skkn một số biện pháp phát triển thẩm mỹ cho trẻ 3 4 tuổi thông qua hoạt động tạo hình (nặn) trường MN quang lộc năm học 2017 2018

Mục đích nghiên cứu.. Đối tượng nghiên cứu.. Phương pháp nghiên cứu.. Những điểm mới của sáng kiến kinh nghiệm... Ban giám hiệu nhà trường luôn quan tâm dìu dắt, giú

Trang 1

1 MỞ ĐẦU 1.1 Lý do chọn đề tài.

Ngành học mầm non có một vị trí hết sức quan trọng, là ngành học mởđầu trong hệ thống giáo dục quốc dân, nó có vai trò hình thành những cơ sở banđầu của phát triển nhân cách trẻ, chuẩn bị những tiền đề cần thiết cho trẻ bước

vào phổ thông; như Bác Hồ đã nói:“Giáo dục mẫu giáo tốt sẽ mở đầu cho một nền giáo dục tốt” Vì vậy, việc cải tiến phương pháp giáo dục, nâng cao chất

lượng phát triển toàn diện cho trẻ là một vấn đề hết sức cần thiết đối với mỗigiáo viên, mỗi đơn vị trường mầm non và điều đó được thể hiện ở các hoạt độngtrong đó không thể thiếu được hoạt động tạo hình

Hoạt động tạo hình là một trong những nội dung của giáo dục phát triển thẩm mĩ, nhằm phát triển toàn diện cho trẻ Thông qua các hoạt động vẽ, nặn, cắt – xé – dán, trẻ có nhiều cơ hội để luyện tập các vận động tinh, vận động thô và sự dẻo dai của các ngón tay Đây cũng là một trong những hoạt động mà trẻ mẫu giáo rất ưa thích Hoạt động tạo hình đòi hỏi các thao tác trí tuệ như phân tích, so sánh, tổng hợp, khái quát hoá…Khi trẻ tìm hiểu, tri giác các tính chất của sự vật, hiện tượng xung quanh như màu sắc, kích thước, hình dạng, hoạt động tạo hình cũng đòi hỏi trẻ phải biết vận dụng các kinh nghiệm và vốn hiểu biết để tạo ra các hình ảnh mới cho mình Hoạt động tạo hình góp phần phát triển thẩm mĩ sáng tạo, phát triển cảm giác, tri giác thẩm mĩ, phát triển khả năng cảm thụ và khả năng sáng tạo Đồng thời, hoạt động tạo hình là sự biểu lộ thái độ, tình cảm yêu ghét của trẻ đối với thế giới xung quanh của mình.(Trích

trong tài liệu: Tác giả: TS Lê Thu Hương (Chủ biên) Lê Thị Đức - Phùng ThịTường - Nguyễn Thanh Thuỷ Tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ mầm non theohướng tích hợp Nhà xuất bản giáo dục Năm 2007)

Trong hoạt động tạo hình, hoạt động thể loại nặn có một vai trò rất quan

trọng để phát triển thẩm mĩ cho trẻ rất hữu hiệu Thông qua hoạt động nặn giúptrẻ phát triển các chức năng tâm lí như khả năng tri giác các sự vật hiện tượngxung quanh, từ đó kích thích trẻ phải tư duy và quá trình đó làm phát triển óctưởng tượng sáng tạo của trẻ, trẻ biết cảm nhận cái đẹp và ham muốn tạo ra cáiđẹp Đây là yếu tố cần thiết góp phần giúp trẻ phát triển toàn diện về nhân cách

Hoạt động tạo hình thông qua thể loại nặn giúp trẻ phát triển khả năng trigiác đồ vật về hình dáng, cấu trúc và màu sắc Hình thành ở trẻ thao tác tư duy,phát triển khả năng sáng tạo Giúp trẻ có đức tính tốt như: Bền bỉ, kiên trì để cósản phẩm đẹp, biết đoàn kết giúp đỡ lẫn nhau để hoàn thành nhiệm vụ, giúp trẻphát triển các cơ tay, khớp tay, bàn tay, ngón tay, giúp cho trẻ ngày càng khéoléo linh hoạt và khả năng phối hợp giữa tay và mắt để hoàn thiện một số kỹ năng

cơ bản Phát triển tính tự giác tập trung thực hiện hoạt động có mục đích để tạo

ra sản phẩm theo yêu cầu của bài học Đối với trẻ 3-4 tuổi, đây là giai đoạn đầucủa trẻ mẫu giáo, hoạt động nặn của trẻ còn bất cập do trẻ còn nhỏ, các cơ bàntay còn mền yếu, chưa có kỹ năng nặn, bên cạnh đó giáo cụ trực quan có nhưngđôi khi chưa đạt yêu cầu, đồ dùng và các phương tiện hoạt động cho cô và trẻ ởtừng chủ đề vẫn còn thiếu nên chưa thu hút được sự hứng thú của trẻ vào hoạtđộng

Từ những vấn đề đó, bản thân tôi là giáo viên trực tiếp đứng lớp 3-4 tuổi,

Trang 2

tôi muốn đúc rút cho mình những kinh nghiệm thực tế, phải làm thế nào có biệnpháp truyền thụ kiến thức tốt nhất để trẻ tích cực tham gia vào tạo hình nói

chung và thể loại nặn nói riêng Chính vì vậy tôi chọn đề tài: “Một số biện pháp

phát triển thẩm mỹ cho trẻ 3-4 tuổi thông qua hoạt động tạo hình (nặn), trường mầm non Quang Lộc, năm học 2017-2018” làm đề tài nghiên cứu tại

trường mầm non Quang Lộc

1.2 Mục đích nghiên cứu.

Mục đích tôi chọn đề tài này là muốn tìm ra một số biện pháp phát triểnthẩm mỹ cho trẻ 3-4 tuổi thông qua hoạt động tạo hình thể loại nặn, trường mầmnon Quang Lộc, năm học 2017-2018 Tạo cho trẻ có nền tảng vững chắc cho cácđộ tuổi tiếp theo

1.3 Đối tượng nghiên cứu.

Với trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi hoạt động tạo hình còn đăng sơ đẳng, đặc biệtđối với thể loại nặn trẻ chưa có kỹ năng trong hoạt động, trẻ 3-4 tuổi là nền tảngban đầu để hình thành cho trẻ tiếp theo ở các lớp mẫu giáo vì thế tôi chọn đốitượng nghiên cứu là trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi A, trường mầm non Quang Lộc, nămhọc 2017-2018

1.4 Phương pháp nghiên cứu.

Để đạt được kết quả nghiên cứu thành công tôi đã sử dụng các phươngpháp sau:

- Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lí thuyết: Đọc và phân tích các tàiliệu có liên quan đến đề tài

- Phương pháp điều tra khảo sát thực tế, thu thập thông tin: Khảo sát thực trạngtrước và sau khi sử dụng biện pháp nghiên cứu, tìm ra nguyên nhân

- Phương pháp thống kê xử lí số liệu: Sử dụng phương pháp thống kê toán họcđể xử lý phân tích kết quả khảo sát và thực nghiệm sản phẩm

1.5 Những điểm mới của sáng kiến kinh nghiệm.

- Theo quan điểm “Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm”, trẻ tự sáng tạo, trao đổi

thảo luận cùng nhau, để giải quyết vấn đề

- Giáo viên sáng tạo và chỉ là người hướng dẫn, tổ chức linh hoạt các hoạt độngnặn phù hợp với nhận thức của trẻ sẽ phát huy tính tích cực, chủ động của trẻ

2 NỘI DUNG 2.1 Cơ sở lý luận.

Như chúng ta đã biết với trẻ 3-4 tuổi, hầu hết các trẻ có tâm hồn nhạy cảmvới thế giới xung quanh, trẻ dễ bị cảm xúc, dễ bị cuốn hút trước cảnh vật có màusắc hài hoà, những con vật, đồ chơi ngộ nghĩnh có hình khối rõ ràng trẻ bắt đầucó sự hình thành về biểu tượng, về đối tượng trẻ tri giác, trẻ cũng bắt đầu đặt racác câu hỏi để giải đáp những thắc mắc về đối tượng, trẻ cảm nhận được cái đẹp,thích thú làm ra cái đẹp, từ đó trẻ có thể miêu tả cái đẹp của nghệ thuật bằng lờinói, song việc thể hiện cái đẹp nghệ thuật của trẻ qua đôi bàn tay thì mới bắt đầuhình thành Vì vậy việc giáo dục thẩm mỹ cho trẻ 3-4 tuổi cần được bồi dưỡngngay từ ban đầu, để ươm mầm những tài năng thẩm mỹ cho trẻ

Hoạt động tạo hình thông qua thể loại nặn là hoạt động nghệ thuật đặcbiệt quan trọng không thể thiếu đối với trẻ mầm non Thông qua hoạt động nặnkhông chỉ giúp trẻ cảm nhận được cái hay, cái đẹp trong cuộc sống hàng ngày

Trang 3

mà nó còn giúp trẻ phát triển đôi bàn tay khéo léo, tính kiên trì và trí tưởngtượng sáng tạo, lòng ham mê nghệ thuật biết tạo ra những sản phẩm đẹp, từ đógiúp trẻ phát triển toàn diện đặc biệt là phát triển thẩm mỹ.

Xuất phát từ đặc điểm tâm sinh lí của trẻ 3-4 tuổi, đây là giai đoạn khủnghoảng tâm lý của trẻ, trẻ rất bướng bỉnh và hay hờn dỗi, trẻ hoạt động theo cảmtính Với lứa tưổi này đây cũng là giai đoạn đầu của tuổi mẫu giáo, hoạt độngnặn của trẻ còn ở mức độ thấp (thao tác cắt, véo đất, lăn dọc… còn vụng) Đặcbiệt đối với trẻ 3-4 tuổi phương pháp tổ chức trẻ nặn còn nhiều bất cập như: Trẻcòn nhỏ, các cơ gân tay còn mềm yếu, khả năng nhận thức còn hạn chế, các thaotác còn khó khăn và phải có năng khiếu nghệ thuật Ở tuổi nhà trẻ, trẻ mới đượclàm quen với các thao tác nặn đơn giản như: Lăn dọc, véo đất, xoay tròn… Mặtkhác trẻ 3-4 tuổi vẫn còn nhiều trẻ chưa đi học nhà trẻ, đây là lần đầu tiên trẻ rờigia đình đến lớp với cô, với bạn, lúc này môi trường sống, sinh hoạt của trẻ rộnghơn, mọi sự vật hiện tượng xung quanh trẻ còn rất mới lạ, trẻ chưa có khái niệmvề cái gì cụ thể, vốn kỹ năng nặn của trẻ chưa hình thành, còn mang tính chấtmới mẻ Vốn ngôn ngữ của trẻ còn quá ít Trẻ chưa thể diễn đạt được nguyệnvọng của mình bằng ngôn ngữ mạch lạc Vì vậy hoạt động thể loại nặn chính làmột thứ ngôn ngữ riêng để trẻ biểu lộ tình cảm, tiếng nói của trẻ về vẻ đẹp củamọi vật xung quanh đồng thời là phương diện thẩm mỹ rất đắc lực hình thành thịhiếu và cảm xúc ở trẻ

Bên cạnh đó yêu cầu kỹ năng nặn đối với trẻ 3-4 tuổi là trẻ phải biết chơivới đất nặn như véo đất, làm mềm dẻo đất…Biết một số kỹ năng nặn đơn giảnnhư: Lăn dọc đất trên bàn hoặc lòng bàn tay, xoay tròn, ấn bẹt…Biết phối hợpcác thao tác nặn để tạo thành các sản phẩm đơn giản có 2 hoặc 3 chi tiết Trongkhi đó để nặn tạo ra một sản phẩm đẹp yêu cầu trước hết trẻ phải nhận biết vềđối tượng, có tình cảm với đối tượng và có kỹ năng mô phỏng tạo ra nó, thì trẻmới hoàn thành sản phẩm đó được

Nắm được tình hình đặc điểm tâm sinh lý và yêu cầu kỹ năng nặn đối vớitrẻ 3-4 tuổi Để đưa ra được các biện pháp phát triển thẩm mỹ cho trẻ 3-4 tuổithông qua hoạt động tạo hình thể loại nặn tôi đã tìm hiểu và tiến hành khảo sátthực trạng để đưa ra các biện pháp giải quyết vấn đề một cách hiệu quả

2.2 Thực trạng của vấn đề.

Trường mầm non Quang Lộc là một trường luôn đạt danh hiệu “Tập thểlao động xuất sắc” Năm học 2014 - 2015 nhà trường được công nhận đạt chuẩnmức độ I và được nhận cờ thi đua của UBND tỉnh Thanh Hóa

Năm học 2017-2018 bản thân tôi được nhà trường phân công đứng lớpmẫu giáo 3-4 tuổi Trong quá trình chăm sóc và giáo dục cho trẻ tôi nhận thấy cónhững thuận lợi và khó khăn như sau:

* Thuận lợi.

- Được sự quan tâm của Đảng uỷ và các cấp chính quyền địa phương, đặc biệt là

sự quan tâm sát sao của Phòng Giáo dục - Đào tạo huyện Hậu lộc và lãnh đạođịa phương Ban giám hiệu nhà trường luôn quan tâm dìu dắt, giúp đỡ, bồidưỡng chuyên môn cho giáo viên

- Điều kiện cơ sở vật chất trang thiết bị đầy đủ để thực hiện nhiệm vụ chăm sóc giáo dục trẻ

Trang 4

- Trường mầm non Quang lộc có khuôn viên trường lớp sạch sẽ, thoáng mát, sânvui chơi được quy hoạch hợp lí và có nhiều đồ chơi Đó là môi trường tốt cho trẻhoạt động.

- Đội ngũ giáo viên trẻ khoẻ, nhiệt tình với công việc, yêu nghề, mến trẻ

- Các bậc phụ huynh luôn quan tâm đến việc chăm sóc - giáo dục trẻ

- Các cháu đã được đến trường từ độ tuổi nhà trẻ chiếm tỷ lệ 35% nên trẻ đã có nề nếp thói quen trong các hoạt động

- Bản thân đã nắm bắt được nội dung phương pháp đổi mới trong chương trìnhchăm sóc - giáo dục trẻ, hàng năm cũng đã được tiếp thu chuyên đề Thườngxuyên được ban giám hiệu nhà trường cùng đồng nghiệp thăm lớp dự giờ góp ý,đồng thời bản thân cũng rút ra được kinh nghiệm học hỏi đồng nghiệp để nângcao chất lượng môn học

* Khó khăn

Bên cạnh những thuận lợi trên vẫn gặp không ít khó khăn đó là:

- Với lớp tôi phụ trách số trẻ chỉ 25 cháu, số nữ nhiều hơn số nam nhưng hầu hếtcác cháu đều hiếu động, qua việc chăm sóc - giáo dục hàng ngày cho trẻ tôi thấytrẻ nói dớ còn rất nhiều, nhận thức của trẻ không đồng đều có trẻ nhanh nhẹnthông minh, có trẻ lầm lì ít hoạt động

- Bố mẹ các cháu 80% đều làm ruộng thu nhập thấp nên bố mẹ chưa có điềukiện quan tâm đến việc học tập của con, hơn nữa nhiều gia đình còn chiều con,nịnh trẻ bằng những câu từ không rõ ràng, chính xác nên trẻ bắt chước nhiềucháu phát âm không rõ rang, có một số gia đình chưa chú trọng giáo dục trẻ ở độtuổi này Vì thế mà hầu hết các gia đình chưa có điều kiện để quan tâm đến việcphát triển năng khiếu thẩm mỹ cho trẻ

- Nhà trường còn thiếu nhiều giáo viên nên ảnh hưởng đến việc làm đồ dùng, đồchơi

Đứng trước thuận lợi và khó khăn trên bản thân tôi muốn đưa ra “Một số biện pháp phát triển thẩm mỹ cho trẻ 3-4 tuổi thông qua hoạt động tạo hình (nặn)” nhằm giúp trẻ hứng thú, trẻ được rèn luyện, trải nghiệm sự khéo léo của

đôi bàn tay, từ đó hình thành phát triển thẩm mỹ cho trẻ thông qua hoạt động tạohình thể loại nặn

* Khảo sát thực trạng.

Căn cứ vào tình hình thực tế khảo sát chất lượng ban đầu của lớp tôi chủnhiệm (mẫu giáo 3-4 tuổi) tôi thấy khả năng tiếp cận với hoạt động nặn còn hạnchế nhận thức của trẻ không đồng đều, có trẻ thông minh nhanh nhẹn, có trẻ thìlầm lì nhút nhát Những câu hỏi mở, suy luận trẻ trả lời chưa cao Số trẻ chưađạt vẫn còn cao Qua khảo sát kết quả đầu năm như sau:

Bảng 1: Kết quả thực trạng

Nội dung khảo sát số trẻTổng

Trang 5

nặn, sử dụng màu

- Về phía cô: Do hiện nay ở bậc học mầm non nói chung, trường mầm nonQuang Lộc nói riêng đang còn thiếu giáo viên nhiều, nên việc làm đồ dùng, đồchơi để đáp ứng cho hoạt động tạo hình thể loại nặn theo Thông tư 02/2010 chỉmới đáp ứng được nhu cầu tối thiểu

- Về phía phụ huynh: Đa phần bố mẹ đi làm ăn xa, trẻ ở nhà với ông bà, chưaquan tâm đến việc hoạt động trên lớp của con, chỉ nghĩ rằng trẻ 3-4 tuổi đến lớpđể chơi, ăn, ngủ, múa hát và đọc thơ

Nhận thức được vai trò của hoạt động thể loại nặn đối với khả năng pháttriển thẩm mỹ của trẻ và kết quả khảo sát đầu năm học, tôi đã băn khoăn vàmạnh dạn đưa ra một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng cho trẻ hoạt độngvới tạo hình thể loại nặn theo hướng tích cực lấy trẻ làm trung tâm v ới mongmuốn góp sức nhỏ bé của mình trong việc nâng cao chất lượng phát triển thẩmmỹ cho trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi A thông qua hoạt động tạo hình thể loại nặn,trường mầm non Quang lộc

2.3 Các biện pháp để giải quyết vấn đề.

* Biện pháp 1: Rèn thói quen nề nếp trong hoạt động tạo hình thông qua thể loại nặn.

Nề nếp của trẻ là bước đầu của một hoạt động, nếu chúng ta không đưa trẻvào nề nếp thì giờ hoạt động không đạt kết quả cao Khi trẻ có nề nếp tốt cùngvới sự hướng dẫn của cô, ngay ban đầu trẻ đã say mê với hoạt động, luôn thểhiện cảm xúc trí tưởng tượng cho hoạt động nghệ thuật

Với trẻ 3-4 tuổi việc rèn thói quen nề nếp trong hoạt động nặn cho trẻ làrất cần thiết vì trẻ mới từ nhà trẻ lên mẫu giáo, có trẻ đây là lần đầu tiên trẻ đếnlớp học, hoạt động theo giờ học của trẻ vẫn còn nhiều bỡ ngỡ, đặc biệt đối vớihoạt động nặn Vì thế ngay từ ban đầu tôi đã rèn cho trẻ có thói quen tự kê ghếngồi vào bàn, ngồi ngay ngắn, không gập lưng, vẹo hông, dựa nằm ra bàn Khithực hiện ngồi chiếu hoặc bạt để hoạt động thì tôi rèn cho trẻ ngồi vào mép cuốicủa chiếu hoặc bạt, ngồi theo tổ và khoanh chân lại Tôi rèn cho trẻ có thói quen

đi lấy và cất đồ dùng đúng nơi quy định, biết nơi lấy và cất đồ dùng hoạt độngnặn như bảng, đất nặn Rèn nề nếp cho trẻ khi lấy đồ dùng không tranh dànhnhau, lần lượt từng trẻ một lấy Trong giờ hoạt động trẻ ngồi đúng tư thế, khôngnói chuyện riêng, không nói leo, nói phải xin phép cô, nói rõ ràng, mạch lạc, đủ

Trang 6

câu…, khi trả lời câu hỏi phải giơ tay lên và nói “con thưa cô” Khi cô cho trẻ vềchỗ ngồi nặn thì trẻ nhẹ nhàng về vị trí của mình, không chạy xô đẩy nhau Trẻngồi theo nhóm, tổ hoạt động của mình Tôi rèn cho trẻ có thói quen tạo nhóm,tạo tổ theo hiệu lệnh của cô.

Để hoạt động nặn của trẻ không bị sao nhãng trong khi sử dụng đồ dùng,tôi rèn cho trẻ có thói quen sử dụng hộp đất nặn và bảng nặn, khăn lau Tôi rèncho trẻ khi mở hộp đất nặn ra lật vỏ hộp ngửa lên và để chồng hộp đất nặn lênđể về phía trước mặt, trước bảng con, bảng nặn tôi yêu cầu trẻ lật mặt có đườngkẻ xọc màu vàng để nặn và để ngay ngắn phía trước mặt, chỉ sử dụng khăn laukhi trẻ thấy tay bị dính đất nặn

Việc rèn luyện thói quen nề nếp trong trưng bày sản phẩm cũng rất quantrọng, vì nếu không rèn thói quen nề nếp trẻ sẽ mang chạy lên ồ ạt, có thể xô đẩylàm hư hỏng sản phẩm của trẻ Vì thế tôi rèn cho trẻ có thói quen lên trưng bàysản phẩm lần lượt theo từng tổ, không xô đẩy nhau và khi trưng bày xong thìđứng xung quanh để quan sát, nhận xét sản phẩm Khi thực hiện xong tôi rèncho trẻ có thói quen biết thu dọn đồ dùng học tập, biết cất đất nặn và bảng convào đúng quy định

Với biện pháp trên, trẻ lớp tôi đã dần dần đi vào ổn định, hình thành đượcthói quen nề nếp trong hoạt động như tự lấy đồ dùng, cất đồ dùng, biết sử dụngđồ dùng nặn và ngồi đúng tư thế và thực hiện rửa tay sau khi hoạt động kết thúc

* Biện pháp 2: Xây dựng môi trường trong và ngoài nhóm lớp theo quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm.

Môi trường hoạt động của trẻ bao gồm môi trường trong và ngoài lớp, nócó vai trò tác động mạnh mẽ đến khả năng cảm thụ vẻ đẹp, yêu cái đẹp và muốntạo ra cái đẹp của trẻ Trang trí tạo môi trường nghệ thuật trong và ngoài lớp đểgây cảm xúc, gây ấn tượng, cung cấp về hiểu biết cái đẹp cho trẻ về nghệ thuậttạo hình nói chung và hoạt động nặn nói riêng

Tôi đã tạo môi trường trong lớp một cách hấp dẫn, nổi bật để khi trẻ đếnlớp ấn tượng đầu tiên tác động vào trẻ là toàn bộ sự bố trí, cách sắp xếp trang trílớp học của bé với màu sắc hài hoà Bé quan sát xung quanh bé sẽ nhận địnhđược ở lớp có các điểm mới, khác lạ so với ở nhà bé từ đó sẽ tạo ấn tượng khóphai trong tâm trí của bé Đây là tác động cần thiết để hình thành cảm xúc nghệthuật cho trẻ Vì vậy tôi đã tìm hiểu yêu cầu của chủ đề, căn cứ vào cấu trúcphòng học của lớp mình và đặc điểm tâm lí của trẻ 3 tuổi mà tạo môi trườngnghệ thuật xung quanh trẻ sao cho phù hợp nhất

Ở trong lớp, tôi trang trí đồ dùng, đồ chơi và các hình ảnh theo chủ đề.Tôi bố trí đồ dùng, đồ chơi hợp lý, những đồ dùng tôi trưng bày phải đẹp, có cácmàu sắc rõ ràng như đỏ, xanh, vàng…có các dạng hình, dạng khối cụ thể, đượcbố trí đặt những nơi mà trẻ dễ nhìn thấy, dễ quan sát để giúp trẻ tri giác chínhxác cụ thể hơn Các mảng chính trong lớp như mảng chủ đề, các tiêu đề của cácgóc Để gây ấn tượng cho trẻ tôi thường sưu tầm, thiết kế các hình ảnh ngộnghĩnh đáng yêu, có màu sắc đẹp, bố cục hợp lí và có tên thật gần gũi với trẻ

Ví dụ: Với góc gia đình tôi trang trí các hình ảnh bé và mẹ đang nấu ăn…

Góc xây dựng tôi trang trí các khối như: Khối vuông, khối chữ nhật, khối tam giác, khối trụ với các màu sắc khác nhau để trẻ thực hiện xếp chồng tạo nhà,

Trang 7

xếp cạnh tạo bờ tường…

Với góc nghệ thuật tôi thực hiện trang trí theo hình thức trưng bày sản phẩmđể nêu lên được tầm quan trọng và ý nghĩa của hoạt động tạo hình nói chung vàthể loại nặn nói riêng, đồng thời đưa ra những yêu cầu cụ thể cho từng thể loại.Tôi đã trưng bày các sản phẩm mẫu tự làm và sưu tầm, cho trẻ quan sát nhằmkích thích khả năng sáng tạo và có nghệ thuật của trẻ Tôi giới thiệu đây là ngôinhà nghệ thuật của bé Tôi cho trẻ đặt tên cho góc trưng bày như: Hoạ sĩ nhí,hoặc bé khéo tay, hoạ sĩ tí hon,…Tôi giới thiệu với trẻ đây là góc để cô và trẻtrưng bày những sản phẩm do bàn tay cô và trẻ làm ra…Bây giờ cô muốn mỗibạn hãy làm thật nhiều những sản phẩm để trang trí cho góc trưng bày của lớpmình thêm đẹp hơn nhé Cô muốn trong lớp mình bé nào cũng có sảnphẩm được trưng bày trên giá các con có đồng ý không? Từ lời gợi mở như vậyđã kích thích trẻ tạo ra sản phẩm mới Sau trưng bày sản phẩm lên giá, ở đây trẻđược quan sát toàn bộ sản phẩm của mình và của bạn Trẻ có thể tự so sánh sảnphẩm của bạn nào đẹp để lần sau trẻ cố gắng làm cho đẹp hơn để bằng bạn Từkết quả đó sẽ kích thích sự ham muốn say mê học nặn của trẻ Khi bố trí, trangtrí góc nghệ thuật này tôi sẽ bố trí ở nơi trẻ dễ quan sát nhất, đối diện với cửa ravào để mỗi khi các bậc phụ huynh đưa đón trẻ đều có thể quan sát được nhữngsản phẩm của con em mình Đặc biệt tôi để đồ dùng, dụng cụ phục vụ cho trẻhoạt động nặn tại góc trưng bày để trẻ dễ thấy, dễ lấy và sau khi trẻ được thamgia hoạt động nặn xong tôi cho trẻ đem đến góc để trưng bày sản phẩm, đượctrưng bày sản phẩm của mình trẻ sẽ rất thích thú và lần sau tích cực tham giahoạt động nặn để tạo ra sản phẩm trưng bày

Ảnh 1: Góc nghệ thuật, trưng bày sản phẩm, bày đồ dùng của trẻ

(Phụ lục.) Với môi trường bên ngoài đây là hoạt động để trẻ được trải nghiệm với

thiên nhiên với thế giới xung quanh Ngay bên ngoài cửa lớp tôi trang trí góctuyên truyền “Bé với nghệ thuật”, ở góc này tôi đưa các hình ảnh trẻ đang hoạtđộng với tạo hình thể loại nặn, sản phẩm của các trẻ thực tế ở lớp mà trẻ hoạtđộng hàng tuần, trong từng chủ đề để phụ huynh nắm bắt được hoạt động củacon mình

Được sự quan tâm của Sở giáo dục và phòng giáo dục đào tạo, tổ chứccuộc thi xây dựng môi trường hoạt động lấy trẻ làm trung tâm…Trường mầmnon Quang Lộc đã trang trí khuôn viên, môi trường ngoài theo quan điểm lấy trẻlàm trung tâm, có khuôn viên vui chơi, vườn cổ tích, khuôn viên hoạt động trảinghiệm như: trải nghiệm với cát nước…Tôi đã thường xuyên cho trẻ đi dạo,thăm quan để tăng cường và củng cố kiến thức, trí tưởng tượng cho trẻ, trongkhi đi có gì mới lạ tôi giới thiệu và giải thích tỉ mỉ cho trẻ hiểu, điều đó khắc sâuthêm trí nhớ và khi đến buổi hoạt động tôi lại gợi hỏi cho trẻ trả lời những gì màtrẻ đã tận mắt nhìn thấy hôm đi dạo

Ví dụ: Trước khi cho trẻ: “Nặn quả tròn” (Đề tài)

Tôi cho trẻ đi thăm quan vườn cây ăn quả trong đó có cây cam, bưởi, hòngxiêm, na…Trẻ nhận biết được màu sắc, hinh dáng của các loại quả thông quaviệc quan sát, trò chuyện trao đổi cùng cô và bạn Đặc biệt trong khi trẻ quansát, được sờ vào quả, trẻ nhận biết được đặc điểm và màu sắc của các loại quả

Trang 8

…Từ đó hình thành ở trẻ các biểu tượng về đặc điểm khác nhau của các loại quảtròn và trẻ có thể nặn các loại quả một cách chính xác hơn.

Ngoài việc xây dựng môi trường vật chất bên ngoài và bên trong lớp, thì tôiluôn quan tâm chú trọng thực hiện môi trường xã hội ngay từ trong lớp, luônniềm nở, giao tiếp với phụ huynh trong khi đón, trả trẻ và thực hiện giao lưu tìnhcảm với từng trẻ, khích lệ trẻ giao tiếp với bạn bè trong nhóm chơi, trong lớp

Thông qua biện pháp này, tôi đã tạo cho trẻ có biểu tượng về cái đẹp, trẻbiết tư duy, tri giác, phân tích các biểu tượng, hình thành các biểu tượng cụ thể

từ đó trẻ biết tạo ra sản phẩm một cách chính xác, phong phú Vì vậy việc tạomôi trường vật chất và môi trường xã hội hấp dẫn cho trẻ là một việc làm rấtquan trọng góp phần nâng cao chất lượng phát triển thẩm mỹ nói chung, hoạtđộng nặn nói riêng cho trẻ

* Biện pháp 3: Làm đồ dùng, đồ chơi và cách sử dụng đồ dùng trong hoạt động.

Qua chuyên đề giáo dục thẩm mĩ cho trẻ, chuyên đề giáo dục lấy trẻ làmtrung tâm cũng như qua thực tế hàng ngày tôi dạy trẻ, tôi thấy rằng việc tăngcường làm đồ dùng, đồ chơi là một biện pháp vô cùng quan trọng Nó giúp tôichuyển tải kiến thức đến trẻ một cách dễ dàng hơn mà tiết kiệm được kinh phí,ngoài ra giúp trẻ khắc sâu về biểu tượng Vì thế tôi đã tiến hành làm đồ dùng, đồchơi tự tạo phục vụ vào việc cung cấp biểu tượng cho trẻ trong hoạt động tạohình nói chung và thể loại nặn nói riêng

Để làm được đồ dùng, đồ chơi tôi đã trao đổi với phụ huynh cũng như bảnthân mình tự tìm kiếm phế liệu hư, cũ để tận dụng làm như: Vỏ hộp, thùng cáttông, đất sét, bột mì, bóng hỏng cũ, vải, lưới vụn… tôi luôn lưu ý và cân nhắcđảm bảo khi sử dụng các nguyên vật liệu, phế liệu đó là:

- Phải an toàn, không gây độc hai, không nhọn, không có cạnh sắt…

- Phải dễ kiếm, rẻ tiền, dễ bảo quản, cất giữ

- Dễ cầm, phù hợp với tầm tay của trẻ

- Dễ ứng dụng và dễ cung cấp kiến thức

- Dễ sửa chữa

Trước khi sử dụng phế liệu để làm đồ dùng, đồ chơi tôi phải rửa, giặt, vệsinh sạch sẽ rồi phơi khô Với những đồ phế liệu sắc nhọn cạnh tôi phải mài dủacho nhẵn Tôi có thể cho trẻ tham gia rửa các nguyên vật liệu phế thải mang tínhchất an toàn với trẻ như: Chai nước ngọt, lọ sữa su su,…cùng tôi để trẻ nhận biếtđược rằng, để tái tạo sử dụng những nguyên vật liệu phế thải thì cần phải vệ sinhsạch sẽ và phơi khô Khi thực hiện làm đồ dùng, đồ chơi tái tạo, tôi hướng dẫnvà cho trẻ tham gia trải nghiệm làm cùng tôi những đồ dùng, đồ chơi dễ làm đểtạo cho trẻ hứng thú và yêu thích sản phẩm mình làm ra được

Ảnh 2: Cô và trẻ đang rửa chai, lọ phế liệu để làm đồ dùng, đồ chơi.

( Phụ lục) Ví dụ: Với chủ đề: Trường mầm non và bản thân Tôi làm con lật đật,

vòng tay

Vật liệu: Bằng bóng nhựa cũ hỏng, dây nhựa, xốp màu và keo dính

Làm lật đật: Tôi hướng dẫn trẻ chồng quả bóng nhỏ lên quả bóng to giúp cô,

cô dùng keo dính gắn với nhau, dùng 2 khuy áo (hoặc sốp màu) làm mắt, xốp

Trang 9

màu cắt làm miệng.

Làm vòng tay: Tôi hướng dẫn trẻ cầm 2 đầu của chiếc dây chồng lại với nhaudùng keo dính 2 đầu của đoạn dây nhựa lại với nhau tạo thành vòng tay, vòng to,nhỏ làm tuỳ vào dây nhựa ngắn hay dây nhựa dài

Ảnh 3: Trẻ thực hiện làm lật đật, vòng tay cùng cô ( Phụ lục)

Sau khi trẻ được làm và quan sát lật đật và vòng tay, tôi đã vận dụng để cho trẻ thực hiện “nặn quà tặng bạn”, trẻ có thể nặn lật đật hoặc vòng tay, kẹo…

Ví dụ: Chủ đề: Thực vật – Tết và mùa xuân Tôi cùng trẻ thực hiện làm

các loại quả dạng tròn (cam, táo, na, hồng, bưởi…), quả dạng dài (chuối, quả bí,quả cà), cây cam, cây hòng, cây xoài, các loại củ (cà rốt, củ cải, khoai lang, củsắn…), bánh chưng, giò, bánh tét…

Tôi sử dụng nguyên vật liệu gồm: Vải vụn, bông cũ, chỉ, dây vòng nịt, thépmềm, sốp, keo 502, keo bắn, vỏ hộp bánh phu thê, ống chè cũ, ống pháo bắnđám cưới, xốp màu, giấy dạ, đề can…

- Làm các quả dạng tròn: Tôi hướng dẫn trẻ làm cùng cô, dùng vải vụn đùmbông vào trong túm lại rồi dùng vòng nịt buộc lại tạo thành quả tròn, sau đódùng xốp làm tai và cuống

Ảnh 4: Trẻ đang trải nghiệm làm quả hình tròn cùng cô ( Phụ lục.)

- Làm quả dạng dài: Tôi dùng giấy dạ cắt tạo thành hình quả chuối, quả bí, quảcà…rồi may 2 mảnh quả chuối, quả bí, quả cà…lại với nhau, lấy bông nhét vàotrong quả may kín lại, rồi may tạo cuống quả Tương tự tôi dùng giấy dạ vàbông làm cà rốt, củ cải, củ sắn, củ lang

- Làm cây cam, cây hồng, cây xoài: Tôi hướng dẫn trẻ dùng vải màu cam nhétbông tạo quả cam tròn, dùng vải màu đỏ nhét bông buộc lại tạo quả hồng màuđỏ, tôi làm quả xoài bằng xốp Thân cây tôi dùng thép cắt bẻ tạo thành thế cây,dùng xốp cuốn kín thân cây, dùng xốp màu xanh cắt lá cam, lá hòng, lá xoài rồigắn vào thân cây, gắn quả từng loại cây lên như vậy là tôi đã làm tạo nên đượcvườn cây ăn quả

- Làm bánh chưng, giò, bánh tét: Tôi dùng đề can xanh dán bao quanh hộp bánhphụ thê, hộp chè, ống pháo, dùng màu vàng dán làm nan tạo bánh chưng, giò,bánh tét

Với những đồ dùng, đồ chơi này tôi sử dụng làm đồ dùng trực quan hướngdẫn trẻ “nặn quả tròn”, “nặn quả dài”, “nặn bánh ngày tết” và bày vào gócphân vai bán hàng

Ngoài ra tôi còn làm các loại đồ chơi phù hợp với các chủ đề như:

Chủ đề động vật gồm: Làm cá, cua, ong, bướm, thỏ, mực…bằng vỏ nhựa,giấy, bìa cát tông, vỏ con trai…

Chủ đề phương tiện giao thông: Ô tô, thuyền…bằng bìa cứng, xốp màu

Ảnh 5: Đồ dùng đồ chơi tự làm từ phế liệu phục vụ vào hoạt động nặn của trẻ (Phụ lục)

Bên cạnh đó tôi còn hướng dẫn trẻ dùng bột mì bỏ màu vào tạo các màu sắckhác nhau để nặn Khi trẻ tham gia thực hiện cùng cô tôi thấy trẻ rất hứng thú vàtích cực thực hiện Nhìn chung để giúp trẻ tích cực tham gia vào hoạt động nặnthì trẻ cần được trải nghiệm nhiều hơn

Sau khi làm được đồ dùng, đồ chơi tự tạo, tôi đã sử dụng vào trong hoạt

Trang 10

động nặn của trẻ một cách khéo léo, hấp dẫn, phù hợp với nội dung hoạt động,để cung cấp kiến thức cho trẻ một cách phù hợp Để một hoạt động nặn đạt kếtquả cao, yếu tố quan trọng là sự chuẩn bị cho hoạt động, đồ dùng, vật mẫu, vậtthật phải đẹp, chính xác, hấp dẫn, phù hợp

- Đối với thể loại mẫu: Đồ dùng, vật mẫu của cô phải chính xác rõ dàng, dễ nhìndễ thấy Cô sử dụng đưa ra đồ dùng, vật mẫu phải thật cụ thể

Ví dụ: Chủ đề: Trường mầm non Sau khi làm được vòng tay tôi đã sử

dụng vào đề tài: “Nặn vòng tay” (mẫu)

Vào đầu tiết hoạt động tôi cho trẻ quan sát cửa hàng vòng tay, trong đó cóbày những chiếc vòng mà tôi và trẻ đã làm Tôi cho trẻ nhận xét về chiếc vòng Tôi cho trẻ quan sát mẫu nặn, trò chuyện cho trẻ nhận xét mẫu

Tôi thực hiện nặn mẫu Cho trẻ nêu lên cách nặn

Trẻ thực hiện năn, tôi đặt vật mẫu ở 3 nhóm nặn (Vật mẫu giống hệt nhau) Kết thúc: Tôi cho trẻ trưng bày và nhận xét sản phẩm

- Đối với thể loại đề tài: Làm đồ dùng trực quan, vật mẫu đa dạng phong phúhơn (3 mẫu nặn với 3 cách nặn khác nhau nhưng đều thể hiện 1 nội dung) nhưngnó phải gần gũi với trẻ, với yêu cầu của đề tài

Ví dụ: Chủ đề: “Thực vật – tết và mùa xuân” Khi thực hiện làm xong các

loại quả dạng tròn, tôi đã sử dụng vào đề tài: “Nặn quả tròn” (Đề tài)

Vào giờ hoạt động tôi giới thiệu cho trẻ đến thăm quan cửa hàng hoa quả,trong đó tôi bày các loại quả có dạng hình tròn mà tôi và trẻ đã làm như: Qủacam, táo, na, hồng, bưởi

Tôi cho trẻ nhận xét về các loại quả dạng tròn

Tôi cho trẻ quan sát các vật mẫu, nêu lên đặc điểm khác nhau của các loạiquả tròn

Cô cho trẻ nêu lên cách nặn và thực hiện nặn

Cho trẻ trưng bày sản phẩm, khuyến khích trẻ đặt tên cho sản phẩm và nhậnxét sản phẩm

- Đối với thể loại theo ý thích: Cô đưa đồ dùng trực quan cho trẻ quan sát hoặcgợi ý để trẻ hứng thú và mô phỏng lại hình ảnh, tạo ra sản phẩm tạo hình nhưngkhông phụ thuộc vào sự gợi ý của cô

Ví dụ: Với tiết nặn theo ý thích, trong chủ đề: Bản thân.

Với đề tài này tôi chuẩn bị đồ dùng trực quan bằng vật thật bao gồm: Bánhkẹo, vòng, lật đật, …trưng bày

Vào hoạt động tôi giới thiệu cho trẻ đến quan sát và trò chuyện tạo hứng thúgiúp trẻ thích tạo ra sản phẩm Tôi hỏi trẻ xem trẻ có ý tưởng nặn gì?

Khi trẻ thực hiện tôi cho trẻ thực hiện theo ý thích của mình, tôi chỉ hỏi và gợiý cho trẻ nặn mô phỏng sản phẩm

Việc sử dụng đồ dùng, đồ chơi tự tạo trong việc cho trẻ hoạt động nặn, tôithấy điều cần lưu ý khi sử dụng đồ dùng, đồ chơi tự tạo là sử dụng phù hợp vớinội dung hoạt động Đồ dùng, đồ chơi tự tạo đó phải mô phỏng được đúng đốitượng trẻ cần được tri giác, từ màu sắc đến hình dạng Và hầu hết tôi sử dụng đồdùng, đồ chơi tự tạo ngay vào đầu của hoạt động nặn

Với biện pháp này, tôi không chỉ tiết kiệm được về mặt kinh tế mà còngây được sự hứng thú của trẻ và khi được tiếp xúc với đồ dùng, đồ chơi do trẻ

Trang 11

và tôi tự làm, kỹ năng làm đồ dùng, đồ chơi của cô và trẻ ngày càng được rènluyện, số lượng đồ dùng, đồ chơi ngày càng đa dạng, phong phú hơn, trẻ rấtthích thú, tích cực trong hoạt động, khắc sâu được biểu tượng cho trẻ, tạo ra sảnphẩm một cách rất khéo léo đạt kết quả cao và đặc biệt hơn nữa là đã góp phầnvào việc tạo môi trường vật chất đáp ứng nhu cầu chơi và trải nghiệm của trẻ.

* Biện pháp 4: Rèn kỹ năng nặn cho trẻ.

Rèn luyện kỹ năng nặn cho trẻ là một biện pháp rất quan trọng vì trẻ 3-4

tuổi kỹ năng nặn của trẻ còn hạn chế Tôi đã tiến hành rèn kỹ năng nặn cho trẻngay từ đầu năm học

Ban đầu tôi cho trẻ tiếp xúc làm quen với đất năn, tôi cho trẻ cằm đất nặnvà thực hiện hoạt động mà trẻ thích, sau đó tôi thực hiện rèn kỹ năng cho trẻ từdễ đến khó và yêu cầu cao dần đối với trẻ như sau:

- Rèn kỹ năng cho trẻ biết chơi với đất nặn: Trẻ biết nắm, đập, véo từ cục đất to thành những viên đất nhỏ, chia nhỏ đất hoặc gộp đất lại để nặn, có thể đặt viên nọ lên viên kia, lăn trên bàn hoặc ấn bẹp viên đất

- Rèn kỹ năng cho trẻ làm quen một số cách nặn đơn giản: Véo viên đất, gomchúng lại với nhau, làm mềm đất, lăn tròn, ấn dẹt Tôi có thể đưa ra các câu hỏinhư: Con làm mềm đất như thế nào ? Con đã lăn tròn như thế nào?

- Rèn kỹ năng tạo thành một vài sản phẩm đơn giản như: Lăn dọc viên đất tạothành viên phấn, đôi đũa, xúc xích, con giun Lăn xoay tròn viên đất tạo thànhhòn bi, quả cam, chùm quả, con lật đật Ấn dẹt viên đất tạo thành chiếc bánh,bánh xe Phối hợp các thao tác lăn dọc, uốn cong, xoay tròn, ấn dẹt…với nhautạo thành đồ vật có 2 hoặc 3 chi tiết như: cái vòng, quả cam có cuống, con lậtđật, cây nấm…

Thời gian đầu cho trẻ lăn đất trên bảng con Sau đó cho trẻ lăn bằng hailòng bàn tay

Ví dụ: Vào đầu năm học, ở chủ đề: “Trường mầm non” Tôi tổ chức cho

trẻ chơi với đất nặn

Tôi chuẩn bị đất nặn, bảng con, khăn lau cho trẻ Một số mẫu nặn cục phấn,hòn bi…

Tôi cho trẻ quan sát những sản phẩm tôi nặn ra như: Viên phấn, hòn bi… Tôi thực hiện bóp đất, nhào đất, véo cục to ra cục nhỏ, rồi gộp lại, lăn tạo nênđồ chơi

Tôi cho trẻ bắt chước hoạt động theo cô: bóp, nhào đất, véo đất, kéo dài viênđất ra…trẻ vừa làm vừa nói: “đất mềm dẻo”

Tôi cho trẻ tự làm các động tác như: Chia nhỏ, bóp bẹp và gộp lại

Tôi cho trẻ thực hiện lăn dọc, xoay tròn tạo ra sản phẩm

Đến chủ đề: “Bản thân” Tôi tổ chức cho trẻ “Nặn quả bóng”(mẫu) Tôi có thể đưa ra các câu hỏi như: Để nặn được quả bóng cần phải làm gì?Làm thế nào để cho đất dẻo? Các con lăn đất như thế nào? Với hoạt động này tôiđã rèn cho trẻ được kỹ năng làm mềm đất, lăn tròn và cho trẻ nhận biết rằng đểnặn được quả bóng tròn đẹp thì trẻ cần lăn tròn đất bằng lòng bàn tay, lăn đềutay

Tiếp theo tôi tổ chức cho trẻ hoạt động “Nặn vòng tay” (mẫu) Tôi rèn cho trẻ được kỹ năng lăn dọc, rồi bẻ cong tạo thành vòng Tôi tổ chức cho trẻ “Nặn

Định dạng
Số trang	23
Dung lượng	305 KB