skkn một số biện pháp tăng cường khả năng dạy trẻ 5 6 tuổi người dân tộc thiểu số trường MN nói chuẩn tiếng phổ thông

Bởi vì các cháu dân tộc thiểu số thường haydùng tiếng mẹ đẻ của trẻ, nên khó khăn trong việc tiếp nhận tiếng việt, dẫn đếncháu khó tiếp thu lời giảng của cô bằng ngôn ngữ tiếng phổ thông

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA

PHÒNG GD&ĐT CẨM THỦY

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ BIỆN PHÁP TĂNG CƯỜNG KHẢ NĂNG DẠY TRẺ 5-6 TUỔI B1 NGƯỜI DÂN TỘC THIỂU SỐ Ở TRƯỜNG MẦM

NON CẨM QUÝ NÓI CHUẨN TIẾNG PHỔ THÔNG

Người thực hiện: Nguyễn Thị Nhung Chức vụ : Giáo viên

Đơn vị công tác: Trường Mầm Non Cẩm Quý SKKN thuộc lĩnh vực: Chuyên môn.

THANH HÓA NĂM 2018

MỤC LỤC

TT NỘI DUNG SỐ TRANG

2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm 2

2.3.1 Biện pháp 1: Trò chuyện với trẻ. 6

2.3.2 Biện pháp 2: Vận động trẻ dân tộc thiểu số có hoàn

cảnh khó khăn tiếp tục đến trường đi học

8

2.3.3 Biện pháp 3: Phối kết hợp với các bậc phụ huynh trong

quá trình tăng cường dạy trẻ nói chuẩn tiếng phổ thông

9

2.3.4 Biện pháp 4: Tăng cường dạy trẻ nói chuẩn tiếng phổ

thông thông qua các hoạt động trong ngày

11

2.3.5 Biện pháp 5: Tăng cường khả năng dạy trẻ nói chuẩn

tiếng phổ thông ở mọi lúc mọi nơi

14

2.3.6 Biện pháp 6: Tổ chức họp tổ chuyên môn khối mẫu giáođể cùng trao đổi tìm ra phương pháp hay. 16

2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm 17

1 MỞ ĐẦU

1.1 Lý do chọn đề tài:

Giáo dục mầm non là khâu đầu tiên của hệ thống giáo dục quốc dân.Giáo viên mầm non được xem là người thầy đầu tiên đặt nền móng cho việc đàotạo nhân cách con người mới cho xã hội chủ nghĩa, tùy theo mỗi độ tuổi mà giáodục khác nhau Tuổi mầm non trẻ mới bắt đầu trong quá trình học nói, chính vì vậy

mà tăng cường khả năng nói chuẩn tiếng phổ thông cho trẻ, đặc biệt là trẻ em vùngdân tộc thiểu số là vô cùng quan trọng Bởi vì các cháu dân tộc thiểu số thường haydùng tiếng mẹ đẻ của trẻ, nên khó khăn trong việc tiếp nhận tiếng việt, dẫn đếncháu khó tiếp thu lời giảng của cô bằng ngôn ngữ tiếng phổ thông

Chính vì vậy việc cung cấp và tăng cường khả năng nói chuẩn tiếng phổthông cho trẻ dân tộc thiểu số là vấn đề cần được quan tâm, nhằm hình thành vàphát triển những kỹ năng cần thiết cho việc học tiếng phổ thông ở các bậc họctiếp theo

Trường mầm non là trường học đầu tiên chăm sóc và nuôi dưỡng giáo dụctrẻ, dạy trẻ nói chuẩn được tiếng phổ thông hết sức quan trọng với trẻ mầm non,đặc biệt là trẻ 5-6 tuổi chuẩn bị bước vào lớp 1, là tiền đề cho sự phát triển ngônngữ của trẻ sau này Vì ngôn ngữ có chức năng làm công cụ tư duy, công cụbiểu đạt tư tưởng, tình cảm và là phương tiện giao tiếp của các thành viên trong

xã hội, Góp phần phát triển toàn diện nhân cách của trẻ

Năm học 2017 – 2018 nhà trường phân công tôi phụ trách lớp lớn B1

(5-6 tuổi) trường mầm non Cẩm Quý, tôi nhận thấy quá trình tham gia vào tất cảcác hoạt động như: Hoạt động học, hoạt động làm quen tiếng việt… Trẻ chưathực sự hứng thú, chưa tự tin trong giao tiếp, chưa hòa mình vào chơi cùng vớicác bạn, các cháu rất nhút nhát, sợ sệt và ngại ngùng khi giao tiếp với cô giáo,các bạn và mọi người xung quanh Vì 100% học sinh trong lớp là con em dântộc thiểu số (dân tộc mường) nói chưa thành thạo tiếng phổ thông, khi ở gia đìnhcác cháu giao tiếp hoàn toàn sử dụng bằng tiếng dân tộc mường Vì vậy mà khảnăng giao tiếp bằng tiếng phổ thông của trẻ còn rất nhiều hạn chế

Tôi nghĩ rằng việc tăng cường khả năng dạy nói chuẩn tiếng phổ thôngcho trẻ 5-6 B1tuổi người dân tộc thiểu số là rất quan trọng và hết sức cần thiết.Theo kết quả của EDI Việt Nam cho thấy rằng trẻ em vùng dân tộc thiểu số cónguy cơ dễ bị thiếu hụt cao nhất, cụ thể là ở mức thấp nhất 10% điểm số ở ítnhất một lĩnh vực phát triển Điều này có nghĩa rằng nếu trẻ có khó khăn tronggiao tiếp bằng tiếng việt, trẻ sẽ gặp khó khăn trong học tập và chỉ khi trẻ nóichuẩn tiếng phổ thông thì trẻ sẽ mạnh dạn hơn, tự tin hơn trong quá trình học tậpcũng như giao tiếp của trẻ, trẻ hiểu và nói chuẩn tiếng phổ thông sẽ giúp trẻ lĩnhhội được các kiến thức bổ ích và tư duy tốt

Nhận thức được tầm qua trọng của việc “Nói chuẩn tiếng phổ thông” đốivới trẻ dân tộc thiểu số, vì khi trẻ nói chuẩn và thành thạo tiếng phổ thông sẽ làtiền đề giúp phát triển toàn diện nhân cách của trẻ sau này Xuất phát từ những

suy nghĩ trên nên tôi đã mạnh dạn lựa chọn đề tài: “Một số biện pháp tăng

cường khả năng dạy trẻ 5-6 tuổi B1 người dân tộc thiểu số ở trường mầm non Cẩm Quý nói chuẩn tiếng phổ thông”.

1.2 Mục đích nghiên cứu:

Xác định rõ mục đích nghiên cứu về khả năng dạy trẻ nói chuẩn tiếng phổthông của trẻ dân tộc thiểu số ở lớp tôi phụ trách 5-6 tuổi B1 Nhằm giúp trẻmạnh dạn hơn, tự tin hơn, nói chuẩn tiếng phổ thông trong quá trình học tập, vuichơi cũng như khi giao tiếp với cô giáo, các bạn và mọi người xung quanh trẻ.Vấn đề đặt ra hiện nay đối với tôi là làm thế nào để giúp trẻ dân tộc thiểu sốtrong lớp nói chuẩn tiếng phổ thông Xuất phát từ những suy nghĩ trên với mongmuốn giúp cho trẻ dân tộc thiểu số trong lớp nói riêng và trẻ dân tộc thiểu số củatrường mầm non Cẩm Quý nói chung nói chuẩn được tiếng phổ thông, và để

thực hiện có hiệu quả tôi đã mạnh dạn đi sâu nghiên cứu đề tài: “Một số biện

pháp tăng cường khả năng dạy trẻ 5-6 tuổi B1người dân tộc thiểu số ở trường mầm non Cẩm Quý nói chuẩn tiếng phổ thông”.

1.3 Đối tượng nghiên cứu.

Tổng hợp một số biện pháp nghiên cứu để tăng cường khả năng dạy nóichuẩn tiếng phổ thông cho trẻ 5-6 tuổi B1 ở trường mầm non Cẩm Quý – CẩmThủy – Thanh Hóa

1.4 Phương pháp nghiên cứu.

Sử dụng các phương pháp nghiên cứu: Xây dựng cơ sở lý thuyết; phươngpháp điều tra khảo sát thực tế, thu thập thông tin tại lớp mẫu giáo lớn B1

Phương pháp thống kê, xử lý số liệu; Phương pháp xây dựng kế hoạch;phương pháp thực hiện trên trẻ 5-6 B1 dân tộc thiểu số ở trường mầm non CẩmQuý năm học 2017 – 2018

Phương pháp thực hành dạy trẻ dân tộc thiểu số nói chuẩn tiếng phổ thông

2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm.

Hoạt động chủ đạo của trẻ tuổi mầm non là “Học mà chơi – chơi mà học”.

Chính vì vậy mà quá trình học của trẻ 5-6 tuổi người dân tộc thiểu số phụ thuộcrất nhiều vào giáo viên, người giáo viên phải làm gì? Dạy trẻ bằng cách nào đểphát huy được tính tích cực ở trẻ Để từ đó tăng cường dạy trẻ nói chuẩn tiếngphổ thông

Quá trình tôi tìm hiểu, nghiên cứu tại thôn bản, tôi được biết 96% ngườidân và các cháu nhỏ trong thôn bản rất hạn chế về tiếng phổ thông Vì thế việctăng cường dạy trẻ nói chuẩn tiếng phổ thông là hết sức quan trọng và cần thiếtcho trẻ dân tộc thiểu số, có tác động rất lớn đối với sự phát triển toàn diện nhâncách của trẻ sau này

Ngôn ngữ tiếng việt của trẻ được xây dựng khi trẻ mẫu giáo dân tộc thiểu

số đang sử dụng ngôn ngữ tiếng mẹ đẻ với các thói quen ngôn ngữ đã có Việclĩnh hội ngôn ngữ tiếng việt của trẻ sẽ chịu ảnh hưởng của ngôn ngữ tiếng mẹ đẻ

ở mức độ nhất định, do đó trong những trường hợp có thể, nên giúp trẻ dân tộcthiểu số kế thừa ngôn ngữ tiếng mẹ đẻ trong việc học ngôn ngữ tiếng việt

Một số dân tộc sống ở khu vực gần nơi có nhiều người Kinh sinh sống,tiếng phổ thông trở thành ngôn ngữ giao tiếp chung giữa các dân tộc trong cộngđồng đó, nên việc học tiếng phổ thông của trẻ có nhiều thuận lợi Một số dân tộcsống ở vùng sâu, vùng xa điều kiện sống tách biệt, hoặc khu vực chỉ có một dântộc thuần túy, không có nhu cầu giao tiếp giữa các dân tộc với nhau và tiếng phổthông không phải là ngôn ngữ giao tiếp chung trong cộng đồng, chỉ sử dụngtiếng mẹ đẻ, để giao tiếp nên trẻ em ở môi trường này chỉ có duy nhất kinhnghiệm ngôn ngữ trong phạm vi tiếng mẹ đẻ”

Ngoài ra, do đời sống kinh tế còn quá khó khăn nên đại đa số các gia đình

ở đồng bào vùng núi sâu xa không được tiếp cận với các thông tin đại chúng,điều đặc biệt nữa là trình độ của người dân còn rất thấp, rất ít người biết chữ,biết viết nên khi ở gia đình các cháu ít có cơ hội được giao tiếp với ông, bà, bố,

mẹ, người thân bằng tiếng phổ thông

Trẻ 5-6 tuổi dân tộc thiểu số là bậc học đầu tiên bắt đầu học tiếng phổthông trên cơ sở kinh nghiệm tiếng mẹ đẻ mà không phải là tiếng Việt “Môitrường giao tiếp tiếng việt của các cháu người dân tộc thiểu số thu hẹp cả về mặtkhông gian lẫn thời gian (trong phạm vi trường lớp mầm non) Việc học tiếngphổ thông của trẻ 5-6 tuổi dân tộc thiểu số chịu ảnh hưởng của ngôn ngữ thứnhất và sự giao thoa ngôn ngữ giữa tiếng mẹ đẻ với tiếng Việt

Bản thân là giáo viên người dân tộc mường (dân tộc thiểu số) sinh sốngtrên địa bàn xã Cẩm Quý nên rất hiểu và nói thông thạo tiếng tiếng dân tộc, luôntìm ra các biện pháp mới và tối ưu nhất để giúp cho các cháu nói, hiểu và phát

âm chuẩn tiếng phổ thông, “Nếu trẻ em người dân tộc thiểu số không nói chuẩntiếng phổ thông đó là một sự thiếu hụt lớn kể cả mặt thể chất lẫn tinh thần củatrẻ sau này

Chính vì vậy dạy tiếng phổ thông cho trẻ em dân tộc thiểu số là một trongcác nội dung và biện pháp quan trọng để giảm bớt sự thiếu hụt trong sự pháttriển của trẻ, cần tăng cường khả năng sẵn sàng đi học cho trẻ em vùng dân tộcthiểu số

Việc tăng cường khả năng nói chuẩn tiếng phổ thông cho trẻ 5-6 dân tộcthiểu số cũng góp phần phát triển toàn diện nhân cách trẻ Mầm non Đó là mộttrong những phương tiện để phát triển trí tuệ, phát triển ngôn ngữ ở trẻ, cũng nhưgiáo dục tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ Nên giáo viên vừa là người dạy họcvừa là người phiên dịch cho các cháu giúp các cháu hiểu và nói chuẩn tiếng phổthông hơn Đó là tiền đề cần thiết để trẻ học tốt các môn học ở trường tiểu học

2.2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.

Lớp mẫu giáo lớn B1 là một trong những lớp của Trường Mầm Non CẩmQúy thuộc xã vùng cao của Huyện Cẩm Thủy, trong lớp 100% số trẻ là con emdân tộc Mường, điều kiện kinh tế của các bậc phụ huynh còn gặp rất nhiều khókhăn

2.2.1 Thuận lợi

Luôn được ban giám hiệu nhà trường quan tâm tạo điều kiện về mọi mặtnhư cơ sở vật chất, trang thiết bị trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ

Được bên chuyên môn nhà trường thường xuyên tổ chức các cuộc thi “Bé

kể chuyện sáng tạo, câu lạc bộ bạn yêu thơ…” nhằm tạo điều kiện cho học sinh

ở các lớp được tham gia học hỏi, thể hiện tài năng và phát triển ngôn ngữ thứ haicủa các cháu

Được sự quan tâm của các ban ngành đoàn thể trong xã, lãnh đạo địaphương đã từng bước chăm lo đến cơ sở vật chất của nhà trường

Bản thân luôn yêu nghề mến trẻ, tâm huyết với nghề nghiệp và luôn được

sự yêu mến của các cháu học sinh

Được sự quan tâm của các bậc phụ huynh trong lớp cùng phối kết hợp đểchăm sóc – Giáo dục trẻ

Các cháu chỉ giao tiếp bằng tiếng dân tộc và chính ngôn ngữ tiếng mẹ đẻnày từ khi sinh ra trẻ được dạy và nghe qua các câu hát, lời ru, câu chuyện củaông, bà, bố mẹ người thân của trẻ nên trẻ rất khắc sâu

Nhận thức của các bậc phụ huynh: Nhìn chung rất nhiều các bậc phụhuynh chưa nhận thức đúng về vai trò của việc dạy trẻ nói chuẩn tiếng phổthông có tác dụng như thế nào đối sự phát triển toàn diện nhân cách của trẻ saunày Nhiều phụ huynh không cần biết đến việc chuẩn bị cho trẻ đến trường là gì?

Họ không quan tâm đến việc dạy trẻ nói tiếng việt khi đến lớp có tác dụng nhưthế nào đối với sức khỏe cũng như sự phát triển về mọi mặt của trẻ Vì gia đìnhnghèo khó cơm không no nói gì là đến trường đi học, chỉ biết lo cho con cái

ngày 3 bữa ăn là đủ rồi Không chỉ vậy mà trình độ văn hóa của nhiều bậc phụhuynh còn rất thấp

Nhận thức chung của mọi người dân địa phương: Nhìn chung mọi ngườidân địa phương trên địa bàn xã cẩm quý chưa nhận thấy được việc tăng cườngkhả năng cho trẻ nói chuẩn tiếng phổ thông có tác dụng tích cực đối với trẻ, màchỉ biết đi làm nương rẫy để kiếm cái ăn no bụng, còn nói tiếng dân tộc là đượcrồi cần gì phải nói chuẩn tiếng phổ thông làm gì? Nhiều người dân địa phươngchưa hiểu được việc con em mình đến trường đi học là phải nói chuẩn tiếng phổthông thì quá trình hoạt động ở trường mới mang lại hiệu quả cao cho các cháu,

họ chưa hiểu giáo viên mầm non là dạy những gì? Và dạy như thế nào?

Còn về việc dạy học tôi vẫn tiến hành đầy đủ, dạy theo chương trình giáodục mầm non Nhưng khi tiến hành tôi nhận thấy tiết học vẫn chưa thu hút được

sự chú ý của trẻ, trẻ còn rất nhút nhát, rụt rè, khi giao tiếp hay khi trả lời các câuhỏi của cô Từ đó chưa phát triển một cách toàn diện nhân cách trẻ Mầm non

2.2.3 Kết quả thực trạng:

Từ những nguyên nhân và hạn chế trên nên hiệu quả của việc tăng cườngkhả năng dạy trẻ nói chuẩn tiếng phổ thông điều đó thể hiện rất rõ khi ta nhìnvào quá trình trẻ giao tiếp với cô giáo, các bạn và mọi người xung quanh rấtnhút nhát, e ngại, chưa tự tin, sợ sệt, lúng túng trong khi giao tiếp vì các cháuchưa nói thông thạo tiếng phổ thông, khả năng nói tiếng phổ thông của trẻ cònnhiều hạn chế Chính vì vậy mà trẻ rất ngại giao tiếp với mọi người xung quanh

và nhiều lúc còn nói tiếng dân tộc Mặc dù các cháu đã được học qua lớp mẫugiáo bé, mẫu giáo nhỡ nhưng nhìn chung khả năng hiểu, nói chuẩn và thành thạotiếng phổ thông của trẻ còn rất hạn chế

Ví dụ: Khi trẻ chơi ở góc tạo hình, rất nhiều trẻ sử dụng tiếng dân tộc để

giao tiếp với nhau, là giáo viên gốc dân tộc mường nhiều lúc tôi cần phải khéoléo sử dụng tiếng dân tộc để hỏi trẻ “Cảc con đang vẻ cày chi” nghĩa là “Các conđang vẽ gì? Để hướng đến tăng cường dạy trẻ nói chuẩn tiếng phổ thông

Việc tăng cường khả năng dạy trẻ 5-6 tuổi người dân tộc thiểu số ở trườngmầm non Cẩm Quý nói chuẩn tiếng phổ thông” Tôi không có điều kiện tìm hiểurộng, mà tôi chỉ tìm hiểu khảo sát thực nghiệm trên lớp mẫu giáo lớn B1, do tôiphụ trách

Qua sự theo dõi và quá trình tiếp xúc với trẻ hàng ngày tôi thấy được thựctrạng của trẻ hiểu ngôn ngữ mới, phát âm chuẩn, mạnh dạn tự tin trong quá trìnhgiao tiếp hàng ngày bằng tiếng phổ thông đầu năm học như sau:

Kết quả khảo sát T

áp dụng “Một số biện pháp tăng cường khả năng dạy trẻ 5-6 tuổi B1người dân

tộc thiểu số ở trường mầm non Cẩm Quý nói chuẩn tiếng phổ thông” như sau:

2.3 Các biện pháp, giải pháp.

2.3.1 Biện pháp 1: Trò chuyện với trẻ.

Tôi lựa chọn biện pháp đầu tiên là “Trò chuyện với trẻ”, là một giáo viênMầm non nên việc làm đầu tiên và trên hết là yêu nghề, mến trẻ Tôi luôn tôntrọng trẻ bằng cách coi trọng những điều trẻ thích thú muốn tìm hiểu, trẻ đangquan tâm Nhằm giúp cho trẻ có cảm giác thoải mái, gần gũi, trẻ trò chuyện với

cô giáo như là với người thân yêu gần gũi của trẻ

Ngay từ đầu năm học khi trẻ đến trường, đến lớp, được nhận cô giáo chủnhiệm và các bạn cùng lớp với mình, mặc dù trẻ cũng mới học qua lớp Mẫu giáonhỡ Nhưng nhìn chung đa số trẻ khi giao tiếp với cô giáo và các bạn trong lớpcòn rất nhút nhát, sợ sệt, lúng túng chưa tự tin trong giao tiếp cũng như trong tất

cả các hoạt động của trẻ ở trường Mầm non Vì đa số các cháu trong lớp tôi phụtrách đều là con em dân tộc mường chưa nói chuẩn và hiểu thông thạo về tiếngphổ thông Vì ở nhà với gia đình trẻ luôn sử dụng tiếng dân tộc trong giao tiếphàng ngày Hiểu được điều đó bản thân tôi là một giáo viên gốc dân tộc mườngnên mới đầu tôi cũng sử dụng tiếng dân tộc để trò chuyện với trẻ để trẻ cảm thấygần gũi, yêu quý cô giáo và mạnh dạn, tự tin hơn khi giao tiếp với cô giáo vàmọi người xung quanh Tôi làm người phiên dịch giúp trẻ hiểu được ngôn ngữthứ hai, ở nhà thì có thể nói tiếng dân tộc, nhưng khi đến trường đi học phải nóiđúng và chuẩn tiếng phổ thông

Ví dụ: Khi cô hỏi trẻ: “Hôm nay ai đưa các con đi học?” tiếng dân tộc

nghĩa là “Ngáy nay ông ngay đưa con đi hóc?”, chỉ có một vài trẻ biết và trả lời,nhưng phần đông trong lớp không hiểu cô giáo hỏi và có cảm giác rất sợ côgiáo, thì lúc đó tôi phải đến bên những cháu chưa hiểu câu hỏi của cô để hỏi trẻbằng tiếng dân tộc: “Con sên chi” nghĩa là “ con tên gì”…

(Giáo viên trò chuyện cùng trẻ)

Khi trẻ trả lời câu hỏi của cô, trẻ chủ yếu sử dụng tiếng mường theo tiếng

mẹ đẻ, tuy lớp lớn nhưng vẫn có một vài trẻ đang còn nói ngọng và diễn đạt câuchưa rõ ràng, mạch lạc Qua trò chuyện với trẻ như vậy tôi nắm được khả năngphát âm của mỗi trẻ để có biện pháp và giành nhiều thời gian hơn để tăng cườnggiúp trẻ phát âm đúng, chuẩn tiếng phổ thông

Qua đó tôi có thể biết được đặc điểm riêng của từng trẻ, hiểu được khi trẻ

ở gia đình thì trẻ chỉ sử dụng ngôn ngữ là tiếng mường vì thế tôi dần dần hướngdẫn trẻ sử dụng tiếng Phổ Thông, cung cấp thêm ngôn ngữ mới cho trẻ, trongkhi trẻ trò chuyện cùng cô tôi phát âm trước cho trẻ phát âm theo và mời từngtrẻ phát âm giống cô các từ đó và khắc sâu hơn cho trẻ bằng các đồ vật, đồ chơi

có tranh ảnh kèm theo Bên cạnh đó tôi luôn bao quát và tận dụng những trẻ cókhả năng nói thông thạo và chuẩn tiếng phổ thông để giúp những trẻ khác cònnhiều hạn chế qua việc sử dụng tiếng mẹ đẻ để giải thích những từ ngữ khó hiểu,nói cho bạn bắt chước…

Thông qua trò chuyện cùng cô cho thấy trẻ đã phát âm chuẩn hơn, mạnhdạn hơn, tự tin hơn trong các hoạt động, mà đặc biệt là giao tiếp của trẻ Để từ

đó tôi biết được đặc điểm riêng của từng trẻ: Những trẻ nào còn nhút nhát, trẻnào mạnh dạn tự tin, hiểu được sở thích, khả năng, nguyện vọng của từng trẻ đểgiúp trẻ nói chuẩn tiếng phổ thông trong giao tiếp hàng ngày Nắm được điều đó

để tôi có hướng tăng cường dạy trẻ dân tộc thiểu số nói chuẩn tiếng phổ thôngđạt kết quả cao

2.3.2 Biện pháp 2: Vận động trẻ dân tộc thiểu số có hoàn cảnh khó khăn tiếp tục đến trường.

Mỗi trẻ em là một cá thể riêng biệt và đều có cơ hội thành công, các cháu

rất dễ bị thiếu hụt, Vì vậy nhìn nhận và ứng sử với trẻ em dân tộc thiểu số cóhoàn cảnh khó khăn trong khi vốn tiếng việt lại còn rất hạn chế như thế nào?Chính vì vậy là giáo viên mầm non tôi cần phải thật sự ân cần, cởi mở, khéo léotrong tất cả các hoạt động Vì vậy để bù đắp sự thiếu hụt đó của các cháu, tôikhông quản ngại khó khăn, đến các gia đình cho con em nghỉ học để vận độngcác cháu tiếp tục đến trường Mong sao cho mỗi trẻ đến trường đều vui vẻ, nóichuẩn tiếng phổ thông để tự tin tham gia các hoạt động trong ngày cùng cô giáo

và các bạn

Ở lớp tôi phụ trách 100% học sinh là con em dân tộc thiểu số nên đa sốcác cháu rất nhút nhát và sợ sệt khi đến trường học do vốn tiếng phổ thông củacác cháu rất hạn chế, sợ khi đi học bị các bạn chê bai, cười nhạo , Bên cạnh đó

do bận nhiều công việc và gia đình lại có hoàn cảnh khó khăn mà một số phụhuynh đã phải cho con nghỉ học ở nhà để trông em cho bố mẹ đi làm, hoặc cócháu phải đi lên nương, lên rẫy cách nhà rất xa để làm việc giúp bố, mẹ

Ví dụ: Gia đình cháu Quách Thanh Hà ở thôn Vin – Xã Cẩm Quý là một

trong những gia đình thuộc hộ nghèo của thôn, do quá bận công việc nương rẫy

và lo cho cái đói cận kề nên bố mẹ không có thời gian chăm con và dạy con nóichuẩn tiếng phổ thông khi đến trường học với các bạn, đặc biệt là bố mẹ cháunói chưa thành thạo tiếng phổ thông nên chưa hiểu cách cung cấp tiếng phổthông cho con đến trường đi học và rất sợ các bạn khác trêu chọc, cười nhạo…Nên phải cho con nghỉ học ở nhà Là cô giáo sống trên địa bàn và là người dântộc mường nên tôi đã xin ý kiến của Ban giám hiệu nhà trường đến gia đìnhcháu vận động cháu đến lớp đi học lại với các bạn Đến gia đình cháu tôi luôntạo sự gần gũi, thân thuộc trong bộ trang phục người dân tộc Mường mà chúngtôi thường mặc hàng ngày khi ở Bản làng

( Vận động phụ huynh trẻ cho con em mình tiếp tục đến trường đi học)

Tôi động viên phụ huynh khi gửi gắm các con đến trường, các cháu luônđược sự yêu thương, đùm bọc, được sự quan tâm, dạy dỗ của các cô giáo ở lớp,các cháu ở lớp đa số đều là con em dân tộc và có hoàn cảnh khó khăn nên cáccháu rất hiểu và thông cảm với bạn Khi trẻ đến lớp trẻ được tham gia chơi cùngbạn, nghe các bạn nói chuyện, đọc thơ, kể chuyện…Giao tiếp bằng tiếng phổthông trẻ sẽ học theo, trẻ mạnh dạn, tự tin hơn khi có vốn ngôn ngữ phổ thôngmới Từ đó giúp phát triển toàn diện nhân cách cho trẻ sau này

Qua vận động, các phụ huynh đã tin tưởng vào cô giáo và gửi gắm con emmình cho cô giáo tiếp tục đến trường để học tập, vui chơi cùng cô giáo và cácbạn Ngoài ra các ngày nghỉ trong tuần tôi luôn tranh thủ thời gian đến thăm giađình các cháu học sinh trong thôn bản và cùng với các thành viên trong gia đìnhdạy trẻ nói tiếng phổ thông qua các hoạt động hàng ngày của trẻ khi ở gia đình

Bên cạnh đó “Công tác xã hội hóa giáo dục” cũng vô cùng quan trọng, tôitham mưu với các đoàn thể trong thôn: Hội phụ nữ, đoàn thanh niên…Để tìm raphương pháp hay để giúp bà con trong thôn bản nói và dạy tiếng phổ thông chocon em mình Đồng thời tôi phối hợp với các thôn bản để tuyên truyền, tác độngđến mọi gia đình qua loa đài phát thanh, các bài viết…“Hãy giao tiếp với trẻbằng tiếng phổ thông nhiều hơn trong trong sinh hoạt hàng ngày” ở gia đình trẻ

Bằng biện pháp trên tôi thấy trẻ rất tự tin khi đến lớp, không còn rụt rè,nhút nhát, có thêm ngôn ngữ mới do được cô giáo và gia đình trẻ cung cấp khi ởnhà, nên trẻ rất thích đến trường để học cùng cô giáo và các bạn, phụ huynh rấtyên tâm khi gửi gắm con em mình cho cô giáo

2.3.3 Biện pháp 3: Phối kết hợp với các bậc phụ huynh trong quá trình tăng cường dạy trẻ nói chuẩn tiếng phổ thông.

Để lên kế hoạch tăng cường khả năng dạy trẻ nói chuẩn tiếng phổ thông,thì công việc tiếp theo của tôi là “Tổ chức cuộc họp phụ huynh” tại lớp

(Tổ chức cuộc họp phụ huynh tại lớp mẫu giáo lớn B1)

Ở cuộc họp truyền đạt đến cho phụ huynh về tầm quan trọng của việc tăngcường dạy trẻ nói chuẩn tiếng phổ thông, giúp cho trẻ nói chuẩn tiếng phổthông, hiểu từ mới, hòa nhã, mạnh dạn, tự tin trong khi giao tiếp với cô giáo, cácbạn và mọi người xung quanh trẻ Từ đó khơi gợi được lòng ham học hỏi của trẻkhi ở trường cũng như ở gia đình các các cháu Khi trẻ nói chuẩn và thành thạotiếng phổ thông thì mặt nhận thức và ngôn ngữ của trẻ phát triển, đồng nghĩa trẻ

sẽ phát triển toàn diện nhân cách trên mọi mặt: Đức – Trí – Thể - Mỹ

Thông qua cuộc họp phụ huynh truyền đạt đến tính tích cực của việc giađình phối kết hợp cùng nhà trường, thông báo kết quả học tập của các cháu vàđặc biệt không quên cho phụ huynh biết khả năng tiếp thu kiến thức bài họcbằng ngôn ngữ tiếng phổ thông của mỗi cháu ra sao và từ đó thống nhất với phụhuynh xây dựng nội quy của lớp là “Tất cả trẻ em khi đến lớp đều phải nói bằngtiếng phổ thông”

Vì vậy cần phải tăng cường dạy trẻ nói chuẩn tiếng phổ thông ở mọi lúcmọi nơi, đặc biệt khi trẻ ở nhà các thành viên trong gia đình cần dùng tiếng phổthông để nói chuyện, giao lưu với trẻ thường xuyên Có thể là giờ ăn cơm…Vàchú ý khi cháu nói tiếng dân tộc thì các bậc phụ huynh sửa sai ngay cho trẻ

Ngoài ra tôi còn tuyên truyền đến các bậc phụ huynh tận dụng các nguyênvật liệu sẵn có ở địa phương như: Vỏ ốc, ống nước com pho,….Rửa sạch, phơikhô để cô và trẻ cùng làm đồ dùng đồ chơi có ghi tên đồ vật tương ứng bằng chữ

in thường, giúp trẻ nhận biết và phát âm các từ chuẩn tiếng phổ thông

Ví dụ: Ống nước rửa bát rửa sạch, phơi khô và làm được cái làn trông rất

đẹp giúp cho các cháu chơi ở hoạt động góc phân vai, trẻ nhận biết và phát âmchuẩn từ “Cái làn” từ đó giúp trẻ nói chuẩn và thông thạo tiếng phổ thông hơn

Qua đó giúp trẻ hiểu được ngôn ngữ mới và nói chuẩn tiếng phổ thônghơn trong các hoạt động ở lớp cũng như khi ở gia đình trẻ

Tôi tổ chức giờ hoạt động ở góc địa phương bên ngoài lớp học, tạo dựngmôi trường văn hóa đậm đà bản sắc, gần gũi và để trẻ tắm mình trong môitrường tiếng việt sẽ có tác dụng tích cực giúp trẻ giao tiếp tốt bằng tiếng việt.Tôi sưu tầm và sắp xếp đồ dùng, trang phục…của đồng bào dân tộc mường, sảnvật địa phương mang đậm bản sắc dân tộc …trưng bày để trẻ hoạt động ở góc

Ngoài ra tôi vận động phụ huynh làm một số đồ chơi công cụ như: Cáibừa, cái cày…Tất cả các đồ dùng, vật thật tôi đều chú thích tên gọi bằng tiếngviệt (chữ in thường) bên dưới mỗi hình ảnh để trẻ làm quen chữ viết tiếng việt.Lồng ghép thư viện thân thiện ngoài trời: Sách, báo,…, xây dựng không gian mởtạo cơ hội cho trẻ được tiếp cận thường xuyên với sách

Tôi mời phụ huynh đến dự giờ, tham gia hoạt động cùng cô và trẻ, tôihướng dẫn các bậc phụ huynh cùng tham gia hoạt động dạy trẻ diễn đạt songsong các nội dung đó bằng ngôn ngữ tiếng việt và tiếng mẹ đẻ (nếu có thể)

Ví dụ: Khi trẻ giới thiệu đồ dùng để bán hàng: Cái cày,váy mường, quyển

sách…chưa nói thành thạo tiếng phổ thông Tôi cùng với các bậc phụ huynhdiễn đạt, giải thích và cung cấp tiếng phổ thông cho trẻ cùng nhắc lại nhiều lần

(Các bậc phụ huynh dự giờ và tham gia hoạt động cùng trẻ ở góc địa phương ngoài trời )

Sử dụng biện pháp trên tối thấy được việc trẻ học thêm được nhiều ngônngữ mới tiếng phổ thông và nói chuẩn tiếng phổ thông hơn, 100% phụ huynh trẻủng hộ với cách làm của cô, đã quyên góp rất nhiều các nguyên vật liệu có từ địaphương để giúp cô và trẻ làm được nhiều đồ dùng phục vụ cho các hoạt động ởtrường cô dạy trẻ nói chuẩn tiếng phổ thông hơn Đồng thời qua tiết dự giờ vàhoạt động cùng trẻ, các bậc phụ huynh hiểu thêm về cách dạy từ ngữ phổ thôngmới cho trẻ, từ đó họ cũng tạo những khoảng thời gian ở nhà thông qua quá trìnhsinh hoạt hàng ngày… Giao tiếp với trẻ nhiều bằng tiếng phổ thông nhiều hơn.Đồng thời sửa sai cho trẻ để dạy trẻ nói chuẩn tiêng phổ thông, phụ huynh tận