NGHIÊN CỨU CẤU TẠO, ĐÁNH GIÁ KHẢ NĂNG LÀM VIỆC CỦA MÁY CHẶT MÍA RẢI HÀNG 4GZ9 TẠI NÔNG TRƯỜNG MÍA KIÊN DŨNG HÒN ĐẤT – KIÊN GIANG

iii TÓM TẮT Đề tài “Nghiên cứu cấu tạo, đánh giá khả năng làm việc của máy chặt mía rải hàng 4GZ-9 tại nông trường mía Kiên Dũng – Hòn Đất – Kiên Giang.” MỤC TIÊU ĐỀ TÀI: Trên thế giới

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

NGHIÊN CỨU CẤU TẠO, ĐÁNH GIÁ KHẢ NĂNG LÀM VIỆC

CỦA MÁY CHẶT MÍA RẢI HÀNG 4GZ-9 TẠI

NÔNG TRƯỜNG MÍA KIÊN DŨNG HÒN ĐẤT – KIÊN GIANG

Sinh viên thực hiện:Nguyễn Văn Sự

Niên khoá: 2008 - 2012

Tháng 06/2012

Khóa luận được đệ trình để đáp ứng yêu cầu cấp bằng Kỹ sư ngành

Cơ Khí Nông Lâm

Giáo viên hướng dẫn Th.S Võ Văn Thưa

Kỹ Sư Võ Hùng Anh

Tháng 06 năm 2012

- Ban chủ nhiệm Khoa Cơ Khí - Công Nghệ cùng toàn thể quý thầy cô đã giúp

đỡ và dạy dỗ tận tình trong suốt thời gian học tập

- Thầy Võ Văn Thưa và thầy Võ Hùng Anh đã tận tình giúp đỡ chúng em trong suốt thời gian thực hiện đề tài

- Cảm ơn các anh, chị, cô, chú của Nông trường mía Kiên Dũng đã tạo điều kiện tốt cho chúng em trong suốt quá trình thực hiện đề tài tại Nông trường Kiên Dũng – Hòn Đất – Kiên Giang

- Cảm ơn tất cả bạn bè, những người luôn quan tâm, động viên chúng em về tất

cả mọi mặt

iii

TÓM TẮT

Đề tài “Nghiên cứu cấu tạo, đánh giá khả năng làm việc của máy chặt mía rải

hàng 4GZ-9 tại nông trường mía Kiên Dũng – Hòn Đất – Kiên Giang.”

MỤC TIÊU ĐỀ TÀI:

Trên thế giới hiện nay có rất nhiều mẫu máy thu hoạch mía và đã được sử dụng rất nhiều trong canh tác mía như: Cu Ba, Mỹ, Ấn Độ, Trung Quốc…Tuy nhiên ở Việt Nam việc đưa các mẫu máy này vào thu hoạch mía còn gặp rất nhiều khó khăn và chưa được sử dụng rộng rãi

Có rất nhiều mẫu máy được nhập từ nước ngoài và một số mẫu máy được nghiên cứu chế tạo trong nước để chạy ứng dụng khảo nghiệm.Trong số đó có máy chặt mía rãi hàng 4GZ-9 của Trung Quốc nhập về Việt Nam và chạy ứng dụng khảo nghiệm tại nông trường mía Kiên Dũng – Hòn Đất – Kiên Giang

NỘI DUNG ĐỀ TÀI

Tìm hiểu và vẽ sơ đồ cấu tạo máy chặt mía rải hàng 4GZ-9 của Trung Quốc Phân tích khả năng làm việc của máy chặt mía rải hàng 4GZ-9 để tìm ra ưu nhược điểm của máy

Khảo nghiệm sơ bộ máy chặt mía rải hàng 4GZ-9 tại nông trường mía Kiên Dũng – Hòn Đất – Kiên Giang

KẾT QUẢ

Đề tài đã hoàn thành các mục đích đề ra

Qua khảo nghiệm sơ bộ, máy chặt mía rải hàng 4GZ-9 đã hoạt động đạt yêu cầu tại nông trường mía Kiên Dũng – Hòn Đất – Kiên Giang

Các thông số kỹ thuật của máy 4GZ-9 đã đáp ứng tốt khâu chặt gốc đảm bảo yêu cầu nông học của cây mía, và chất lượng đường trong cây mía sau khi chặt

Cần cải tiến một số bộ phận để máy hoạt động trên những điều kiện khác nhau như: ruộng mía nhiều cỏ, ngã nhiều hướng, chuột cắn ngã…

iv

MỤC LỤC

Trang

Trang tựa i 

CẢM TẠ ii 

TÓM TẮT iii 

MỤC LỤC iv 

DANH SÁCH CÁC BẢNG vii 

DANH SÁCH CÁC HÌNH viii 

CHƯƠNG 1 MỞ ĐẦU 1 

1.1 Đặt vấn đề: 1 

1.2 Mục đích đề tài: 1 

CHƯƠNG 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2 

2.1 Tầm quan trọng của cây mía trong sản xuất nông nghiệp: 2 

2.1.1 Hướng phát triển cây mía ở Việt Nam: 3 

2.1.2 Diện tích và năng suất mía ở Việt Nam qua các năm: 3 

2.1.3 Diện tích, sản lượng và năng suất mía ở từng vùng của Việt Nam: 4 

2.2 Một số ứng dụng và lợi ích của cây mía: 4 

2.2.1 Mía là cây sản suất ra nguồn năng lượng: 4 

2.2.2 Mía là nguồn nguyên liệu lấy sợi trong tương lai: 5 

2.2.3 Mía là cây có khả năng bảo vệ đất và bồi dưỡng đất: 5 

2.2.4 Mía là nguyên liệu của nhiều ngành công nghiệp: 6 

2.3 Yêu cầu khi thu hoạch: 7 

2.4 Đặc tính của cây mía trên quan điểm thu hoạch: 7 

2.5 Xác định thời kì thu hoạch: 8 

2.6 Các phương pháp thu hoạch mía hiện nay: 9 

2.6.1 Phân loại theo nguồn động lực: 9 

2.6.2 Phân loại theo sản phẩm sau thu hoạch: 10 

2.7 Yêu cầu kỹ thuật nông học trong thu hoạch mía: 10 

2.7.1 Khi chặt: 10 

v

2.7.2 Khi róc lá: 10 

2.7.3 Khi gom và vận chuyển: 11 

2.7.4 Chặt gốc mía chuẩn bị đồng: 11 

2.7.5 Các chỉ tiêu quan trọng khi thu hoạch mía: 11 

2.8 Hiện trạng và hướng phát triển của máy thu hoạch mía ở Việt Nam, ở Tây Nam Bộ và đặc biệt ở Kiên Giang: 11 

2.8.1 Tình hình sản xuất mía ở Việt Nam và Tây Nam Bộ nói chung: 11 

2.8.2 Tình hình sản xuất mía ở Kiên Giang nói riêng: 12 

2.8.3 Thực trạng phát triển máy thu hoạch mía ở Việt Nam: 13 

2.9 Một số máy thu hoạch mía: 13 

2.9.1 Máy chặt mía rải hàng: 13 

2.9.2 Máy thu hoạch mía liên hợp với máy kéo 4 bánh của Thái Lan: 15 

2.9.3 Máy cắt ngọn – bóc lá mía tĩnh tại: 16 

2.9.4 Một số mẫu máy liên hợp tự hành thu hoạch mía để nguyên cây: 17 

2.9.5 Máy thu hoạch mía đoạn CASE 8800 của Mỹ: 19 

CHƯƠNG 3 PHƯƠNG PHÁP KHẢO NGHIỆM 20 

3.1 Phương pháp khảo nghiệm: 20 

3.1.1 Dụng cụ: 20 

3.1.2 Phương pháp xác định tính chất ruộng mía: 20 

3.1.3 Phương pháp xác định tính chất làm việc của máy: 21 

3.2 Phương pháp nghiên cứu cấu tạo: 23 

3.2.1 Dụng cụ: 23 

3.2.2 Các bước tiến hành nghiên cứu: 23 

3.3 Phương tiện: 23 

CHƯƠNG 4 KẾT QUẢ THẢO LUẬN 24 

4.1 Giới thiệu chung về máy chặt mía rải hàng 4GZ-9: 24 

4.1.1 Nhiệm vụ: 24 

4.1.2 Yêu cầu của máy: 24 

4.1.3 Các thông số của máy: 24 

4.2 Cấu tạo máy chặt mía rải hàng 4GZ-9: 26 

4.2.1 Sơ đồ cấu tạo: 26 

vi

4.2.2 Các bộ phận chính: 28 

4.3 Sơ đồ truyền động của máy chặt mía rải hàng 4GZ-9: 41 

4.4 Nguyên lý hoạt động: 42 

4.5 Kết quả khảo nghiệm sơ bộ: 42 

4.5.1 Các yêu cầu cơ bản khi sử dụng máy: 42 

4.5.2 Các biện pháp an toàn khi sử dụng máy: 43 

4.5.3 Các thao tác khi sử dụng máy: 43 

4.5.4 Khảo nghiệm đợt I: 44 

4.5.5 Khảo nghiệm đợt II: 47 

4.5.6 Các nguyên nhân hư hỏng và biện pháp khắc phục: 49 

4.5.7 Bảo dưỡng cho máy: 49 

4.5.8 Thảo luận: 50 

4.5.9 Nhận xét: 51 

4.6 Đánh giá chất lượng làm việc của máy mía rải hàng 4GZ-9: 51 

4.7 Ưu nhược điểm của máy: 52 

4.7.1 Ưu điểm: 52 

4.7.2 Nhược điểm: 52 

4.8 Tính toán sơ bộ hiệu quả kinh tế máy chặt mía rải hàng 4GZ-9: 52 

4.8.1 Chi phí trong thu hoạch bằng phương pháp thủ công: 52 

4.8.2 Chi phí trong thu hoạch bằng phương pháp dùng máy 4GZ-9: 52 

4.9 Xác định chỉ tiêu hiệu quả kinh tế: 53 

CHƯƠNG 5 KẾT LUẬN ĐỀ NGHỊ 55 

KẾT LUẬN ĐỀ NGHỊ 55 

5.1 Kết luận: 55 

5.2 Đề nghị: 55

TÀI LIỆU THAM KHẢO 587 

PHỤ LỤC 58 

vii

DANH SÁCH CÁC BẢNG

Trang

Bảng 2.1 Tổng quan các vùng trồng mía nước ta 2 

Bảng 2.2 Sản lượng mía phân theo vùng 3 

Bảng 2.3 Kết quả thực hiện nghị định số 26/2007/QĐ-TTg 4 

Bảng 2.4 Số liệu tổng quan mía phân theo địa phương: 12 

Bảng 2.5 Diện tích, năng suất, sản lượng mía các vùng của Kiên Giang 12 

Bảng 4.1 Đặc tính kỹ thuật của máy 4GZ-9 25 

Bảng 4.2 Đặc điểm ruộng khảo nghiệm đợt I 45 

Bảng 4.3 Kết quả khảo nghiệm đợt I 46 

Bảng 4.4 Đặc điểm ruộng khảo nghiệm đợt II 47 

Bảng 4.5 Kết quả khảo nghiệm đợt II 48 

Bảng 4.6 Các sự cố và cách khắc phục 49 

Bảng 4.7 So sánh chỉ tiêu hai đợt khảo nghiệm 50 

viii

DANH SÁCH CÁC HÌNH

Trang

Hình 2.1 Máy cắt mía cỡ nhỏ NB -12 của Nhật bản 14 

Hình 2.2 Máy chặt mía rải hàng 4GZ-9 của Trung Quốc 14 

Hình 2.3 Máy thu hoạch mía Thái Lan K8-200PP 15 

Hình 2.4 Máy cắt ngọn bóc lá mía 6BZ-5 củaTrung Quốc 16 

Hình 2.5 Máy cắt ngọn - bóc lá mía BMC-250C của Nhật Bản 17 

Hình 2.6 Liên hợp máy thu hoạch mía HSM-1000 17 

Hình 2.7 Liên hợp máy Fênix CM500I 18 

Hình 2.8 Máy liên hợp thu hoạch mía nguyên cây của Úc 19 

Hình 2.9 Máy thu hoạch mía đoạn 19 

Hình 3.1 Vị trí lấy mẫu 21 

Hình 4.1 Cấu tạo toàn máy 26 

Hình 4.2 Sơ đồ cấu tạo của máy 4GZ-9 27 

Hình 4.3 Sơ đồ truyền động Adapteur 28 

Hình 4.4 Mũi rẽ 29 

Hình 4.5 Cấu tạo mũi rẽ 29 

Hình 4.6 Ngón vơ 30 

Hình 4.7 Dao cắt và mâm dao 30 

Hình 4.8 Cấu tạo dao cắt 31 

Hình 4.9 Sơ đồ làm việc của dao quay 32 

Hình 4.10 Cấu tạo mâm dao trên và mâm dao dưới 34 

Hình 4.11 Sơ đồ truyền động cho dao cắt 35 

Hình 4.12 Xích chuyền ngang trước 36 

Hình 4.13 Xích chuyền ngang sau 36 

Hình 4.14 Xích chuyền ngang dưới 37 

Hình 4.15 Cơ cấu căng xích 38 

Hình 4.16 Cơ cấu điều chỉnh khe hở xích 38 

Hình 4.17 Cơ cấu nâng hạ dao cắt 39 

Hình 4.18 Cơ cấu nâng hạ adapteur và khung 40 

ix

Hình 4.19 Sơ đồ truyền động 41 

Hình 4.20 Phương pháp chuyển động 44 

Hình 4.21 Điều chỉnh dao 44 

Hình 4.22 Kích thước của luống mía 45 

Hình 4.23 Chiều cao cây mía và mía ngã do chuột cắn 45 

Hình 4.24 Khảo nghiệm đợt I 47 

Hình 4.25 Khảo nghiệm đợt II 47

Hiện nay trong sản xuất mía, cơ giới hoá các khâu chưa đồng bộ, chỉ có một số vùng trồng mía tập trung được cơ giới hoá canh tác tương đối khá ở các khâu làm đất, còn các khâu thu hoạch như cắt gốc, làm sạch lá, cắt ngọn, bó cây, gom đống, chất lên xe hoàn toàn bằng lao động thủ công với các công cụ chủ yếu là dao, cuốc bàn Năng suất lao động rất thấp, cuờng độ lao động cao, tổn thất còn nhiều…

Tại các vùng sản suất mía vấn đề thiếu nhân công lao động đang đòi hỏi khâu thu hoạch phải được cơ giới hoá

Trong những năm tới với việc phát triển công nghiệp và kéo theo nó là sự phát triển của nhiều loại hình ngành nghề, dịch vụ thì sự thiếu hụt lao động ở nông thôn sẽ trở nên gay gắt hơn, do đó với nhu cầu giảm bớt nguồn nhân công lao động, nâng cao năng suất lao động và giảm giá thành sản xuất nên việc đưa máy thu hoạch vào các cánh đồng mía là việc làm cần thiết hiện nay

1.2 Mụcđíchđề tài:

Được sự chấp nhận của Khoa Cơ Khí Công Nghệ trường Đại học Nông Lâm TP

Hồ Chí Minh, Phân viện Cơ Điện Nông nghiệp và Công nghệ Sau Thu hoạch Miền Nam với sự hướng dẫn của thầy Võ Văn Thưa, thầy Võ Hùng Anh đã giúp đỡ chúng tôi thực hiện đề tài “Nghiên cứu cấu tạo, đánh giá khả năng làm việc của máy chặt mía rải hàng 4GZ-9 tại nông trường mía Kiên Dũng – Hòn Đất – Kiên Giang”

2

CHƯƠNG 2

TỔNG QUAN TÀI LIỆU

2.1 Tầm quan trọng của cây míatrongsản xuất nông nghiệp:

Mía là cây công nghiệp ngắn ngày có giá trị kinh tế cao, ở nước ta mía là nguyên liệu của ngành sản xuất đường và là nguyên liệu của một số ngành công nghiệp như bột giấy, hóa dược… Để đáp ứng nhu cầu về đường, những năm gần đây cây mía đã được phát triển ở nhiều vùng trong cả nước, góp phần xoá đói giảm nghèo

ở nông thôn vùng sâu, vùng xa

Bảng 2.1.Tổng quan các vùng trồng mía nước ta

VÙNG SẢN XUẤT Kết quả sản xuất niên vụ 2010/2011

Diện tích (ha) Năng suất (tấn/ha) Sản lượng (tấn)

Nguồn: Chuyên đề sản xuất và tiêu thụ mía- 2011

Cây mía và nghề làm mật – đường ở việt nam có từ thời xa xưa, nhưng công nghệ chế biến mía đường mới bắt đầu từ thế kỷ XX Đầu tư mở rộng công suất 9 nhà máy cũ, xây dựng thêm 33 nhà máy mới nâng tổng số nhà máy đường nước ta lên 42 nhà máy, với tổng công suất là 87.500 tấn mía/ngày, về cơ bản đã đáp ứng nhu cầu tiêu dùng đường trong cả nước

Theo Quyết Định 36/QĐ-TTg: đến năm 2020, nước ta cơ bản đủ đường để tiêu dùng và bắt đầu xuất khẩu Nhu cầu đến năm 2020 khoảng 2 triệu tấn đường (cho tiêu dùng và xuất khẩu) Thực tế sản xuất từ năm 2000 đến năm 2010 chỉ đạt quanh mức 1 triệu tấn đường/năm, số thiếu còn lại chủ yếu nhập lậu giá rẻ Tuy là mặt hàng không

2.1.1 Hướng phát triển cây mía ở Việt Nam:

Qui hoạch khoa học ổn định và lâu dài vùng nguyên liệu trồng mía một cách bền vững trên toàn quốc Cần căn cứ quyết định số 26/2007/QĐ-TTg với tổng diện tích đã quy hoạch trên cả nước là 260.271 ha Cần ưu tiên các vùng, các địa phương có điều kiện thâm canh phát triển cây mía Những vùng có khả năng nước tưới đến những vùng có điều kiện đất đai thuận lợi, hệ thống giao thông vận chuyển mía về nhà máy nhanh nhất Cơ giới hóa đồng bộ cây mía cho nước ta, khuyến khích các doanh nghiệp phát triển ngành trồng mía

Xây dựng lịch gieo trồng mía một cách chính xác có cơ sở khoa học một cách bền vững chắc chắn phù hợp với khí hậu Việt Nam Ứng dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật để thâm canh cây mía một cách có khoa học, bón các loại phân hữu cơ và vô cơ Cân đối với tỷ lệ NPK cho từng giai đoạn phát triển cây mía Cân đối dinh dưỡng trung bình để cho cây mía được đứng thẳng

Cần chú trọng giải pháp áp dụng cơ giới hóa vào lĩnh vực sản xuất mía Hiện trạng sản xuất mía nước ta con lạc hậu, khâu cơ giới hóa chưa cao Nên giá mía nước

ta cao hơn các nước trong khu vực Do vậy cần xây dựng và áp dụng quy trình canh tác mía phù hợp tạo điều kiện cho cơ giới hóa theo hướng đồng bộ nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất Nhà nước cần khuyến khích các công ty cơ khí địa phương sản xuất các máy móc phụ vụ cơ giới hóa sản xuất mía

2.1.2 Diện tích và năng suất mía ở Việt Nam qua các năm:

Bảng 2.2 Sản lượng mía phân theo vùng

Năm Diện tích mía (triệu ha) Sản lượng (triệu tấn) Năng suất mía (tấn/ha)

BẮC TRUNG BỘ Diện tích trồng mía 80.000 ha 49.467 ha

Tổng công suất NM 35.000 TMN 27.000 TMN

Duyên hải MIỀN

TRUNG-TÂY NGUYÊN

Diện tích trồng mía 53.000 ha 60.160 ha Tổng công suất NM 16.300 TMN 28.000 TMN

ĐÔNG NAM BỘ Diện tích trồng mía 37.000 ha 25.426 ha

Tổng công suất NM 14.900 TMN 12.500 TMN

Đồng bằng SÔNG CỬU

LONG

Diện tích trồng mía 52.000 ha 51.574 ha Tổng công suất NM 19.800 TMN 21.000 TMN

Nguồn: Chuyên đề sản xuất và tiêu thụ mía - 2011

2.2 Một số ứng dụng và lợi ích của cây mía:

2.2.1 Mía là cây sản suất ra nguồn năng lượng:

Hiện nay, nguồn năng lượng hóa thạch đang dần cạn kiệt Nếu trong tương lai gần con người không tìm được nguồn năng lượng thay thế thì con người sẽ rơi vào tình trạng khủng hoảng năng lượng trầm trọng Để khắc phục tình trạng này người ta đã có nhiều hướng tìm tòi nghiên cứu, trong đó có một hướng được nhiều người quan tâm đó

là lấy từ thực vật Đây là nguồn nguyên liệu có thể tái tạo được hàng năm không bao giờ bị cạn kiệt

5

Trong các cây có thể khai thác, chế biến ra nhiên liệu lỏng thì cây mía được nhiều người quan tâm nhất Người ta đã xếp cây mía là cây năng lượng hàng đầu trong các loại thực vật có thể sản xuất ra nhiên liệu lỏng

Từ một tấn mía tốt, người ta có thể sản xuất ra 35 – 50 lít cồn 960, là loại cồn có thể thay xăng để chạy động cơ đốt trong Một hecta đất trồng với kỹ thuật sản xuất hiện đại vào cuối thế kỉ XXI, người ta có thể sản xuất 180 – 200 tấn mía, từ đó có thể sản xuất ra 7.000 – 8.000 lít cồn để làm nhiên liệu Từ lâu, ở Braxin, người ta đã sản xuất cồn để thay xăng chạy ôtô vận tải

2.2.2 Mía là nguồn nguyên liệu lấysợi trong tương lai:

Nhiều thông tin cho thấy tốc độ phá rừng ở nước ta, cũng như trên toàn thế giới ngày càng tăng Diện tích rừng ngày càng giảm, giảm dần đến mức đáng lo ngại Mặc

dù ở các nước đều có kế hoạch trồng rừng, nhưng nhìn chung tốc độ trồng rừng không

bù kịp tốc độ phá rừng Vì vậy, tình trạng ngày càng cạn kiệt rừng là khó tránh khỏi

Trong lúc dân số ngày càng tăng, nhu cầu sử dụng gỗ, đặc biệt là nhu cầu sử dụng giấy trên đầu người ngày càng tăng mà diện tích rừng thì ngày càng giảm.Do đó, việc giải quyết nguyên liệu giấy từ cây rừng sẽ ngày càng khó khăn Vì vậy, người ta phải nghĩ đến việc làm các cây công nghiệp ngắn ngày có chứa nhiều xenlulôzơ (sợi)

để thay thế một phần cây rừng Mía là cây tiện dụng, ngoài đường, xenlulôzơ trong bã mía có thể làm giấy hoặc làm gỗ ép thay cho một phần gỗ rừng Mía là cây ngắn ngày, lại là cây đặc biệt cao sản nên rất có nhiều triển vọng trong lĩnh vực này

2.2.3 Mía là cây có khả năng bảo vệ đất và bồi dưỡng đất:

Hướng phát triển mía hiện nay và tương lai là vùng đất cao, vùng đồi ở trung du

và miền núi, vì vùng đồng bằng phải dùng cho các cây có giá trị kinh tế cao hơn Nhìn chung vùng trung du là vùng đất có độ dốc, ở đó vấn đề rửa trôi chất dinh dưỡng, xói mòn đất, làm giảm độ phì nhiêu của đất đang diễn ra từng ngày Do đó, việc xem xét khả năng bảo vệ đất của các cây trồng đưa vào sản xuất ở vùng này là một vấn đề có ý nghĩa to lớn về các mặt kinh tế, xã hội và bảo vệ môi trường lâu dài cho các thế hệ mai sau

Mía là cây ngắn ngày nhưng lại có ưu thế lớn trong việc bảo vệ và bồi dưỡng đất vì các căn cứ sau đây:

6

- Mía là loại cây trồng theo rãnh có độ sâu 25 – 30 cm, và các rãnh được thiết

kế vuông góc với hướng dốc, với khoảng cách các rãnh trên dưới 1m nên có tác dụng chống xói mòn rất tốt

- Mía thường trồng vào cuối mùa năm trước, đến mùa mưa năm sau mía đã giao tán, tạo thành một thảm lá xanh dày đặc, vì diện tích lá mía gấp từ 5 - 7 lần diện tích đất, làm cho nước mưa không rơi trực tiếp xuống mặt đất được, nên có tác dụng chống xói mòn rất tốt

- Mía là cây rễ chùm và bộ rễ phát triển rất mạnh từ mặt đất xuống đến độ sâu

60 cm Trên 1 m2 đất mía có 1.000 – 3.000 rễ mía với tổng chiều dài 200 – 800 m, tuỳ giống và mức độ thâm canh.Với bộ rễ nhiều như vậy, trong mùa mưa nó giữ chặt đất, hạn chế xói mòn Sau vụ thu hoạch, mía để lại 8 - 15 tấn rễ trong đất (tùy mía tốt hay xấu) làm tăng chất hữu cơ, tăng lượng mùn trong đất Vì vậy, trồng mía trên đất đồi nếu thâm canh cao thì chẳng những không làm giảm mà lại làm tăng độ phì nhiêu của đất

2.2.4 Mía là nguyên liệu của nhiềungành công nghiệp:

Cây mía với thành phần hóa học rất phong phú, nên ngày càng được nhiều ngành công nghiệp quan tâm khai thác

- Saccarôzơ được ngành đường khai thác Cứ 100 tấn mía sản xuất được 10 - 14 tấn đường trắng

- Xenlulozơ trong bã mía là nguyên liệu rẻ tiền và có thể tái tạo, được ngành giấy và công nghiệp gỗ ép khai thác Với quy trình công nghiệp giản đơn có thể sử dụng bã mía làm than hoạt tính

Ván gỗ ép từ bã mía có thể làm ván cách nhiệt, cách âm trong kiến trúc, làm dụng cụ gia đình, làm bàn, tủ,v.v…

Công nghiệp hoá chất sử dụng đường thông qua những phản ứng khử, phản ứng oxi hoá, phản ứng ester hoá, phản ứng cộng, phản ứng trung hoà, phản ứng cô đặc, phản ứng tổ hợp, … để sản xuất ra glixerin, 2 metil piperazin, axit gluconic, hepta-alita saccarozơ, cacbua thơm diaxeton fructôzơ, v.v…

- Mật rỉ qua quá trình lên men, chưng cất và các phương pháp hóa học có thể sản xuất ra rượu các loại, cồn tinh khiết, axeton butanon, axit xitric, axit lactic, axit

2.3 Yêu cầu khi thu hoạch:

Mùa thu hoạch là khoảng thời gian cực nhọc và căng thẳng của những người nông dân, nhưng đó cũng là thời điểm mà những người nông dân mong đợi suốt quá trình canh tác trên cánh đồng mía Năng suất của cây mía trong vụ mùa thu hoạch cũng làm cho người nông dân phấn khích trong vụ trồng sau

Quá trình thu hoạch cây mía là là công việc quan trọng nhất trong quá trình sản xuất cây mía Công việc phải đảm bảo được các yêu cầu sau:

- Yêu cầu kỹ thuật nông học và công nghệ khi thu hoạch bao gồm: thời điểm thu hoạch, thời điểm chặt, chiều cao chặt, róc lá và chặt ngọn

- Giảm bớt độ dập gốc khi chặt Giảm bớt độ dập gốc khi chặt trong thu hoạch mía có ý nghĩa rất quan trọng về mặt kinh tế

- Đảm bảo được khâu thu gom và vệ sinh cánh đồng

- Đảm bảo khâu vận chuyển đến các nhà máy, nơi tiêu thụ

2.4 Đặc tính của cây mía trên quan điểm thu hoạch:

Quá trình nghiên cứu thiết kế và chế tạo hoặc sử dụng bất kỳ loại máy thu hoạch nào, chúng ta đều phải quan tâm đến đặc tính của cây đó, mà then chốt là thời điểm thu hoạch Vào thời điểm đó nó sẽ bao gồm các đặc tính sau:

- Độ chín của cây mía:

Thu hoạch tốt nhất khi cây mía đạt độ chín công nghiệp, yếu tố quan trọng là độ chín đồng đều của quần thể mía, mía có hàm lượng đường đo được ở phần gốc và phần ngọn là gần tương đương với nhau Nên thu hoạch các ruộng mía cần trồng mới lại trước các ruộng mía lưu gốc Thu hoạch mía theo đặc tính giống: giống chín sớm phải

8

thu hoạch trước, giống chín muộn thu hoạch sau bằng cách chặt thủ công hoặc thu hoạch bằng máy Thu hoạch đến đâu chuyển nhanh về nhà máy trong ngày

- Độ ngã của cây mía:

Là độ nghiêng của thân cây so với phương thẳng đứng, độ ngã của cây mía càng lớn thì càng khó khăn cho máy thu hoạch khi tiến hành thu hoạch và làm tăng độ sót khi tác động cơ giới vào Khi mía ngã và nằm rạp xuống mặt đồng thì sẽ làm cho máy vô dụng khi thu hoạch

Ngoài ra khi cánh đồng mía ngã theo nhiều hướng khác nhau trên cùng một hàng thu hoạch cũng sẽ gây khó khăn rất lớn trong quá trình làm việc của máy

- Mật độ của cây:

Mật độ nhiều hay ít là phụ thuộc vào giống, cách gieo trồng hay khả năng nảy mầm của giống Mật độ ảnh hưởng lớn đến khả năng di chuyển, vận tốc tiến của máy cũng như sự tác động của máy lên thảm mía

- Ngoài ra, thời tiết cũng là một yếu tố quan trọng, nó ảnh hưởng rất nhiều đến công việc thu hoạch

2.5 Xác định thời kì thu hoạch:

Cây mía khi bước vào thời kì lóng đã bắt đầu tích lũy đường trong thân cây, nhưng với hàm lượng đường không đáng kể và chủ yếu là đường không kết tinh (đường khử) Lượng đường tích lũy trong thân tăng dần theo lứa tuổi mía Ở nước ta, trong điều kiện phổ biến, khi mía đạt 12 tháng tuổi và gặp điều kiện thời tiết thuận lợi như khô và khô rét thì hàm lượng đường trong thân mía sẽ đạt mức tối đa và chủ yếu

là đường kết tinh (C12H22O11) Đường khử (C6H12O6) trong thân giảm xuống tới mức tối thiểu (từ 0,3 đến 0,9%) Lúc này gọi là mía chín công nghiệp, hàm lượng đường giữa gốc và ngọn gần bằng nhau Khi hàm lượng đường đạt tới mức tối đa (mía chín), tuỳ giống và điều kiện thời tiết, lượng đường này có thể giữ vững khoảng 1 – 2 tháng Sau đó bắt đầu giảm dần, do bị suy tàn hoặc tái sinh trở lại, thường gọi là mía quá lứa hoặc quá chín

Muốn đạt hiệu quả kinh tế cao, việc thu hoạch phải tiến hành đúng vào lúc mía

có hàm lượng đường kết tinh cao nhất và tạp chất ít nhất, tức là lúc chất lượng đạt cao nhất

9

2.6 Các phương pháp thu hoạch mía hiện nay:

2.6.1 Phân loại theo nguồn động lực:

- Thu hoạch bằng thủ công (thu hoạch bằng sức người)

- Thu hoạch bằng máy

a Thu hoạch mía thủ công:

Là phương pháp chủ yếu thu hoạch mía ở các vùng mía Việt Nam cho đến ngày nay vẫn sử dụng phương pháp này để thu hoạch trên các cánh đồng mía là chủ yếu

Công cụ cơ bản khi chặt mía là dao, rựa, dao tự chế… Khi chặt mía người ta phải thực hiện các công đoạn sau để có được cây mía:

- Chặt sát xuống mặt đất để làm lìa gốc cây mía

- Cầm gốc mía lên rồi róc bỏ lá mía

- Chặt bỏ ngọn

- Gom và xếp thành từng bó, tập trung và vận chuyển ra xe

Trong thời kỳ hội nhập và phát triển như hiện nay thì thu hoạch bằng phương pháp thủ công sẽ gây ra những khó khăn do thiếu lao động và hiệu quả đem lại cũng không cao, vì nếu thiếu nguồn lao động thì sẽ phải kéo dài mùa vụ và như thế sẽ làm giảm trữ đường của cây mía và có thể dẫn đến thiếu nguồn nguyên liệu cung cấp cho các nhà máy đường

b Thu hoạch mía bằng máy:

Đây là phương pháp thu hoạch mía hiện đại đã được các nước trên thế giới sử dụng nhiều từ rất lâu Máy thay thế sức người trong các khâu như: chặt gốc, chặt ngọn, thu gom và vận chuyển

Việc đưa máy vào thu hoạch mía đã giảm được rất nhiều công lao động, giải quyết đuợc phần nào vấn đề thiếu hụt lao động ở nhiều địa phương Do đó nhiều mẫu máy đã được chế tạo và ứng dụng như:

- Máy chặt mía mini

- Máy thu hoạch mía liên hợp máy kéo máy kéo 90 mã lực F1

- Máy chặt mía rải hàng CRHM – 0.1

- Máy chặt mía rải hàng 4GZ-9 (nhập từ Trung Quốc)

- Máy liên hợp thu hoạch mía THM – 0,3

10

- Máy chặt mía S – 32

- Máy thu hoạch mía liên hợp

Hiện nay ở nước ta hiện nay đã có một số vùng đã áp dụng phương pháp thu hoạch bằng máy vào canh tác mía Hiện tại vẫn chưa thấy được kết quả thực sự của các máy thu hoạch đem lại nhưng việc đưa máy vào sản xuất đã giải quyết được phần nào vấn đề thiếu hụt lao động ở nhiều địa phương

2.6.2 Phân loại theo sản phẩm sau thu hoạch:

a Phương pháp thu hoạch mía toàn cây:

Công nghệ thu hoạch này thực hiện các công đoạn cắt ngọn, cắt gốc, làm sạch

lá, bó thành bó nhỏ, bốc xếp (để nguyên cây dài, hoặc chặt cây làm hai đoạn) lên phương tiện vận chuyển chở về nhà máy Công nghệ này cho phép thời gian bảo quản lưu cây trước chế biến dài hơn (48 giờ) so với mía cắt đoạn Chất lượng mía cây nguyên liệu thường cao hơn và tỷ lệ hao hụt mía cũng thấp hơn so với công nghệ thu hoạch mía cắt đoạn Đầu tư ban đầu không lớn

b Phương pháp thu hoạch mía đoạn:

Công nghệ này thực hiện các công đoạn cắt ngọn; cắt gốc; cắt cây mía thành đoạn; làm sạch lá; bốc xếp lên xe và chuyên chở về nhà máy.Công nghệ này có ưu điểm là giải phóng được nhiều công lao động, thu hoạch nhanh, gọn, năng suất cao nhưng đòi hỏi tính đồng bộ nghiêm ngặt và chất lượng cao của hệ thống vận chuyển, đường giao thông, thời gian lưu trữ mía không quá 24 h, đầu tư ban đầu rất lớn

2.7 Yêu cầu kỹ thuật nông học trong thu hoạch mía:

2.7.1 Khichặt:

Chặt gốc và chặt ngọn là hai công đoạn cực nhọc và quan trọng nhất trong thu hoạch mía, trong đó chặt gốc là quan trọng nhất nó quyết định nhất rất nhiều cho năng suất mía, khi chặt mía đòi hỏi:

- Vết chặt phải ngọt, không dập để vụ sau cây mía dể sinh trưởng

- Chặt ở vị trí thích hợp và gốc phải đẻ mầm nếu mía lưu gốc

2.7.2 Khi róc lá:

- Đảm bảo vệ sinh mặt đồng

- Sạch lá trên thân

11

- Không gây tổn thương cây mía

2.7.3 Khi gom và vận chuyển:

- Gom và xếp mía thành bó ngay ngắn

- Vận chuyển kịp lúc mía đã thu hoạch về các nhà máy để đảm bảo chất lượng

2.7.4 Chặt gốc mía chuẩn bị đồng:

Đối với thu hoạch mía lưu gốc:

- Sau khi thu hoạch 3 – 5 ngày thì tiến hành đốt dọn và tề gốc

- Tề gốc bằng cách dùng cuốc chặt sâu xuống đất 30 – 50 mm, tạo điều kiện cho mầm khỏe và to mọc lên

2.7.5 Các chỉ tiêu quan trọng khi thu hoạch mía:

- Thu hoạch mía phải kịp thời vụ khi cây mía đã chín công nghiệp và có trữ lượng đường trong thân là cao nhất

- Vận chuyển gấp mía đã thu hoạch về các nhà máy chế biến đường để cây mía không bị giảm độ đường tự nhiên

- Cây mía đã thu hoạch sau khi vận chuyển tới các nhà máy đường phải được chặt ngọn, róc lá và xếp thành bó

- Khi thu hoạch không được làm dập gốc mía và mía phải được chặt sát gốc để

có thể tiếp tục đẻ mầm

2.8 Hiện trạng và hướng phát triển của máy thu hoạch mía ở Việt Nam, ở Tây Nam Bộ và đặc biệt ở Kiên Giang:

2.8.1 Tình hình sản xuất mía ở Việt Nam và Tây Nam Bộ nói chung:

Cả nước có tổng diện tích 271.400 ha.Sản lượng mía cả nước đạt 16.419 nghìn tấn (niên vụ 2010-2011), cung cấp 12.470,9 nghìn tấn mía ép công nghiệp, tăng 2.902 nghìn tấn

Diện tích trồng mía của từng vùng ở nước ta rất khác nhau, Tây Nam Bộ là vùng mía lớn thứ ba (53.000 ha) trong bốn vùng mía trọng điểm của cả nước, đứng sau vùng Duyên Hải Nam Trung Bộ - Tây Nguyên (86.000 ha) và Bắc Trung Bộ

(65.000ha), đứng trước vùng Đông Nam Bộ (45.000 ha) (Thống kê năm 2007)

Riêng Tây Nam Bộ, trong vụ 2010-2011, vùng có 55.080 ha mía, năng suất bình quân 80,4 tấn/ha, sản lượng 4.426,7 nghìn tấn mía

12

Bảng 2.4 Số liệu tổng quan mía phân theo địa phương:

Vùng Diện tích (ha) Sản lượng (nghìn tấn) Năng suất (tấn/ha)

(Nguồn: Diễn đàn khuyến nông @ nông nghiệp 19/08/2011)

2.8.2 Tình hình sản xuất mía ở Kiên Giang nói riêng:

Kiên Giang có tổng diện tích 6.299 km2, đất nông nghiệp 4.119,74 km2 (66% diện tích đất tự nhiên), riêng đất trồng lúa chiếm 3.170,19km2 (77% đất nông nghiệp) Đất lâm nghiệp có 1.200,27 km2 (19% diện tích đất tự nhiên) Diện tích đất trồng mía

là 4.512 ha, với tổng dân số là 1.683.149 người (năm 2009)

Cây mía là một trong những cây trồng chủ lực trong sản xuất nông nghiệp của tỉnh Kiên Giang Trong quá trình chuyển đổi cơ cấu sản suất, cây mía được xem là cây đột phá ở những vùng đất khó khăn: phèn, hạn, mặn…Kinh nghiệm sản xuất cây mía lâu năm và cho hiệu quả kinh tế cao của người dân góp phần khai thác có hiệu quả tiềm năng đất đai, phát triển kinh tế xã hội, cải thiện và nâng cao đời sống của người dân

Kiên Giang có hai vùng trồng mía truyền thống: vùng U Minh Thượng và vùng ven sông Cái Bè, Cái Lớn của huyện Gò Quao, Giồng Riềng

Bảng 2.5 Diện tích, năng suất, sản lượng mía các vùng của Kiên Giang

Ở nước ta, các công ty cơ khí chế tạo và các viện khoa học cũng đã sớm nghiên cứu chế tạo các loại máy thu hoạch mía như: máy thu hoạch mía tự hành cỡ trung THM-0,3 và máy thu hoạch mía F-1 của Viện Cơ Điện Nông nghiệp và Công nghệ Sau Thu hoạch, nhưng cho đến nay các máy thu hoạch mía vẫn chưa được phát triển rộng rãi do kết quả của máy đem lại chưa thiết thực và người dân chưa thực sự tin tưởng.

Trong vụ mía 2011 - 2012, một số vùng trồng mía lớn ở Việt Nam đã áp dụng thử nghiệm máy thu hoạch mía 4GZ-9 vào canh tác và cũng có các tỉnh đã tổ chức các buổi trình diễn máy thu hoạch mía, trong đó nổi bật nhất ở nông trường mía Kiên Dũng tỉnh Kiên Giang Đã phần nào góp phần cải thiện tình hình thu hoạch mía tại địa phương

2.9 Một số máy thu hoạch mía:

2.9.1 Máy chặt mía rải hàng:

14

Máy chặt mía rải hàng NB-12 (Nhật Bản, Hình 2.1) và máy chặt mía rải hàng 4GZ-9 (Trung Quốc, Hình 2.2) thu hoạch mía để nguyên cây, nguồn động lực là máy kéo nhỏ 2 bánh công suất động cơ 12 Hp

Hình 2.1 Máy cắt mía cỡ nhỏ NB -12 của Nhật bản

Hình 2.2 Máy chặt mía rải hàng 4GZ-9 của Trung Quốc

Tác dụng của máy: cắt gốc một luống mía, không cắt ngọn, chuyển rải cây

sang luống bên cạnh

Các bộ phận làm việc của máy bao gồm: xích gom dựng, giữ cây, dao đĩa cắt

gốc, xích kẹp chuyển cây sang ngang, phía trên có các thanh tựa đỡ cây

15

Máy được lắp phía trước máy kéo 2 bánh, có 2 bánh tựa mặt đồng ở phía trước Máy thực hiện công việc cắt gốc; chuyển cây ở trạng thái đứng sang ngang và rải trên đồng

Hạn chế của máy: - Năng suất máy thấp (0,1ha/h)

- Di chuyển địa bàn chưa cơ động

2.9.2 Máy thu hoạch mía liên hợp với máy kéo 4 bánh của Thái Lan:

Máy Super Cane Cuter K80-200PP do công ty KMT Ltd chế tạo (Hình 2.3), được liên hợp với máy kéo 4 bánh, áp dụng trong công nghệ thu hoạch để nguyên cây, nguồn động lực là máy kéo 4 bánh công suất 65 Hp, năng suất làm việc máy trung bình (0,16 ha/h)

Hình 2.3 Máy thu hoạch mía Thái Lan K8-200PP

Tác dụng của máy: cắt ngọn, cắt gốc, chuyển cây đứng gom vào thùng chứa và

định kỳ xả đống trên đồng

Các bộ phận làm việc của máy bao gồm: dao đĩa cắt ngọn, dao đĩa cắt gốc, bộ

phận chuyển cây mía đứng dùng xích kẹp và thùng gom chứa cây Các bộ phận làm việc này đều sử dụng truyền động bằng động cơ thuỷ lực

Hạn chế của máy:

- Không thu hoạch được mía đổ

16

- Tuy có thêm dao cắt ngọn nhưng chất lượng cắt chưa tốt: cắt còn sót ngọn và chiều cao cắt khó điều chỉnh nên tỷ lệ hao hụt cao

- Máy được bố trí lệch bên nên hạn chế khả năng quan sát và điều khiển máy

trong quá trình làmviệc của người lái Khối lượng máy lớn, khá cồng kềnh

2.9.3 Máy cắt ngọn – bóc lá mía tĩnh tại:

Nguồn động lực động cơ 6 HP máy 6BZ-5 (Hình 2.4) hoặc phối lắp với máy kéo nhỏ 2 bánh 12 HP (Hình 2.5) Khi cắt ngọn, bóc lá mía được cấp liệu bằng tay, chất lượng cắt và làm sạch tốt

17

Hình 2.5 Máy cắt ngọn-bóc lá mía BMC-250C của Nhật Bản 2.9.4 Một số mẫu máy liên hợp tự hành thu hoạch mía để nguyên cây:

a Liên hợp máy thu hoạch mía HSM-1000:

Hình 2.6 Liên hợp máy thu hoạch mía HSM-1000

Liên hợp máy thu hoạch mía tự hành HSM-1000 là sản phẩm của công ty Hán Lâm - Trung Quốc (Hình 2.6) Máy thu hoạch một hàng cây, khoảng cách giữa các hàng cây 1,2 m, năng suất 10-12 tấn/h Máy có thể thực hiện nhiều công năng cùng một lúc như: tự động nâng cây mía, cắt ngọn, cắt gốc bằng hai đĩa dao, chuyển tải, bóc

lá, phân ly lá bằng các cặp ru lô, chuyển cây bằng băng tải, định lượng xả đống trên đồng

18

b Liên hợp máy Fênix CM500I:

Liên hợp máy thu hoạch mía tự hành Fênix CM500I là liên hợp máy thu hoạch nguyên cây được thiết kế, cải tiến ở Brazil (Hình 2.7)

Hình 2.7 Liên hợp máy Fênix CM500I

Năng suất 25-30tấn/h, máy thực hiện các công đoạn như: cắt ngọn, cắt gốc 2 hàng cây mía đốt hoặc mía xanh, chuyển mía tới thùng chứa 28 m3 phía sau máy, xả mía thành đống ở đầu bờ

Liên hợp máy có nhược điểm công suất quá lớn, công năng chưa bóc được lá nên không phù hợp với điều kiện kinh tế, quy mô đồng ruộng ở Việt nam hiện nay

c Máy liên hợp thuhoạch mía nguyên cây của Úc:

Máy liên hợp thu hoạch mía nguyên cây của Úc (Hình 2.8) Máy có thể thu hoạch một hàng đơn được mía xanh hay mía đốt, mía đứng hoặc mía đổ Năng suất 100-130 tấn/ngày, cùng một lúc thực hiện các công đoạn cắt ngọn, bóc lá bằng quạt hút đặt trước máy, cắt gốc, chuyển cây ra phía sau máy bằng băng tải

Liên hợp máy có ưu điểm giá thành không cao so với các loại máy cùng loại, tuy nhiên chất lượng bóc lá bằng quạt hút không ổn định, tỷ lệ lá sót trên cây còn nhiều đồng thời kết cấu máy còn cồng kềnh

19

Hình 2.8 Máy liên hợp thu hoạch mía nguyên cây của Úc 2.9.5 Máy thu hoạch mía đoạn CASE 8800 của Mỹ:

Hình 2.9 Máy thu hoạch mía đoạn

Máy thực hiện đồng thời nhiều công đoạn liên hoàn: cắt ngọn, cắt gốc, cắt đoạn, làm sạch và chuyển mía đoạn sang phương tiện chuyên chở

Phần lớn các loại máy này áp dụng phương thức chuyển rút cây ở trạng thái nằm qua gầm máy Cây mía sau khi cắt gốc được cắt thành đoạn ngay sau đó băng chuyền chuyển mía qua gầm máy ra phía sau để đổ lên xe chuyên chở Hiện tại, ở Việt Nam, các loại máy này chưa được sử dụng phổ biến Phần lớn các nhà máy mía đường

ở Việt Nam chưa có dây chuyền chế biến mía đoạn và đều tiếp nhận nguyên liệu đầu vào mía nguyên cây

- Cân điện tử, máy ảnh

- Dao chặt mía, dây bó mía

3.1.2 Phương pháp xác định tính chất ruộng mía:

a Diện tích khảo nghiệm:

Dùng thước cuộn 50 m xác định kích thước và diện tích thửa ruộng cần khảo nghiệm, xác định quãng đường máy chạy khảo nghiệm

Đo chiều dài, chiều rộng của thửa ruộng để tính ra diện tích cần đo

b Giống mía và phương pháp trồng:

Giống mía và phương pháp trồng cũng được xác định đối với ruộng khảo nghiệm bằng cách tham khảo ý kiến của chủ ruộng hoặc người quản lý để biết

c Chiều cao cơ bản của cây mía:

Chọn 10 điểm (mỗi điểm khoảng 1 m2) trên ruộng khảo nghiệm theo 2 đường chéo ở mỗi điểm đo được h1, h2, h3, h4 của một cây mía Giá trị lấy được bằng cách dùng thước cuộn đo chiều cao cây mía sau đó tổng hợp lại lấy giá trị trung bình

n

h h

n i Ci Ctb

1





 : giá trị trung bình sau khi đo ở 10 điểm trên ruộng

- hj: giá trị đo được tại mỗi điểm

n i i tb

e Năng suất mía:

Dùng khung mẫu 1 m2 đặt 3 điểm theo đường chéo Dùng dao chặt gốc, róc lá, chặt ngọn bằng thủ công Sau đó đem cân xác định khối lượng mía trong mẫu, từ đó tính được năng suất của thửa ruộng

10



q tb

Q Với: - qtb: khối lượng mía trung bình trên 1 m2 (kg/m2)

- Q năng suất mía (T/ha)

3.1.3 Phương pháp xác định tính chất làm việc của máy:

a Vận tốc tịnh tiến của máy:

Dùng đồng hồ bấm giây đo thời gian máy đã chạy trên quãng đường biết trước chiều dài là L Đo khoảng 5 lần khi máy đang làm việc trên đồng

Vò trí laáy maãu

1m

i lvi tb

T

L

V

Với: - Tlvi: thời gian làm việc ứng với quãng đường thứ i (s)

- Llvi: chiều dài đường làm việc thứ i (m)

b Độ sót:

Lấy thước khoanh 3 mẫu 1 m2 theo đường chéo,đếm tổng số cây trước khi chặt bằng máy n1 và không được chặt do máy chặt sót ncs Tỉ lệ cây chặt sót trung bình được tính theo công thức:

n n

n q

c Chiều cao gốc mía:

Chọn 5 điểm trên ruộng khảo nghiệm mỗi điểm 1 m2 theo 2 đường chéo ở mỗi điểm đo được h1, h2, h3 của một gốc cây mía Giá trị lấy được bằng cách dùng thước cuộn đo chiều cao gốc mía sau đó tổng hợp lại lấy giá trị trung bình

n

h H

n i Gi Gtb





ti

ti i

Q

q

t Với: - qti số gốc mía bị tổn thương

- Qti tổng số gốc mía trong 1 m2

23

e Độ đồng đều của hàng mía khi ngã trên đồng:

Lấy thước đo 20 m theo đường chạy của máy, đếm số cây mía không xếp theo hàng khi chặt và tổng số cây trên 20 m đó để tính độ đồng đều của hàng mía khi ngã trên đồng

f Chi phí nhiên liệu:

Trước khi khảo nghiệm, thùng nhiên liệu của động cơ được đổ đầy Sau khi kết thúc một đợt khảo nghiệm, dùng bình đo thể tích có vạch chia, đổ nhiên liệu vào bình

đo Sau đó đổ lại đầy thùng nhiên liệu như trước khi khảo nghiệm Số lượng nhiên liệu trong bình đo thể tích chính là chi phí nhiên liệu tương ứng với diện tích ấy

g Năng suất thực tế của máy:

Được xác định bằng phương pháp bấm giờ Nó được xác định bằng công thức:

Với: - A: diện tích ruộng khảo nghiệm (m2)

- T: thời gian thực hiện diện tích A (h)

3.2 Phương pháp nghiên cứu cấu tạo:

3.2.2 Các bước tiến hành nghiên cứu:

- Tìm hiểu cấu tạo và nguyên lý hoạt động của toàn máy

- Tìm hiểu cấu tạo và nguyên lý hoạt động các cụm chi tiết và bộ phận của máy

- Vẽ các hình chiếu toàn máy, sơ đồ truyền động và các bộ phận chính của máy

- Vẽ bản vẽ chế tạo của một số chi tiết chính

3.3 Phương tiện:

Máy thử nghiệm là máy 4GZ-9 nhập từ Trung Quốc và được chạy thử nghiệm tại lô 6.5 của nông trường mía Kiên Dũng – Hòn Đất – Kiên Giang

24

CHƯƠNG 4

KẾT QUẢ THẢO LUẬN

4.1 Giới thiệu chung về máy chặt mía rải hàng 4GZ-9:

Máy chặt mía rải hàng 4GZ-9 là loại máy có công nghệ tiên tiến được nhập từ Trung Quốc đây là loại máy thu hoạch mía thế hệ mới Máy được nghiên cứu chế tạo dựa trên cơ sở tình hình thực tế sản xuất mía của Trung Quốc và một số vùng trồng mía ở nước ta, kết hợp với đặc điểm sinh trưởng của cây mía ở nhiều đất nước khác nhau Máy kết hợp với khung máy của máy kéo hai bánh 12HP có kết cấu gọn nhẹ, tính năng bảo đảm Có thể thu hoạch cắt các loại mía sinh trưởng ở các trạng thái tự nhiên, cong, đổ, cao thấp, lớn nhỏ khác nhau, khả năng thích ứng cao

4.1.2 Yêu cầu của máy:

- Di chuyển với tốc độ vừa phải

- Vết chặt phải ngọt, không sót

- Mía sau khi chặt xong phải được xếp thành hàng ngay ngắn và vuông góc với hướng tiến của máy

- Năng suất cao

- Khả năng điều chỉnh được tốc độ tiến và tốc độ dao cắt

- Đạt các yêu cầu về kinh tế và kỹ thuật: tiết kiệm nhiên liệu …

4.1.3 Các thông số của máy:

25

Bảng 4.1 Đặc tính kỹ thuật của máy 4GZ-9

Stt Bộ phận – Thông số Đơn vị Đặc điểm kỹ thuật

2 Kích thước: Dài x Rộng x Cao mm 3730 x 2260 x 1970

18

6 Ly hợp:Loại

- Phương thức điều khiển

Ma sát khô Tay

8

Bộ phận di động: Loại

-Số lượng

-Đường kính ngoài bánh trước

-Đường kính ngoài bánh sau

-Khoảng cách giữa 2 mũi rẻ

-Số lượng ngón vơ: + Trái

+ Phải

mm Chiếc Chiếc

-Số lượng mâm dao

-Số lượng lưỡi dao

mm

Độ m/s

Bánh răng côn Dao lắp cố định trên mâm

2

4 Hình thang

710 0÷35 25÷30

4.2 Cấu tạo máy chặt mía rải hàng 4GZ-9:

Hình 4.1 Cấu tạo toàn máy

4.2.1 Sơ đồ cấu tạo:

5 Cần chuyển hướng phía sau 6 Tay cầm điều khiển

7 Thanh đóng, ngắt ly hợp 8 Hộp phân phối thủy lực

11 Bình lọc khí 12 Xích chuyền ngang sau

27

24 Hộp xích chữ U 25 Xích chuyển mía dưới

28

27 32

1

C D

A

B D C

Xích kẹp dưới Xích kẹp sau trên Hộp truyền xích

Xích vơ trái

Dao cắt Xích kẹp trước trên

Xích vơ phải

Động cơ

Hộp số