Thực tiễn và xu hướng phát triển về nhận thức nghề nghiệp của giới trẻ

Thực tiễn và xu hướng phát triển về nhận thức nghề nghiệp của giới trẻ

MỤC LỤC

Lời mở đầu 1

I Hình thái kinh tế - xã hội:……….2

1 Vị trí, tầm quan trọng của triết học duy vật lịch sử :………2

2 Hình thái kinh tế - xã hội : 2.1 Khái niệm :……… 3

2.2 Cấu trúc (bộ phận của hình thái):……….3

2.3 Cơ chế vận động :………3

2.4 Sự phát triển của các hình thái kinh tế - xã hội là quá trình lịch sử tự nhiên :……… 6

II Cơ sở lý luận của sự lựa chọn con đường và mô hình CNXH ở Việt Nam hiện nay……… 7

1 Thời kỳ quá độ :……….……7

2 Tính tất yếu của thời kỳ quá độ……… 8

3 Con đường quá độ lên CNXH ở Việt nam……… 9

a Sự lựa chọn con đường :……….9

b Khả năng quá độ tiến thẳng lên CNXH bỏ qua TBCN ………….9

c Nhận thức về quá độ bỏ qua TBCN ở nước ta……….10

d Những nhiệm vụ chủ yếu của thời kì quá độ lên CNXH ở nước ta 10

4 Mô hình CNXH……… 11

III Cơ sở thực tiễn : 1 Thế giới :………

19 2 Việt nam : ……… 19

Kết luận………21

LỜI NÓI ĐẦU

“Trở thành người mà mình muốn trở thành, thời cơ tồn tại của sáng

tạo mạnh mẽ, tràn đầy sức sống và cuộc sống giàu ý nghĩa, bắt đầu từlúc nào đều không phải là muộn”

( Chozhi Klyout)

Mọi đứa trẻ sinh ra và lớn lên, chúng đều có trong đầu những ước

mơ thật đẹp và đáng trân trọng, bé muốn trở thành bác sĩ, bé thì lại thíchlàm cô giáo, bé khác lại thích làm kiến trúc sư hay những nhà kinhdoanh thực thụ trong tương lai Và khi lớn lên, ý tưởng ấy gần như theođuổi suốt cuộc đời chúng ta, nhưng vấn đề là chúng ta có thể biến ước

mơ đó thành sự thật được hay không điều đó còn phụ thuộc vào chínhbản thân mỗi người Và như Chozhi Klyout đã nói một khi ý muốn đãquyết thì thời gian sẽ không có tác dụng và ý nghĩa đối với việc mìnhlàm Đây cũng chính là vấn đề sẽ được đề cập trong khuôn khổ bài tiểuluận này

Bài tiểu luận sẽ cung cấp cho chúng ta một số kiến thức liên quanđến vấn đề nghề nghiệp cũng như một số kiến thức cơ bản, giúp các bạntrẻ chắc chắn hơn với con đường mình đã định Và nhất là thấy được cáiđược và chưa được, tích cực và tiêu cực trong nhận thức nghề nghiệpcủabản thân Cơ cấu bài tiểu luận gồm có 2 chương, mỗi chương sẽ đề cậpdến một trong những điều khá bức xúc hiện nay của nhiều bạn trẻ

Chương 1: Nhận thức của giới trẻ về nghề nghiệp của bản thân, những nhân tố ảnh hưởng đến việc chọn nghề trong hầu hết bạn trẻ hiện nay

1.1.Sơ lược về lao động và nghề nghiệp trong xã hội hiện nay 1.2 Nhận thức về nghề nghiệp của giới trẻ

1.2.1.Định hướng nghề nghiệp và những nhân tố ảnh hưởngđến việc chọn nghề của giới trẻ

1.2.2 Tiềm năng nghề nghiệp của giới trẻ

Chương 2:Thực tiễn và xu hướng phát triển về nhận thức nghề nghiệp của giới trẻ

2.1.Thực tiễn trong việc chọn nghề của giới trẻ

2.2 Xu hướng phát triển về nhận thức nghề nghiệp của giới trẻ

Chương Ι: NHẬN THỨC CỦA GIỚI TRẺ VỀ NGHỀ NGHIỆP CỦA BẢN THÂN VÀ NHỮNG NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN VIỆC CHỌN NGHỀ TRONG HẦU HẾT BẠN TRẺ HIỆN NAY

1.1.Sơ lược về lao động và nghề nghiệp trong xã hội hiện nay

Tình hình lao động nghề nghiệp trên thế giới

Năm 2005, tỉ lệ tăng trưởng kinh tế thế giới là 4,3%trong khi đó sốngười thất nghiệp đạt đến một con số kỉ lục 92 triệu người, cao nhất sovới những năm trước đây 2,2 triệu người Số người không có việc làm là6,3% riêng độ tuổi từ 15-24 tuổi chiếm đến 25% tổng số, nhiều hơn gấp

3 lần so với những người cao tuổi hơn Đây là vấn đề đang được mọitầng lớp quan tâm, mọi quốc gia quan tâm vì nó ảnh hưởng không nhỏđến nền kinh tế của từng nước, từng chính phủ mà đã có nhiều giải phápgiải quyết nhưng vẫn chưa đi đến đích cuối

Thất nghiệp sẽ dẫn đến đói nghèo, đó là hai mặt luôn tồn tại songsong, không thể tách rời đặc biệt là ảnh hưởng rất lớn đến nền kinh tếcủa từng quốc gia, có hơn ½ trong tổng số 2,8 tỉ dân lao động trên thếgiới vẫn có mức thu nhập chưa đầy 2 USD/ngày, cách đây một thập kỉvới 1,4 tỉ dân thì số liệu này vẫn chưa được cải thiện bao nhiêu.điều đócho thấy, nguồn lao động đang thật sự dư thừa đến mức báo động, thậmchí sức lao động đang ứng với một giá trị rẻ mạt Chất lượng nghềnghiệp vẫn chưa được chú trọng, tiềm năng lao động vẫn chưa được sửdụng chính đáng điều này giải thích việc thất nghiệp vẫn cao đang làvấn đề nan giải nhất đối với mọi nền kinh tế trên thế giới

Theo sự điều tra của những nhà nghiên cứu xã hội, khu vực có tỉ lệngười lao động thất nghiệp cao nhất hiện nay là Trung Đông và Bắc Phivới 13,2%, ở Mĩ Latinh tỉ lệ này tăng7,7%, khu vực có nền kinh tế pháttriển thì tỉ lệ thất nghiệp cũng đã lên đến 6,7% Như vậy, thất nghiệpđang là vấn nạn toàn cầu hóa, hầu hết mọi quốc gia , mọi nền kinh tếđều lâm vào tình trạng này

Đối với thanh niên tỉ lệ thất nghiệp này cũng khá cao, theo nghiêncứu cho thấy :Trung Đông, Bắc Phi và Tiểu Lục Địa Châu Phi là nhữngkhu vực có tỉ lệ cao nhất từ 20-25% Các nước ở châu âu như Ba Lan, HyLạp, Pháp, Ý, Slovakia tỉ lệ này là 20% Sa mạc Sahara lao động sốngdưới mức nghèo đói 1USD/ngày Do đó nghề nghiệp đang là vấn đềnóng bỏng hiện nay, nó ảnh hưởng trực tiếp đền từng cá nhân, gia đình,xã hội và nhiều quốc gia

Tình hình lao động ở Việt Nam

Việt Nam cũng nhiều nước trên thế giới, thất nghiệp cũng là vấn đềhết sức căng thẳng, giải pháp giải quyết cũng còn rất nan giải Vẫn cótrường hợp người lao động thất nghiệp mà trình độ của họ về chuyênmôn khá cao Số liệu năm 2003 cho thấy: những người tốt nghiệp đàotạo nghề lại dễ dàng tìm việc làm hơn là những người có trình độ caohơn: 1.39% người lao động thất nghiệp với trình độ đào tạo nghề, 2,72%người thất nghiệp đã qua đào tạo chuyên nghiệp, 3,41% lao động thấtnghiệp trình độ cao đẳng và số người thất nghiệp có trình độ qua đào tạođại học là 3,61% Một nghịch lí là trình độ càng cao thì tỉ lệ thất nghiệpcũng nhảy vọt theo Chính sự mâu thuẫn ấy lại gây nên sự hoan man,

bày ra một thực tế khắc nghiệt cho việc lựa chọn nghề nghiệp của giớitrẻ hiện nay Mục tiêu là phải tìm đươc việc làm sau khi đã qua đào tạovà chỉ tiêu đó sẽ được giải quyết như thế nào, và giới trẻ sẽ căn cứ vàocái gì để mà lựa chọn nghề nghiệp trong tương lai của mình ?

Trong khi đó tỉ lệ lao động đã qua đào tạo ở nước ta chiếm 24% ,còn tỉ lệ đào tạo để thực sự có nghề mới chỉ đạt 15%, lực lượng này hiệntại đang rất khan hiếm Ơû một số công ty cơ sỡ sản xuất, khi mới đi vàosản xuất , công nhân họ tuyển vào hầu hết là những người chưa từng quađào tạo nghề nghiệp, tiếp theo là họ dành một khoảng thời gian rất ngắnđể huấn luyện các công nhân đó, khi đã bắt dầu làm quen với công việcchủ công ty tiến hành sắp xếp công việc cho họ Và kinh nghiệm nghềnghiệp dần dần được hình thành trong quá trình làm việc và những lựclượng ấy hầu như chưa từng qua một lớp đào tạo chuyên nghiệp chấtlượng nào cả

Điều đó làm cho kĩ năng nghề nghiệp cũa họ rất thấp Mặc dù danh xưngnghề nghiệp hoàn toàn không thay đổi về ý nghĩa nhưng cách phân cấpthứ bậc trong nghề thì có thay đổi, thái độ tôn vinh đối với thứ bậc củanghề hầu như bị chuẩn mực đạo đức mới làm lu mờ và thay vào đó là sựphân công chức trách làm mất đi ý thức tôn vinh, kính trọng trong giá trịthứ bậc nghề nghiệp Hậu quả của nhận thức ấy là ý thức trách nhiệmhành nghề, lòng yêu nghề, say mê gắn bó với nghề của giới trẻ đãkhông còn mặn mà và thuần khiết như xưa

Trong thời đại ngày nay , thời đại đòi hỏi chúng ta phải linh hoạt,một người chỉ biết một nghề thì thật sự cái nghề đó không thể phục vụ

cuộc sống của chúng ta một cách hoàn hảo Trong khi nhữgn người màchính họ có thể thay đổi công việc một cách linh hoạt thì có vẽ chính họlà những người thành công Ví dụ như một người thợ may, hiện tại thìđang rất ít người bỏ tiền ra để may thủ công quần áo theo ý thích củamình vì chi phí để làm việc đó khá cao Trong khi với cùng chi phí ấy,thậm chí ít hơn, người tiêu dùng có thể bước ra thị trường mà lựa chọnsản phẩm một cách khách quan , đẹp, rẻ, bền Do đó người thợ maykhông thể cứ khư khư giữ cái nghề mà bản thân nó không còn phổ biếnvà không thể mang lại cho mình nhiều lợi ích trong sinh hoạt hằng ngày.Một ví dụ khác là những người ca sĩ chuyên nghiệp, mặc dù đây là nghềhái ra tiền nhưng chưa một ca sĩ nào lại dám tuyên bố rằng sẽ sống chếtvới nó , mà chính họ lại tìm cho mình một ngã rẽ dự trù như bước vàolĩnh vực kinh doanh, làm dịch vụ, tham gia đóng phim, làm đạo diễn,…đem lại cho họ thu nhập rất cao Và không phải chỉ có những ví dụ trênmà thực tế đã có rất nhiều trường hợp như thế, nên việc chọn nghề đốivới giới trẻ thật sự là vô cùng khó Nhưng khi đã thành công trong nghềnghiệp, có lẽ người đó đã bước qua một thử thách rất lớn trong chínhcuộc đời mình

1.2 Nhận thức về nghề nghiệp của giới trẻ

1.2.1.Định hướng nghề nghiệp và những nhân tố ảnh hưởng đến việc chọn nghề của giơítrẻ

Với những con số tổng kết về trình độ nghề nghiệp,về lao động vànạn thất nghiệp trên thế giới cũng như ở Việt Nam, thì việc định hướng

nghề nghiệp của giới trẻ thật sự rất quan trọng đối với từng cá nhân,chính bản thân các bạn trẻ phải quyết định nghề nghiệp của mình, cũngnhư chính sự nghiệp tương lai của mình vừa mang lại sự thành công củabản thân, cũng như cho gia đình, xã hội và cao hơn nữa là đem lại sựphát triển cho đất nước

Theo thống kê, hằng năm ở nước ta có khoảng 70-80 vạn học sinhtốt nghiệp trung học phổ thông đăng kí dự thi vào đại học, cao đẳng,nhưng chỉ có khoảng 20-30% trúng tuyển vào các trường đại học, chuyênnghiệp, công nhân kĩ thuật Còn khoảng 50% học sinh trở về địa phươnglao động sản xuất ngay sau khi tốt nghiệp trung học phổ thông có thểnói truyền thống dân tộc Việt Nam với cuộc sống gắn liền với nghềnông, cây lúa do đó mọi người cảm nhận được sự cực nhọc, khó khăncủa những người đi trước, gia đình cùng bản thân các bạn trẻ muốn họphải phấn đấu để mang lại cho bản thân một cái nghề mà đời sống đỡkhó khăn hơn Điều đó phần nào giải thích được lí do tại sao hầu như tấtcả nhiều bạn học sinh cố gắng bằng được để bước vào giảng đường đạihọc, cao đẳng Dẫn đến sự tồn tại tiêu cực, nhiều học sinh dù học lựctrung bình hoặc hơi khá cũng đổ xô vào đại học cao đẳng thay vì lựachọn trang bị cho mình một nghề nghiệp vững chắc dễ kiếm việclàm Một thực tế khác cũng khá phổ biến hiện nay, các trường dạy nghề,trung cấp, caođẳng vừa mạnh lên một chút cũng được đầu tư , nâng cấplên thành các trường đại học cao đẳng

Một lí do khác để các bạn trẻ không ngừng nhận thức về nghềnghiệp của mình ,đó là cùng với việc phát triển kinh tế, quốc tế hoá hội

nhập , mở rộng nhiều thành phần kinh tế kéo theo đó là sự xuất hiệnnhiều nghành nghề phổ biến trên toàn xã hội Tốc độ phát triển nghềnghiệp nhanh đến chóng mặt , sự phân công lao động ngày càng chi tiết ,mỗi khâu trong một quy trình sẽ hình thành nên một nghề nhỏ, chi tiếttrong một hệ thống ngành nghề của toàn xã hội Với xu thế đó, việcchọn nghề và tìm nghề của từng cá nhân lại trở nên chi tiết và phù hợphơn

Việc lựa chọn nghề của từng cá nhân các bạn trẻ, bên cạnh sở thíchthì còn rất nhiều yếu tố khác ảnh hưởng đến cả công việc tương lai củanhiều bạn

 Sở thích: đây là yếu tố hàng đầu được đề cập đến trong hầu

hết các bạn trẻ khi đưa ra quyết định chọn nghề cho mình Một sự tấtyếu là khi muốn làm một công việc gì đó điều trước tiên là mình có thíchnó hay không Nếu không thì chắc chắn công việc ấy sẽ khó và thậm chíkhông thành công Đối với việc chọn nghề nghiệp cũng vậy, đươngnhiên chúng ta sẽ đi theo hướng con đường mà chúng ta thích, không aicó giọng hát hay mà lại đi diễn kịch câm cả , hay người kinh doanh sẽkhông hoàn thành tốt công việc của một cô thợ may,….các bạn trẻ cũngthế, họ hầu hết đều chọn nghề của mình khi cảm thấy sự thích thu ù, cuốnhút từ cái nghề đó

 Aûnh hưởng gia đình: một số gia đình có truỵền thống làm

việc với một nghề được truyền qua nhiều đời, chính yếu tố này đã ảnhhưởng không nhỏ đến tâm tư , tình cảm nghề nghiệp của nhiều bạn trẻ,

những công việc, từng quá trình như ăn sâu, thấm tận vào nhiều bạn trẻ.Điều đó là tất nhiên khi các bạn trẻ đã chọn con đường tiếp nối cha ôngvới nghề truyền thống Tuy nhiên thực tế cũng có trường hợp ngược lạimà người xưa cũng đã lên tiếng “cha làm thầy, con đốt sách” đó có thểlà những người có lập trường, họ không bị cái bóng quá lớn của gia đìnhđè nặng

Sức khỏe và sự hòa hợp thiên nhiên:sức khỏe ngoài việc

không có tình trạng bệnh tật, nó còn là sự lành mạnh, khỏe mạnh cả vềthể chất,trí tuệ, xã hội và tinh thần Người khỏe mạnh sẽ làm tốt côngviệc của họ trong chính khả năng họ có thể Đồng thời sự hòa hợp giữasức khỏe với thiên nhiên rất quan trọng, người lao động sẽ nhanh chóngvới điều kiện mới, công việc mới Như vậy đây cũng là điều kiện quantrọng trong tiêu chí chọn nghề của giới trẻ

Sáng tạo và trân trọng cái đẹp: hầu hết mọi nghề nghiệp

đều rất cần đến sự sáng tạo của người thực hiện, người làm việc có sángtạo mới đem lại cái mới, cái lạ cho chính công việc của mình Ngườithành công trong công việc tối kị là lập lại cái mà người khác đã thựchiện Do đó tùy theo mức độ sáng tạo của từng người mà chính họ sẽchọn cho mình một nghề nghiệp thích hợp

1.2.2 Tiềm năng nghề nghiệp của giới trẻ

Tiềm năng nghề nghiệp là tổ hợp những phẩm chất năng lực vànhững điều kiện giúp một cá nhân vượt qua những rào cản tiềm ẩn làmhạn chế khả năng được tuyển dụng, mà nguyên nhân là do cá nhân hiện

đang thiếu hụt những kĩ năng cơ bản những phẩm chất hoặc các đặc tínhkhác không đáp ứng được những đòi hỏi của thị trường việc làm Tuynhiên không thể hiểu tiềm năng nghề nghiệp như một nét nhân cáchhoặc một thực tế tâm lí vì không tồn tại một điều kiện duy nhất của tiềmnăng nghề nghiệp Tốt hơn cái được xem cái được xem là tiềm năngnghề nghiệp phải là một phức hợp của nhiều năng lực, nhiều phẩm chấtvà những điều kiện, chúng chi phối năng lực hướng nghiệp đa dạng củatừng cá nhân từ tình huống đến việc làm này đến tình huống việc làmkhác Tiềm năng nghề nghiệp phụ thuộc vào sức khỏe thể chất, sức khỏetinh thần, năng lực ứng phó các kĩ năng xã hội, các năng lực tỗng hợp và

động cơ ( theo tạp chí giáo dục)

Một thái độ tiêu cực trong việc lựa chọn nghề nghiệp cần nên tránhđó là do dự Một khi đã có ý do dự thì thật sự người ấy sẽ không thể nàohoàn thành được công việc Họ không tin vào bản thân, không tin vàotiềm lực, khả năng của mình Đây là thái độ cần được xóa bỏ, đào thảinó trong tư duy và hành động của con người và nhất là những bạn trẻ củachúng ta.đối với họ, sự năng động là cần thiết hơn cả, nhất là trong điềukiện hội nhập hiện nay của nước ta

Chúng ta đang sống trong thời đại văn hóa tốc độ và xu thế tất yếutoàn cầu, điều kiện giáo dục tạo dựng con người được học cao hơn, sâurộng hơn, cơ hội học tập cả nam và nữ như nhau và các ý tưởng mới,sángtạo có khả năng thực hiện một cách nhanh nhất có hiệu quả nhất.Công nghệ cao đã tạo ra những khoảng cách xã hội, sự phân hóa giàu

nghèo giữa những nước có tài nguyên tri thức với những nước nghèo vềvấn đề này Hệ thống giáo dục phải đảm bảo cho mọi người có điều kiệnđược học và có thể học một cách tốt nhất ở bất cứ đâu, bất cứ lúc nào vàmạng lưới thông tin có ý nghĩa vô cùng quan trọng cho việt học tập suốtđời Nâng cao chất lượng giáo dục để nâng cao dân trí, trình độ nghềnghiệp thích hợp với yêu cầu của sự phát triển đất nước là một trongnhững yếu tố quan trọng trong phát triển bền vững về lĩnh vực xã hội,giáo dục Chính vì vâïy, đảm bảo giáo dục, phát triển bền vững trong thờiđại tòan cầu hóa cần gắn với các lĩnh vực kinh tế, xã hội, tài nguyên vàmôi trường

Chương Ц : THỰC TIỄN VÀ XU HƯỚNG PHÁT TRIỂN CỦA GIỚI TRẺ VỀ NGHỀ NGHIỆP CỦA MÌNH

2.1.Thực tiển trong việc chọn nghề của giới trẻ

Giữa thực tiển và nhận thức luôn có một khoảng cách, có thể nhậnthức đi theo hướng này mà thực tiển đi theo một hướng khác, trong việcchọn nghề nghiệp cũng vậy Giới trẻ luôn luôn sống với một lý tưởngnghề nghiệp của mình, họ ao ước khát khao được thỏa mãn nguyện vọngcủa mình, cố gắng thật nhiều không để lý tưởng trở thành vô nghĩa Thếnhưng, số lượng những bạn thực hiện được ước mơ nghề nghiệp từ sởthích, từ ý chí của mình thì không nhiều Số còn lại, họ luôn chịu sự tácđộng của tự nhiên, thực tế vào việc định hướng nghề nghiệp của mình Những dạng lao động nào đảm bảo những tiêu chí, những yêu cầu sẽđược xã hội cần đến, trả nhiều tiền và cơ hội phát triển cao? Câu hỏi đó