MỤC TIÊU Giúp HS: - Có biểu tượng về thể tích một hình - Biết so sánh thể tích của 2 hình trong một số tình huống đơn giản.. - Hình lập phương và hình hộp chữ nhật - Hình nào to hơn?. -
Trang 1Tiết 110: THỂ TÍCH MỘT HÌNH
A MỤC TIÊU
Giúp HS:
- Có biểu tượng về thể tích một hình
- Biết so sánh thể tích của 2 hình trong một số tình huống đơn giản
B ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
- Bộ đồ dùng dạy học Toán 5
C CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC CHỦ YẾU
I Kiểm tra bài cũ
II Bài mới
1 Giới thiệu bài: Trực tiếp
2 Hướng dẫn học tập
Hoạt động 1: Hình thành biểu tương về thể tích 1 hình
a) Ví dụ 1:
- GV trưng bày đồ dùng yêu cầu HS quan
- Hãy nêu tên 2 hình khối đó? - Hình lập phương và hình hộp chữ nhật
- Hình nào to hơn? Hình nào nhỏ hơn? - Hình hộp chữ nhật to hơn
- Hình lập phương bé hơn
- Giới thiệu: Ta nói hình hộp chữ nhật có
thể tích lớn hơn và hình lập phươngc ó
thể tích nhỏ hơn
- Đặt hình lập phương vào bên trong hình
hộp chữ nhật
- Hãy nêu vị trí của 2 hình khối - Hình lập phương hoàn toàn nằm trong
hình hộp chữ nhật
- Giới thiệu: Khi hình lập phương nằm
hoàn toàn trong hình hộp chữ nhật, ta
cũng nói: Thể tích hình lập phương bé
hơn thể tích hình hộp chữ nhật hay thể
tích hình hộp chữ nhật lớn hơn thể tích
hình lập phương
- HS lắng nghe
- Giới thiệu: Đại lượng xác định mức độ
lớn nhỏ của thể tích các hình gọi là đại
lượng thể tích
- HS nhắc lại
b) Ví dụ 2:
- GV treo hình minh họa - HS quan sát
- Có 2 hình khối C và D
Trang 2- Hỏi mỗi hình C và D đựơc hợp bởi
mấy hình lập phương nhỏ?
- Hình C gồm 4 hình lập phương, hình D cũng gồm 4 hình lập phương như thế( các hình lập phương giống nhau)
- Giới thiệu: Ta nĩi thể tích hình C bằng
thể tích hình D
- Yêu cầu HS nhắc lại - HS nhắc lại: Hình C được hợp bởi 4 hình
lập phương nhỏ và hình D được hợp bỏi
4 hình lập phương như thế; ta nĩi C và D
cĩ thể tích bằng nhau
c) Ví dụ 3:
- GV lấy bộ đồ dùng dạy học Tốn 5 đưa
ra 6 hình lập phương và xếp như hình ớ
SGK ví dụ 3( trang 114) Gọi HS tách
phần xếp được thành 2 phần (2-3 HS nêu
cách tách)
- Hình P gồm mấy hình lập phương? - Hình P gồm 6 hình lập phương
- Khi tách hình P thành 2 hình M và N thì
số hình lập phương trong mỗi
hình là bao nhiêu?
- Hình M gồm 4 mặt lập phương, hình N
cĩ 2 mặt lập phương
- Hãy nhận xét về mối quan hệ giữa số
lượng hình lập phương của các hình
- Số hình lập phương nhỏ của hình P bằng
tổng số hình lập phương nhỏ của hình M
và hình N
- Ta nĩi rằng thể tích hình P bằng tổng thể
tích các hình M và N
- GV kết luận: Ta biết một hình nằm hồn
tồn trong hình khác thì cĩ thể tích bé
hơn và cũng biết 2 hình được hợp bởi các
hình lập phương như nhau thì cĩ thể
bằng nhau Một hình tách ra thành 2 hay
nhiều hình nhỏ thì thể tích của hình đĩ
bằng tổng thể tích của các hình nhỏ
- HS nghe, hiểu và nhắc lại
Hoạt động 2: Thực hành
Bài 1:
- Yêu cầu HS đọc đề bài Quan sát hình vẽ
đã cho để trả lời (ghi vào vở)
- HS đọc đề và tự quan sát hình đã cho, trả lời
- Gọi HS nêu bài giải Giải thích kết quả - Hình A gồm 16 hình lập phương nhỏ,
hình B gồm 18 hình lập phươnng nhỏ Hình B cĩ thể tích lớn hơn
- GV nhận xét, đánh giá
Bài 2:
- Yêu cầu HS đọc đề bài - HS đọc đề, quan sát hình vẽ ở SGK(trang
Trang 3- Yêu cầu HS thảo luận (nhóm đôi) tìm
- Yêu cầu HS trình bày kết quả thảo luận - Đại diện nhóm trình bày:
- Hình A có 5 lớp, mỗi lớp có 9 hình lập phương nhỏ nên có 9 5 = 45 hình lập phương nhỏ (tính từ phải qua trái)
Bài 3:
- Yêu cầu HS đọc đề bài - Một HS đọc
- GV đưa cho các nhóm bộ đồ dùng gồm 6
hình lập phương
- Yêu cầu HS thảo luận nhóm đôi tìm cách
xếp 6 hình lập phương thành hình hộp
chữ nhật
- HS thảo luận
- Yêu cầu HS trình bày kết quả thảo luận - Các nhóm trình bày cách xếp
- Hãy so sánh thể tích các hình đó? - Các hình trên có thể tích bằng nhau vì
đều được ghép từ 6 hình lập phương (như nhau)
III Củng cố – dặn dò:
- Hỏi tựa bài
- Nhận xét tiết học
- Chuẩn bị “Xăng-ti-mét khối Đề-xi-mét khối”