9 3.5 Biện pháp 5: Để hoạt động góc đạt hiệu quả cao, một yếu tố không thể thiếu được là vai trò của người lớn trong việc hướng dẫn trẻ chơi - đó chính là cô giáo Mầm non.. Cơ sở của tổn
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA
PHÒNG GIÁO DỤC THẠCH THÀNH
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO GIÁO VIÊN CHUẨN BỊ TÂM
THẾ CHO TRẺ 5 TUỔI VÀO LỚP MỘT
Người thực hiện: Trương Thị Phương Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường mầm non Thành Trực SKKN thuộc lĩnh vực : Hoạt động góc
THẠCH THÀNH NĂM 2018
Trang 2MỤC LỤC
I MỞ ĐẦU
II NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 3
3.1 Biện pháp 1: Thiết kế xây dựng góc hoạt động một cách hợp lý và
khoa học.
4
3.2 Biện pháp 2: Chuẩn bị phương tiện, đồ dùng đồ chơi hoạt động
góc
7
3.3 Biện pháp 3: Khơi gợi tính tự chủ hứng thú và sáng tạo khi chơi,
mở rộng mối quan hệ cho trẻ con người với thế gới xung quanh
thông qua các hoạt động
9
3.4 Biện pháp 4: Cách tổ chức hướng dẫn hoạt động của trẻ tại các
góc.
9
3.5 Biện pháp 5: Để hoạt động góc đạt hiệu quả cao, một yếu tố
không thể thiếu được là vai trò của người lớn trong việc hướng
dẫn trẻ chơi - đó chính là cô giáo Mầm non
11
3.6 Biện pháp 6: Phối kết hợp với phụ huynh 13
4 Hiệu quả áp dụng của sáng kiến kinh nghiệm 16
III KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
I.LỜI MỞ ĐẦU
1 Lí do chọn đề tài
Trẻ em hôm nay thế giới ngày mai, trẻ em là nguồn hạnh phúc của mỗi gia đình Là tương lai của đất nước, là lớp người sẽ tiếp tục sự nghiệp của ông cha ta gánh vác mọi công việc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc X· Héi Chñ nghÜa Mọi trẻ em sinh ra đều có quyền được nu«i dìng chăm sóc và giáo dục, được tồn tại và phát triển, được yêu thương trong gia đình và trong cộng đồng Khi xã hội phát triển thì giá trị con người càng được nhận thức và đánh giá đúng
Trang 3đắn khi đó việc chăm sóc và giáo dục trẻ càng mang ý nghĩa nhân văn cụ thể và trở thành đạo lý của thế giới văn minh
“Vì lợi ích mười năm trồng cây
Vì lợi ích trăm năm trồng người”
“ Dạy trẻ cũng như trồng cây non, trồng cây non được tốt thì sau này các cháu trở thành người tốt”
(Hồ Chí Minh)
Như chúng ta đã biết: Giáo dục Mầm non là mắt xích đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân Mục đích của giáo dục mÇm non là phát triển tất cả các tài năng của trẻ, hình thành cho trẻ những cơ sở ban đầu của nhân cách con người, tạo điều kiện cho trẻ có nhiều cơ hội phát triển thắng lợi trên con đường học hành cũng như trong cuộc sống Trẻ em ở độ tuổi mẫu giáo thì vui chơi là hoạt động chủ đạo, vui chơi có ý nghĩa quan trọng trong việc hình thành ở trẻ những cơ sở những cơ sở đầu tiên của con người Chính vì vậy mà một trong những hình thức đổi mới đó là cho trẻ hoạt động ở các góc
Lứa tuổi mẫu giáo là lứa tuổi diệu kỳ Trẻ rất hiếu động, tò mò, ham muốn học hỏi, tìm hiểu thế giới tự nhiên và xã hội Trong các hoạt động của trẻ tuổi mẫu giáo, chơi giữ vai trò là hoạt động chủ đạo Bên cạnh đó, các yếu tố của hoạt động học tập đã xuất hiện tuy mới ở dạng sơ khai, đặc biệt đối với trẻ 3 – 4 tuổi giữa hoạt động vui chơi và hoạt động học tập chưa có ranh giới thật rõ ràng Khác với người lớn, trẻ em được học trong khi chơi, thông qua chơi để mà học Trẻ lĩnh hội các chi thức tiền khoa học trong trường Mầm non qua vui chơi theo phương châm: “Học mà chơi, chơi mà học” Những hoạt động tổ chức cho trẻ là các hoạt động vui chơi, thông qua đó trẻ khám phá các hoạt động mà trẻ yêu thích như: hát, múa, kể chuyện, vẽ, nặn, đọc thơ và được thể hiện mình qua các hoạt động hàng ngày Tổ chức các hoạt động cho trẻ phải đảm bảo được sự phát triển tối đa Muốn vậy phải xem xét trẻ như một nhân cách trọn vẹn, có đặc điểm chung của độ tuổi nhưng cũng có nét riêng biệt tùy thuộc vào điều kiện, hoàn cảnh, môi trường sống
Hình thức hoạt động này tạo cơ hội cho trẻ lựa chọn hoạt động mà trẻ ưa thích trong phạm vi có thể, trẻ được hoạt động theo trình độ và khả năng của mình, có điều kiện để trẻ thao tác, thử nghiệm, tìm tòi và phát hiện, từ đó trẻ tiếp thu tri thức một cách sâu sắc hơn Ở các góc hoạt động trẻ được tự do giao tiếp,
tự do kết bạn, tự do chọn trò chơi Vì vậy trẻ được sống trong không khí thoải mái, vui vẻ, được hợp tác, chia sẻ cùng nhau trong các hoạt động
Qua hoạt động ở các góc, giáo viên có điều kiện tìm hiểu trình độ, năng lực của từng trẻ và cơ hội nắm bắt trẻ ở các trình độ khác nhau theo cá nhân hoặc theo nhóm trẻ
Tuy nhiên trên thực tế cho thấy những năm đầu khi tiếp cận với đổi mới hình thức giáo dục trẻ, bản thân tôi và nhà trường cũng còn lúng túng dẫn đến giờ hoạt động còn mang tính áp đặt nặng nề dẫn đến hiệu quả hoạt động chưa cao, chưa thực sự phát huy được tính tích cực, sáng tạo ở trẻ Qua nhiều tiết thực hiện tôi đã trăn trở để tìm ra những phương pháp hay nhất hướng dẫn trẻ đi vào
Trang 4hoạt động có hiệu quả và tôi đã chọn đề tài: “Một số biện pháp giúp trẻ mẫu
giáo Bé chơi hoạt động góc đạt hiệu quả”
2 Mục đích nghiên cứu:
Tạo uy tín cho nhà trường từ đó giúp nhà trường khẳng định mình trong công tác phát triển giáo dục
- Trẻ yêu mến cô, yêu mến trường, từ đó phụ huynh tin tưởng, xã hội quan tâm - các ngành, các cấp, chính quyền cùng hợp sức xây dựng nhà trường để làm tốt công tác giáo dục đạt kết quả cao
- Đánh giá thực trạng quản lý nâng cao chất lượng dạy hoạt động góc trên lớp ở trường MN Thành Trực
- Tìm ra một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng dạy hoạt động góc
Ở trường MN trong hiện tại và những năm tiếp theo
3 Đối tượng nghiên cứu:
Đối tượng của đề tài nghiên cứu này tổng kết các biện pháp dạy trẻ mẫu giáo bé 3 - 4 tuổi chơi tốt ở các góc
Cơ sở của tổng kết kinh nghiệm là thông qua việc tổ chức các hoạt động dạy trẻ mẫu giáo bé 3 - 4 tuổi ở các khu vực chơi của giáo viên và trẻ mẫu giáo
bé 3 - 4 tuổi Trường mầm non Thành Trực
4 Phương pháp nghiên cứu :
- Phương pháp điều tra khảo sát thực tế
- Phương pháp thu thập thông tin
- Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lí thuyết
- Phương pháp thống kê xử lí số liệu
II NỘI DUNG
1 Cơ sở lý luận.
Để thực hiện tốt nhiệm vụ của giáo viên Mầm non và thực hiện lời dạy của Bác Hồ đã để lại: Dạy mẫu giáo là thay mẹ dạy trẻ, Muốn làm được thì trước hết phải thương yêu trẻ, các cháu nhỏ hay quấy, phải bền bỉ, chịu khó mới nuôi dạy được các cháu, dạy trẻ nhỏ tốt thì sau này các cháu mới trở thành người tốt Ngành học này lấy phương thức giáo dục là người mẹ, tình cảm của mẹ để giáo dục các cháu
Thật đúng như vậy cô giáo Mầm non không chỉ là nhà giáo đơn thuần mà là
ca sĩ, nghệ sĩ và là người mẹ hiền thứ hai của trẻ, lứa tuổi Mầm non còn non nớt, chưa phát triển hoàn thiện về tâm sinh lý, dễ nhạy cảm với mọi hoạt động xung quanh cho nên chúng ta phải có một vốn kiến thức cơ bản để hướng các cháu đi đúng mục tiêu mà Đại hội Đảng đã đề ra là chăm sóc trẻ trước 6 tuổi một cách chất lượng để trẻ phát triển toàn diện về thể chất tình cảm, trí tuệ thẩm mỹ trên
cơ sở một chương trình nuôi dạy trẻ khoa học, một đội ngũ giáo viên tâm huyết với nghề và hiểu biết nghiệp vụ, một hệ thống trường lớp phù hợp với các loại hình đa dạng và một cơ sở giáo dục mầm non chuẩn mực, một mạng lưới phổ biến kiến thức và tư vấn nuôi dạy trẻ
Trang 5Muốn thực hiện được như vậy, người giáo viên phải được bồi dưỡng về năng khiếu như đàn, hát, múa, vẽ, và phương pháp nghệ thuật giảng dạy trên lớp để thu hút trẻ, tạo cho trẻ hứng thú trong giờ học, lôi cuốn trẻ vào hoạt động học tập một cách tích cực, nhẹ nhàng, qua các biện pháp giáo dục linh hoạt, khéo léo thông qua con đường chơi mà học, học mà chơi, lồng ghép các môn học vào chương trình một cách phù hợp, Đặc biệt là giáo viên phải dịu dàng, giàu tình cảm, ngôn ngữ phải dễ hiểu, biết thương yêu, tôn trọng và công bằng đối với trẻ như con em của chính mình
Ngoài ra giáo viên Mầm non phải biết kiên trì chịu khó, linh hoạt trong mọi tình huống giáo dục, nhất là đối với các trẻ cá biệt, trẻ khuyết tật, giáo viên phải tìm ra cho mình một phương pháp giáo dục đối với mọi đứa trẻ Phải linh hoạt, thay đổi theo từng bài dạy của lứa tuổi khác nhau để trẻ dễ tiếp thu không bị nhàm chán Giáo viên Mầm non còn là một tuyên truyền viên giỏi, nhằm tuyên truyền phổ biến kiến thức nuôi dạy con theo khoa học cho các bậc cha mẹ, nhất
là công tác xã hội hóa giáo dục đối với ngành học Mầm non, giúp các bậc cha
mẹ và cả cộng đồng hiểu được tầm quan trọng của ngành học, vận động nhân dân ủng hộ về tinh thần và vật chất, góp phần xây dựng cơ sở vật chất cho trường lớp, tạo điều kiện để đưa GDMN của địa phương phát triển đi lên
2 Thực trạng của vấn đề
2.1 Thực trạng.
Trường mầm non Thành Trực nằm trên trục đường giao thông đi lại của toàn xã, thuận tiện cho việc đưa trẻ đến trường hàng ngày, có cơ sở vật chất ban đầu đảm bảo để chăm sóc, giáo dục trẻ tốt Ban giám hiệu nhà trường và đội ngũ giáo viên thường xuyên được tiếp cận về xu hướng đổi mới trong giáo dục mầm non
2.2 Thuận lợi
Trường mầm non Thành Trực đã có khu trung tâm khang trang với 19 nhóm lớp, trường luôn nhận được sự quan tâm của các cấp, các nghành trong xã
và của phòng giáo dục
Trường có đội ngũ giáo viên trẻ nhiệt tình, năng động có tâm huyết với nghề, yêu nghề mến trẻ Đa số giáo viên có trình độ đạt chuẩn , đây là một điều kiện thuận lợi để bản thân có thể học hỏi thêm kinh nghiệm của đồng nghiệp trong qua trình nghiên cứu đề tài của mình
2.3 Khó khăn
Từ những thuận lợi trên song vẫn còn không ít khó khăn trong việc hướng dẫn và rèn luyện các cháu Một số ít phụ huynh nhận thức về ngành học Mầm non còn thấp, chưa coi trọng việc học của con cái khi đến trường không giúp đỡ tạo điều kiện trong việc dạy dỗ các cháu
Các cháu một phần bị ảnh hưởng bởi môi trường sống tại gia đình.Đồng thời còn một số cháu khuyết tật, hạn chế giao tiếp và nhận thức còn chậm
Trang 6Bên cạnh đó trong quá trình học tập, trẻ không tích cực trong các hoạt động Mặt khác, phòng học trật chội, không gian hoạt động nhỏ, mọi sinh hoạt vẫn chung một phòng
Quá trình thực hiện các cháu chỉ thích chơi một trò chơi, kỹ năng hoạt động, sử dụng đồ chơi, nguyên vật liệu còn chưa thành thạo Quan hệ giao tiếp của trẻ trong khi hoạt động chưa đúng mức, trẻ còn: nói to, chạy lung tung, chưa sử dụng ngôn ngữ của vai chơi
2.4 Kết quả của thực trạng
Bảng 1: Kh o sát th c tr ng.ảo sát thực trạng ực trạng ạng
Nội
dung
Số trẻ
Kết quả
Khảo sát
thực
trạng
21
* Nguyên nhân của thực trạng:
- Trẻ chưa thật sự chủ động trong việc lựa chọn vai chơi của mình, trẻ thường chọn vai chơi theo bạn, hoặc cô phải hướng dẫn nhóm chơi cho trẻ
- Trong quá trình chơi trẻ thể hiện vai chơi một cách thụ động, ngôn ngữ giao tiếp của trẻ còn nhiều hạn chế
- Do các bậc phụ huynh chưa thật sự quan tâm đến việc học tập của trẻ ở trường mầm non nhất là hoạt động góc
3 Các giải pháp tổ chức thực hiện.
3.1 Biện pháp 1: Thiết kế xây dựng góc hoạt động một cách hợp lý và
khoa học.
Thiết kế xây dưng góc hoạt động phải đạt được mục đích tạo cho trẻ một môi trường chơi hoạt động góc một cách tự do thoải mái, thỏa mãn những nhu cầu phát triển về nhiều mặt của trẻ: Nhận thức tình cảm, ngôn ngữ, tính xã hội,
kỹ năng thao tác
Dựa vào số lượng trẻ và diện tích của lớp, tôi quyết định bố trí và sắp xếp các góc họat động trong lớp như sau:
- Ngay gần cửa vào lớp tôi bố trí góc âm nhạc với mục đích đảm bảo hài hoà giữa tĩnh và động, tĩnh xa động và động gần cửa cho trẻ khi hoạt động, vì hoạt động ở góc âm nhạc trẻ chủ yếu hoạt động với trống, phách, sắc xô
Trang 7Môi trường Chơi góc nghệ thuật
Khi đã hình thành được các góc chính, từ góc chính tôi chia ra nhiều góc nhỏ phù hợp với chủ đề hoạt động của trẻ thêm phong phú và đạt nhiều yêu cầu giáo dục( VD: Trong chủ đề “Gia đình” góc phân vai chia ra các góc nhỏ: cửa hàng mua bán, gia đình, bác sỹ- Chơi góc học tập được chia thành: Lớp học, thư viện ) vv
Môi trường Chơi góc phân vai
- Bên cạnh chơi góc nghệ thuật là chơi góc phân vai, góc nghệ thuật ngay gần cửa ra vào lui vào phía bên trong là môi trường chơi góc phân vai Nửa lớp phía dưới, tôi bố trí góc xây dựng lắp ghép để đảm bảo góc động cách xa góc
Trang 8tĩnh, tránh ảnh hưởng lẫn nhau Giữa góc này với góc kia cần có sự phân định ranh giới Giữa các góc có lối đi thuận tiện, bố trí góc để cô có thể bao quát được cả lớp
Môi trường Chơi góc xây dựng
Tiếp theo góc phân vai tôi sắp xếp bố trí chơi góc xây dựng, không những đảm bảo tính khoa học và theo quy luật tĩnh động mà còn với mục đích tạo điệu kiện cho trẻ thuận tiện trong việc giao lưu giữa các góc chơi,trẻ có thể hoán đổi vai chơi theo ý thích giữa các góc chơi tránh sự rập khuôn nhàm chán
Môi trường Chơi góc thiên nhiên
- Góc thiên nhiên được tôi lựa chọn gần góc xây dựng và đồng thời cũng được đặt tại vị trí gần sát cửa sau vừa đảm bảo về ánh sáng và thuận tiện cho việc tưới
Trang 9và chăm sóc cây, ngoài ra khi chơi hoạt động tại góc thiên trẻ có thể hỗ trợ cho góc xây dựng trong việc trồng các cây xanh cho các công trình xây dựng trong chủ đề
- Bên cạnh góc chơi thiên nhiên tôi bố trí thêm một góc phụ là góc trưng bày các sản phẩm góc Dân gian ở góc chơi này với mục đích giúp trẻ tiếp thu và trau dồi ngôn ngữ một cách tốt hơn giúp trẻ có được tư duy và phản xạ tốt hơn trong các hoạt động chơi khác
Môi trường chơi góc học tập
Tiếp đến là bố trí chơi góc học tập, góc học tập của trẻ cần không gian yên tĩnh khơi gợi niềm say mê học hành và tạo cảm hứng học hành cho trẻ, với góc chơi này tôi sử dụng các màu sắc bắt mắt những hình ảnh ngộ nghĩnh và sáng tạo, tạo cho trẻ sự hứng thú đặc biệt tạo cảm giác thoải mái tươi mới để trẻ đạt kết quả cao trong quá trình chơi
Đặc biệt với chuyên đề xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm thì việc tạo không gian chơi hoạt động góc cho trẻ không những đảm bảo tính khoa học,thẩm mĩ, hiệu quả…mà còn cho trẻ một không gian chơi độc lập tự chủ, trẻ được khám phá được trải nghiệm khi nhập vai trẻ được sáng tạo những
gì trẻ thích, làm những gì trẻ suy nghĩ mà trong đó giáo viên là người dẫn
chương trình cho trẻ để trẻ có kết quả tốt nhất và như mong đợi
3.2 Biện pháp 2: Chuẩn bị phương tiện, đồ dùng đồ chơi hoạt động góc
Như chúng ta đã biết việc làm đồ dùng dạy học và đồ chơi tự tạo từ các phế liệu sẵn có ở địa phương vừa tiết kiệm được kinh phí, vừa tạo ra được các
đồ chơi phù hợp với các chủ đề Chính vì thế căn cứ vào nội dung của góc chơi, nhu cầu chơi của trẻ và chủ điểm, tôi đã chọn lựa nguyên vật liệu thiên nhiên
Trang 10sẵn có của địa phương: Đồ dùng, đồ chơi, tài liệu cho thích hợp Tận dụng các nguồn nguyên liệu sẵn có trong thiên nhiên, của địa phương, đặc biệt là nguồn đóng góp từ phía phụ huynh Đồ dùng, đồ chơi đơn giản dễ tìm kiếm nhưng lại được trẻ yêu thích và được thường xuyên bổ xung thay đổi theo chủ điểm Đồ dùng đồ chơi nguyên vật liệu phải đảm bảo an toàn vệ sinh đối với trẻ
VD: Tại góc phân vai ở chủ đề: “ Thế giới thực vật” ngoài đồ dùng đồ chơi của nhà trường tôi đã bổ sung sử dụng các nguyên vật liệu như: các loại rau, củ, quả thật, các loại lá cây khác nhau, các loại hạt Từ rau, củ quả thật trẻ chế biến được nhiều các món ăn khác nhau mà trẻ biết
- Từ những nguyên vật liệu đó trẻ lựa chọn đồ dùng, đồ chơi mà trẻ được thao tác, khi được thao tác sẽ giúp trẻ phát triển khả năng tạo hình, đồng thời tạo cho trẻ hứng thú hoạt động tích cực không bị nhàm chán
Chơi hoạt động góc là hoạt động mà trẻ tái tạo lại các hiện tượng sự vật xung quanh, gần gũi đối với trẻ, có thể nói đó là bước đầu cho trẻ được làm quen, tiếp cận với xã hội bên ngoài nên việc lựa chọn đồ dùng, đồ chơi cho các hoạt động tại góc rất quan trọng do đó chúng ta nên hạn chế đồ dùng chơi có sẵn
vì nếu lạm dụng thì sẽ làm giảm đi khả năng tư duy sáng tạo của trẻ
Cô cùng trẻ đang làm đồ dùng đồ chơi bằng các nguyên vật liệu có sẵn
VD: Ở chủ đề “gia đình” tại các góc chơi xây dựng lắp ghép Trẻ muốn xây ngôi nhà có vườn cây ăn quả, có hàng rào bao bọc xung quanh nếu sử dụng
đồ dùng đồ chơi có sẵn: Như ngôi nhà, cây bằng nhựa, hàng rào được lắp sẵn trẻ chỉ việc xếp vào thì khả năng sáng tạo bị hạn chế