Khai thác không gian phụ trợ cho nhà cao tầng xây chen trong khu vực nội đô nhằm góp phần cải thiện cấu trúc đô thị vùng nội đô thành phố hà nội (tt)

NGÔ ĐỨC CƯỜNG KHAI THÁC KHÔNG GIAN PHỤ TRỢ CHO NHÀ CAO TẦNG XÂY CHEN TRONG KHU VỰC NỘI ĐÔ NHẰM GÓP PHẦN CẢI THIỆN CẤU TRÚC ĐÔ THỊ VÙNG NỘI ĐÔ THÀNH PHỐ HÀ NỘI LUẬN VĂN THẠC SỸ KIẾN TRÚ

NGÔ ĐỨC CƯỜNG

KHAI THÁC KHÔNG GIAN PHỤ TRỢ CHO NHÀ CAO TẦNG XÂY CHEN TRONG KHU VỰC NỘI ĐÔ NHẰM GÓP PHẦN CẢI THIỆN CẤU TRÚC ĐÔ THỊ VÙNG NỘI ĐÔ

THÀNH PHỐ HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SỸ KIẾN TRÚC

Hà Nội - 2018

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

-

NGÔ ĐỨC CƯỜNGKHÓA: 2016-2018

KHAI THÁC KHÔNG GIAN PHỤ TRỢ CHO NHÀ CAO TẦNG XÂY CHEN TRONG KHU VỰC NỘI ĐÔ NHẰM GÓP PHẦN CẢI THIỆN CẤU TRÚC ĐÔ THỊ VÙNG NỘI ĐÔ

THÀNH PHỐ HÀ NỘI

Chuyên ngành: Kiến trúc

Mã số: 60.58.01.02

LUẬN VĂN THẠC SỸ KIẾN TRÚC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC

TS NGUYỄN TUẤN HẢI

XÁC NHẬN CỦA CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG CHẤM LUẬN VĂN

Hà Nội – 2018

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

-

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu, kết quả nêu trong luận án là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác

Hà Nội, 2018

Tác giả luận văn

Ngô Đức Cường

LỜI CẢM ƠN

Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy, cô Trường Đại học Kiến Trúc HN, Khoa sau Đại học, đã tận tình hướng dẫn, tạo điều kiện để tôi hoàn thành luận án này

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới TS Nguyễn Tuấn Hải đã tận tình, chu đáo hướng dẫn và động viên tôi trong suốt quá trình tôi nghiên cứu luận án Tôi xin chân thành cảm ơn các chuyên gia, các cơ quan cùng các thầy cô, bạn bè trường ĐHKT và các bạn đồng nghiệp đã chia sẻ cho tôi nguồn tài liệu cùng các

ý kiến nghiên cứu quý báu Cuối cùng, tôi xin bày tỏ sự tri ân sâu sắc tới người thân trong gia đình đã kiên trì, cảm thông và tạo điều kiện cho tôi hoàn thành luận án này

Do trình độ lý luận cũng như kinh nghiệm thực tiễn còn hạn chế nên trong quá trình làm luận văn không thể tránh khỏi những thiếu sót, rất mong nhận được ý kiến đóng góp Thầy, Cô để em học tập thêm nhiều kinh nghiệm cho bản thân

Xin chân thành cảm ơn!

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT

PHỤ LỤC

PHẦN I: MỞ ĐẦU 1

* Lý do chọn đề tài 1

* Mục đích nghiên cứu 2

* Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3

* Phương pháp nghiên cứu 3

* Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 4

* Giải thích thuật ngữ khoa học 4

* Cấu trúc luận văn : 5

PHẦN 2: NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 6

CHƯƠNG 1 : TỔNG QUAN VỀ KHAI THÁC KHÔNG GIAN PHỤ TRỢ CỦA NHÀ CAO TẦNG XÂY CHEN TRONG NỘI ĐÔ THÀNH PHỐ HÀ NỘI 6

1.1 Tổng quan về khái thác và sử dụng không gian phụ trợ trong nhà cao tầng xây chen của một số nước trên thế giới 6

1.1.1 Sơ lược quá trình phát triển nhà cao tầng trên thế giới 6

1.1.2 Tổng quan về khai thác không gian phụ trợ nhà cao tầng của một số đô thị trên thế giới 7

1.1.3 Tình hình quản lý và khuyến khích đầu tư của các nước trên thế giới 15

1.2 Tổng quan về phát triển nhà cao tầng xây chen trong nội đô Thành phố Hà Nội ……….…16

1.2.1 Sơ lược quá trình phát triển nhà cao tầng ở Việt Nam 16

1.2.2 Thực trạng nhà cao tầng xây chen trong nội đô thành phố Hà Nội 17

1.2.3 Tổng quan về khai thác không gian phụ trợ của cao tầng xây chen trong nội

đô Thành phố Hà Nội 19

1.2.4 Thực trạng phát triển đô thị gắn với nhà cao tầng xây chen trong nội đô 22

1.2.5 Thực trạng quản lý phát triển nhà cao tầng xây chen trong nội đô thành phố Hà Nội 25

1.3 Các vấn cần giải quyết …… ……….26

CHƯƠNG 2 : CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ KHAI THÁC KHÔNG GIAN PHỤ TRỢ TRONG NHÀ CAO TẦNG XÂY CHEN 27

2.1 Cơ sở lý thuyết ……… ………… 27

2.1.1 Lý thuyết về sử dụng đất và mật độ dân cư 27

2.1.2 Lý thuyết về nâng cao hiệu quả sử dụng đất trong phát triển đô thị 31

2.1.3 Lý thuyết về dịch vụ công cộng trong đô thị 33

2.2 Kinh nghiệm thực tiễn ….……… …… 36

2.2.1 Kinh nghiệm khai thác không gian phụ trợ của một số nước trên thế giới 36

2.2.2 Kinh nghiệm quản lý và khuyến khích đầu tư 38

2.2.3 Xu hướng kiến trúc, quy hoạch đô thị ảnh hưởng đến khai thác không gian phụ trợ 41

2.2.4 Các bài học kinh nghiệm có thể áp dụng để phục vụ khai thác không gian phụ trợ trong nhà cao tầng 44

2.2.5 Phân loại nhà cao tầng và dạng không gian phụ trợ nhà cao tầng 46

2.3 Yếu tố tác động đến khai thác không gian phụ trợ của nhà cao tầng xây chen trong nội đô thành phố Hà Nội ……… 47

2.3.1 Yếu tố pháp lý 47

2.3.2 Động lực tổ chức khai thác không gian phụ trợ của nhà cao tầng xây chen trong nội đô thành phố Hà Nội 52

2.3.3 Yếu tố về văn hóa, xã hội và điều kiện tự nhiên của Thành phố Hà Nội 55

2.3.4 Yếu tố Công nghệ và hiệu quả kinh tế, đầu tư 59

2.4 Yêu cầu về khai thác không gian phụ trợ……… …….64 CHƯƠNG 3 : GIẢI PHÁP TỔ CHỨC KHAI THÁC KHÔNG GIAN PHỤ TRỢ CHO NHÀ CAO TẦNG XÂY CHEN TRONG NỘI ĐÔ THÀNH PHỐ

HÀ NỘI 66 3.1 Quan điểm và nguyên tắc định hướng tổ chức khai thác không gian phụ trợ cho nhà cao tầng xây chen trong nội đô thành phố Hà Nội ….… 66

3.1.1 Quan điểm 66 3.1.2 Nguyên tắc 67

3.2.Giải pháp tổ chức khai thác không gian phụ trợ của nhà cao tầng xây chen trong nội đô thành phố Hà Nội …….… ……… 68

3.2.1 Giải pháp tổ chức khai thác không gian phần ngầm nhà cao tầng xây chen trong nội đô thành phố Hà Nội 70 3.2.2 Giải pháp tổ chức khai thác không gian mái nhà cao tầng xây chen trong nội

đô thành phố Hà Nội 80 3.2.3 Giải pháp quản lý khuyến khích tổ chức khai thác không gian phụ trợ nhà cao tầng xây chen trong nội đô 86

3.3 Hệ thống giải pháp hỗ trợ thiết kế …… ……… …… 89

3.3.1 Những yêu cầu thiết kế cơ bản cho việc khai thác không gian phụ trợ trong nhà cao tầng xây chen trong nội đô thành phố Hà Nội 89 3.3.2 Kĩ thuật trang thiết bị cho không gian phụ trợ 91

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

Bàn luận … … ……… 93 Kết luận……… ……….……… 95 Kiến nghị.……… 96

DANH MỤC HÌNH ẢNH

mại với cửa hàng ở tầng hầm có lối xuống từ vỉa hè

tầng

35

dưới lòng đất nông, sâu tại Nhật Bản

62

công cộng

73

Hình 3 3 : Sơ đồ mặt bằng giải pháp khai thác KGN nhà cao tầng tại

các vị trí liên kết các tuyến giao thông đô thị

75

vị trí liên kết các tuyến giao thông đô thị

76

liên kết các tuyến metro

79

DANH MỤC BẢNG, BIỂU

Số hiệu

bảng, biểu

liên kết các tuyến giao thông đô thị

74

liên kết các tuyến metro

áp lực đô thị tại khu vực lân cận quanh công trình, Đặc biệt là hạ tầng giao thông vốn còn rất thiếu của TP bởi đã và đang chất tải dân số quá cao, và bởi cư dân sống và làm việc trong các tòa cao tầng thường xuyên phải di chuyển kiểu con lắc từ nhà đến nơi làm việc Sự gia tăng các mô hình định cư kiểu này chắc chắn sẽ gây ra những hệ luỵ không nhỏ về kinh tế và môi trường mà có lẽ phải cần nhiều thời gian, công sức và tiền bạc mới giải quyết được Nhưng mô hình nhà cao tầng này đang trở thành một mô hình định cư lệ thuộc, do ngày càng phụ thuộc bên ngoài, trở nên thiếu nội lực do đánh mất cơ hội tạo không gian chung, các hoạt động dịch vụ và việc làm tại chỗ

Thậm chí nhiều công trình còn xây sai phép để tăng hiệu quả đầu tư kinh tế,

ăn bớt diện tích tiện ích công cộng của chính bản thân công trình Không gian phụ trợ trong nhà cao không được coi trọng Đặc biệt là không gian hầm và mái của công trình Diện tích 2 không gian phụ trợ này hầu hết là chiếm 100% mật

độ của công trình nhưng chỉ được dùng một phần nhỏ cho việc bố trí trang thiết

bị kĩ thuật

Xây dựng nhà cao tầng là tất yếu vì những ưu điểm của loại hình nhà này và

do sự thúc đẩy của nhiều yếu tố kinh tế xã hội khác Bởi vì chính loại hình kiến trúc này sẽ giải quyết hài hoà mâu thuẫn giữa quá trình đô thị hoá tất yếu và sự phát triển bền vững của các đô thị Đây là thách thức và cũng là cơ hội để cải thiện cấu trúc đô thị vùng nội đô Hà Nội phù hợp với định hướng phát triển của thủ đô Hà Nội là xây dựng và Phát triển Thủ đô Hà Nội trở thành Thành phố Xanh – Văn hiến – Văn Minh - Hiện đại trên nền tảng phát triển bền vững Hà Nội trong tương lai sẽ phát triển năng động và hiệu quả, là biểu tượng cho cả nước, đóng vai trò trung tâm hành chính- chính trị Quốc gia, trung tâm lớn của Quốc gia về văn hoá - khoa học giáo dục - kinh tế, một trung tâm du lịch và giao dịch Quốc tế có tầm khu vực Châu Á - Thái Bình Dương Thủ đô Hà Nội sẽ là nơi có môi trường sống tốt nhất, sinh hoạt giải trí với chất lượng cao và có cơ hội đầu tư thuận lợi Việc nghiên cứu để đưa ra giải pháp tổ chức không gian nhà cao tầng với định hướng chung là không thể thiếu trong bối cảnh hiện tại

* Mục đích nghiên cứu

Đề xuất hệ thống giải pháp tổ chức không gian phụ trợ của nhà cao tầng xây chen như một giải pháp nhằm bổ sung cơ sở vật chất giao thông, dịch vụ và không gian mở cho địa bàn là cần thiết để cải thiện được cấu trúc đô thị trong nội đô Trong khi Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội đang tích cực nghiên cứu đưa

ra các định hướng phát triển đô thị như : đưa quy hoạch phát triển nhà cao tầng, quy hoạch hệ thống đô thị ngầm, việc khai thác không gian mái và tầng hầm của nhà cao tầng sẽ tăng được rất nhiều hiệu quả sử dụng đất cho tòa nhà cũng như cho khu vực lân cận như : phát triển dịch vụ thương mại, dịch vụ đỗ xe trong khu

vực, tăng diện tích cây xanh trên đầu người, bổ xung không gian mở và kết nối các dịch vụ hạ tầng đô thị Hiện tại thì KGM và tầng hầm của các nhà cao tầng xây chen hiện đang bỏ không hoặc có chăng cũng chỉ phục vụ một phần nhỏ cho nhu cầu nội bộ như để xe, hệ thống kĩ thuật phục vụ tòa nhà …

Đề xuất giải pháp về công tác quản lý, không gian, kiến trúc, cảnh quan để thực thi và khuyến khích các đơn vị đầu tư cho phát triển dịch vụ hạ tầng phục

vụ cho cộng đồng khi triển khai dự án nhà cao tầng

* Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu : Không gian phụ trợ của nhà cao tầng

Phạm vi nghiên cứu : Các tòa nhà cao tầng xây chen tại nội thành HàNội

* Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp điều tra khảo sát thực địa, xử lý thông tin;

Điều tra, khảo sát thực trang xây dựng chung cư nói chung và chung cư xây chen nói riêng trên địa bàn HN về tình hình khai thác không gian mái và hầm của công trình

- Phương pháp phân tích tổng kết kinh nghiệm

Tổng hợp kinh nghiệm thực tiễn trong nước cũng như nước ngoài về các vấn

đề liên quan đến khai thác không gian phụ trợ trong công trình, từ đó rút ra những giải pháp để áp dụng cho khai thác không gian phụ trợ

- Phương pháp phân tích và tổng hợp lý thuyết

Phân tích là nghiên cứu các tài liệu, lý luận khác nhau bằng cách phân tích chúng thành từng bộ phận để tìm hiểu sâu sắc về đối tượng Tổng hợp là liên kết từng mặt, từng bộ phận thông tin đã được phân tích tạo ra một hệ thông lý thuyết đầy đủ và sâu sắc về đối tượng

* Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

Nhà cao tầng xây chen là cơ hội để cải thiện tình hình đô thị và cần được coi

là nghĩa vụ với cộng đồng Ngoài phục vụ nhu cầu bản thân, còn phải đóng góp

cơ sở vật chất cho giao thông, dịch vụ cho địa bàn

Kết quả ngiên cứu của đề tài có thể sử dụng để góp phần định hướng xây dựng chiến lược từng bước hình thành các quy chế quy định để phát triển nhà cao tầng xây chen tại nội đô Hà Nội một cách bền vững; đưa ra mô hình và giải pháp thiết kế để tổ chức không gian, kiến trúc, cảnh quan đô thị nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất

Sử dụng làm tài liệu cho việc ban hành tiêu chuẩn và quy chuẩn xây dựng công trình phục vụ cho công tác quy hoạch, thiết kế, thẩm tra, thẩm định dự án xây dựng nhà cao tầng xây chen trong nội đô thành phố

* Giải thích thuật ngữ khoa học

- “Không gian phụ trợ” là không gian dùng để hỗ trợ cho không gian chức năng chính của tòa nhà Không gian phụ trợ trong luận văn tác giả chỉ tập trung vào không gian tầng mái và không gian tầng hầm của công trình

- “Xây chen” là công việc bổ xung thêm một đối tượng vào những khu vực đang có nhu cầu phát triển mở rộng về mặt cơ cấu và chức năng

- “Cụm nhà cao tầng”: Là những tổ hợp nhiều công trình nhà cao tầng được xây dựng trên một khu đất

- “Nôi đô thành phố Hà Nội” bao gồm mười hai quận nội thành Hà Nội: Quận Ba Đình, Quận Hoàn Kiếm, Quận Tây Hồ, Quận Long Biên, Quận Cầu Giấy, Quận Đống Đa, Quận Hai Bà Trưng, Quận Hoàng Mai, Quận Thanh Xuân, Quận Nam Từ Liêm, Quận Bắc Từ Liêm, Quận Hà Đông

- “Dịch vụ Tiện ích phục vụ công cộng” là nhưng hoạt động dịch vụ có quy

mô nhỏ mang tính chất tự phát, kinh doanh hộ gia đình nhằm phục vụ nhu cầu thường xuyên cho đời sống cư dân

- “Cửa hàng tiện ích” là hoạt động kinh doanh buôn bán sản phẩm quy mô nhỏ, kinh doanh dạng hộ gia đình

- “Dịch vụ Thương mại” là dịch vụ buôn bán hàng hóa có quy mô vừa và lớn Hoạt động tập chung tại các công trình công cộng

- “Không gian mở” là nhưng không gian đô thị phục vụ nghỉ ngơi, vui chơi

và giao tiếp công cộng như: khuôn viên cây xanh không gian thể dục, đi bộ

- - "KGN Đô thị ": Là KG được tạo ra dưới mặt đất để sử dụng cho mục đích xây dựng công trinh ngầm ĐT

- "Quy hoạch xây dựng ngầm Đô thị ": La việc tổ chức KG xây dựng dưới mặt đất nhằm khai thác sử dụng hợp lý hiệu quả KGN đáp ứng các nhu cầu phát triển ĐT

* Cấu trúc luận văn :

Phần 1: MỞ ĐẦU

Phần 2: NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

Chương 1 : Tổng quan về khai thác không gian phụ trợ của nhà cao tầng xây chen trong nội đô thành phố Hà Nội

Chương 2 : Cơ sở khoa học về khai thác không gian phụ trợ của nhà cao tầng xây chen trong nội đô thành phố Hà Nội

Chương 3 : Giải pháp tổ chức, khai thác không gian phụ trợ của nhà cao tầng xây chen trong nội đô Thành phố Hà Nội

KẾT LUẬN – KIẾN NGHỊ

TÀI LIỆU THAM KHẢO

Để xem được phần chính văn của tài liệu này, vui

lòng liên hệ với Trung Tâm Thông tin Thư viện – Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội

Địa chỉ: T.13 – Nhà H – Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội Đ/c: Km 10 – Nguyễn Trãi – Thanh Xuân Hà Nội

TRUNG TÂM THÔNG TIN THƯ VIỆN

sinh thái, tiện nghi, hiệu quả lâu dài về quản lý và kiểm soát phát triển hệ thống

hạ tầng kỹ thuật – hạ tầng xã hội, đáp ứng được nhu cầu phát triển và nâng cao chất lượng sống của cư dân đô thị Cần nghiên cứu các giải pháp quy hoạch công trình cao tầng nội đô với hệ thống hạ tầng kỹ thuật đồng bộ Nếu xây dựng nhà cao tầng trong đô thị với hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội dịch vụ đồng bộ, sẽ hạn chế đáng kể sự dịch chuyển của người dân từ đô thị này đến đô thị khác theo hình con lắc

Kết luận

Không gian phụ của nhà cao tầng xây chen trong nội đô không có gì xa lạ với mọi người, nó đã tồn tại rất lâu trong đô thị, đồng thời nó cũng không phải là thành phần gây ra những tác động xấu cho đô thi Nhưng khi tổ chức khai thác được hiệu quả không gian này lại góp phần rất nhiều cho việc giải bài toán quá tải đô thị do quá trình đô thị hóa, phát triển thiếu đồng bộ hạ tầng của thủ đô Hà Nội Các nước phát triển trên thế giới đã và đang sử dụng những không gian phụ trợ một cách rất hiệu quả như Singapore, Trung Quốc, Carnada…Một lý do quan trọng nữa để tổ chức khai thác không gian phụ trong nhà cao tầng là: Cho

dù là các nước phát đã phát triển hay đang phát triển thì nhà cao tầng là một thành phần không thể thiếu trong phát triển đô thị bền vững

Luận văn đã:

- Tổng kết được tình hình phát triển nhà cao tầng xây chen trong nội đô thành phố Hà Nội và trên thế giới, từ đó nhận ra được sự thiết yếu trong phát triển nhà cao tầng và việc cần thiết để đưa trách nhiệm của nhà cao tầng vào như một nghĩa vụ bắt buộc với cộng đồng

- Nghiên cứu lý thuyết về sự ảnh hưởng của không gian phụ trợ với sự phát triển bền vững của đô thị, từ đó hình thành các cơ sở khoa học để tổ chức khai