PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN HẬU LỘCTRƯỜNG MẦM NON HOA LỘC SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM MỘT SỐ BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN NGÔN NGỮ MẠCH LẠC THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG VĂN HỌC THỂ LOẠI KỂ CHUYỆN CHO TRẺ 5
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN HẬU LỘC
TRƯỜNG MẦM NON HOA LỘC
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN NGÔN NGỮ MẠCH LẠC THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG VĂN HỌC (THỂ LOẠI KỂ CHUYỆN) CHO TRẺ 5 – 6 TUỔI TRƯỜNG MẦM NON HOA
LỘC
Người thực hiện: Vũ Thị Tuyết Chức vụ: Giáo Viên Đơn vị công tác: Trường Mầm Non Hoa Lộc
SKKN thuộc lĩnh vực: Chuyên môn
HẬU LỘC NĂM 2018
Trang 2MỤC LỤC Nội dung
1.Mở đầu: Trang
1.1 Lí do chọn đề tài……… … 1
1.2 Mục đích nghiên cứu……….2
1.3 Đối tượng nghiên cứu………2
1.4 Phương pháp nghiên cứu……… 2
2 Nội dung: 2.1 Cơ sở lý luận……….2
2.2 Thực trạng vấn đề……… 3
2.3 Các giải pháp và biện pháp……… 4
2.3.1 Các giải pháp……… 4
2.3.2 Các biện pháp tổ chức thực hiện………5
2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm………19
3 Kết luận và kiến nghị: 3.1 Kết luận……….19
3.2 Kiến nghị……… 20 Tài liệu tham khảo
Trang 3TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học Tác giả Hà Thị Kim Giang - Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội - năm 1998
2 Tâm lý học trẻ em - Nhà xuất bản đại học sư phạm Hà Nội - Năm 2000
3 Hướng dẫn thức hiện chương trình chăm sóc giáo dục trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi theo nội dung chương trình mầm non mới Nhà xuất bản Giáo dục
4 Phương pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo Nhà xuất bản Giáo dục
Trang 41 MỞ ĐẦU 1.1.Lý do chọn đề tài:
Bác Hồ kính yêu của chúng ta khi còn sống rất quan tâm đến mọi người,nhất là các cháu thiếu niên nhi đồng Bác chú trọng từ bữa ăn, giấc ngủ và sựphát triển tiến bộ của các cháu
Bác hồ nói: “Trẻ thơ như búp trên cành
Biết ăn, ngủ, biết học hành là ngoan”
Đúng như vậy, trẻ ở tuổi mầm non thật đáng yêu, tâm hồn trẻ thơ ngây,hồn nhiên như tờ giấy trắng Mọi hoạt động học tập và vui chơi trong quá trình ởtrường mầm non đều đem lại cho trẻ những điều kỳ lạ, thần tiên
Thông qua hoạt động dạy và học dưới hình thức như tạo hình, hoạt độngvới đồ vật, khám phá khoa học… Sẽ giúp trẻ phát triển trí tuệ, óc sáng tạo, nhâncách con người “Làm quen văn học” là một hoạt động không thể thiếu được đốivới trẻ ở lứa tuổi mầm non, hoạt động làm quen với các tác phẩm văn học là loạihình nghệ thuật, đặc sắc trong đời sống con người Đặc biệt nó rất gần gũi vớitrẻ thơ, từ buổi đầu thơ ấu trẻ đã sống chan hòa trong lời ru “ầu ơ” đầy yêuthương của mẹ, bà… và đó cũng là cánh cửa mở ra chân trời nhận thức cho trẻ
Từ khi lọt lòng mẹ đến lúc chập chững tập đi, tập nói, đến lúc trẻ biết viết,đọc thì văn học là chiếc cầu nối, là phương tiện dẫn dắt trẻ Nói những tiếng nói,
đi những bước đi đầu tiên, chuyện kể là tấm gương mẫu mực về lời ăn tiếng nóicho trẻ học tập là phương tiện hữu hiệu trong việc giáo dục trẻ lòng yêu thiênnhiên, yêu quê hương, đất nước, tình yêu mến bạn bè, với những người thân,biết được việc làm tốt, biết yêu cái đẹp, cái thiện, ghét cái ác độc, phê phánnhững việc xấu, kính yêu Bác Hồ, thật thà, ngoan ngoãn… Và còn là phươngtiện hình thành các phẩm chất đạo đức trong sáng, mà đặc biệt ở trẻ mẫu giáo thìvốn từ và ngôn ngữ của trẻ được phát triển mạnh mẽ, trẻ nói mạch lạc, nói diễncảm, nói dài, nói đúng câu, đúng từ và đúng ngữ pháp
Dạy tiếng mẹ đẻ cho trẻ tuổi mầm non có một ý nghĩa đặc biệt quan trọng.Ngôn ngữ của trẻ phát triển tốt sẽ giúp cho trẻ nhận thức và giao tiếp tốt gópphần quan trọng vào việc hình thành và phát triển nhân cách cho trẻ Việc pháttriển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ trong giao tiếp sẽ giúp trẻ dễ dàng tiếp cận vớicác môn khoa học khác như: Làm quen với khám phá khoa học, làm quen vớitoán, âm nhạc, tạo hình Mà điều tôi muốn nói ở đây đặc biệt là thông qua hoạtđộng làm quen văn học trẻ được đọc thơ, kể chuyện, đóng kịch… Tạo cho trẻđược hoạt động nhiều, giúp trẻ khả năng phát triển trí nhớ, tư duy và ngôn ngữ,khả năng cảm thụ cái hay, cái đẹp, cái tốt, cái xấu của mọi vật xung quanh trẻ.Bởi vì ở lứa tuổi này trẻ được ví như tờ giấy trắng, trẻ đến lớp như mở đầu trangsách cô giáo in lên những hình ảnh, những vốn từ, những nhân vật, cử chỉ khácnhau, thông qua những bài thơ, câu chuyện giúp trẻ mở mang kiến thức về xãhội, thiên nhiên, hoạt động văn học giúp trẻ phát triển ngôn ngữ cho trẻ là mộtnhiệm vụ quan trọng trong chương trình giáo dục toàn diện trẻ Và tạo tiền đềcho trẻ trước khi vào lớp1 Trong thực tế có những nghiên cứu về các biện pháp
tổ chức tốt hoạt động văn học cho trẻ, nhưng chưa chú trọng giúp trẻ phát triểnngôn ngữ, vì vậy hiện nay trẻ mầm non tiếp cận với tác phẩm văn học chỉ đơn
Trang 5giản là nghe chuyện chứ chưa được nói và kể nhiều về chuyện đã nghe nên trẻcòn nghèo nàn vốn từ, không biết diễn đạt câu từ mạch lạc, nói sai ngữ pháp.
Chính vì vậy tôi chọn đề tài “Một số biện pháp phát triển ngôn ngữ mạch lạc thông qua hoạt động văn học(Thể loại kể chuyện) cho trẻ 5-6 tuổỉ trường mầm non Hoa Lộc” làm đề tài nghiên cứu.
Với việc chọn đề tài này tôi đã áp dụng thực tế trong lớp của mình cũng nhưhọc hỏi thảo luận từ bạn bè, đồng nghiệp để nghiên cứu tìm ra các phương pháphay, phù hợp với trẻ và có cách truyền đạt kiến thức đến trẻ một cách hấp dẫnhiệu quả nhất Đây là kinh nghiệm của bản thân nhưng cũng hy vọng rằng cũng
là kinh nghiệm có thể tham khảo áp dụng trong thực tiễn giảng dạy của đồngnghiệp
1.2 Mục đích nghiên cứu:
Đề ra “Một số biện pháp phát triển ngôn ngữ mạch lạc thông qua hoạt động
văn học(Thể loại kể chuyện) cho trẻ 5-6 tuổỉ trường mầm non Hoa Lộc”
1.3 Đối tượng nghiên cứu.
Một số biện pháp phát triển ngôn ngữ mạch lạc thông qua hoạt động vănhọc(Thể loại kể chuyện) cho trẻ 5-6 tuổỉ trường mầm non Hoa Lộc”
1.4.Phương pháp nghiên cứu.
- Phương pháp nghiên cứu lí luận: Đọc tài liệu, tìm hiểu trên mạng
- Phương pháp thực tiễn: Điều tra khảo sát thực trạng của lớp
- Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lý thuyết
- Phương pháp quan sát, đàm thoại
- Phương pháp thống kê, tổng hợp và sử lý số liệu
2.NỘI DUNG
2.1 Cơ sở lý luận
Mục tiêu của công tác chăm sóc giáo dục mầm non phát triển và hình thànhnhân cách cho trẻ, việc phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ trong giao tiếp sẽgiúp cho trẻ dễ dàng tiếp cận với các hoạt động khác như: Toán, tạo hình, chữcái, Đặc biệt cho trẻ làm quen với văn học là cho trẻ hoạt động nhiều để trẻphát triển vốn từ luyện phát âm và dạy trẻ nói đúng ngữ pháp
Đặc điểm vốn từ của trẻ mầm non nói chung và trẻ 5-6 tuổi nói riêng Trẻ rấtnhạy cảm với ngôn từ, âm điệu, hình tượng của các bài thơ, câu chuyện, sớm đivào tuổi thơ của trẻ Những câu chuyện cổ tích thần thoại đặc biệt hấp dẫn trẻchính là hoạt động cho trẻ tiếp xúc với văn học là con đường phát triển ngôn ngữmạch lạc cho trẻ tốt nhất, hiệu quả nhất
Thông qua việc dạy trẻ đóng kịch giúp trẻ phát triển khả năng tư duy, óctưởng tượng sáng tạo, biết yêu quý cái đẹp hướng tới cái đẹp Khi trẻ kể chuyệnngôn ngữ của trẻ phát triển trẻ phát âm rõ ràng, mạch lạc, vốn từ phong phú Trẻbiết bày tỏ ý kiến, suy nghĩ, kể về một sự vật hay, sự kiện nào đó Bằng chínhngôn ngữ của trẻ
Qua việc dạy trẻ tập kể chuyện sẽ giúp trẻ ở lứa tuổi này phát triển ngôn ngữmạch lạc hơn, nói rõ ràng và đầy đủ câu hơn để tạo tiền đề cho trẻ bước vàotrường phổ thông được thuận lợi hơn
Trang 6- Sự phát triển ngôn ngữ của trẻ là một quá trình từ thấp đến cao với các giaiđoạn mang những đặc trưng khác nhau tùy thuộc vào độ tuổi của trẻ.
- Trẻ 5 - 6 tuổi sự phát triển ngôn ngữ chịu ảnh hưởng lớn của việc tích cực hóavốn từ, ngôn ngữ của trẻ đã trở nên được mở rộng hơn, có trật tự hơn mặc dùcấu trúc câu còn chưa hoàn thiện Khả năng nói, trình bày ý nghĩa, hiểu ngônngữ hoàn cảnh của trẻ cũng đã bắt đầu phát triển
- Qua việc cho trẻ cảm nhận văn học chính là hình thành ở trẻ những tình cảmđạo đức tốt đẹp, những cảm xúc thẩm mỹ, phát triển trí tưởng tượng như : Lòngyêu thiên nhiên, cỏ cây, hoa lá Lòng kính trọng yêu thương gần gũi và giúp đỡnhững người thân xung quanh như ông bà, bố mẹ, cô giáo, anh chị em Thôngqua hoạt động này trẻ làm tái tạo và sáng tạo thêm những tình tiết của tác phẩmmột cách hồn nhiên phù hợp với nội dung của tác phẩm Với sự hiểu biết, trítưởng tượng của trẻ Đồng thời trẻ kể lại chuyện được Chính vì thế, để đạt đượcmục đích bản thân tôi đã nghiên cứu suy nghĩ, tìm ra một số biện pháp để chotrẻ diễn đạt mạch lạc Qua đó khơi dạy ở trẻ tình yêu đối với từ ngữ nghệ thuậtqua cách đọc, kể diển cảm, cao hơn nữa là biết dùng ngôn ngữ của mình để kểchuyện sáng tạo
2.2 Thực trạng vấn đề:
* Thuận lợi:
- Trường mầm non Hoa Lộc đạt chuẩn quốc gia mức độ1, trang thiết bị học tậpcho trẻ được quan tâm hàng đầu Nhà trường luôn luôn tạo điều kiện cho giáoviên đi học để nâng cao nghiệp vụ
- BGH nhà trường thường xuyên xây dựng các giờ dạy mẫu cho giáo viên được
dự giờ và rút kinh nghiệm
- Hàng năm nhà trường còn tổ chức các cuộc thi có phụ huynh tham gia nhằmtuyên truyền với phụ huynh về cách chăm sóc nuôi dạy con
- Được sự quan tâm của phụ huynh
- Là giáo viên trực tiếp đứng lớp, được tiếp xúc với trẻ hàng ngày, tạo điều kiệnthuận lợi cho tôi trong việc tìm hiểu tâm sinh lí, cử chỉ, hành vi và đặc thù từngtrẻ
- Năm học 2017-2018 tôi được phân công chủ nhiệm nhóm lớp 5-6 tuổi vớitổng số cháu 30 trong đó có 17 cháu nam và 13 cháu nữ, 100% trẻ ngoan ngoãn, mạnh dạn hồn nhiên, đạt yêu cầu về phát triển thể chất, ngôn ngữ, và tình cảm
xã hôi cảm thụ cái hay cái đẹp xung quanh trẻ
* Khó khăn:
- Nhà trường chưa xây dựng được vườn cổ tích
- Chưa vận động phụ huynh đóng góp tranh truyện bổ sung vào góc văn học
- Một số bậc phụ huynh do bận rộn công việc, thiếu kinh nghiệm và khảnăng hỗ trợ giáo dục trẻ ở nhà nên chưa quan tâm đến việc tạo cơ hội cho trẻ rènluyện lời nói và diễn đạt mạch lạc của trẻ
- Khả năng chú ý của trẻ còn yếu, không đồng đều, không ổn định, vì vậy nêntrẻ chưa chú ý đều đến các thành phần trong câu, trong từ, bớt âm khi nói 70%kinh nghiệm sống của trẻ còn nghèo nàn, nhận thức hạn chế dẫn đến tình trạng
Trang 7trẻ dùng từ không chính xác, câu lủng củng 35% trẻ nói, phát âm do ảnh hưởngngôn ngữ của người lớn xung quanh trẻ nói tiếng địa phương.
- Đầu năm tôi tiến hành khảo sát chất lượng trên trẻ để có biện pháp giáo dụctốt hơn Kết quả của trẻ đầu năm học thể hiện như sau:
* Khảo sát thực trạng
Bảng 1: Khảo sát thực trạng đầu năm
Nội dung khảo sát Số trẻ
Kết quả Đạt yêu cầu Chưa đạt yêu cầu
* Nguyên nhân của thực trạng
Qua khảo sát, đánh giá kết quả tôi tìm ra một số nguyên nhân dẫn tới tỷ lệđạt được của trẻ còn thấp đó là:
* Đối với trẻ:
- Do một số trẻ còn nhút nhát chưa tích cực tham gia hoạt động
- Ngôn ngữ phát âm còn chưa chính xác đôi khi còn nói lắp, nói ngọng
- Trẻ kể lại chuyện chưa mạch lạc
* Đối với giáo viên:
- Không đủ giáo viên đứng lớp
- Hình thức tổ chức các hoạt động chưa linh hoạt, chưa kích thích hứng thúcho trẻ hoạt động
- Chưa đi sâu rèn luyện ngôn ngữ cho trẻ khi trẻ trả lời câu hỏi
- Đồ dùng trực quan còn ít, chưa đẹp, chưa hấp dẫn
Trước thực trạng của lớp, tôi nghiên cứu, tìm ra một số biện pháp phát triểnngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi qua thể loại kể chuyện
2.3.Các giải pháp và biện pháp thực hiện để giải quyết vấn đề.
2.3.1 Các giải pháp.
- Tổ chức hoạt động kể chuyện lấy trẻ làm trung tâm
- Linh hoạt sử dụng khoa học các đồ dùng trực quan và hệ thống câu hỏi đàmthoại, tổ chức tốt cho trẻ các hoạt động ngoài giờ, tổ chức các hội thi kể chuyện
- Tích cực tuyên truyền với phụ huynh
2.3.2.Các biện pháp.
Biện pháp 1 : Xây dựng môi trường lớp học :
Trang 8Tôi luôn tận dụng diện tích phòng học, chú ý bố trí sắp xếp các học cụ, độihình, để tạo môi trường học tốt và thoải mái cho trẻ Môi trường giáo dục là yếu
tố hấp dẫn đầu tiên với trẻ khi bước vào lớp học, môi trường lớp có nhiều đồdùng đẹp mắt là phương pháp sẽ tạo điều kiện cho trẻ được tham gia thực hànhtrải ngiệm nhiều hơn từ đó gây hứng thú và giúp trẻ phát triển nhận thức tốt hơn.Chính vì vậy tôi đã đầu tư xây dựng môi trường trong lớp thay đổi theo các chủ
đề, giúp trẻ đỡ nhàm chán, mặt khác tăng cường nhiều hoạt động giáo dục chotrẻ như sắp xếp các góc gọn gàng, làm nhiều đồ dùng từ các nguyên vật liệukhác nhau, nhất là góc chủ đề và góc văn học
Ví dụ1: Góc văn học.
Chủ đề: Thực vật têt mùa xuân
Tôi trang trí các hình vẽ và hình ảnh chính của các câu chuyện trong chủ đề nhưcâu chuyên Cây rau của thỏ út” tôi làm các nhân vật rời , sau đó cho trẻ tự ghépcác nhân vật có trong chuyện vừa ghép ,vừa kể về câu chuyện Qua đó giúp trẻnhớ được nội dung cốt chuyện và trao đổi đàm thoại với nhau về câu chuyệngiúp cho trẻ nói nhiều, nói rõ ràng mạch lạc hơn
Ví dụ2 : Chủ đề: Trường mầm non
Đề tài: Chuyện: “Mời bạn đến chơi”
Tôi làm các mảnh ghép sau đó cho trẻ tự ghép các mảng lại với nhau thànhcâu chuyện và gợi ý cho trẻ kể về câu chuyện
- Đố các con đây là câu chuyện gì?
- Dựa vào các mảnh ghép trẻ kể lại được câu truyện.
Khi thực hiện các hoạt động làm quen văn học thể loại kể chuyện tôi luôn tậndụng không gian lớp học để trưng bày các dụng cụ kể chuyện, như khung sânkhấu, sắp đặt tranh và các con rối sao cho trẻ dễ sử dụng, kích thích trẻ hoạtđộng tích cực hơn
Ngoài ra tôi đã làm góc sách cho trẻ để trẻ được làm với các câu từ qua tênsách, tên chuyện Góc sách tôi tận dụng giá để sách mà nhà trường phát, trẻ dántrang trí một số hình ảnh nghộ nghĩnh và đặt tên cho góc là: “ Bé với sách” Tôiphát động phụ huynh sưu tầm cho lớp 1 quyển truyện tranh mầm non để góp vàogóc sách, tạo thư viện sách cho trẻ Góc này tôi cho trẻ hoạt động ngoài giờ, mọilúc mọi nơi Tôi gợi ý hướng dẫn trẻ xem sách và đọc truyện tranh chữ to, gợi ýtrẻ kể truyện theo tranh Với cách xây dựng môi trường như vậy tôi thấy trẻ rấtthích được xem sách, đọc tên và tích cực hơn khi tham gia hoạt động với môitrường
Biện pháp 2: Chuẩn bị nguyên vật liệu và cách làm đồ dùng đồ chơi phục vụ tiết dạy:
Đồ dùng trực quan, đồ chơi được làm bằng các nguyên vật liệu có sẵn vừatạo hứng thú cho trẻ vừa giúp trẻ học mà chơi, chơi mà học Vì vậy tôi luôn phối
hợp với phụ huynh đóng góp phế liệu sẵn có như: Vải vụn, bìa, hộp bánh, lon
bia, vỏ ngao, xò, rơm, rạ sạch
Tôi rửa sạch phơi khô , mài gọt hết độ sắc nhọn của các phế liệu sau đó tạothành các đồ dùng chơi, mô hình ngộ nghĩnh cho từng câu chuyện
Trang 9Là một giáo viên có khả năng tạo hình, nên việc thiết kế không gian học tậpđặc biệt là góc văn học được tôi rất chú trọng, làm rất đẹp mắt tạo hứng thú chotrẻ và cho cô
Ví dụ 1: Làm tranh bằng phế liệu
Chủ đề: Trường mầm non
Đề tài: Truyện “Mời bạn đến chơi ”
*Chuẩn bị : Bìa, hộp bánh, sáp màu
*Cách làm:
Tôi đã dùng nguyên vật liệu từ những phế thải như bìa, hộp bánh Cắt, vẽ và
tô màu các hình ảnh để thành tranh các nhân vật như Gấu, Cáo, Ong gây sinhđộng tạo hứng thú hơn cho trẻ hoạt động
Ví dụ 2 : Làm con rối bằng phế liệu
Chủ đề: Động vật
Đề tài: Truyện “Chú Dê Đen ”
*Chuẩn bị: vải vụn, bông
* Cách làm:
Tôi đã dùng nguyên vật liệu từ những phế thải như vải vụn, bông, đã tạothành những chú Dê Đen, Dê Trắng, Sói Gây sinh động tạo hứng thú hơn chotrẻ hoạt động
Dựa và từng chủ đề tôi triển khai kế hoạch làm đồ dùng đồ chơi một cách cụthể mỗi chủ đề có một bộ đồ chơi phục vụ cho quá trình giảng dạy và vui chơitôi cho các cháu vào hoạt động chơi góc để trẻ tạo ra những đồ chơi làm bằng lácây, giấy vụn, hột hạt Vẽ và tô màu những bức tranh, những hình ảnh trẻ sưutầm gợi mở cho trẻ tưởng tượng kể chuyện
Từ những quần áo, vải vụn, ống giấy, tôi hướng dẫn trẻ làm ra những con rốithật xinh xắn Từ câu truyện cổ tích trẻ học được, sáng tạo ra những nhân vật trẻthích
Đồ dùng đồ chơi là một thể loại gây hứng thú rất tốt đối với trẻ Được minhhọa qua các câu chuyện Nếu chúng ta dạy một tiết học thông qua hoạt động kểchuyện mà không có hình ảnh minh họa thì các cháu sẽ không hứng thú, tiết học
sẽ trầm, trẻ sẽ nhàm chán
Với việc sử dụng nguyên vật liệu phế thải, để tạo nên những đồ dùng, đồchơi, mô hình cho các câu chuyện Tôi nhận thấy ngôn ngữ giờ học trở nên sôiđộng hứng thú Ngôn ngữ của trẻ mạch lạc trôi chảy hơn khi hoạt động
Biện pháp 3: Sử dụng linh hoạt hệ thống câu hỏi đàm thoại.
Trang 10Đàm thọai cho trẻ hoạt động làm quen với câu chuyện là một quá trình hỏi
đáp, trao đổi giữa cô và trẻ, trong đó cô giữ vai trò chủ đạo giúp trẻ hiểu sâu vànhớ lại chuyện
Việc đàm thoại kết hợp với giảng giải, gợi mở, giúp trẻ hiểu chuyện một cáchđầy đủ có hệ thống, nhờ vậy trẻ có thể dễ dàng nhớ tác phẩm phát huy tính tíchcực, rèn luyện óc tư duy tưởng tượng, khơi dậy những rung cảm, xúc cảm thẩm
mỹ Đàm thoại là cơ hội tốt để trẻ sử dụng từ và diễn đạt một cách chính xácbiểu cảm, từ đó phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ Để phát triển ngôn ngữmạch lạc cho trẻ qua câu chuyện thì không thể nào thiếu được hệ thống câu hỏiđàm thoại Câu hỏi đóng vai trò quan trọng trong trò chuyện, đàm thoại, sử dụngcâu hỏi với trẻ nhằm gây hứng thú và sự chú ý của trẻ đến sự vật hiện tượng, cầncho trẻ tìm hiểu khám phá hơn gợi tính tò mò ở trẻ Giúp trẻ tìm hiểu kỹ bảnchất của sự vật hiện tượng xung quanh Phát triển ngôn ngữ, giúp trẻ nghe hiểunghĩa của từng loại câu hỏi, câu trả lời của người khác với câu hỏi trong đờithường, do đó giáo viên cần chuẩn bị các câu hỏi trước trò chuyện, đàm thoạicùng với trẻ Câu hỏi được chuẩn bị trước giúp giáo viên chủ động hỏi trẻ, đưa
ra những câu hỏi chính xác và dể hiểu đối với trẻ
Ví dụ: Chủ đề: Trường mầm non
Đề tài: Chuyện “Mời bạn đến chơi ”
Sau khi kể chuyện cho trẻ nghe xong tôi đã đưa ra các câu hỏi nhằm giúp trẻhiểu sâu về nội dung câu chuyện như sau :
- Các con vừa nghe cô kể câu chuyện gì?
- Trong chuyện có những nhân vật nào?
- Gấu đã mời cáo đi đâu?
- Gấu đợi cáo đến thì ai đã đến thăm trước?
- Thấy ong nhầm gấu đã làm gì?
- Cuối cùng gấu đã vẽ gì?
Trong quá trình trò chuyện, đàm thoại, chúng ta nên sử dụng các dạng câu hỏikhác nhau
* Dạng câu hỏi nhận biết
Giúp trẻ tái tạo nội dung truyện, nhớ lại cách có hệ thống các sự việc diễn ra,loại câu hỏi này dùng cho những trẻ yếu, trung bình trong lớp
Ví dụ: Chủ đề “Gia đình”
Đề tài: Truyện “Tích chu”
Trong câu chuyện Tích Chu tôi sử dụng các câu hỏi
- Các con vừa nghe cô kể chuyên gì?
- Trong câu chuyện cô vừa kể có những ai?
- Bà Tích Chu thương Tích Chu như thế nào?
- Khi bà bị ốm Tích Chu đã làm gì.?
Ngoài ra tôi còn dùng dạng câu hỏi nhận biết nâng cao để buộc trẻ phải suynghĩ:
- Vì sao bà Tích Chu bị biến thành chim?
- Khi bà biến thành chim Tích Chu đã làm gì để bà trở lại thành người?
* Dạng câu hỏi vận dụng kinh nghiệm.
Trang 11Trẻ vận dụng khả năng hiểu biết của mình để trả lời nhằm giúp cho trẻphát triển trí tưởng tượng, sáng tạo Loại câu hỏi này dùng cho những trẻ kháhơn trong lớp.
Ví dụ: Chủ đề “Giao thông ”
Đề tài : Truyện “Qua đường”
Trong câu chuyện Qua đường tôi sử dụng các câu hỏi
- Thỏ mẹ đã dặn dò thỏ trắng và thỏ nâu như thế nào?
- Điều gì đã xảy ra khi 2 chị em qua đường?
- Bác gấu đã nói gì với hai chị em nhà thỏ?
- Chú công an thỏ xám đã giải thích với chị em điều gì?
- Con có thể đặt tên cho câu chuyện là gì?
- Qua truyện qua đường con học được điều gì?
* Dạng câu hỏi giải thích và phỏng đoán suy luận.
Đây là loại câu hỏi đòi hỏi trẻ phải sử dụng nhiều mẫu câu để trả lời Dạng
câu hỏi này giúp trẻ tăng vốn từ, phát triển trí tưởng tượng phong phú, kích thích
tư duy phát triển Loại câu hỏi này thường dùng cho những cháu giỏi trong lớp
Ví dụ: Chủ đề “Bản thân”
Đề tài: Truyện “Ai đáng khen nhiều hơn”
Cô vừa kể cho lớp mình câu chuyện gì?
+ Hai anh em thỏ đi hái hoa nhân dịp gì nhỉ? (Sinh nhật mẹ)
+ Thỏ em hái bao nhiêu bông hoa?
+ Trên đường về thỏ em đã gặp những ai?
+ Chuyện gì sảy ra khi gặp Nhím?
+ Các con nghĩ thế nào về bạn Thỏ em?
+ Thỏ anh nhắc nhở em điều gi? Tại sao?
+ Các bé có biết vì sao thỏ anh lại về muộn không?
* Dạng câu hỏi giải thích và phỏng đoán suy luận nâng cao
Đây là loại câu hỏi đòi hỏi khó, có tính chất khai thác trẻ.
Ví dụ: Chủ đề: Thực vật tết mùa xuân.
Đề tài : Chuyện” Sự tích hoa hồng”
+ Hoa hồng có ước mơ gì?
+ Ai đã nghe được câu truyện của những bông hoa hồng?
+ Nàng Tiên thầm nghĩ gì?
+ Nàng Tiên đến gặp những ai?
+ Nàng Tiên nói gì với Thần Mặt Trời?
+ Thần Mặt Trời tỏ thái độ thế nào?
+ Nữ Thần Mặt trăng như thế nào?
+ Những bông hoa hồng thế nào các con?
+ Hoa hồng băn khoăn điều gì?
Do nhận thức các cháu trong lớp không đều, khi đưa ra hệ thống câu hỏi, tôi
sẽ đưa ra cả 3 dạng câu hỏi, từ câu hỏi nhận biết, đến câu hỏi vận dụng kinhnghiệm, rồi đến câu hỏi giải thích và phỏng đoán suy luận Làm sao cho tất cảtrẻ trong lớp đều có thể trả lời câu hỏi tùy theo khả năng trẻ một cách rõ ràng,mạch lạc nhất