Phân tích bài thơ tây tiến

Th hay không có tu i cũng nh mùa xuân không ngày tháng.

Phân tích bài th  Tây Ti n (Thi HS Gi i) ơ ế ỏ

Xem các bài vi t c a ế ủ  admin »

T o b i admin ạ ở

Tags: phan tich bai tho tay tien, phân tích bài th  tây ti n ơ ế , phan tich bai tho, phan tich bai tho

Đ ượ c nh c đ n nh  m t nhà th , m t h n th  chi n sĩ th i máu l a oai hùng ­ Quang Dũng đã r t thành công khi khái quát hóa  ắ ế ư ộ ơ ộ ồ ơ ế ờ ử ấ hình  nh núi r ng Tây B c g n li n v i n i nh  c a ng ả ừ ắ ắ ề ớ ổ ớ ủ ườ i chi n sĩ đoàn quân Tây Ti n ế ế

"Tây Ti n" là bài th  c a ngế ơ ủ ười lính nói v  ngề ười lính ­ anh V  qu c quân th i 9 năm kháng chi n ch ng Pháp. Quang Dũng v a c m súng ệ ố ờ ế ố ừ ầ đánh gi c v a làm th  nên th  ông r t chân th c và hào s ng, d  ba. Bài th  đặ ừ ơ ơ ấ ự ả ư ơ ược Quang Dũng vi t vào năm 1948, khi cu c kháng chi n ế ộ ế

th n thánh c a dân t c bầ ủ ộ ước sang năm th  ba, ch ng đứ ặ ường kháng chi n còn đ y th  thách gian lao.ế ầ ử

"Tây Ti n" nói lên n i nh  và ni m t  hào c a Quang Dũng v  đ ng đ i thân yêu, cùng vào sinh ra t  m t th i tr n m c.ế ỗ ớ ề ự ủ ề ồ ộ ử ộ ờ ậ ạ

1. M  đ u bài th  là m t ti ng g i làm nao lòng ngở ầ ơ ộ ế ọ ười. N i nh  thỗ ớ ương, n i nh  nh  nén ch t, b ng trào dâng:ỗ ớ ư ặ ỗ

"Sông Mã xa r i, Tây Ti n  i! ồ ế ơ

Nh  v  r ng núi, nh  ch i v i" ớ ề ừ ớ ơ ơ

T  " i" b t v n v i t  láy "ch i v i" làm cho âm đi u câu th  tr  nên tha thi t sâu l ng, b i h i. Hai ch  "nh " nh  hai n t nh n g i t  n i ừ ơ ắ ầ ớ ừ ơ ơ ệ ơ ở ế ắ ồ ồ ữ ớ ư ố ấ ợ ả ỗ

nh  "ch i v i" cháy b ng khôn nguôi. T  Phù L u Chanh ông nh  dòng sông Mã, nh  núi r ng mi n Tây, nh  đoàn binh Tây Ti n ­ m t ớ ơ ơ ỏ ừ ư ớ ớ ừ ề ớ ế ộ

đ n v  b  đ i đã ho t đ ng t i vùng r ng núi mi n Tây Thanh Hóa, Hòa Bình, S n La ­ biên gi i Vi t Lào trong nh ng năm đ u kháng chi n.ơ ị ộ ộ ạ ộ ạ ừ ề ơ ớ ệ ữ ầ ế Bao k  ni m đ p m t th i chinh chi n b ng s ng d y. Nh ng tên b n, tên mỉ ệ ẹ ộ ờ ế ỗ ố ậ ữ ả ường c a r ng x a núi cũ yêu thủ ừ ư ương hi n v , b ng tr  nên g nệ ề ỗ ở ầ gũi thân thi t, làm xao xuy n h n ngế ế ồ ười chi n sĩ:ế

"Sài Khao s ng l p đoàn quân m i, ươ ấ ỏ

M ng Lát hoa v  trong đêm h i" ườ ề ơ

Nh ng Sài Khao, Mữ ường Lát  nh ng đ a danh v i v i nghìn trùng t ng in d u chân đoàn chi n binh Tây Ti n. Trong ”sữ ị ờ ợ ừ ấ ế ế ương l p",ấ   trong 

"đêm h i" m t mù, l nh l o, đoàn dũng sĩ đã ph i vơ ị ạ ẽ ả ượt qua nh ng n o đữ ẻ ường hành quân vô cùng gian kh  Ngày n i ngày, đêm n i đêm, tr iổ ố ố ả qua bao dãi d u, "đoàn quân m i" gi a cái bi n sầ ỏ ữ ể ương mù c a núi r ng mi n Tây; "đoàn quân m i" tủ ừ ề ỏ ưởng nh  b  "l p" đi, b  trĩu xu ng trongư ị ấ ị ố

m t m i, gian truân, nh ng th t b t ng , b ng xu t hi n "hoa v  trong đêm h i". Cái m i m t, cái gian kh  nh  đã tiêu tan. Sáu thanh b ng ệ ỏ ư ậ ấ ờ ỗ ấ ệ ề ơ ỏ ệ ổ ư ằ liên ti p di n t  cái nh  nhàng, cái lâng lâng trong tâm h n ngế ễ ả ẹ ồ ười lính tr  đi t i đích sau nh ng ch ng đẻ ớ ữ ặ ường dài hành quân đ y th  thách: ầ ử

"Mường Lát hoa v  trong đêm h i".ề ơ

Cu c chi n đ u di n ra ác li t gi a núi r ng mi n Tây. Nh ng đèo d c "khúc khu u", "thăm th m" ch a t ng in d u chân ngộ ế ấ ễ ệ ữ ừ ề ữ ố ỷ ẳ ư ừ ấ ười! Nh ng ữ

"c n mây heo hút". Nh ng t m cao c a núi, nh ng chi u sâu c a lũng, c a su i th  thách chí can trồ ữ ầ ủ ữ ề ủ ủ ố ử ường nh  ch n bư ặ ước ti n c a đoàn ế ủ quân:

"D c lên khúc kh yu, d c thăm th m, ố ủ ố ẳ

Heo hút c n mây súng ng i tr i ồ ử ờ

Ngàn th c lên cao ngàn th c xu ng ướ ướ ố

Nhà ai Pha Luông m a xa kh i" ư ơ

Các t  láy: "thăm th m", "khúc khu u", "heo hút" đừ ẳ ỷ ượ ực l a ch n và s  d ng nh  nh ng nét kh c, nét v  có giá tr  t o hình đ c s c, làm hi nọ ử ụ ư ữ ắ ẽ ị ạ ặ ắ ệ lên nh ng d c, nh ng c n mây mà nhà th  và đ ng đ i ph i vữ ố ữ ồ ơ ồ ộ ả ượt qua trong nh ng tháng ngày: "áo v i chân không đi lùng gi c đánh" (H ngữ ả ặ ồ Nguyên). "Súng ng i tr i" là m t hình  nh nhân hóa ph n ánh cái ng  nghĩnh, h n nhiên tr  trung và yêu đ i c a ngử ờ ộ ả ả ộ ồ ẻ ờ ủ ười lính tr  Có câu th  ẻ ơ

g m 2 v  ti u đ i, b n lĩnh kiên cồ ế ể ố ả ường c a ngủ ười chi n sĩ Tây Ti n đế ế ược "đo" b ng: "Ngàn thằ ước lên cao // ngàn thước xu ng". Núi ti p núi,ố ế đèo n i đèo, h t lên cao, l i xu ng th p, đoàn quân đi trong mù số ế ạ ố ấ ương, trong màn m a r ng. T  nh ng đ nh cao "ngàn thư ừ ừ ữ ỉ ước", các chi n ế binh dõi t m m t nhìn xa. Nh ng b n mầ ắ ữ ả ường, nh ng nhà sàn th p thoáng  n hi n. Câu th  th t ngôn, toàn thanh b ng g i t  c m xúc tữ ấ ẩ ệ ơ ấ ằ ợ ả ả ươi  vui, lâng lâng thanh th n dâng lên trong tâm h n ngả ồ ười lính tr  r t l c quan yêu đ i khi dõi nhìn v  xa qua màn m a r ng: "Nhà ai Pha ẻ ấ ạ ờ ề ư ừ Luông m a xa kh i".ư ơ

Nh ng gì đã x y trên nh ng n o đữ ả ữ ẻ ường trường chinh l a máu và gian kh   y? Âm đi u câu th  b ng trĩu xu ng, nao nao:ử ổ ấ ệ ơ ỗ ố

"Anh b n dãi d u không b c n a, ạ ầ ướ ữ

G c lên súng mũ b  quên đ i!" ụ ỏ ờ

Hai ti ng "anh b n" c t lên nh  m t ti ng khóc th m. Trong gian kh  "dãi d u", trong nh ng ngày dài hành quân và chi n đ u, có bao đ ng ế ạ ấ ư ộ ế ầ ổ ầ ữ ế ấ ồ

đ i thân yêu đã "không bộ ước n a", vĩnh bi t đoàn binh, "b  quên đ i", b  quên đ ng chí b n bè, n m l i vĩnh vi n n i chân đèo, góc núi. ữ ệ ỏ ờ ỏ ồ ạ ằ ạ ễ ơ

B n ch  "g c lên súng mũ" th  hi n m t s  hi sinh vô cùng bi tráng: ngã xu ng, g c xu ng trên đố ữ ụ ể ệ ộ ự ố ụ ố ường hành quân gi a tr n đánh khi súng ữ ậ còn c m trên tay, mũ còn đ i trên đ u. M c dù Quang Dũng đã thay th  t  "ch t", t  "hi sinh" b ng c m t  "không bầ ộ ầ ặ ế ừ ế ừ ằ ụ ừ ước n a", "g c lên" , ữ ụ

"b  quên đ i", nh ng v n trào lên bao n i xót xa, thỏ ờ ư ẫ ỗ ương ti c. S  th t chi n tranh x a nay v n th ! Có đi u là v n th  c a Quang Dũng tuy ế ự ậ ế ư ẫ ế ề ầ ơ ủ nói đ n cái ch t c a ngế ế ủ ười lính nh ng không g i ra bi l y, th m thư ợ ụ ả ương, mà trái l i, trong s  ti c thạ ự ế ương có ni m t  hào kh ng đ nh: Vì đ c ề ự ẳ ị ộ

l p, t  do mà có bi t bao chi n sĩ anh hùng đã ngã xu ng trên các chi n trậ ự ế ế ố ế ường, trong t  th  l m li t "g c lên súng mũ " nh  v y!ư ế ẫ ệ ụ ư ậ

C nh tả ượng chi n trế ường đâu ch  có đèo cao, c n mây, d c th m, đâu ch  có m a ngàn, mu i r ng v t núi, mà còn có bi t bao th  thách ỉ ồ ố ẳ ỉ ư ỗ ừ ắ ế ử

c a r ng thiêng t  ngàn đ i mang cái v  hoang s  và bí m t, hùng vĩ và oai nghiêm. Chi u n i chi u, đêm ti p đêm, chi n khu vang đ ng ủ ừ ự ờ ẻ ơ ậ ề ố ề ế ế ộ

ti ng "g m thét" c a thác, c a "c p trêu ngế ầ ủ ủ ọ ười". Trên m t không gian mênh mông c a ch n đ i ngàn, t  Pha Luông đ n Mộ ủ ố ạ ừ ế ường H ch hoang ị

vu, cái ch t đang rình r p đe d a. Ch n r ng thiêng  n d u nhi u bí m t "oai linh", đế ậ ọ ố ừ ẩ ấ ề ậ ược nhân hóa nh  tăng thêm ph n d  d i. Thác thì ư ầ ữ ộ

"g m thét", c p thì "trêu ngầ ọ ười" nh  đ  th  thách chí can trư ể ử ường các chi n binh Tây Ti n:ế ế

"Chi u chi u oai linh thác g m thét ề ề ầ

Đêm đêm M ng H ch c p trêu ng i" ườ ị ọ ườ

Vượt lên gian kh , hi sinh, hành trang ngổ ười lính đ y  p nh ng k  ni m đ p c a tình quân dân. Quên sao đầ ắ ữ ỉ ệ ẹ ủ ược "c m lên khói", hơ ương v  ị

đ m đà c a "mùa em th m n p xôi". Trong cái hậ ủ ơ ế ương v  đ m đà c a bát c m t a khói, c a hị ậ ủ ơ ỏ ủ ương n p xôi còn quy n theo bao tình sâu ế ệ nghĩa n ng c a bà con dân b n Mai Châu, c a "mùa em". Hai ti ng "nh  ôi" g i lên nhi u bâng khuâng, vặ ủ ả ủ ế ớ ợ ề ương v n, th m thía và ng t ngào:ấ ấ ọ

"Nh   i Tây Ti n c m lên khói ớ ơ ế ơ

Mai Châu mùa em th m n p xôi" ơ ế

2. Ph n th  hai bài "Tây Ti n" g m có 8 câu nói v  "h i đu c hoa" và nh ng chi u sầ ứ ế ồ ề ộ ố ữ ề ương cao nguyên Châu M c. Gi ng th  man mác, bâng ộ ọ ơ khuâng. Nhà th  t  h i mình "có th y" và "có nh ". Ch t tài t , tài hoa và lãng m n c a nh ng chàng lính chi n đơ ự ỏ ấ ớ ấ ử ạ ủ ữ ế ược nói đ n th t hay trongế ậ đêm "h i đu c hoa". Ch  "kìa" là đ i t  đ  tr  t  xa, g i nhi u ng c nhiên, tình t  Trong ánh l a đu c b p bùng, s  xu t hi n nh ng cô gái ộ ố ữ ạ ừ ể ỏ ừ ợ ề ạ ứ ử ố ậ ự ấ ệ ữ

Mường, cô gái Thái mi n Tây B c, nh ng cô gái phù­xao Lào trong b  xiêm áo dân t c r c r  đã đem đ n cho nh ng ngề ắ ữ ộ ộ ự ỡ ế ữ ười lính tr  đoàn ẻ binh Tây Ti n bao ni m vui, tình quân dân th m thi t. Có ti ng khèn "man đi u" c a núi r ng, có khúc nh c du dế ề ắ ế ế ệ ủ ừ ạ ương "xây h n th ". Có ồ ơ dáng đi u duyên dáng "e  p" c a "nàng", c a nh ng "bông hoa r ng" đang múa xòe, đang múa lăm­vông:ệ ấ ủ ủ ữ ừ

"Doanh tr i b ng lên h i đu c hoa, ạ ừ ộ ố

Kìa em xiêm áo t  bao gi , ự ờ

Khèn lên man đi u nàng e  p, ệ ấ

Nh c v  Viên Chăn xây h n th " ạ ề ồ ơ

Ch  "b ng" là m t nét v  có th n. "B ng" là sáng b ng lên, cháy r c lên t  nh ng ng n đu c trong đêm "h i đu c hoa". Cũng có nghĩa là ữ ừ ộ ẽ ầ ừ ừ ự ừ ữ ọ ố ộ ố

t ng b ng r n ràng qua ti ng khèn "man đi u", qua gi ng hát tình t , mê say c a bài dân ca Thái, dân ca Lào.ư ừ ộ ế ệ ọ ứ ủ

Nh  Tây Ti n là nh  đ n nh ng chi u sớ ế ớ ế ữ ề ương cao nguyên, nh  đ n nh ng con thuy n đ c m c, nh  đ n "h n lau n o b n b ". Nh  nhi u, ớ ế ữ ề ộ ộ ớ ế ồ ẻ ế ờ ớ ề

nh  mãi "dáng ngớ ười trên đ c m c", nh  không bao gi  quên hình  nh nên th  "Trôi dòng nộ ộ ớ ờ ả ơ ước lũ hoa đong đ a". N u không s ng m nh ư ế ố ạ

m , s ng h t mình c a đ i ngẽ ố ế ủ ờ ười lính tr  m t th i tr n m c gian nan thì không th  nào vi t đẻ ộ ờ ậ ạ ể ế ược nh ng v n th  mang hữ ầ ơ ương s c núi r ng ắ ừ

xa l , tạ ươ ẹi đ p và th  m ng nh  th  Âm đi u đo n th  tr m b ng lâng lâng nh  đang ru h n ta vào cõi m ng. Ch t nh c, ch t th , ch t h aơ ộ ư ế ệ ạ ơ ầ ổ ư ồ ộ ấ ạ ấ ơ ấ ọ toát lên t  v n th , cho th y tính th m mĩ đ c đáo c a ngòi bút th  Quang Dũng, đ ng th i kh c h a v  đ p tâm h n các chi n sĩ Tây Ti n: ừ ầ ơ ấ ẩ ộ ủ ơ ồ ờ ắ ọ ẻ ẹ ồ ế ế trong gian kh  và th  thách, trong gian truân và ch t chóc, h  v n l c quan và yêu đ i, h n nhiên và m  m ng.ổ ử ế ọ ẫ ạ ờ ồ ơ ộ

Đây là m t trong nh ng đo n th  hay nh t trong bài "Tây Ti n" đã th  hi n s  c m nh n và di n t  tinh t , tài hoa v  đ p thiên nhiên và tìnhộ ữ ạ ơ ấ ế ể ệ ự ả ậ ễ ả ế ẻ ẹ

người, đ ng th i l i r t m c h n nhiên t ng làm mê say ngồ ờ ạ ấ ự ồ ừ ườ ọi đ c:

"Ng i đi Châu M c chi u s ng  y, ườ ộ ề ươ ấ

Có th y h n lau n o b n b , ấ ồ ẻ ế ờ

Có nh  dáng ng i trên đ c m c, ớ ườ ộ ộ

Trôi dòng n c lũ hoa đong đ a" ướ ư

3. Ph n th  ba, Quang Dũng đã d ng lên m t tầ ứ ự ộ ượng đài hùng vĩ, bi tráng v  đoàn binh Tây Ti n. Đoàn quân lu n r ng đi trong bi n sề ế ồ ừ ể ương 

mù, trong nh ng c n mây, trong màn m a, vữ ồ ư ượt qua bao nhi u núi cao, đèo cao, d c th m, "áo v i chân không đi lùng gi c đánh", b ng b t ề ố ẳ ả ặ ỗ ấ

ng  xu t hi n:ờ ấ ệ

"Tây Ti n đoàn binh không m c tóc, ế ọ

Quân xanh màu lá d  oai hùm ữ

M t tr ng g i m ng qua biên gi i ắ ừ ử ộ ớ

Đêm m  Hà N i dáng ki u th m" ơ ộ ề ơ

Đo n th  ghi l i m t cách chân th t, hào hùng cái kh c li t d  d i c a chi n tranh, c a m t dân t c qu t kh i đ ng lên dùng giáo mác, g y ạ ơ ạ ộ ậ ố ệ ữ ộ ủ ế ủ ộ ộ ậ ở ứ ậ

t m vông ch ng l i s t thép quân thù. Hình tầ ố ạ ắ ượng th  đơ ược đ t trong th  tặ ế ương ph n đ i l p đ  kh ng đ nh chí khí hiên ngang, anh hùng, ả ố ậ ể ẳ ị

nh ng tâm h n v i bao m ng m  tuy t đ p. "Đoàn binh không m c tóc", "quân xanh màu lá", có v  ti u t y,  m đau vì b nh s t rét r ng, ữ ồ ớ ộ ơ ệ ẹ ọ ẻ ề ụ ố ệ ố ừ

nh ng t  th  vô cùng oai phong l m li t: "d  oai hùm". Cũng là m t cách nói truy n th ng trong th  ca dân t c ng i ca s c m nh Vi t Nam: ư ư ế ẫ ệ ữ ộ ề ố ơ ộ ợ ứ ạ ệ

"Tam quân t  h  khí thôn Ng u" (Ph m Ngũ Lão), "T  h  ba quân ­ Giáo gỳ ổ ư ạ ỳ ổ ươm sáng chói" (Trương Hán Siêu), "Sĩ t t kén tay tì h  ­ B  tôi ố ổ ề

ch n k  vu t nanh" (Nguy n Trãi),  Và nh ng năm đ u kháng chi n ch ng Pháp, anh b  đ i C  H  mang s c m nh Vi t Nam t  nghìn x aọ ẻ ố ễ ữ ầ ế ố ộ ộ ụ ồ ứ ạ ệ ừ ư

ra tr n v i chí khí l m li t vô song: "Quân xanh màu lá d  oai hùm". Tr i qua nh ng năm dài chi n đ u ác li t, n m tr i bi t bao cay đ ng ậ ớ ẫ ệ ữ ả ữ ế ấ ệ ế ả ế ắ

ng t bùi, bao thi u th n gian truân, t ng đánh nh ng tr n đánh đ m máu gi a r ng sâu. Quang Dũng đã k  th a m t cách sáng t o th  ca ọ ế ố ừ ữ ậ ẫ ữ ừ ế ừ ộ ạ ơ

c  đi n dân t c đ  vi t nên nh ng v n th  hào s ng nh  v y!ổ ể ộ ể ế ữ ầ ơ ả ư ậ

Đoàn binh Tây Ti n ph n l n cán b  và chi n sĩ là thanh niên, h c sinh, sinh viên c a 36 ph  phế ầ ớ ộ ế ọ ủ ố ường, n i ngàn năm văn v t. Là "Nh ng ơ ậ ữ chàng trai ch a tr ng n  anh hùng " ra đi đánh gi c v i bao "m ng" và "m " tuy t đ p:ư ắ ợ ặ ớ ộ ơ ệ ẹ

"M t tr ng g i m ng qua biên gi i, ắ ừ ử ộ ớ

Đêm m  Hà N i dáng ki u th m" ơ ộ ề ơ

M ng chi n công. M ng đánh tan đ n gi c, cộ ế ộ ồ ặ ướp súng gi c gi t gi c. "M t tr ng" g i t  t  th  chi n đ u l m li t vô song khi đánh giáp lá ặ ế ặ ắ ừ ợ ả ư ế ế ấ ẫ ệ

cà, khi tung hoành trong đ n gi c! Đ ng th i trong hành trang và trong tâm h n nh ng ngồ ặ ồ ờ ồ ữ ười lính tr  còn mang theo bao gi c m  tuy t v i. ẻ ấ ơ ệ ờ

Nh  v  ph  cũ trớ ề ố ường x a, m  v  m t tà áo đ p, m t "dáng ki u th m", n i Hà N i thân yêu.ư ơ ề ộ ẹ ộ ề ơ ơ ộ

Câu th  "Đêm m  Hà N i dáng ki u th m" th  hi n ch t tài t , hào hoa c a ngơ ơ ộ ề ơ ể ệ ấ ử ủ ười lính Tây Ti n. Còn ngế ười chi n sĩ trong bài "Đ ng chí" ế ồ

c a Chính H u, thì n i nh  hủ ữ ỗ ớ ướng v  ru ng nề ộ ương, v  "gian nhà không m c k  gió lung lay", v  gi ng nề ặ ệ ề ế ước g c đa  N i nh  c a anh V  ố ỗ ớ ủ ệ

qu c quân trong bài th  "Nh " c a H ng Nguyên là c  m t m i tình quê trang tr i, đ m th m, sâu n ng, thi t tha:ố ơ ớ ủ ồ ả ộ ố ả ằ ắ ặ ế

 "Ba năm r i g i l i quê h ng, ồ ử ạ ươ

Mái l u gianh, ề

Ti ng mõ đêm tr ng, ế ườ

Lu ng cày đ t đ , ố ấ ỏ

Ít nhi u ng i v  tr ề ườ ợ ẻ

Mòn chân bên c i g o canh khuya" ố ạ

Qua đó, ta th y n i nh , cái m ng m  c a ngấ ỗ ớ ộ ơ ủ ười lính th i tr n m c là nông dân, hay ti u t  s n thành th  đ u đ p và đáng yêu vì n i nh , ờ ậ ạ ể ư ả ị ề ẹ ỗ ớ cái m ng m   y đ u bi u l  m t tình yêu quê hộ ơ ấ ề ể ộ ộ ương th m thi t. Th i gian và đ c gi  h n n a th  k  qua đã kh ng đ nh cái hay riêng c a ắ ế ờ ộ ả ơ ử ế ỉ ẳ ị ủ

th  Quang Dũng vì nó góp ph n làm phong phú thêm chân dung "anh b  đ i C  H " trong kháng chi n ch ng Pháp.ơ ầ ộ ộ ụ ồ ế ố

Cái giá c a đ c l p, t  do đủ ộ ậ ự ược đo b ng t m vóc l n lao và khí phách c a dân t c, đằ ầ ớ ủ ộ ược ghi nh n b ng xậ ằ ương máu c a nhân dân, mà ủ

trước h t là xế ương máu c a hàng ngàn, hàng v n ngủ ạ ười lính trên chi n trế ường. Cái ý tưởng cao đ p: "T  qu c hay là ch t" đã đẹ ổ ố ế ược Quang  Dũng th  hi n b ng nh ng v n th  bi tráng lay đ ng lòng ngể ệ ằ ữ ầ ơ ộ ười:

"R i rác bên c ng m  vi n x ả ươ ồ ễ ứ

Chi n tr ng đi ch ng ti c đ i xanh ế ườ ẳ ế ờ

Áo bào thay chi u anh v  đ t ế ề ấ

Sông Mã g m lên khúc đ c hành" ầ ộ

Có bi t bao đ ng đ i thân yêu c a nhà th  đã ngã xu ng trong l a đ n. V i "áo bào thay chi u" r t bình d , ch ng có "da ng a b c thây" ế ồ ộ ủ ơ ố ử ạ ớ ế ấ ị ẳ ự ọ

nh  nh ng tráng sĩ th i x a, các anh đã thanh th n "v  đ t", vĩnh vi n n m trong lòng M  ­ T  qu c thân yêu. Các anh đã "quy t t  cho T  ư ữ ờ ư ả ề ấ ễ ằ ẹ ổ ố ế ử ổ

qu c quy t sinh". Hai ch  "v  đ t" r t sáng t o. Ti ng thác sông Mã "g m lên" vang v ng gi a núi r ng nh  d i lên tr m hùng trong lòng ố ế ữ ề ấ ấ ạ ế ầ ọ ữ ừ ư ộ ầ

đ ng đ i. Nó nh  ti ng kèn trong bài "Chiêu h n li t sĩ", nh  lo t đ i bác n  xé tr i gi a núi r ng chi n khu, mang s c thái c a m t l i th  ồ ộ ư ế ồ ệ ư ạ ạ ổ ờ ữ ừ ế ắ ủ ộ ờ ề cao c , thiêng liêng. Đ t cái ch t c a nh ng anh hùng vô danh gi a m t không gian r ng l n, gi a m t thiên nhiên bao la hùng vĩ, câu th  ả ặ ế ủ ữ ữ ộ ộ ớ ữ ộ ơ

"r i rác biên cả ương m  vi n x " đã làm cho n i đau m t mát hi sinh càng thêm mênh mang, càng đồ ễ ứ ỗ ấ ược nâng lên t m l m li t, bi tráng. Cao ầ ẫ ệ

c  h n n a là lí tả ơ ữ ưởng chi n đ u vì đ c l p, t  do c a T  qu c đế ấ ộ ậ ự ủ ổ ố ược kh ng đ nh nh  m t l i th , m t ni m tin mãnh li t: "Chi n trẳ ị ư ộ ờ ề ộ ề ệ ế ường đi 

ch ng ti c đ i xanh".ẳ ế ờ

"Vóc nhà th  đ ng ngang t m chi n lũy" (Ch  Lan Viên). Nh ng câu th  trên đây c a Quang Dũng th c s  ngang t m vóc v i các chi n sĩ ơ ứ ầ ế ế ữ ơ ủ ự ự ầ ớ ế Tây Ti n, v i nh ng đ ng đ i dã b  mình vì T  qu c, đã oanh li t hi sinh gi a núi r ng biên cế ớ ữ ồ ộ ỏ ổ ố ệ ữ ừ ương Vi t ­ Lào. Quang Dũng đã miêu t  và ệ ả

ng i ca ngợ ười lính Tây Ti n mang chí khí nh ng anh hùng vô danh, nh ng anh hùng th i đ i, ra tr n v i "tình sông núi", v i quy t tâm ế ữ ữ ờ ạ ậ ớ ớ ế

"Chi n trế ường đi ch ng ti c đ i xanh". H  đã đi ti p con đẳ ế ờ ọ ế ường t  tiên, ông cha, đã đem máu xổ ương ra gi  v ng s n hà xã t c. H  đã s ng ữ ừ ơ ắ ọ ố bình d , yêu đ i, bi t m  ị ờ ế ơ ước khát khao, r t h n nhiên l c quan. H  đã s ng anh dũng, ch t v  vang, s n sàng đem xấ ồ ạ ọ ố ế ẻ ẵ ương máu và c  "đ i ả ờ xanh" hi n dâng cho nhân dân và đ t nế ấ ước. Nhà th  đã làm rung lên ni m thơ ề ương ti c, t  hào!ế ự

Sau này trong bài th  "Sông Lào" cũng nói v  nh ng "n m m  vi n x " c a nh ng đ a con  u tú kh p m i mi n quê, Ch  Lan Viên xúc ơ ề ữ ấ ồ ễ ứ ủ ữ ứ ư ắ ọ ề ế

đ ng, ngh n ngào:ộ ẹ

 "Tôi qua nh ng con sông Lào đâu ch  u ng vào th ữ ỉ ố ơ

G p nghìn n m m ặ ấ ộ

Và trăm b n Lào bom Mĩ đ t ra tro! ả ố

Ng  l i Xê­băng­hiên chàng trai nh  đ t sông H ng ủ ạ ỏ ấ ồ

Ng  l i Xê­băng­phai là chàng Phú Th ủ ạ ọ

Bóng kh p, bóng b ng lăng che mình thay bóng c ộ ằ ọ

Chàng trai Nghĩa Bình ng    Xê­kông ủ ở

Nén h ng th m l n v i h ng r ng ươ ơ ẫ ớ ươ ừ

Nh ng cô gái Lào đ n thăm ph n m ữ ế ầ ộ

Các anh ch a t ng c m tay và múa lăm­vông " ư ừ ầ

Đúng là "Có cái ch t hóa thành b t t " (T  H u). Nhi u nhà th  Vi t Nam, trong đó có Quang Dũng đã vi t nên nh ng bài ca nói lên ý chí ế ấ ử ố ữ ề ơ ệ ế ữ chi n đ u qu  c m và s  hi sinh oanh li t c a ngế ấ ả ả ự ệ ủ ười chi n sĩ V  qu c trong th i đ i H  Chí Minh!ế ệ ố ờ ạ ồ

Kh  cu i bài th , âm đi u tr  nên tha thi t sâu l ng, b i h i. V n là ti ng lòng rung lên theo hoài ni m. Bi t bao thổ ố ơ ệ ở ế ắ ồ ồ ẫ ế ệ ế ương nh  khôn nguôi:ớ

"Tây Ti n ng i đi không h n  c ế ườ ẹ ướ

Đ ng lên thăm th m m t chia phôi ườ ẳ ộ

Ai lên Tây Ti n mùa xuân  y ế ấ

H n v  S m N a ch ng v  xuôi" ồ ề ầ ứ ẳ ề

Mùa xuân  y, khi "Ti ng kèn kháng chi n vang d y non sông" (H  Chí Minh), đoàn binh Tây Ti n xu t quân. H  đã ti n ra sa trấ ế ế ậ ồ ế ấ ọ ế ường v i l i ớ ờ

h n ẹ ước: "Nh t kh  b t ph c hoàn". Đó là l i th , là quy t tâm c a c  m t th  h  "Chi n trấ ứ ấ ụ ờ ề ế ủ ả ộ ế ệ ế ường đi ch ng ti c đ i xanh". Các anh đã giã bi t ẳ ế ờ ệ quê hương. Nh ng ai còn ai m t sau nh ng tháng ngày đ y máu l a? B n bè, đ ng đ i thân yêu, nh ng ai đó "H n v  S m N a ch ng v  ữ ấ ữ ầ ử ạ ồ ộ ữ ồ ề ầ ứ ẳ ề xuôi". Nh ng quê hư ương v n đ i đ i ôm  p bóng hình anh, ngẫ ờ ờ ấ ười chi n sĩ trong binh đoàn Tây Ti n. Bài th  đã khép l i mà âm đi u c a nó ế ế ơ ạ ệ ủ

v n b i h i vang v ng trong tâm h n ta.ẫ ồ ồ ọ ồ

Có nh ng bài th  m t th i nh ng cũng có m t s  bài th  mãi mãi. Th  hay không có tu i cũng nh  mùa xuân không ngày tháng. Đó là "Đèoữ ơ ộ ờ ư ộ ố ơ ơ ổ ư

C " c a H u Loan, là "Nh " c a H ng Nguyên, "Đ ng chí" c a Chính H u, "Tây Ti n" c a Quang Dũng, và ả ủ ữ ớ ủ ồ ồ ủ ữ ế ủ

"Tây Ti n" là m t trong nh ng bài th  hay nh t vi t v  ngế ộ ữ ơ ấ ế ề ười chi n sĩ c m súng b o v  T  qu c, tiêu bi u cho th  ca Vi t Nam th i kháng ế ầ ả ệ ổ ố ể ơ ệ ờ chi n ch ng Pháp. V i bút pháp lãng m n, v i c t cách tài hoa, phong đ  hào hùng c a nhà th  ­ chi n sĩ, Quang Dũng đã kh c ch m vào ế ố ớ ạ ớ ố ộ ủ ơ ế ắ ạ

th i gian, vào th  ca và lòng ngờ ơ ười hình  nh ngả ười chi n sĩ vô danh Thăng Long ­ Hà N i, c a dân t c Vi t Nam anh hùng. Trế ộ ủ ộ ệ ước linh h n ồ

ngườ ệi li t sĩ, ta th p lên nén tâm hắ ương, nghiêng mình v i tình c m bi t  n và kính ph c nhà th  và nh ng chi n sĩ vinh quang trong đoàn ớ ả ế ơ ụ ơ ữ ế binh Tây Ti n.ế