miền phù hợp với phong tục tập quán của địa phương Do đó, lời ca của trò chơi dân gian có tính dị bản Lựa chọn phiên bản nào cho trẻ đọc khi tham gia trò chơi tùy thuộc vào mục đích giáo dục Lời ca cũng có thể do cô sáng tác theo vần của lời ca cũ hoặc thêm bớt ít nhiều cho phù hợp Việc sáng tác hay thêm bớt lời ca không làm giảm tính hấp dẫn của trò chơi mà còn tăng thêm ý nghĩa giáo dục

mà giáo viên muốn truyền thụ

Trò chơi chỉ có thể được tổ chức khi trẻ đã thuộc lời đồng dao Chính vì vậy tôi thường cho trẻ làm quen với lời đồng dao của các trò chơi dân gian trước khi hướng dẫn trẻ chơi Để giúp trẻ đọc thuộc lời ca trước khi tham gia trò chơi, tôi cho trẻ thi đua đọc, hát đồng dao qua các hoạt động trong ngày ở lớp cũng như các hoạt động mọi lúc mọi nơi Khi trẻ đã thuộc lời đồng dao, tôi tổ chức cho trẻ chơi trò chơi tương ứng với lời đồng dao đó Vì thế trẻ chơi rất hứng thú

và tích cực tham gia trò chơi

2.3.3 Biện pháp 3: Tạo hứng thú cho trẻ tham gia chơi.

Như chúng ta đã biết trò chơi dân gian có tính chất vui nhộn, mang tính cộng đồng, tập thể Trò chơi có luật nhưng thoải mái với người chơi và phù hợp với từng lứa tuổi Vì vậy, có thể nói trò chơi dân gian là môi trường giáo dục tốt giúp trẻ biết rộng lượng, chia sẻ, tích cực, hòa đồng với hoạt động tập thể Để tạo sự hứng thú cho trẻ ngoài việc chuẩn bị những điều kiện như: người chơi,

phổ biến luật chơi, cách chơi, đồ chơi, địa điểm tổ chức tôi còn chú trọng đến việc tạo hứng thú cho trẻ khi tham gia trò chơi bằng cách:

Giới thiệu đồ chơi đẹp bắt mắt, đồ chơi mang tính thẩm mĩ cao và khơi gợi được trí tò mò vốn có của trẻ

Khi hướng dẫn trẻ chơi tôi đặc biệt nhấn mạnh được những điểm hấp dẫn nhất của trò chơi để thu hút, lôi cuốn trẻ giúp trẻ hứng thú hơn

Trong suốt quá trình chơi thường xuyên khen ngợi, động viên, tuyên dương trẻ đúng lúc để kích thích sự hứng thú của trẻ Tổ chức thi đua giữa các đội chơi nhằm nâng cao hiệu quả của trò chơi đồng thời kích thích những trẻ chưa tự tin tham gia trò chơi

Khi trẻ đã chơi thành thạo, chúng ta có thể tăng độ khó của trò chơi để trẻ

có ý chí phấn đấu vươn lên chinh phục thử thách mới Đồng thời, tạo cơ hội cho trẻ tự tổ chức trò chơi

2.3.4 Biện pháp 4: Lựa chọn các trò chơi dân gian phù hợp với chủ đề.

Chương trình giáo dục mầm non cho trẻ 5 - 6 tuổi được thực hiện theo các chủ đề, chủ điểm Căn cứ vào nội dung giáo dục của các chủ đề chúng ta lựa chọn trò chơi dân gian phù hợp Một mặt trò chơi dân gian góp phần giúp trẻ củng cố kiến thức, mở rộng hiểu biết về chủ đề Mặt khác góp phần tạo hứng thú

để trẻ tham gia các hoạt động khác có hiệu quả

* Ví dụ 1: Chủ đề “Gia đình”

Trò chơi 1: “Lộn cầu vồng”

- Mục đích: Giúp trẻ phát triển ngôn ngữ và khả năng vận động theo nhịp.

- Cách chơi: Từng cặp trẻ đứng đối mặt nhau cầm tay nhau đọc lời bài đồng dao và vung tay sang 2 bên theo nhịp:

Lộn cầu vồng Có chị mười ba

Nước trong nước chảy Hai chị em ta

Có cô mười bảy Ra lộn cầu vồng

Ảnh: Trò chơi lộn cầu vồng