Thực hiện chính sách hỗ trợ người dân khi Nhà nước thu hồi đất tại huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam (Luận văn thạc sĩ)

Thực hiện chính sách hỗ trợ người dân khi Nhà nước thu hồi đất tại huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam (Luận văn thạc sĩ)Thực hiện chính sách hỗ trợ người dân khi Nhà nước thu hồi đất tại huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam (Luận văn thạc sĩ)Thực hiện chính sách hỗ trợ người dân khi Nhà nước thu hồi đất tại huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam (Luận văn thạc sĩ)Thực hiện chính sách hỗ trợ người dân khi Nhà nước thu hồi đất tại huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam (Luận văn thạc sĩ)Thực hiện chính sách hỗ trợ người dân khi Nhà nước thu hồi đất tại huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam (Luận văn thạc sĩ)Thực hiện chính sách hỗ trợ người dân khi Nhà nước thu hồi đất tại huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam (Luận văn thạc sĩ)Thực hiện chính sách hỗ trợ người dân khi Nhà nước thu hồi đất tại huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam (Luận văn thạc sĩ)

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

ĐINH THỊ MINH THUẬN

THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH HỖ TRỢ NGƯỜI DÂN KHI NHÀ NƯỚC THU HỒI ĐẤT TẠI HUYỆN

DUY TIÊN, TỈNH HÀ NAM

LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH SÁCH CÔNG

Hà Nội - 2018

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

ĐINH THỊ MINH THUẬN

THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH HỖ TRỢ NGƯỜI DÂN KHI NHÀ NƯỚC THU HỒI ĐẤT TẠI HUYỆN

DUY TIÊN, TỈNH HÀ NAM

Chuyên ngành: Chính sách công

Mã số: 8.34.04.02

LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH SÁCH CÔNG

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Nguyễn Thị Hoài Lê

Hà Nội - 2018

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đề tài luận văn thạc sỹ khoa học: “Thực hiện

chính sách hỗ trợ người dân khi Nhà nước thu hồi đất tại huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam” là do tôi thực hiện với sự hướng dẫn khoa học của

PGS, Tiến sĩ Nguyễn Thị Hoài Lê Đây không phải là bản sao chép của bất

kỳ một cá nhân, tổ chức nào Các số liệu, nguồn thông tin trong luận văn là

do tôi thu thập, điều tra, trích dẫn và tham khảo

Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về những nội dung mà tôi

đã trình bày trong Luận văn này

Duy Tiên, ngày tháng năm 2018

Tác giả

Đinh Thị Minh Thuận

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thiện được luận văn tốt nghiệp ngoài sự nỗ lực của bản thân, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành sâu sắc tới các thầy cô giáo ở Học viện khoa học xã hội đã luôn quan tâm và tận tình truyền đạt những những kiến thức quý báu cho tôi trong thời gian học tập và rèn luyện tại trường

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới PGS.TS Nguyễn Thị Hoài Lê - Trưởng bộ môn Tài chính - Ngân hàng, Học viện KHXH người hướng dẫn trực tiếp, đã tận tình hướng dẫn, định hướng và tạo điều kiện cho tôi trong suốt thời gian thực hiện Luận văn thạc sỹ này

Xin trân trọng cảm ơn lãnh đạo UBND huyện Duy Tiên, tập thể cán bộ phòng Tài nguyên và Môi trường, Trung tâm phát triển quỹ đất, Chi cục Thống kê huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam, đã tận tình giúp đỡ để tôi hoàn thành công việc

Trân trọng cảm ơn bạn bè, đồng nghiệp đã khích lệ tôi thực hiện

đề tài

Cuối cùng, tôi xin dành lời cảm ơn chân thành tới gia đình, bạn

bè những người quan tâm động viên, đồng thời là chỗ dựa tinh thần lớn giúp tôi hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao trong suốt thời gian học tập

và làm Luận văn vừa qua

Do thời gian và điều kiện nghiên cứu của học viên có hạn, chắc không tránh khỏi những khiếm khuyết, kính mong các Thầy, Cô, bạn bè, đồng nghiệp, các nhà quản lý thông cảm Tác giả mong nhận được những góp ý chân thành để tác giả hoàn thiện nội dung công trình

Tôi xin trân trọng cảm ơn!

Học viên

Đinh Thị Minh Thuận

MỤC LỤC

DANH MỤC BẢNG BIỂU

DANH MỤC HÌNH

1

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Đất đai là tư liệu sản xuất đặc biệt, giữ vai trò rất quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội và sự ổn định đời sống của người dân Trong quá trình phát triển đất nước theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa, việc thu hồi đất để phục

vụ cho lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng và phát triển kinh tế - xã hội là một quá trình tất yếu, song công tác này đã tác động rất lớn đến người bị thu hồi đất Để bù đắp cho họ một phần thiệt thòi đó, Nhà nước ta đã ban hành chính sách bồi thường,

hỗ trợ và tái định cư dành cho người bị thu hồi đất, từng bước hoàn thiện theo hướng tạo điều kiện ngày càng tốt hơn cho người có đất bị thu hồi ổn định đời sống

và sản xuất Đảng ta trong quá trình lãnh đạo đất nước luôn quan tâm đến việc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, đã đề ra nhiều chủ trương đường lối bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trong quá trình giải phóng mặt bằng

Tuy nhiên, đất đai là vấn đề lớn, phức tạp và rất nhạy cảm, trong khi các quy định về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư thường xuyên thay đổi dẫn tới tình trạng so bì, khiếu nại của người có đất bị thu hồi qua các dự án hoặc trong một dự

án nhưng thực hiện thu hồi đất qua nhiều năm Mặt khác, Luật đất đai 2003 chưa có

cơ chế bắt buộc để bảo đảm có quỹ đất và nguồn vốn xây dựng khu tái định cư trước khi thu hồi đất; chất lượng các khu tái định cư được xây dựng cũng chưa đáp ứng yêu cầu “có điều kiện phát triển bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ”; chưa chú trọng tạo việc làm mới, chuyển đổi nghề cho người có đất bị thu hồi; việc lập và tổ chức thực hiện phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư tại một số dự án còn thiếu kiên quyết, thiếu dân chủ, công khai, minh bạch; năng lực, phẩm chất của đội ngũ cán bộ làm công tác giải phóng mặt bằng ở nhiều nơi còn chưa đáp ứng yêu cầu; chưa phát huy vai trò của các tổ chức quần chúng tham gia thực hiện Một số địa phương thiếu

sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, các ngành; chưa làm tốt công tác tuyên truyền, vận động, giải thích cho nhân dân hiểu rõ quy định của pháp luật hoặc né tránh, thiếu cương quyết, không giải quyết dứt điểm, làm cho việc giải phóng mặt bằng bị kéo dài nhiều năm Có thể nói một cách khái quát rằng các chính sách về bồi

cư khi Nhà nước thu hồi đất là nhiệm vụ tiền đề, tiên quyết và đóng vai trò rất quan trọng đối với quá trình thực hiện của mỗi dự án Từ thực tiễn cho thấy việc áp dụng chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất từ khi có Luật đất đai 2003 đến nay đang gặp phải rất nhiều vướng mắc, nhất là đối với chính sách thu hồi đất sản xuất đã ảnh hưởng không nhỏ đến tiến độ thực hiện các dự án nói riêng, sự phát triển kinh tế, an sinh xã hội nói chung Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này, trong đó phải kể đến chính sách pháp luật về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư còn chưa đồng bộ, bất cập, chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn, quá trình thực hiện còn cứng nhắc, bị động và thiếu sự linh hoạt, chưa thực sự chú ý lắng nghe các

ý kiến đóng góp từ phía người dân bị thu hồi đất Những tồn tại, vướng mắc trên do

cả nguyên nhân chủ quan và khách quan, có cả nguyên nhân do chính sách và nguyên nhân do những người thực thi chính sách Điều này cho thấy chúng ta cần tiếp tục nghiên cứu, tìm ra các giải pháp nhằm tăng cường công tác thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất vào thực tiễn Chính

vì vậy tác giả chọn đề tài: "Thực hiện chính sách hỗ trợ người dân khi Nhà nước

thu hồi đất tại huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam" để trả lời cho câu hỏi: Huyện Duy

Tiên, tỉnh Hà Nam cần có những giải pháp gì để tăng cường công tác thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất? Để trả lời cho câu hỏi này, đề tài cần làm rõ những vấn đề như sau: thực trạng công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam từ khi Luật đất đai 2003 có hiệu lực cho đến nay; đã có thành công, hạn chế và nguyên nhân gì; cần có những giải pháp gì góp phần tăng cường công

3

tác thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn Huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam để đảm bảo hài hòa lợi ích của các bên liên quan?

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Trước đây đã có một số công trình khoa học, các bài báo, luận văn, hội thảo nghiên cứu về lĩnh vực này dưới nhiều khía cạnh cả về lý luận và thực tiễn, tiêu biểu như các công trình nghiên cứu của các tác giả như:

Hồ Huy Thành, 2010 Đánh giá công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư ở

một số dự án trên địa bàn tỉnh hà Tĩnh Luận văn thạc sĩ nông nghiệp, Trường Đại

học Nông nghiệp Hà Nội: Đánh giá công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư tại một

số dự án để tìm ra những nguyên nhân, yếu tố tác động đến các đối tượng bị thiệt hại khi nhà nước thu hồi đất để từng bước tìm ra các giải pháp thích hợp nhằm đẩy nhanh tiến độ thực hiện bồi thường, hỗ trợ đất đai, tài sản, vật kiến trúc, hoa màu, cây cối và tái định cư đối với các hộ bị ảnh hưởng Thu thập và phân tích các tài liệu, số liệu điều tra nhằm xác định nguyên nhân, yếu tố thúc đẩy hoặc cản trở đến công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư

Lê Thị yến, 2011 Pháp luật về bồi thường khi nhà nước thu hồi đất qua

thực tiễn áp dụng tại địa bàn quận Tây Hồ, thành phố Hà Nội Luận văn thạc sĩ

Luật học: Nghiên cứu một số vấn đề lý luận về bồi thường khi nhà nước thu hồi đất Phân tích, đánh giá thực tiễn áp dụng pháp luật về bồi thường từ khi luật đất đai

2003 có hiệu lực đến nay tại địa bàn quận Tây Hồ, thành phố Hà Nội Qua đó chỉ ra các quy định phù hợp, chưa phù hợp của pháp luật về BT, HT, TĐC khi nhà nước thu hồi đất Đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật về bồi thường khi nhà nước thu hồi đất

Vũ Mạnh Thía, 2011 Đánh giá việc thực hiện chính sách bồi thường, hỗ

trợ và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất tại một số dự án trên địa bàn huyện Tiền hải, tỉnh thái Bình Luận văn thạc sĩ nông nghiệp, Trường Đại học Nông nghiệp Hà

Nội: Nghiên cứu việc thực hiện chính sách BT, HT, TĐC khi nhà nước thu hồi đất tại huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình qua các thời kỳ; đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện chính sách về BT, HT, TĐC phù hợp với tình hình thực tiễn, ổn định đời sống nhân dân, nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng đất trong thời gian tới

4

Phạm Anh Tuấn, 2013 nghiên cứu đề xuất giải pháp hoàn thiện chính

sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất trên địa bàn TP Hải Phòng Luận văn thạc sỹ, trường ĐHKHTN- ĐHQGHN Phân tích hệ thống pháp

luật hiện hành về chuyển dịch đất đai gồm cơ chế thu hồi đất của người đang sử dụng đất để giao cho các dự án đầu tư, cơ chế thực hiện BT, HT, TĐC và cơ chế giải quyết các khiếu nại của dân để tìm ra những điểm chưa hợp lý, gây trở ngại cho quá trình thực thi pháp luật Đề xuất các giải pháp phù hợp nhằm hoàn thiện pháp luật, tổ chức bộ máy, triển khai thực hiện tạo được phương thức làm tốt cho thành phố Hải Phòng

Cao Đại Nghĩa, 2014 Thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ tái định cư

khi nhà nước thu hồi đất tại huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội Luận văn Thạc sĩ,

trường Đại học kinh tế- ĐHQG Hà Nội: Luận văn đã hệ thống hóa cơ sở thực tiễn

về BT, HT, TĐC khi Nhà nước thu hồi đất; phân tích, đánh giá thực trạng thực hiện chính sách BT, HT, TĐC khi nhà nước thu hồi đất, chỉ ra những kết quả đạt được, những tồn tại , hạn chế, nguyên nhân của công tác BT, HT, TĐC tại huyện Đông Anh, TP Hà Nội; đề xuất các giải pháp để hoàn thiện, nâng cao tính khả thi của chính sách BT, HT, TĐC khi nhà nước thu hồi đất

Các đề tài và công trình nghiên cứu nêu trên đã đề cập đến vấn đề chính sách pháp luật về BT, HT, TĐC khi nhà nước thu hồi đất ở những khía cạnh khác nhau Các công trình nghiên cứu chủ yếu đi sâu nghiên cứu về vấn đề bồi thường

mà chưa đi sâu nghiên cứu việc thực hiện chính sách BT, HT, TĐC và vấn đề sinh

kế cho người có đất bị thu hồi Đặc biệt chưa có công trình khoa học nào nghiên cứu sâu đến chính sách GPMB đảm bảo hài hòa lợi ích của cả 3 bên: Nhà nước, nhà đầu tư và người dân có đất bị thu hồi Đến nay cũng chưa có công trình khoa học nào nghiên cứu trực tiếp đến vấn đề: Thực hiện chính sách hỗ trợ người dân khi Nhà nước thu hồi đất tại huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam Mặc dù vậy, các công trình khoa học đã được công bố là những tài liệu tham khảo có giá trị cho việc nghiên cứu và viết luận văn này Trên cơ sở đó, luận văn tiếp tục nghiên cứu theo hướng chuyên sâu, cụ thể trên phạm vi huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam nhằm chỉ rõ những kết quả đạt được, tồn tại, hạn chế và nguyên nhân của việc thực

5

hiện chính sách BT, HT, TĐC khi nhà nước thu hồi đất, từ đó đề xuất giải pháp nhằm tăng cường công tác BT, HT, TĐC khi nhà nước thu hồi đất tại huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu:

Đề tài có nhiệm vụ nghiên cứu:

- Tổng quan lý luận cơ bản về chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đối với người dân khi Nhà nước thu hồi đất

- Phân tích thực trạng chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trên địa bàn huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam

- Đề xuất một số giải pháp nhằm tăng cường công tác thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đối với người dân khi Nhà nước thu hồi đất nói chung và tại huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam nói riêng

4 Đối tượng và nội dung nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu trong luận văn: là chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đối với người dân bị thu hồi đất

4.2 Phạm vi nghiên cứu

- Về không gian: Nghiên cứu về chính sách của Nhà nước và tỉnh bồi thường, hỗ trợ và tái định cư trên địa bàn huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam

Luận văn đủ ở file: Luận văn full