skkn một số biện pháp phát triển thẩm mỹ thông qua hoạt động tạo hình cho trẻ mẫu giáo lớp 4 5 tuổi a ở trường mầm non xuân dương, huyện thường xuân

Nó là một trong những hoạt động hấp dẫn nhất đốivới trẻ, tạo hình giúp trẻ tìm hiểu, khám phá và thể hiện lại một cách sinh độngmạnh mẽ và gây cho chúng ta những rung động xúc cảm,

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THƯỜNG XUÂN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN THẨM MĨ THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG TẠO HÌNH CHO TRẺ MẦU GIÁO LỚP 4 - 5 TUỔI A Ở TRƯỜNG MẦM NON XUÂN DƯƠNG, HUYỆN THƯỜNG XUÂN

Người thực hiện: Nguyễn Thị Minh Chức vụ: Giáo viên

Đơn vị công tác: Trường Mầm non Xuân Dương Sáng kiến kinh nghiệm thuộc lĩnh vực: Chuyên môn

MỤC LỤC

ST

T CÁC PHẦN CỦA SKKN

SỐ TRANG

1 Mở đầu

1.1 Lí do chọn đề tài

Hoạt động tạo hình là một hoạt động không thể thiếu được đối với trẻ,nhất là trẻ mầm non Nó góp phần quan trọng trong giáo dục thẩm mĩ cho trẻ.Thông qua hoạt động tạo hình phát triển khả năng cảm thụ thẩm mĩ và bồidưỡng những xúc cảm thẩm mĩ Những vẻ đẹp đa dạng của hình dáng, sự phongphú về màu sắc, hình dạng của đồ vật, từ đó thu hút hứng thú và gây cho trẻnhững cảm xúc Tình cảm thẩm mĩ ở trẻ được phát triển cùng với sự phát triểncủa cảm giác và sự phong phú của các biểu tượng, trẻ tri giác thế giới xungquanh và càng có ý thức hơn Dần dần trẻ có khả năng cảm thụ, nhận thức đánhgiá được vẻ đẹp hay không đẹp của các đồ vật, hiện tượng trong thiên nhiên,cuộc sống và các tác phẩm nghệ thuật ở mức sơ đẳng, được biểu hiện qua thái

độ thích hay không thích, yêu hay ghét, phân biệt đẹp hay xấu Việc làm quen,tiếp xúc với các tác phẩm nghệ thuật tạo hình còn giúp cho trẻ cảm nhận đượcvẻ đẹp của thiên nhiên, cuộc sống thể hiện qua ngôn ngữ tạo hình là đường nét,hình dáng, màu sắc, bố cục… càng làm cho trẻ thêm hứng thú mong muốn đượctạo ra sản phẩm

Hoạt động tạo hình đóng một vai trò quan trọng trong chương trình giáodục trẻ ở trường mầm non Nó là một trong những hoạt động hấp dẫn nhất đốivới trẻ, tạo hình giúp trẻ tìm hiểu, khám phá và thể hiện lại một cách sinh độngmạnh mẽ và gây cho chúng ta những rung động xúc cảm, tình cảm tích cực.Hoạt động tạo hình là một hoạt động có đầy đủ điều kiện để đảm bảo sự tácđộng lên mọi mặt phát triển của trẻ em Hoạt động tạo hình còn phát triển ở trẻkhả năng quan sát, trí tưởng tượng sáng tạo, khả năng phối hợp giữa mắt và tay,hoàn thành một số kỹ năng cơ bản như: vẽ, nặn, cắt, xé dán Chính vì vậy tôiluôn muốn được mở rộng, trau dồi kiến thức của bản thân, đồng thời góp phầnvào việc nâng cao chất lượng giáo dục trẻ Hình thành và phát triển toàn diệncho trẻ

Hơn nữa đối với trẻ việc cho trẻ hoạt động tạo hình cũng là một vấn đềcần thiết nhằm phát triển kiến thức, kỹ năng và thể hiện nghệ thuật Thông quađó đem đến cho trẻ ấn tượng về cái đẹp và những cảm xúc chân thật nhữngphẩm chất tốt đẹp của con người

Hoạt động tạo hình là một hoạt động nằm trong chương trình chăm sócgiáo dục mầm non, nhằm cung cấp kiến thức sơ đẳng về tạo hình cho trẻ thôngqua đó phát triển khả năng quan sát tri giác, phân biệt, khả năng phân tích tổnghợp các thao tác tư duy trực quan Góp phần giáo dục toàn diện về các mặt chotrẻ như: “Đức – Trí – Lao – Thể - mỹ” [2]

Hoạt động tạo hình là một hoạt động học tập mang tính nghệ thuật, ở đótrẻ sử dụng ngôn ngữ đặc trưng riêng của nó: màu sắc, hình khối, đường nét, bốcục để phản ánh, miêu tả, từ đó giúp trẻ nhận thức thế giới xung quanh và phảnánh thế giới thông qua các hình tượng nghệ thuật

Tuổi mầm non trẻ ham thích được hoạt động tạo hình nhất là việc sử dụngbút màu tạo thành sản phẩm theo ý của trẻ, bút lông sử dụng màu nước dùng

giấy để xé, vò… theo ý của trẻ đẻ tạo ra 1 sản phẩm mà trẻ thích, dùng đất đểnặn thành các đồ vật, con vật mà trẻ yêu thích…chính từ các sản phẩm trẻ tạo ra,trẻ đặt tên gọi, và tưởng tượng ra những gì trẻ thích, từ đó làm nảy sinh tình cảmyêu cái đẹp, hướng tới cái đẹp đây là yếu tố cần thiết góp phần phát triển toàndiện cho trẻ

Trên thực tế điều mình mong muốn không phải lúc nào cũng thực hiệnđược dễ dàng Khi trẻ chưa biết cảm nhận cái đẹp, trẻ sẽ chưa biết quý trọngnhững sản phẩm đẹp và cũng là trẻ chưa biết tạo ra những sản phẩm đẹp vậy thìlàm sao mà trẻ có thể hứng thú, mạnh dạn tham gia vào hoạt động tạo hình

Hoạt động tạo hình trong trường mầm non với mục đích giúp trẻ nhận ravẻ đẹp của các sự vật hiện tượng xung quanh trẻ, từ đó giáo dục trẻ biết ứng xửvới cái đẹp, làm nảy sinh cho trẻ nhu cầu tái tạo và sáng tạo ra cái đẹp Cũngnhư các hoạt động khác, hoạt động tạo hình cung cấp cho trẻ các biểu tượng về

sự vật hiện tượng, phát triển thể lực cho trẻ, giáo dục đạo đức và kỹ năng giaotiếp xã hội, kỹ năng lao động cho trẻ Đó là lý do tôi chọn đề tài “ Một số biệnpháp phát triển thẫm mĩ thông qua hoạt động tạo hình cho trẻ mầu giáo lớp 4 – 5tuổi A ở Trường Mầm non Xuân Dương, huyện Thường Xuân”

1.2 Mục đích nghiên cứu

Tìm ra những phương pháp hiệu quả nhất nâng cao chất lượng hoạt độngtạo hình cho trẻ Với hình thức hoạt động “học” nội dung của hoạt động này tôichú ý tới việc rèn luyện một số kĩ năng cơ bản của hoạt động tạo hình: (vẽ, nặn,cắt, xé dán, đan, tết, gấp ) Để trẻ có thể tự tin khi tham gia hoạt động tạo hình

1.3 Đối tượng nghiên cứu.

- Đề tài áp dụng đối với trẻ 4 - 5 tuổi A Trường Mầm non Xuân Dương,huyện Thường Xuân

1.4 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp nghiên cứu lí luận

- Phương pháp quan sát,

- Phương pháp đàm thoại

- Phương pháp thực hành

- Phương pháp thống kê toán học

2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm

2.1 Cơ sở lí luận sáng kiến kinh nghiệm

Hoạt động tạo hình góp phần góp phần quan trọng trong gáo dục thẩm

mĩ cho trẻ mầm non đặc biệt là đối với trẻ 4 - 5 tuổi Thông qua hoạt động tạohình phát triển ở trẻ khả năng cảm thụ thẩm mĩ và bồi dưỡng những cảm xúcthẩm mĩ Những vẻ đẹp đa dạng của hình dáng, sự phong phú về màu sắc của

đồ vật, thiên nhiên và sự lặp đi lặp lại của các yếu tố tạo hình như sự cân đối

đa dạng về cấu trúc hình dạng về tính truyền cảm của đường nét …đã thu húthứng thú và gây cho trẻ những xúc cảm, tình cảm thẩm mĩ ở trẻ được nảysinh và trở lên sâu sắc cùng với sự phát triển của cảm giác và sự phong phúcủa các biểu tượng, trẻ tri giác thế giới xung quanh ngày càng có ý thức hơn.Dần dần trẻ có khả năng cảm thụ, nhận thức đánh giá được vẻ đẹp hay không

đẹp của các đồ vật, hiện tượng trong thiên nhiên, cuộc sống và tác phẩm nghệthuật ở mức sơ đẳng Việc làm quen, tiếp xúc với các tác phẩm nghệ thuật tạohình còn giúp trẻ cảm thụ được vẻ đẹp của thiên nhiên, cuộc sống thể hiệnqua ngôn ngư tạo hình là đường nét, hình dáng, màu sắc và bố cục … cànglàm cho trẻ hứng thú mong muốn được tạo ra sản phẩm Bởi giáo dục về nghệthuật là hoạt động giáo dục nhằm tạo nên sự hiểu biết, khả năng thưởng thức,

kĩ năng thực hành và sáng tạo một số hoạt động nghệ thuật, góp phần thựchiện mục tiêu giáo dục phát triển thẩm mĩ và phát triển toàn diện cho trẻ lứatuổi mầm non

Thông qua hoạt động tạo hình giúp trẻ phát triển trí tuệ nhận thức đượcthực hiện thật khách quan bằng hình tượng nghệ thuật, phát triển khả năng trigiác về hình dạng, cấu trúc, kích thước, mầu sắc của đồ vật bằng mắt một cáchcó mục đích rõ ràng khi tham gia các hoạt động tạo hình trẻ tái tạo được hìnhtượng nghệ thuật của đồ vật mà chúng tri giác được Đó chính là những biểutượng được hình thành trong quá trình trực tiếp đồ vật hiện tượng trong khi dạochơi, tham quan và vui chơi các đồ chơi trẻ em Khi quan sát trẻ so sánh hìnhdáng, kích thước, màu sắc, không gian của đồ vật như vậy hoạt động tạo hình đãgóp phần tích cực trong việc hình thành ở trẻ những thao tác tư duy như “phântích so sánh, tổng hớp, khái quát, phát triển tư duy trực quan hình tượng và pháttriển trí nhớ, trí tưởng tượng sáng tạo” đồng thời trong quá trình hoạt động tạohình ngôn ngữ của trẻ cũng được phát triển theo, thong qua hoạt động tạo hìnhgiáo dục đạo đức cho trẻ biết yêu quý cái đẹp, cái tốt, phân biệt được cái thiệncái ác Trong quá trình tạo sản phẩm trẻ được rèn luyện tính kiên trì, bền bỉ làmviệc có mục đích được hòa đồng tập thể Từ đó hình thành tính đoàn kết tươngtrợ giúp đỡ cởi mở thân ái với bạn bè.[2]

Xuất phát từ đặc điểm tâm sinh lí của trẻ 4 - 5 tuổi Mặt khác vốn ngônngữ của trẻ còn quá ít Trẻ chưa thể diễn đạt nguyện vọng của mình bằng ngônngữ mạch lạc Vì vậy hoạt động tạo hình chính là một thứ ngôn ngữ riêng để trẻbiểu lộ tình cảm, tiếng nói của mình với mọi người xung quanh, từ đó giúp trẻnâng cao khả năng phát triển thẩm mỹ

Phát triển thẩm mĩ là một trong 5 lĩnh vực giáo dục có ý nghĩa lớn đối với

sự phát triển toàn diện nhân cách trẻ

Với giáo dục thể lực, hoạt động tạo hình có ảnh hưởng tốt đến sự pháttriển thể lực của trẻ, bởi khi tạo ra sản phẩm tạo hình trẻ tham gia một cách tíchcực, kết hợp giữa tính tích cực của trí tuệ và thể lực Đó sự vận dụng kĩ năng, kĩxảo, sử dụng các dụng cụ và các phương tạo hình, với trí nhớ, trí tưởng tượngsáng tạo và thông qua các hoạt động đó các cơ bàn tay ngốn phát triển từ vụng

về đến linh hoạt.[2]

Thông qua hoạt động tạo hình giúp trẻ phát triển trí tuệ, góp phần tích cựctrong việc hình thành ở trẻ những thao tác tư duy như: Phân tích, so sánh, tổnghợp, khái quát hóa, phát triển tư duy trực quan hình tượng và phát triển trí nhớ,trí tưởng tượng sáng tạo

Với giáo dục đạo đức thông qua hoạt động tạo hình trẻ biết yêu quí cáiđẹp, cái tốt, phân biệt được cái thiện, cái ác.Trong quá trình tạo ra sản phẩm trẻđược rèn luyện tính kiên trì bền bỉ, làm việc có mục đích, được hòa đồng trongtập thể trẻ em điều đó hình thành ở trẻ tinh thần đoàn kết Những lời động viênkhuyến khích hay phê phán của cô có ý nghĩa to lớn đối với thái độ tích cực haytiêu cực của trẻ.[2]

- Giáo dục nghệ thuật nhằm thực hiện mục tiêu cuối cùng là giáo dục pháttriển thẩm mĩ cho trẻ mẫu giáo đó là:

+ Có khả năng cảm nhận vẻ đẹp trong thiên nhiên, cuộc sống và trong tácphẩm nghệ thuật

+ Có khả năng thể hiện cảm xúc, sáng tạo trong các hoạt động nghệ thuật:trẻ có kiến thức, quan điểm nhìn nhận giá trị trong nghệ thuật

+ Yêu thích, hào hứng tham gia vào các hoạt động nghệ thuật

+ Phát triển năng khiếu và khả năng sáng tạo cá nhân ở các hình thứcnghệ thuật khác nhau

Giáo dục thẩm mĩ thông qua hoạt động tạo hình phát triển ở trẻ khả năngcảm thụ thẩm mĩ và bồi dưỡng những cảm xúc thẩm mĩ Những đa dạng củahình dáng, sự phong phú về màu sắc của đồ vật Hoạt động tạo hình chỉ có tínhchất sáng tạo khi sự cảm thụ thẩm mĩ được phát triển và trẻ nắm được kĩ năng kĩsảo cần thiết

Hoạt động tạo hình là môt hoạt động tạo ra sản phẩm, quá trình lao độngnghệ thuật mang tính sáng tạo Hoạt động tạo hinh góp phần hình thành ở trẻ ýthức làm việc có mục đích, có kĩ năng, sử dụng dụng cụ, vật liệu cùng với tínhtích cực độc lập sáng tạo Điều đó góp phần hình thành ở trẻ những phẩm chấtcủa người lao động

Hoạt động tạo hình là một hoạt động giữ vị trí quan trọng trong các hoạtđộng ở mầm non nó có ý nghĩa, tác dụng lớn đối với sự phát triển toàn diện củatrẻ, góp phần hình thành nhân cách của trẻ

- Nội dung phát triển thẩm mĩ trong chương trình giáo dục mầm non đốivới trẻ 4 – 5 tuổi:

+ Phối hợp các nguyên vật liệu tạo hình, vật liệu trong thiên nhiên để tạo

ra sản phẩm

+ Sử dụng các kĩ năng vẽ, nặn, cắt, xé dán, xếp hình để tạo ra sản phẩmcó màu sắc, kích thước, hình dáng/đường nét

+ Nhận xét sản phẩm tạo hình về màu sắc, hình dáng/đường nét

+ Tự chon dụng cụ, nguyên vật liệu để tạo ra sản phẩm theo ý thích

+ Nói lên ý tưởng tạo hình của mình[1]

- Giáo dục nghệ thuật qua hoạt động trải nghiệm cho phép trẻ khám phánhững phương thức thể hiện cảm xúc, suy nghĩ của bản thân, khuyến khích các

ý tưởng mang tính cá nhân và sự sáng tạo theo quan điểm: “Người ta không dạyđược hành vi sáng tạo nghệ thuật nhưng người ta có thể góp phần hỗ trợ hìnhthành và xuất hiện hành vi ấy” [3]

Chính vì vậy khi miêu tả đồ vật hiện tượng trẻ không chỉ miêu tả lại hìnhdáng một cách thụ động mà bằng cảm xúc tích cực của trẻ, nảy sinh yếu tố sángtạo Như vậy hoạt động tạo hình chỉ có tính chất sáng tạo khi sự cảm thụ thẩm

mĩ được phát triển và trẻ đã nắm được những kỹ năng, kỹ sảo cần thiết Tạo hình

là phương tiện diễn tả ý nghĩ và tình cảm

Từ những cơ sở lý luận trên mà tôi thấy việc cho trẻ làm quen với hoạtđộng tạo hình là công việc hết sức quan trọng trong công tác giáo dục trẻ trởthành những con người phát triển toàn diện, hài hòa về nhân cách hiểu rõ đượctầm quan trọng đó nên tôi đã chọn đề tài “Một số biện pháp nhằm nâng cao chấtlượng hoạt động tạo hình cho trẻ 4 - 5 tuổi A ở Trường Mầm non Xuân Dương,huyện Thường Xuân” để nghiên cứu và tìm ra một số biện pháp tích cực trongviệc dạy trẻ

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm

* Thuận lợi

Năm học 2017-2018 tôi được phân công đứng lớp 4 - 5 tuổi khu trungtâm Trẻ trong lớp ở cùng độ tuổi nên dễ tổ chức hoạt động Đây là một tiền đềthuận lợi cho việc tổ chức phát triển thẩm mĩ cho trẻ

Nhà trường luôn tạo điều kiện cho giáo viên trong trường tham gia cáclớp chuyên đề do Phòng Giáo dục và Đào tạo tổ chức, xây dựng các tiết dạymẫu; Khuyến khích tạo điều kiện cho giáo viên học tập, học hỏi kinh nghiệm lẫnnhau bằng cách tổ chức các tiết dạy mẫu, thăm lớp, dự giờ, thao giảng trường đểtừ đó góp ý đúc rút kinh nghiệm

Được sự quan tâm của Ban giám hiệu nhà trường cùng các bậc phụ huynh

đã trang bị ti vi, đầu quay, đồ dùng đồ chơi, thiết bị thuận lợi cho việc dạy và học

Đội ngũ giáo viên trong trường luôn đoàn kết giúp đỡ lần nhau trong công

tác, yêu nghề mến trẻ

* Khó khăn:

Bên cạnh những thuận lợi nói trên trong công tác tôi còn gặp không ít khókhăn đó là

- Bản thân tôi không phải là giáo viên dạy mĩ thuật

- Nhận thức của trẻ không đồng đều, nên việc truyền đạt kiến thức gặpkhông ít khó khăn

- Trang thiết bị đồ dùng dạy học chưa phong phú, chưa hấp dẫn trẻ

- Nhận thức của một số phụ huynh học sinh chưa đồng đều, còn cho rằngviệc cho trẻ đến trường chỉ là chơi chứ học vẫn chỉ là thứ yếu

- Đa số phụ huynh làm nông nghiệp nên việc quan tâm, chăm sóc con emmình còn nhiều hạn chế

- Được sự phân công của ban lãnh đạo nhà trường, ngay từ đầu năm họctôi luôn quan tâm tìm hiểu, khả năng chú ý, tiếp thu bài của trẻ trong hoạt độngtạo hình và tôi đã tiến hành khảo sát thực tế trên trẻ với tổng số 27 cháu

Tiêu chí đánh giá

Đạt Chưa đạt Tốt Khá Trung bình Yếu

Sốtrẻ %

Sốtrẻ %

Sốtrẻ %

Sốtrẻ %

1 - Trẻ biết phối hợp các nguyên vật liệu tạo hình

ngang, cong tròn tạo

thành bức tranh có màu

bẹt, bẻ loe, vuốt nhọn,

uốn cong đất nặn để nặn

thành sản phẩm có nhiều

chi tiết

5

- Trẻ biết phối hợp các kĩ

năng xếp hình để tạo

Xuất phát từ những thực tế trên tôi đã mạnh dạn đề ra một số phươngpháp, biện pháp thực hiện sau

2.3.Các giải pháp sử dụng để giải quyết vấn đề

* Giải pháp1: Xây dựng kế hoạch hoạt động tạo hình theo các chủ đề

TT Chủ đề lớn tạo hình trên tiết học Nội dung hoạt động

Nội dung hoạt động tạo hình ở hoạt động góc và mọi lúc, mọi nơi

tô màu cô giáo và các bạn ;

vẽ, tô màu đồ chơi trong lớ

- Nặn bánh trung thu

- Trẻ biết cắt, nặn, vẽ, tô màu: đồ dùng cá nhân, khuôn mặt biểu lộ cảm xúc

- Vẽ, tô màu ngôi nhà

- Vẽ, tô màu người thân trong gia đình

- Xé, dán trang trí bình hoa tặng cô giáo

- Trẻ biết xé, dán, tô màu,

vẽ phối hợp các nét thẳng, xiên, ngang, cong tròn tạo thành sản phẩm theo yêu cầucủa cô

- Cắt, dán cái thang cho chú công nhân

- Xé, dán bông hoa trang trí cửa sổ

- Thể hiện đề tài theo chủ đề

- Cắt, nặn, xé, dán, tô màu

về đồ dùng, sản phẩm của một số nghề: Cắt, dán cái thang; xé dán bông hoa…

- Trẻ biết vẽ phối hợp các nét thẳng, xiên, ngang, cong tròn tạo thành bức tranh có màu sắc và bố cục

- Vẽ, tô màu con mèo

- Vẽ, tô màu con bướm

- Cắt, dán con vật sống dưới nước

- Nặn các con vật bé thích

- Trẻ biết vẽ phối hợp cácnét thẳng, xiên, ngang, congtròn, làm lõm, dỗ bẹt, bẻ loe,vuốt nhọn, uốn cong đất nặnđể nặn thành sản phẩm

- Vẽ, tô màu vườn hoa

- Biết xé, cắt theo đường thẳng, đường cong và dán thành sản phẩm có màu sắc,

bố cục

- Làm đồ chơi từ các nguyên

- Vẽ, tô màu tàu hỏa

- Vẽ, tô màu ô tô

- Xé, dán máy bay trực thăng

- Vẽ, tô màu, nặn, cắt, xé,

dán, xếp hình về về các phương tiện giao thông: Tàu hỏa, ô tô, máy bay

- Làm đồ chơi ô tô, tàu hỏa, máy bay

- Vẽ, tô màu cảnh mùa

- Trang trí dây hoa chào mừng ngày 30/4

* Giải pháp2: Xây dựng nề nếp học tập trong giờ học trên lớp.

Nề nếp của trẻ là bước đầu của một tiết học, nếu chúng ta không đưa trẻvào nề nếp thì giờ học không đạt kết quả cao Khi trẻ có nề nếp tốt cùng với sựhướng dẫn khoa học của cô ngay ban đầu trẻ đã say mê với giờ học, luôn thểhiện cảm xúc, trí tưởng tượng cho hoạt đông nghệ thuật

Tôi đã rèn luyện nề nếp bằng cách: Xếp xen kẽ cháu mạnh dạn với cháunhút nhát, cháu nam xen cháu nữ Chia tổ, đặt tên cho tổ và bầu ra tổ trưởng đểquán xuyến, nhắc nhở thành viên của mình Tôi luôn động viên dùng câu hỏi gợi

mở cho trẻ trong tiết học, uốn nắn tác phong ngồi học cho trẻ, trẻ ngồi đúng tưthế, không nói chuyện, không nói leo, nói phải xin phép cô, nói rõ ràng, mạchlạc, đủ câu…

Với những biện pháp trên trẻ đã có thói quen tốt trong việc xây dựng nề nếphọc tập

* Giải pháp 3: Tạo môi trường hoạt động thuận lợi để phát huy tính tích cực, khả năng sáng tạo của trẻ.

Tạo điều kiện để trẻ thường xuyên tiếp xúc với môi trường xung quanh đểtừng bước cung cấp các biểu tượng phong phú về đối tượng cho trẻ tự khám phábằng cách huy động sự tham gia của các giác quan, các qúa trình tâm lí khácnhau để lĩnh hội các khía cạnh khác nhau của sự vật

Tạo cơ hội để trẻ khám phá đối tượng (quan sát, nghe, hỏi, tiếp xúc vàmiêu tả) và tự diễn đạt nhận thức cảm xúc của mình về đối tượng Tận dụng cácthời điểm hợp lí trong ngày cho trẻ tiếp xúc như được ngắm nghía, chăm sóc:giờ hoạt động ngoài trời trẻ được quan sát, ngắm cảnh hoặc chăm sóc cây, nhặt

lá rơi, rồi tạo nên những con vật dễ thương mà trẻ thích, qua đó giáo dục trẻ giữ

gìn vệ sinh môi trường Những sản phẩm do trẻ làm tôi cho trẻ giữ lại để từ đótrẻ hiểu được từ những lá cây rụng ngoài thiên nhiên cũng có thể tạo nên nhữngcon vật ngộ nghĩnh và dễ thương, đồng thời thông qua tác phẩm của con mìnhmang về nhà từ đó phụ huynh biết được năng khiếu của trẻ để qua đó tôi có thểphối hợp với phụ huynh để bồi dưỡng những trẻ có năng khiếu về tạo hình.

Trong các hoạt động ở mọi lúc mọi nơi, chú ý trẻ tới vẻ đẹp, tính nghệthuật trong sự bài trí, sắp xếp đồ vật; vẻ đẹp nghệ thuật từ các sự vật, hiện tượngtrong thiên nhiên…

Trong những buổi sinh hoạt chiều hay là ở hoạt động góc, tôi đã cho cáccháu cùng quan sát những bức tranh, sản phẩm đẹp của các bạn trong lớp và ởlớp bạn hoặc của các anh chị khóa trước, thông qua đó, tôi khuyến khích trẻ pháttriển ngôn ngữ, phát triển khả năng cảm thụ thẩm mĩ, phát triển hứng thú của trẻđối với hoạt động tạo hình, khiến trẻ hưởng ứng ngay mỗi khi cô cho trẻ vẻ, nặn,cắt, dán giấy Được quan sát nhiều, trí tưởng tượng của trẻ tăng lên, trẻ có điềukiện tích luỹ, làm phong phú vốn hiểu biết của trẻ về nghệ thuật, đó chính là nềntảng để phát triển tính sáng tạo của trẻ

Cho trẻ quan sát, tư duy về cách thực hiện nhiệm vụ tạo hình Tôi luônkhuyến khích trẻ nhận xét, trao đổi với nhau về màu sắc, hình dáng, đường nét,đặc điểm của sản phẩm; thảo luận với nhau về cách thực hiện để tạo ra sản phẩmđẹp nhất có thể

Trong quá trình cung cấp biểu tượng về đối tượng tạo hình tôi chỉ cho trẻthấy được những nét đặc trưng nổi bật, những cái đẹp lý thú gần gũi trẻ Đồngthời giúp trẻ phân tích, so sánh tổng hợp tìm ra những đặc điểm riêng, chung củanhững đồ vật cùng nhóm, cùng loại Từ đó giúp trẻ tìm ra phương thức thể hiệntrong những tình huống khác nhau

Ví dụ : Giờ vẽ : “Vẽ, tô màu vườn hoa mùa xuân” Nếu trẻ đã được quansát vườn hoa trong thực tế thì khi tạo hình trẻ sẽ biết sử dụng phối hợp các kỹnăng vẽ nét cong, nét cong tròn khép kín, nét xiên, nét thẳng và tô màu để vẽvườn hoa sinh động và đẹp hơn

Ảnh cô và trẻ đang quan sát hoa

Đặt và xắp xếp các chậu hoa, cây cảnh, chỗ đứng quan sát của trẻ, sao chotrẻ có thể thấy rõ để thực hiện hoạt động tạo hình vào bất cứ lúc nào trẻ thích.

Cô trang trí nhóm lớp thật đẹp mắt và khoa học như: bầy đồ chơi đẹp, xắp xếpcác nguyên vật liệu, đồ dùng một cách hợp lý đẹp mắt,…Từ đấy tạo cho trẻ cảmgiác thích thú và mong muốn được tái tạo

Trong các giờ học tôi nên để trẻ tự thể hiện, tôi luôn là người động viên,khuyến khích trẻ sáng tạo Trẻ cần được động viên để thể hiện ý muốn, tình cảm,cảm xúc và những hiểu biết của trẻ đối với sự vật, trẻ muốn được lựa chọn

+ Nội dung (Điều trẻ muốn làm)

+ Quá trình (làm thế nào để đạt được)

+ Kết quả, sản phẩm ( khi hoàn thành sẽ như thế nào)

Mong muốn của trẻ cần được tự thể hiện với những phương tiện tạo hìnhkhác nhau Sự thể hiện mang tính cá nhân, bởi vì trẻ luôn tiếp cận theo đặc tínhriêng của mình Ví dụ như khi trẻ quan sát vườn cây ăn quả , thì khi cô yêu cầutrẻ, vẽ theo nét chấm mờ, tô màu cây ăn quả thì trẻ sẻ biết vẽ và tô theo yêu cầucủa cô … Mỗi trẻ tự lựa chọn cho mình các màu khác nhau để thực hiện cái có ýnghĩa đối với cá nhân trẻ

Tăng cường các câu hỏi gợi ý giúp trẻ củng cố và áp dụng những kinhnghiệm đã lĩnh hội trong các hoạt động khác nhau, động viên trẻ suy nghĩ, thăm

dò, tìm cách giải quyết vấn đề của trẻ Hãy để tự trẻ miêu tả những gì trẻ biết vàcó thể làm

Với những cử chỉ, hành động, lời nói tạo ra cho trẻ thấy là trẻ được đánhgiá tốt (khá) qua việc làm của trẻ

Cô giáo không nên làm mẫu nhiều mà cần gợi ý tư duy của trẻ, để trẻtưởng tượng và sáng tạo ra sản phẩm của mình qua quá trình thăm quan, dạochơi …vì các hoạt động cần thiết để tạo hình đã được làm mẫu đầy đủ, trẻ luônghi nhớ, bắt trước Nếu có trường hợp yêu cầu làm mẫu, phải gợi ý chứ đừngnên làm ngay Vẽ như thế nào, tô màu gì… Tạo tình huống để trẻ làm giúp.Trong khi làm mẫu tôi luôn coi trọng quan điểm của trẻ, giúp trẻ phát triển khảnăng so sánh, phân tích, suy nghĩ Động viên trẻ tạo ra sản phẩm, niên kích thíchtrẻ tự tìm, tự sáng tạo trong khi thể hiện

* Giải pháp 4: Sử dụng nguyên vật liệu tạo hình:

Khi hoạt động tạo hình, nguyên vật liệu là 1 phần không thể thiếu được,

vì vậy giáo viên cần phải chuẩn bị đầy đủ cho trẻ

Nguyên vật liệu là những loại đồ dùng, dụng cụ dễ kiếm Có thể trẻ tựkiếm như hột hạt, phế liệu hư, vỏ hộp, thùng catong, quần áo cũ, bông, vải vụn,

võ ốc hến… Chúng có thể được sản xuất như: giấy, hồ dán, kéo, …

Sự đa dạng của nguyên vật liệu tạo hình để lựa chọn để khuyến khích khả năngsáng tạo của trẻ Hoạt động tạo hình phải thể hiện qua mầu sắc như: tô, cắt, dán,