ĐÁNH GIÁ SỰ ẢNH HƯỞNG CỦA CÁC PHƯƠNG PHÁP TỒN TRỮ ĐẾN NĂNG SUẤT VÀ PHẨM CHẤT MÍA VÀ ẢNH HƯỞNG CỦA CÁC BIỆN PHÁP XỬ LÝ GỐC ĐẾN KHẢ NĂNG TÁI SINH VÀ SINH TRƯỞNG CỦA CÂY MÍA TẠI ĐỊNH QUÁN, ĐỒNG NAI

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH KHOA NÔNG H ỌC ĐÁNH GIÁ SỰ ẢNH HƯỞNG CỦA CÁC PHƯƠNG PHÁP TỒN TRỮ ĐẾN NĂNG SUẤT VÀ PHẨM CHẤT MÍA VÀ ẢNH HƯỞNG CỦA

Trang 1

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

KHOA NÔNG H ỌC

ĐÁNH GIÁ SỰ ẢNH HƯỞNG CỦA CÁC PHƯƠNG PHÁP TỒN

TRỮ ĐẾN NĂNG SUẤT VÀ PHẨM CHẤT MÍA VÀ ẢNH

HƯỞNG CỦA CÁC BIỆN PHÁP XỬ LÝ GỐC ĐẾN KHẢ NĂNG TÁI SINH VÀ SINH TRƯỞNG CỦA CÂY MÍA TẠI ĐỊNH QUÁN, ĐỒNG NAI

Sinh viên thực hiên: TRỊNH NGỌC HÀ

Ngành h ọc: NÔNG HỌC Khóa h ọc: 2008 – 2012

Tháng 7 năm 2012

Trang 2

ĐÁNH GIÁ SỰ ẢNH HƯỞNG CỦA CÁC PHƯƠNG PHÁP TỒN

TRỮ ĐẾN NĂNG SUẤT VÀ PHẨM CHẤT MÍA VÀ ẢNH

HƯỞNG CỦA CÁC BIỆN PHÁP XỬ LÝ GỐC ĐẾN KHẢ NĂNG TÁI SINH VÀ SINH TRƯỞNG CỦA CÂY MÍA TẠI ĐỊNH QUÁN, ĐỒNG NAI

Giáo viên hướng dẫn

ThS NGUY ỄN THỊ THÚY LIỄU

Tp Hồ Chí Minh, tháng 07/2012

Trang 3

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành đề tài này, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến cô Nguyễn Thị Thúy Liễu, người đã tận tâm hướng dẫn, giúp đở, trang bị kiến thức và luôn động viên tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài

Trân tr ọng biết ơn:

Ban Giám Hiệu cùng Thầy Cô Khoa Nông học- trường Đại học Nông Lâm Thành phố Hồ Chí Minh đã nhiệt tình giảng dạy và truyền đạt kiến thức chuyên môn trong những năm học tại trường

Ban Giám Đốc Công ty cổ phần mía đường La Ngà đã tạo mọi điều kiện thuận

lợi cho tôi trong quá trình thực hiện đề tài

Chú Lại Phước Dân và các Cô chú tại trại thực nghiệm và sản xuất giống – Phòng kỹ thuật – Công ty cổ phần mía đường La Ngà đã giúp đở tôi trong thời gian

thực hiện đề tài ở trại

Toàn thể các bạn trong và ngoài lớp đã động viên, giúp đỡ tôi xuyên suốt quá trình học tập tại trường củng như thực hiện đề tài này

Đặc biệt, tôi xin gữi đến cha mẹ lòng thành kính, biết ơn vô cùng sâu sắc đã

suốt đời tận tuỵ vì con để cho con có được ngày hôm nay

Tp Hồ Chí Minh,tháng 07 năm 2012

Trịnh Ngọc Hà

Trang 4

TÓM TẮT

Trịnh Ngọc Hà,07/2012 Đề tài nghiên cứu “ đánh giá ảnh hưởng của phương pháp tồn trữ sau thu hoạch đến năng suất và phẩm chất mía và ẩnh hưởng của các biện pháp xử lý gốc đến kảh năng tái sinh và sinh trưởng của mía tại Định Quán, Đồng Nai

sạch, phun ướt và có phủ lá (B3) và tồn trữ ở 4 mức thời gian 0, 2, 4, 6 ngày Thí nghiệm được thực hiện trên 3 lần lặp lại

Kết quả thu được cho thấy ở 3 phương pháp tồn trữ mía tham gia thí nghiệm sau 6 ngày tồn trữ thì trọng lượng mía, độ tinh khiết, năng suất đường giảm và độ Brix, độ Pol, đường trở và chữ đường tăng Trong đó phương pháp míasau khi thu

hoạch được làm sạch, phun ướt và có phu lá có khả năng giữ đường tốt nhất sau 6 ngày rồi đến phương pháp tồn trữ mía sau khi thu hoạch được làm sạch và có phủ kín

lá mía (B2)

N ội dung 2

“Ảnh hưởng của các biện pháp xử lý gốc đến kảh năng tái sinh và sinh trưởng

của mía tại xã Phú Ngọc, huyện Định Quán, tỉnh Đồng Nai“ Thí nghiệm được thực

hiện trên vụ gốc 1 tại Trại thực nghiệm sản xuất giống thuộc công ty cổ phần mía đường La Ngà, xã Phú Ngọc, huyện Định Quán, tỉnh Đồng Nai, thời gian theo dõi từ 10/03/2012 đến 10/06/2012 Thí nghiệm được bố trí sẵn ở vụ mía gốc theo kiểu khối đầy đủ ngẫu nhiên (Randomized Complete Block Design) gồm 4 nghiệm thức, tương ứng với biện pháp xử lý gốc mía: NT1 cày xử lý, đốt lá (không bón phân hữu cơ),

Trang 5

NT2 đốt lá và bón phân hữu cơ vi sinh, NT3 tủ lá, không bón phân hữu cơ vi sinh,

NT4 tủ lá và không bón phân hữu cơ vi sinh

Kết quả thu được cho thấy trong 4 biện pháp xử lý gốc mía tham gia thí nghiệm

có biện pháp tủ lá, không bón phân hữu cơ vi sinh (NT3) và biện pháp tủ lá và không bón phân hữu cơ vi sinh (NT4) là có thời gian tái sinh, tỷ lệ nảy mầm, sức đẻ nhánh

hữu hiệu và mật độ cây vượt giống đối chứng

Trang 6

MỤC LỤC

Trang

Trang tựa i

LỜI CẢM ƠN ii

TÓM TẮT iii

MỤC LỤC v

DANH MỤC CÁC BẢNG viiii

Chương 1 GIỚI THIỆU 1

1.1 Đặt vấn đề 1

1.2 Mục tiêu của đề tài 2

1.3 Yêu cầu của đề tài 2

1.4 Giới hạn của đề tài 2

Chương 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1

2.1 Nguồn gốc, xuất xứ của cây mía 1

2.2 Đặc điểm thực vật học của cây mía 1

2.2.1 Rễ mía 1

2.2.2 Thân mía 1

2.2.3 Lá mía 2

2.2.4 Hoa và hạt mía 2

2.3 Đặc điểm sinh thái của cây mía 2

2.3.1 Khí hậu, thời tiết 2

2.3.1.1 Nhiệt độ 2

2.3.1.2 Ánh sáng 3

2.3.1.3 Lượng nước và ẩm độ đất 3

2.3.1.4 Gió và độ cao 3

2.3.2 Đất đai 3

2.4 Phân loại ……… 3

Trang 7

2.4.1 Loài mía nhiệt đới (Saccharum officinarum L.)……… 4

2.4.2 Loài mía Trung Quốc (Saccharum sinense Roxb Emend Jesw)………4

2.4.3 Loài mía Ấn Độ (Saccharum barberi Jesw)………4

2.4.4 Loài mía dại thân nhỏ (Saccharum spontaneum L.)……… 4

2.4.5 Loài mía dại thân to (Saccharum robustum Bround and Jesw)……… 4

2.5 Yêu cầu dinh dưỡng của cây mía 5

2.5.1 Đạm (N) 5

2.5.2 Lân ( P) 5

2.5.3 Kali (K) 5

2.5.4 Canxi (Ca) 5

2.5.5 Các chất vi lượng 5

2.5.6 Phân hữu cơ vi sinh La Ngà 6

2.5.6.1 Sử dụng 6

2.5.6.2 Tác dụng 6

2.5.6.3 Bảo quản 6

2.4.6.4 Hàm lượng 6

2.6 Tình hình nghiên cứu giống mía trên thế giới 7

2.7 Tình hình nghiên cứu giống mía trong nước 8

2.8 Giá trị kinh tế của cây mía 11

2.9 Đặc điểm các giống mía khảo sát 12

2.9.1 Giống mía VN84-4137 12

2.9.2 Giống mía LK92-11 12

2.10 Kỹ thuật để mía gốc 12

Chương 3 NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 15

3.1 Thời gian và địa điểm nghiên cứu 15

3.2 Nội dung nghiên cứu 15

3.3 Điều kiện thí nghiệm 15

3.3.1 Điều kiện đất đai 15

3.3.2 Điều kiện khí hậu 16

3.4 Phương pháp 16

Trang 8

3.4.1 Nội dung 1 16

3.4.2 Nội dung 2 18

3.5 Xử lý số liệu 19

Chương 4 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN 20

4.1 Nội dung 1: 20

4.1.1 Trọng lượng cây 20

4.1.2 Năng suất mía thực thu 21

4.1.3 Độ Brix ( Bx) 22

4.1.4 Độ Pol 23

4.1.5 Độ tinh khiết (AP) 24

4.1.6 Đường trở (RS) 25

4.1.7 Chữ đường (CCS) 26

4.1.8 Năng suất đường 27

4.2 Nội dung 2 29

4.2.1 Thời gian tái sinh 29

4.2.2 Tỷ lệ tái sinh chồi gốc 29

4.2.3 Sức đẻ nhánh hữu hiệu 30

4.2.4 Mật độ cây 31

Chương 5 KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ 33

5.1 Kết luận 33

5.1.1 Nội dung 1 33

5.1.2 Nội dung 2 34

5.2 Đề nghị 34

5.2.1 Nội dung 1 34

5.2.2 Nội dung 2 34

TÀI LIỆU THAM KHẢO 35

Phụ lục 1: Một số hình ảnh thí nghiệm 36

Phụ lục 2: Kết quả phân tích thống kê 39

Trang 9

DANH MỤC CÁC BẢNG

Trang Bảng 3.1: Kết quả phân tích đất nơi thí nghiệm 15Bảng 3.2: Các yếu tố khí hậu, thời tiết qua các tháng trong thời gian thí nghiệm 16 Bảng 4.1: Ảnh hưởng của thời gian thu hoạch đến trọng lượng cây của các nghiệm thức mía tham gia thí nghiệm ở 4 mức thời gian (kg/cây) 20 Bảng 4.2: Ảnh hưởng của thời gian sau thu hoạch đến năng suất mía thực thu của các nghiệm thức mía tham gia thí nghiệm (kg/NT) 22 Bảng 4.3 Ảnh hưởng của thời gian sau thu hoạch đến độ Brix (%) của các nghiệm thức mía tham gia thí nghiệm 23 Bảng 4.4: Ảnh hưởng thời gian sau thu hoạch đến độ Pol (%) của các nghiệm thức mía tham gia thí nghiệm 24Bảng 4.5: Ảnh hưởng thời gian sau thu hoạch đến độ tinh khiết AP (%) của các

nghiệm thức mía tham gia thí nghiệm 25Bảng 4.6: Ảnh hưởng thời gian sau thu hoạch đến đường trở RS (%) của 3 nghiệm thức mía tham gia thí nghiệm 26Bảng 4.7: Ảnh hưởng thời gian sau thu hoạch đến chữ đường CCS (%) của 3 nghiệm thức mía tham gia thí nghiệm 27Bảng 4.8: Ảnh hưởng thời gian sau thu hoạch đến năng suất đường của các nghiệm thức mía tham gia thí nghiệm (kg/NT) 28 Bảng 4.9: Kết quả so sánh thời gian tái sinh của các nghiệm thức mía tham gia thí nghiệm trong tháng 04/2012 được tổng hợp trình bày 29Bảng 4.10: Kết quả so sánh tỷ lệ tái sinh chồi gốc của các nghiệm thức mía tham gia thí nghiệm được tổng hợp và trình bày 30Bảng 4.11: Kết quả so sánh sức đẻ nhánh hữu hiệu của 4 nghiệm thức trong tháng 04/2012 được tổng hợp và trình bày 31Bảng 4.12: Kết quả so sánh mật độ cây của 4 nghiệm thức qua 4 thời điểm được tổng hợp và trình bày ( cây/ NT) 32

Trang 10

Chương 1 GIỚI THIỆU

1.1 Đặt vấn đề

Cây mía là một trong những cây công nghiệp quan trọng của nhiều nước vùng Nhiệt đới và Á nhiệt đới, tập trung trong phạm vi từ vĩ độ 300Nam đến 300

Bắc Là nguyên liệu của công nghiệp đường và nhiều ngành công nghiệp khác, có giá trị sử

dụng tổng hợp cao Hiện nay, hơn 60% sản lượng đường trên thế giới được sản xuất từ nguyên liệu là cây mía

Ở nước ta, mía là nguyên liệu chính để làm đường Lịch sử trồng mía ở Việt Nam

đã có từ lâu đời; cây mía và đường thủ công của ta đã từng được sử dụng làm cống

phẩm cho các triều đình phong kiến phương Bắc trước đây và là mặt hàng khuyến khích xuất khẩu được miễn thuế của triều đình các chúa Nguyễn sau này Ngày nay, mía được trồng nhiều ở vùng Đông Nam Bộ, Tây Nguyên và ở Miền Trung Cây mía

là một trong những loại cây trồng có hiệu quả khá ổn định trong cơ cấu nông nghiệp ở vùng Đông Nam Bộ; trong đó, huyện Định Quán là vùng trọng điểm sản xuất mía của

tỉnh Đồng Nai

Triển vọng phát triển cây mía ở huyện Định Quán-Đồng Nai là rất lớn Người dân có nhiều kinh nghiệm về việc trồng và chăm sóc mía, mía có phẩm chất tốt và ổn định nên được tiêu thụ thuận lợi Sản xuất cây mía tại huyện Định Quán rất phù hợp

với những quy mô kinh tế hộ gia đình, phần nào giải quyết công ăn việc làm cho một lượng lớn lao động nông nghiệp ở địa phương, góp phần nâng cao đời sống kinh tế của người dân ngày càng được cải thiện

Việc sử dụng các biện pháp xử lý gốc và phương pháp tồn trữ ảnh hưởng đến năng suất, phẩm chất mía Tuy nhiên, hiện nay việc sử dụng các biện pháp xử lý gốc

và các phương pháp tồn trữ trên mía của hộ nông dân thiếu kinh nghiệm đã ảnh hưởng không nhỏ đến năng suất, phẩm chất, cũng như khả năng tái sinh và sinh trưởng của mía Do đó, để tăng năng suất và sản lượng, cũng như khả năng tái sinh và sinh trưởng

Trang 11

của mía có hiệu quả cao cần phải có biện pháp xử lý gốc, tồn trữ sau thu hoạch hợp lý cũng như chế độ chăm sóc thích hợp và biện pháp quản lý chặt chẽ Xuất phát từ thực

tế đó, được sự phân công của Khoa Nông học, trường Đại học Nông Lâm Thành phố

Hồ Chí Minh, đề tài “Ảnh hưởng của các phương pháp tồn trữ sau thu hoạch đến

năng suất, phẩm chất mía và ảnh hưởng của các biện pháp xử lý gốc đến khả năng tái sinh và sinh trưởng của mía tại huyện Định Quán - Đồng Nai” nhằm thấy rõ những

vấn đề tồn tại trong việc xử lý gốc và tồn trữ sau thu hoạch của cây mía tại địa

phương

1.2 Mục tiêu của đề tài

Xác định phương pháp tồn trữ mang lại hiệu quả cao về năng suất, phẩm chất của

giống mía tại công ty mía La Ngà

Sơ bộ chọn ra biện pháp xử lý gốc thích hợp nhất để thay thế cho các biện pháp

cũ, nhằm tăng khả năng tái sinh và sinh trưởng của cây mía tại công ty mía La Ngà

1.3 Yêu cầu của đề tài

Theo dõi, quan trắc các chỉ tiêu: năng suất thực thu, độ Brix (Bx), Pol, tỉ lệ

xơ (F) , độ tinh khiết (AP), đường trở (Rs), chữ đường (CCS) ở thí nghiệm 1

Theo dõi, quan trắc các chỉ tiêu: thời gian tái sinh, tỷ lệ tái sinh chồi gốc, số cây

mẹ, mật độ cây qua các thời điểm ở thí nghiệm 2

1.4 Giới hạn của đề tài

Thực hiện trên cơ sở các lô mía đã được trồng sẵn nên chỉ theo dõi được các chỉ tiêu từ thời kỳ mía nảy mầm đến đầu thời kỳ vươn lóng

Chỉ tiến hành trên giống mía: LK-921 ở thí nghiệm 1 và giống mía

VN84-4137 ở thí nghiệm 2

Thời gian thực hiện đề tài từ 02/2012 đến 06/2012

Trang 12

Chương 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU

2.1 Nguồn gốc, xuất xứ của cây mía

Cây mía Saccharum officinarum L., thuộc ngành có hạt (Spermatophyta), lớp một

lá mầm (Monocotyledneae), họ hòa thảo (Graminaea) Cây mía xuất hiện ở phía Đông Indonexia, phía Nam Thái Bình Dương ở đảo Newguinea

Cây mía xuất hiện cách đây 17000 năm lúc lục địa Châu Úc dính liền, và được thuần hoá từ 8000 năm trước công nguyên ở đảo Newguinea bởi những người làm vườn từ thời kỳ đồ đá mới, sau đó dần dần lan truyền đến Trung Quốc, Ấn Độ và các đảo ở Thái Bình Dương

Cây mía được trồng ở các nước vùng Địa Trung Hải vào khoảng đầu thế kỷ 13 Các nước thuộc Châu Mỹ trồng mía muộn hơn vào cuối thế kỷ 15, đầu tiên trồng ở Santo Domingo, sau đó tới Mêhicô (1502), Brazin (1532), Pêru (1533), Cuba (1650) Trong thế kỷ 16, đường mía là một nguồn hàng quan trọng trao đổi giữa các nước Nam Mỹ với thị trường Châu Âu

2.2 Đặc điểm thực vật học của cây mía

2.2.1 Rễ mía

Cây mía có 2 loại rễ là rễ sơ sinh và rễ thứ sinh:

- Rễ sơ sinh (rễ hom) mọc ra từ đai rễ của hom trồng

- Rễ thứ sinh (rễ cây) là rễ chính, giữ cho cây mía không bị đỗ ngã

Rễ mía thuộc loại rễ chùm, ăn nông, tập trung ở tầng đất mặt 30-40cm, rộng

40-60 cm

2.2.2 Thân mía

Ở cây mía, thân là đối tượng thu hoạch Thân cây mía mọc thành bụi, có dáng

mọc khác nhau tùy giống, tuổi cây và điều kiện trồng trọt

Trang 13

Thân cây mía cao trung bình 2-3 m, một số giống có thể cao 4-5m Thân mía được hình thành bởi nhiều lóng (đốt) hợp lại

Chiều dài mỗi lóng từ 15-20 cm, trên mỗi lóng gồm có mắt mía (mắt mầm), đai sinh trưởng, đai rễ, sẹo lá Khi thu hoạch có từ 20-30 lóng, chiều dài mỗi lóng từ 15-

20 cm (tùy điều kiện khí hậu, dinh dưỡng và đặc tính từng giống)

khả năng tự thụ rất cao Cây mía có giống ra nhiều hoa, có giống ra ít hoa hoặc không

ra hoa Khi ra hoa cây mía bị rỗng ruột và giảm năng suất và phẩm chất của mía nên trong sản xuất người ta thường trồng những giống mía ít ra hoa hoặc hạn chế sự ra hoa

của chúng

Hạt mía: Hình thành từ bầu nhụy cái giống như một chiéc váy nhỏ, hình thoi và

nhẵn, dài khoảng 1-1.2mm Trong hạt có phôi và có thể nảy mầm thành cây mía con, dùng trong công tác lai tạo tuyển chọn giống, không dùng trong sản xuất.Cây mía từ khi nảy mầm đến thu hoạch kéo dài trong khoảng 8-10 tháng tuỳ điều kiện thời tiết

và giống mía (Song Dự và Nguyễn Thi Qúy Mùi, 1997)

2.3 Đặc điểm sinh thái của cây mía

2.3.1 Khí hậu, thời tiết

Trang 14

2.3.1.2 Ánh sáng

Rất cần cho sự quang hợp để tạo đường cho cây mía Trong suốt chu kỳ sinh trưởng, cây mía cần khoảng 2.000 – 3.000 giờ chiếu sáng, tối thiểu cũng 1.200 giờ trở lên

2.3.1.3 Lượng nước và ẩm độ đất

Lượng mưa thích hợp 1.500 – 2.000 mm/năm, phân bố trong khoảng thời gian từ 8-10 tháng, từ khi cây mía mọc mầm đến thu hoạch Thời kỳ cây mía làm dóng vươn cao rất cần nhiều nước, ẩm độ thích hợp khoảng 70-80%, ở các thời kỳ khác cần ẩm độ 65-70%

Cửu Long, đất đồi gò ở trung du Bắc Bộ, Nam Trung Bộ, Đông Nam bộ Tuy nhiên ở

những vùng này ruộng trồng mía cần đạt những yêu cầu cơ bản, nhất là độ sâu tầng đất

mặt và thoát nước Nếu đất nghèo dinh dưỡng hoặc chua phèn thì cần bón phân đầy đủ

Trang 15

Chi: Saccharum

2.4.1 Loài mía nhiệt đới (Saccharum officinarum L.)

Nguồn gốc ở các đảo nam Thái Bình Dương (New Guinea), hiện nay chỉ tìm

thấy ở dạng mía trồng.Thân to, lóng hình trụ hoặc chóp cụt, lá rộng, thân nhiều màu

sắc khác nhau, không hoặc ít ra hoa

Tỷ lệ xơ thấp, đường cao, không ra hoa hoặc ra hoa rất ít Khả năng tái sinh

mạnh, thích hợp với khí hậu nhiệt đới, ở điều kiện đất tốt, khí hậu thuận lợi lòai mía này đạt năng suất rất cao Nhược điểm của loài này là chống hạn, chống rét yếu,

chống chịu kém với sâu bệnh nhất là bệnh ở rễ, tuy nhiên ít mẩn cảm với bệnh than

2.4.2 Loài mía Trung Quốc (Saccharum sinense Roxb Emend Jesw)

Có nguồn gốc ở Trung Quốc, Ấn Độ, Mianmar, bắc Việt Nam Thân nhỏ, lóng hình ống chỉ, phiến lá rũ, đẻ khỏe, để gốc tốt Cây mọc khỏe, thích ứng cao, chín

sớm, nhiều xơ, hàm lượng đường trung bình, nhiễm một số bệnh như thối đỏ ruột,

sọc đỏ, bệnh than nhưng có khả năng chống chịu với bệnh gôm, bệnh Mosaic

2.4.3 Loài mía Ấn Độ (Saccharum barberi Jesw)

Có nguồn gốc ở phía bắc Ấn Độ Thân nhỏ, lóng hình trụ màu xanh hoặc vàng

Tỷ lệ xơ cao, đường trung bình, chín sớm, thích ứng cao, đẻ nhánh nhiều khả năng tái sinh mạnh Khả năng kháng sâu bệnh cao nhưng mẫn cảm với bệnh than Thích

hợp ở vùng á nhiệt đới và ôn đới Hiện nay loài này là vật liệu chọn giống quan

trọng

2.4.4 Loài mía dại thân nhỏ (Saccharum spontaneum L.)

Mọc dã sinh từ sườn núi Himalaya đến nam Ấn Độ Loài mía này bao gồm nhiều loại hình khác nhau: thân nhỏ, vỏ cứng, nhiều xơ, đường rất thấp Tính thích ứng rộng Sức sinh trưởng rất mạnh, đẻ khỏe Chống bệnh Sereh, thối rễ, chảy gôm

và vằn lá Nhiễm bệnh than, sọc đỏ và đốm lá

2.4.5 Loài mía dại thân to (Saccharum robustum Bround and Jesw)

Mọc dã sinh ở vùng nhiệt đới, ở Tân Ghinê Cây cao, to trung bình, lá rộng trung bình, hàm lượng đường thấp, thích ứng rộng, sức sinh trưởng khỏe Có sức

Trang 16

sống mạnh, chống sâu đục thân, chống gió, để gốc tốt nhưng dể nhiễm bệnh vằn lá,

thối rễ

2.5 Yêu cầu dinh dưỡng của cây mía

2.5.1 Đạm (N)

Là yếu tố rất quan trọng giúp cây lớn nhanh, đâm nhiều nhánh, tốc độ làm lóng

và vươn cao nhanh, năng suất cao Trung bình 1 tấn mía tơ cần 1 kg N và một tấn mía để gốc cần 1.25 kg N

2.5.2 Lân ( P)

Lân giúp bộ rễ phát triển để hấp thu nước và chất dinh dưỡng, tăng khả năng

chịu hạn, giữ sự cân đối giữa đạm và kali nên giúp cây phát triển khỏe mạnh, tăng năng suất và chất lượng mía Đối với công nghiệp chế biến đường, bón đủ lân sẽ giúp quá trình lắng trong nước mía và kết tinh đường thuận lợi Thiếu lân bộ rễ phát triển kém, đẻ nhánh ít, than lá nhỏ, cây cằn cỗi Phần lớn đất trồng mía ở nước ta đều thiếu lân, nhất là vùng Đông Nam Bộ và Trung Du Phía Bắc, do đó chú ý bón phân lân đầy

đủ Để có 1 tấn mía cây cần bón thêm 1,3 kg P2O5

2.5.3 Kali (K)

Là nguyên tố dinh dưỡng cây cần nhiều nhất Để tạo ra 1 tấn mía cây cần

2,75kg K2O Kali có vai trò quan trọng trong quá trình tổng hợp tạo ra đường Đủ kali, cây mía cứng cáp, không bị đổ ngã, ít sâu bệnh, chin sớm và tăng tỷ lệ đường

2.5.4 Canxi (Ca)

Canxi làm giảm độ chua trong đất, cải thiện tính chất vật lý của đất, giúp sự phân giải chất hữu cơ và hoạt động của vi sinh vật đất được tốt hơn, tạo điều kiện cho cây mía hấp thụ chất dinh dưỡng hiệu quả hơn Các vùng đất trồng mía của nước

ta thường bị chua nên cần phải bón thêm vôi

2.5.5 C ác chất vi lượng

Bao gồm các nguyên tố như magiê (Mg), sắt (Fe), mangan (Mn), kẽm (Zn), đồng ( Cu)… Tuy cần ở số lượng ít nhưng rât quan trọng đối với quá trình sinh trưởng và phát triển cũng như chất lượng của cây mía Đất ở nước ta do trồng lâu đời

lại không chú ý bón bổ sung chất vi lượng nên thường bị thiếu nhiều thí nghiệm ở 1

Trang 17

số vùng cho thấy, nếu bón bổ sung chất vi lượng đều có tác dụng tăng năng suất và

chất lượng mía rõ rệt

2.5 6 Phân hữu cơ vi sinh La Ngà

2.5 6.1 Sử dụng

+ Từ 3-5 tấn trên 1 ha

+ Bón lót hoặc bón đốn rễ, bón khi đất đủ độ ẩm rạch rãnh bón vãi, ngay khi

trời nắng bón kết hợp tưới nước

+ Không bón vãi trên đất khi trời nắng làm phân bốc hơi và cháy lá, hư cây,

giảm hiệu quả sử dụng

2.5 6.2 Tác dụng

+ Chuyên cho cây mía

+ Cải tạo đất và tăng độ phì nhiêu cho đất giúp cây trồng hấp thụ tốt khi bón nhiều phân khoáng

+ Không gây ô nhiễm môi trường

+ Giúp cây trồng phát triển đều, kháng bệnh tốt, năng xuất cao, ổn định

+ Hàm lượng chất hữu cơ ≥ 15%

+ Hàm lượng axit humic ≥ 2.5%

+ VSV phân giải xeniullic ≥ 1 x CFU/g

+ VSV phân giải lân ≥ 1 x CFU/g

+ VSV cố định đạm ≥ 1 x CFU/g

+ Các chất trung lượng Ca, Mg, S, Si ≥ 10%

+ Các chất vi lượng Cu, Zn, Fe, Mn, Bo ≥ 0.2%

Trang 18

2.6 Tình hình nghiên cứu giống mía trên thế giới

Trong sản suất mía đường, yếu tố mía đóng vai trò hết sức quan trọng Nếu xét

về quá trình phát triển giống mía, hầu hết các nước sản xuất mía đường tiên tiến trên

thế giới đều trải qua 3 giai đoạn: Giai đoạn đầu không chủ động được giống, chủ yếu

phải sử dụng các giống mía địa phương hoặc nhập nội từ nước ngoài; giai đoạn thứ hai

bắt đầu tự lai tạo ra các giống mía lai và chủ động được một phần giống, nhưng vẫn

phải sử dụng cả các giống lai tạo trong nước và giống nhập nội từ nước ngoài; cuối cùng là giai đoạn thứ ba, chủ động được hoàn toàn khâu giống, hầu như chỉ sử dụng các giống mía tự lai tạo trong nước, việc nhập nội giống từ nước ngoài chủ yếu thông qua con đường trao đổi nguồn gen để làm phong phú thêm nguồn gen phục vụ cho công tác lai tạo

Ngành mía đường thế giới rất xem trọng công tác nghiên cứu khoa học và

chuyển giao tiến bộ kỹ thuật, đặc biệt là công tác lai tạo và tuyển chọn các giống mía lai bản địa trên thế giới có 1 số trung tâm lai tạo giống lớn ở các nước như: Indonesia,

Ở Đài Loan, Nam Phi, Cuba, Úc

Ở Indonesia, Trại lai tạo giống ở đảo Java được thành lập từ 1889, còn công tác lai tạo giống mía được bắt đầu từ 1893 đến 1921, trong giai đoạn này Trại đã chọn tạo được giống POJ2878 có khả năng kháng bệnh khảm vi rút Mosaic, năng suất cao, chất lượng tốt trồng thay thế cho các giống cũ cho đến năm 1930, giúp đưa năng suất kai1 ở Java tăng lên 30% so với trước khi có giống mía này Ngoài vùng Jav, giống mía POJ2878 còn được trồng ở nhiều nước khác trên thế giới và là một giống mía rất nổi

tiếng trong lịch sử lai tạo giống mía của thế giới

Ở Đài Loan, công tác nghiên cứu thí nghiệm mía bắt đầu từ 1900 với việc thành

lập vườn thí nghiệm mía đầu tiên Đến năm 1906 vườn thí nghiệm mía được đổi tên thành Nông Trại thí nghiệm mía và đến năm 1973 thì thành lập nên Viện

Nghiên cứu Mía Đường Đài Loan Từ năm 1995 cho đến 2005, Viện đã chọn tạo

và phóng thích ra sản xuất được 64 giống mía mới có ký hiệu từ F135 đến F178 và từ ROC 1 đến ROC 27 Những giống mía này hiện vẫn đang được trồng phổ biến tại nhiều vùng trồng mía của Trung Quốc và một số nước khác trong khu vực Đông Nam

Á, trong đó có cả Việt Nam

Trang 19

Trại thí nghiệm mía Nam Phi thành lập từ 1925, trong giai đoạn đầu phát triển

Trại chủ yếu thực hiện được công đoạn chọn dòng từ nguồn hạt lai do Ấn Độ cung cấp

và đã tuyển chọn được các giống mía NCo (viết tắt của tên 2 địa điểm Natal –nơi tuyển chọn và Coimbatore – nơi lai tạo) như giống NCo310 (1947), NCo376 (1955),… sau đó Trại được đổi tên thành Viện Nghiên cứu Mía Đường Nam Phi vàđã tự lai tạo

và tuyển chọn được các giống mía lai của chính mình như N11, N12, N14, N41,… đến nay, gần như 100% diện tích mía ở Nam Phi đều trồng các giống mía N do chính họ lai tạo

Ở Cuba, với Viện Nghiên cứu Mía Đường Quốc gia Cuba thành lập từ 1909 và cùng 9 Trại vùng đã lai tạo và tuyển chọn được nhiều giống mía mới có ký hiệu là C,

My, Ja Hiện nay 100% diện tích trồng mía ở Cuba đều sử dụng các giống mía lai tạo

và tuyển chọn trong nước, cụ thể cho từng vùng sinh thái và điều kiện canh tác của

từng vùng, cũng như theo các yêu cầu riêng của công nghiệp chế biến (sản xuất đường,

cồn nhiên liệu)

Ở Úc, Trung tâm nghiên cứu mía ở Queensland được thành lập từ năm 1900 với

5 Trại vùng (sau này tăng lên thành 17 trại) Năm 1951 Trung tâm được đổi tên thành

Cục điều hành các trại nghiên cứu mía đường (BSES) Vào tháng 8/2003, Hội đồng bang Queensland đã quyết định và cho phép chuyển Cục điều hành các trại nghiên cứu mía đường (Bureau of Sugar Experiment Stations to BSES Limited) thành BSES limited, một tổ chức thuộc sở hữu độc quyền của những người trồng mía và các nhà máy đường Australia Từ khi thành lập đến nay, BSES đã lai tạo và tuyển chọn được hàng chục các giống mía tốt mới có ký hiệu là Q (chữ cái đầu của từ Queensland) Từ

chỗ chỉ có 32% diện tích mía ở Úc được trồng bởi các giống mía Q vào năm 1950, năm 1973 tỷ lệ này dần dần được tăng lên 63% và 98% vào năm 2001, góp phần đưa năng suất mía bình quân của Úc tăng 29,3%, từ mức 62,16 tấn/ha vào năm 1961 lên đạt 80,39 tấn/ha vào năm 2009

2.7 Tình hình nghiên cứu giống mía trong nước

Cây mía đã được trồng ở nước ta từ lâu đời và ngành chế biến các sản phẩm đường thủ công truyền thống củng đã xuất hiện từ rất sớm Tuy nhiên tình hình sản

xuất mía đường ở nước ta từ trước đến nay phát triển rất kém, không ổn định, nguyên

Trang 20

nhân cơ bản là do năng suất mía còn thấp, chất lượng mía chưa cao Trong đó vấn đề

kỹ thuật là chưa có xác định được cơ cấu giống hợp tốt, chưa có quy trình canh tác mía hợp lí, chưa phát huy hết khả năng của các giống tổt trong các điều kiện sản xuất mía cụ thể ở từng địa phương Vì thế nhu cầu nhập nội các giống mia đưa vào sản

xuất ở từng địa phương được xem là việc quan trọng hàng đầu Trong các thành quả

về công tác nghiên cứu, tuyển chọn giống mía tốt được chia thành các thời kỳ chính:

Trước cách mạng tháng Tám

Trong thời kỳ Pháp thuộc (1884-1945) đã bắt đầu nhập nội các giống mía lia

của Indonesia (POJ), Ấn Độ (CO) có năng suất cao, tỷ lệ đường cao, thích nghi tốt

với các vùng trồng mía ở duyên hải miền Trung và Nam Bộ Một số giống mía tốt được nhập trong thời kỳ này: POJ3016, POJ2878, CO290, …

T ừ năm 1945 – 1975

Các giống mía trồng ở các vùng nguyên liệu lúc đầu chủ yếu là các giống từ

thời kỷ trước để lại như: POJ3016, POJ2878, CO290

Từ năm 1958, ở miền Bắc đã nhập nội nhiều giống mía từ Trung Quốc như CO419, CO300, CP49-50, F108, F134, CP34-120 Giống F134 dần dần thay thế các

giống POJ Ở miền Nam, từ năm 1954-1973 đã nhập ồ ạt các giống nước ngoài về

khảo nghiệm, so sánh để xác định các giống tốt thích hợp cho các vùng nguyên liệu như các giống: NCO310, H39-3633, B37-172, F146, CO715, CO775, COMUS,

F154, F156, F157,…

T ừ năm 1975 – 2000

Ở miền Bắc đã đưa các giống sản xuất mía mới như My55-14, F156,

VĐ54-143, JA605 bổ sung cho các giống mía cũ thời kỳ trước để lại Ở miền Nam, viện nghiên cứu mía đường Bến Cát – Bình Dương được thành lập năm 1977, qua nhiều năm nghiên cứu về giống (1977-2000) đã tuyển chọn và đưa ra một số giống mía tốt

có năng xuất cao, phẩm chất tốt để đưa vào phục vụ sản xuất cho vùng nguyên liệu trong cả nước như: F156, My55-14, ROC1, ROC9, ROC10, VN84-1427, VN84-442, VN85-1859, DLM24,…

Trang 21

Vùng mía Tây Nguyên VN84-1437, VĐ79-177, ROC10, VĐ81-3254,

Từ năm 2007 Trung tâm nghiên cứu mía đường Bến Cát đã có quyết định đột phá

là chuyển toàn bộ các các giống bố mẹ của các tổ hợp lai năm 2008 lên trồng ở độ cao trên > 800 m so với mực nước biển của tỉnh Lâm Đồng theo đúng yêu cầu về độ cao đối với vĩ độ vùng miền Nam Việt Nam, song song với việc tiếp tục đầu tư xây dựng

hệ thống nhà xử lý ra hoa nhân tạo – lai tạo – dưỡng cờ thu hạt tại vùng Bến Cát Đến nay, sau 03 vụ lai tạo từ 2008-2010, có thể khẳng định được rằng đó là một quyết định

hết sức đúng đắn, bởi số lượng cặp lai thực hiện được hàng năm của Trung tâm đã tăng lên gần 10 lần so với trước đây khi còn lai tạo tại Bến Cát, mặc dù quy mô thực hiện ban đầu tại Lâm Đồng còn rất nhỏ, chỉ với 32 giống bố mẹ trồng trên diện tích 1.000 m2) Tỷ lệ cây giống bố mẹ trổ cờ hàng năm đạt từ 80-100% (so với điểm Bến Cát có nhiều năm tỷ lệ này là 0%) Đặc biệt là tỷ lệ hạt lai mọc mầm rất cao, đạt trên 90% so

với khoảng dưới 5% của những cặp lai thực hiện tại Bến Cát, dẫn tới số lượng cây con lai (hay dòng lai mới) đạt được hàng năm đã tăng lên trên 100 lần Đây là nguồn vật

liệu ban đầu rất quý phục vụ cho quá trình tuyển chọn dòng lai tiếp theo Từ đây chắc

Trang 22

chắn sẽ có nhiều giống mía VN tốt mới ra đời, hàng năm phóng thích ra sản xuất như nhiều nước khác, dần dần thay thế các giống mía nhập nội từ nước ngoài

Thực hiện bản ghi nhớ hợp tác song phương giữa Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Mía Đường (Việt Nam) với Viện Nghiên cứu Mía Đường Quốc Gia (Cuba) và

Viện Nghiên cứu Mía Đường Vân Nam (Trung Quốc), vào tháng 12/2011, Trung tâm

đã tiến hành trao đổi và nhập nội thành công 10 giống mía của Cuba gồm: C86-406, C89-161, C91-522, C92-203, C92-524, C93-540, C94-504, C97-445, C98-128 và C99-129 Đây đều là các giống mía tốt mới của Cuba, có tiền năng cho năng suất, chất lượng cao, tự bong lá, ít hoặc không trổ cờ, khả năng mọc mầm và tái sinh tốt Đồng

thời, Trung tâm cũng đã tiến hành trao đổi và nhập nội thành công 06 giống mía tốt

mới của Trung Quốc bao gồm: CYZ 02-258, CYZ 332, CYZ 02-2332, CYZ

03-103, CYZ 04-241 và CYZ 05-226 Đây là 06 giống mía ưu tú do Viện Nghiên cứu Mía Đường Vân Nam (Trung Quốc) lai tạo và tuyển chọn trong thời gian gần đây, chúng đều có khả năng sinh trưởng nhanh, tiềm năng cho năng suất rất cao, chất lượng tốt,

chịu hạn và ít trổ cờ Hiện nay tất cả các giống mía này đang được theo dõi, đánh giá ở giai đoạn nhà lưới, sau đó chúng sẽ được nhân nhanh để đưa vào các thí nghiệm so sánh và là vật liệu khởi đầu phục vụ công tác lai tạo giống mía mới tại Trung tâm và

Cơ sở Lai tạo giống mía trực thuộc Trung tâm tại tỉnh Lâm Đồng

2.8 Giá trị kinh tế của cây mía

Sản phẩm chính của cây mía là đường được lấy từ thân cây Đường là một loại

thực phẩm có nhiều công dụng như làm bánh kẹo các loại, làm nước giải khát, uống chè, cà phê hoặc làm tăng hương vị của các loại thực phẩm khác

Về giá trị dinh dưỡng đường mía là nguồn năng lượng quan trọng, 1kg đường cung cấp năng lượng tương đương giá trị của các chất bột khác Đường cung cấp trên 10% nhu cầu năng lượng của cộng đồng

Ngoài đường là sản phẩm chính của công nghiệp đường ra còn có những phụ

phẩm quan trọng như bã mía, mật rỉ, bùn lọc có thể sử dụng, chế biến những sản phẩm

có giá trị cao hơn 2 – 3 lần so với sản phẩm chính

Trong sản xuất nông nghiệp, mía là cây trồng có khả năng đưa lại hiệu quả kinh tế cao vì đây là loại cây trồng có tính thích ứng cao, có sinh khối lớn nhờ khả

Trang 23

năng quang hợp mạnh, năng suất cao và ổn định, lại có thể giữ gốc nhiều năm (Song

Dự và Nguyễn Thi Qúy Mùi, 1997)

2.9 Đặc điểm các giống mía khảo sát

2.9 1 Giống mía VN84-4137

- Nguồn gốc: là giống mía do Viện Nghiên Cứu Mía Đường Bến Cát lai tạo năm

1984

- Đặc điểm hình thái: Thân to trung bình, phát triển thẳng, lóng hình chùy ngược,

vỏ màu xanh ẩn tím Mắt mầm hình tròn hoặc hình hến tròn, không có rãnh mầm Phiến lá rộng trung bình, màu xanh đậm Bẹ lá có nhiều lông, màu phớt tím Có một tai lá nhỏ Lá đứng, dáng ngọn thẳng

- Đặc điểm nông công nghiệp: Chịu hạn tốt, kháng sâu bệnh Ưa thâm canh và

khả năng thích ứng rộng Năng suất nông nghiệp trung bình đạt trên 80 tấn/ha, ở vùng đất đủ ẩm có thể đạt trên 100 tấn/ha Chín sớm đến trung bình, CCS trên 11% Hàm lượng đường cao ở đầu vụ, có thể đưa vào ép đầu vụ (CCS đầu vụ đạt khoảng 9 –10%)

- Đặc điểm nông nghiệp,công nghiệp: Mọc mầm khỏe, đẻ nhánh mạnh, mật độ cây hữu hiệu cao, tốc độ vươn lóng khá nhanh Bị nhiễm sâu đục thân và bệnh trên lá

nhẹ, không hoặc trổ cờ ít, không bị đổ ngã, khả năng lưu gốc tốt, năng suất mía cây cao Là giống chín trung bình, hàm lượng đường cao, CCS có thể đạt 11- 12%

2.10 kỹ thuật để mía gốc

Gốc mía có khả năng tái sinh nảy chồi mạnh, lợi dụng đặt điểm này người ta giữ

lại gốc để thu hoạch tiếp một số năm Một ruộng mía tốt, đất đai thích hợp có thể để

Trang 24

gốc cho thu hoạch từ 5-7 năm Ở nước ta, trừ những vùng đất thấp thường bị ngập nước làm chết gốc, còn lại thường để gốc trung bình khoảng 2 năm Chu kỳ kinh tế

của ruộng mía thường là 1 vụ mía tơ + 2 vụ mía gốc.Để mía gốc có nhiều lợi ích như

giảm được chi phí sản xuất 30% so với trồng mới (chi phí làm đất, hom giống và công

trồng) Mía gốc đẻ nhánh nhiều, nếu được chăm sóc tốt thì năng suất mía cây và hàm lượng đường của mía gốc có thể cao hơn mía tơ Theo điều tra của Viên Nghiên Cứu Mía Đường từ năm 1984-1986 tại Bến Lức (Long An) trên 5 giống mía được trồng

phổ biến cho thấy năng suất trung bình của mía tơ là 48 tấn/ha, mía gốc vụ 1 là 58,8

tấn/ha.Ruộng mía được chọn để gốc phải đạt một số yêu cầu như sau: Giống mía phải

có khả năng tái sinh mạnh, ruộng mía phải tốt và đồng đều, không bị mất quảng quá 20%, không bị nhiễm nặng các loại sâu bệnh quan trọng như rệp bông, bệnh than… Nên chọn thời điểm thu hoạch ruộng mía để gốc thích hợp, tránh tình trạng đang khô

hạn nặng, bị ngập úng hoặc giá rét giúp gốc không bị chết và tái sinh thuận lợi Sau khi thu hoạch xong cần tiến hành chăm sóc kịp thời tạo điều kiện cho ruộng mía tái sinh

và phát triển mạnh.Công việc chăm sóc mía gốc bao gồm các khâu chính như sau:

- Xử lý ruộng sau thu hoạch: Dùng dao sắc chặt gốc mía sát mặt đất, loại bỏ

những gốc mía còn cao, những cây chết khô băm nhỏ rải giữa 2 hàng mía cho khô mục thành phân

- Cày hoặc cuốc xả 2 bên hàng gốc mía: Mục đích là chặt bớt rễ già cho ra nhiều

rễ mới đồng thời loại bỏ những gốc mọc ra ngoài hàng mía

- Bón phân cho gốc mía theo hàng rãnh xả: Chủng loại và lượng phân tương đương với phân bón lót cho mía tơ Rải xong phải vun đất lấp lại (vun gốc) cần chú ý đến ẩm độ của đất khi bón phân, nếu thiếu ẩm thì phải tưới bổ sung

- Trồng dậm những nơi mầm mía không mọc: Khi mầm gốc đã mọc đều, kiểm tra

để trồng dậm những chổ mất quãng Cây trồng dậm có thể giâm sẵn bằng hom ngọn khi thu hoạch Các cây trồng dậm cũng phải bón phân lót đầy đủ

- Tiếp tục chăm sóc ruộng mía gốc ở các công đoạn kế tiếp theo trình tự giống ở mía tơ như làm cỏ, xới xáo và bón thúc phân kết hợp vun luống Riêng phân đạm bón cho mía gốc phải nhiều hơn mía tơ từ 15-20% 10 Luân canh đất míaCứ sau 1-2 chu

kỳ trồng mía (3-6 năm) nên luân canh 1-2 vụ cây trồng khác như lúa, khoai lang, khoai

mì, cây họ đậu và các cây rau màu khác… tuỳ theo điều kiện đất đai và tập quán canh

Trang 25

tác của từng nơi Việc luân canh cây mía với cây trồng khác được coi là một biện pháp

kỹ thuật quan trọng trong qui trình thâm canh tăng năng suất mía Mục đích của việc luân canh là cải tạo lại độ phì nhiêu của đất, đồng thời cách ly và loại bỏ các nguồn sâu

bệnh hại đã tích luỹ qua nhiều năm trồng mía liên tục

Trang 26

Chương 3 NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

3.1 Thời gian và địa điểm nghiên cứu

Đề tài được thực hiện từ tháng 2/2012 đến tháng 6/2012

Địa điểm: công ty cổ phần mía La Ngà xã Phú Ngọc - huyện Định Quán - tỉnh Đồng Nai

3.2 Nội dung nghiên cứu

Gồm 2 nội dung:

Nội dung 1: Ảnh hưởng của các phương pháp tồn trữ sau thu hoạch đến năng

suất, phẩm chất mía tại xã Phú Ngọc - huyện Định Quán - tỉnh Đồng Nai

Nội dung 2: Ảnh hưởng của các biện pháp xử lý gốc đến khả năng tái sinh và

sinh trưởng của mía tại xã Phú Ngọc - huyện Định Quán - tỉnh Đồng Nai

3.3 Điều kiện thí nghiệm

3.3.1 Điều kiện đất đai

Khu đất thí nghiệm thuộc trại thực nghiệm và sản xuất Công ty cổ phần mía La Ngà, xã Phú Ngọc, huyện Định Quán, tỉnh Đồng Nai có địa hình đồi dốc, đất bị rửa trôi mạnh Đất thuộc loại đất sét pha cát có tầng canh tác mỏng, độ phì nhiêu kém, đất chua nên cần tăng cường công việc cải tạo đất bằng nhiều hình thức như bón vôi, bón phân hữu cơ

Bảng 3.1: Kết quả phân tích đất nơi thí nghiệm

(meq/100g đất) 0-30 cm Cát Thịt Sét H20 KCl

1,05 N P205 K20 Ca

2+

Mg2+ 48,0 16,0 36,0 4,8 4,05 0,1 0,03 0,16 0,80 1,70

(Ngu ồn: Phân viện quy hoạch và thiết kế nông nghiệp,2011)

Trang 27

3.3.2 Điều kiện khí hậu

Kết quả về một số yếu tố khí hậu thời tiết trong khoảng thời gian thí nghiệm từ tháng 3 đến tháng 7/2012 được trình bày ở bảng 3.2

Bảng 3.2: Các yếu tố khí hậu, thời tiết qua các tháng trong thời gian thí nghiệm

Nguồn: trung tâm khí tượng thủy văn tỉnh Đồng Nai Trạm khí tượng Nông

Nghi ệp Long Khánh, năm 2012

3.4 Phương pháp

3.4 1 Nội dung 1

Thời gian từ tháng 3/2012 đến tháng 4/2012 tại trại thực nghiệm và sản xuất

giống Công ty cổ phần mía La Ngà - xã Phú Ngọc - huyện Định Quán - tỉnh Đồng Nai

Trang 28

- Sơ đồ bố trí thí nghiệm: ( nt: nghiệm thức)

Trang 29

- Ly tâm

- Phân tích

- Các chỉ tiêu theo dõi

- Trọng lượng cây

- Năng suất mía thực thu: cân trọng lượng toàn bộ cây trong nghiệm thức

- Độ brix (Bx): tỉ lệ % chất khô hòa tan trong nước mía (bao gồm đường

saccaroza và các chất hòa tan khác

- Độ Pol: là độ quang cực của nước mía quan sát bằng máy Polarimet, nó phản ánh trị số gần đúng của hàm lượng đường saccaroza có trong nước mía

- Độ tinh khiết AP: là tỉ lệ % đường saccaroza so với tổng số chất hòa tan trong nước mía

- RS: hàm lượng các chất đường khử (glucoza, fructoza) trong nước mía

- Tỷ lệ xơ (F): là tỉ lệ % xơ bã (xenluloza) trong thân mía

- Chữ đường (CCS): là lượng đường saccaroza mà nhà máy thu hồi được đem ra thị trường

- Năng suất đường (Kg) = năng xuất mía của nghiệm thức * CCS

3.4 2 Nội dung 2

Thời gian từ tháng 3/2012 đến tháng 6/2012 tại trại thực nghiệm và sản xuất

giống Công ty cổ phần mía La Ngà - xã Phú Ngọc - huyện Định Quán - tỉnh Đồng Nai

Vật liệu: giống VN84-4137

Bố trí thí nghiệm ( Thí nghiệm được bố trí theo khối đầy đủ ngẫu nhiên RCBD)

Gồm 4 biện pháp xử lý:

- Nghiệm thức 1: Cày xử lý + đốt lá( không bón phân hữu cơ) (đối chứng)

- Nghiệm thức 2: Đốt lá + cày xử lý bón phân hữu cơ vi sinh của công ty La Ngà

- Nghiệm thức 3: Tủ lá + cày xử lý ( không bón phân hữu cơ)

- Nghiệm thức 4: Tủ lá, cày xử lý + bón phân hữu cơ vi sinh của công ty La Ngà

Trang 30

- Sơ đồ bố trí thí nghiệm: ( NT: nghiệm thức)

+ Tổng diện tích thí nghiệm: 1200 m2 ( chưa kể diện tích bảo vệ)

- Quy trình x ử lý gốc trong thí nghiệm:

Chặt gốc băm gốc (xử lý gốc cao) cày vùi gốc

( bón 750 tấn phân hữu cơ/ha)

- Các chỉ tiêu theo dõi

- Thời gian tái sinh: Được tính khi có 50% tổng số bụi nảy chồi

- Tỷ lệ tái sinh chồi gốc:

Trang 31

Chương 4 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN

4.1 Nội dung 1:

Ảnh hưởng của phương pháp tồn trữ sau thu hoạch đến năng xuất và phẩm chất mía

4.1.1 Trọng lượng cây

Bảng 4.1: Ảnh hưởng của thời gian thu hoạch đến trọng lượng cây của các

nghiệm thức mía tham gia thí nghiệm ở 4 mức thời gian (kg/cây)

Ghi chú: các giá tr ị có cùng ký tự theo sau hàng ngang (yếu tố thời gian), theo hàng d ọc (yếu tố phương pháp tồn trữ thì không khác biệt ở mức P<0,05 hoặc P<0,01)

Qua kết quả phân tích thống kê bảng 4.1 cho thấy:

Ở thời điểm 0 ngày (T1) giữa các phương pháp tồn trữ không có sự khác biệt ở

Yếu tố A

Trang 32

Giữa các mức độ của yếu tố thời gian có sự khác biệt rất có ý nghĩa và biến động

từ 1,54 kg/cây đến 1,12 kg/cây, trong đó nếu ta phân tích ngay sau khi đốn thì trọng lượng cây là thấp nhất 1,12kg/cây và sau 6 ngày đem phân tích thì trọng lượng cây cao nhất 1,54kg/cây Nghĩa là sau 6 ngày trọng lượng cây giảm 27,27%

Giữa các phương pháp tồn trữ có sự khác biệt như sau: phương pháp tồn trữ B1

(để trống) tồn trữ sau 2 ngày giảm 12,75%, sau 4 ngày giảm 24,16%, sau 6 ngày giảm 33,56% Phương pháp tồn trữ B2 (phủ kín bằng lá mía) tồn trữ sau 2 ngày giảm

10,19%, sau 4 ngày giảm 11,46%, sau 6 ngày giảm 28,66% Phương pháp tồn trữ B3 (phun ướt và có phủ lá) tồn trữ sau 2 ngày giảm 7,1%, sau 4 ngày giảm 10,32%, sau 6 ngày giảm 18,1%

Có sự tác động hỗ tương rất có ý nghĩa giữa yếu tố phương pháp tồn trữ và yếu

tố thời gian

4.1.2 Năng suất mía thực thu

Năng suất mía thực thu là tổng trọng lượng toàn bộ cây trong 1 nghiệm thức Năng suất mía thực thu sẽ giảm khi lượng nước trong mía giảm đi

Qua kết quả phân tích thống kê bảng 4.2 cho thấy:

Mía đốn xong chậm ép thì năng suất mía thực thu sẽ giảm

từ 30,78 kg/NT đến 22,45kg/NT, trong đó nếu ta phân tích ngay sau khi đốn thì năng

suất mía thực thu là cao nhất 30,78 kg/NT và sau 6 ngày đem phân tích thì năng suất mía thực thu thấp nhất 22,45 kg/NT Nghĩa là sau 6 ngày năng suất mía thực thu giảm 27,06%

Giữa các phương pháp tồn trữ có sự khác biệt như sau: phương pháp tồn trữ B1

(để trống) tồn trữ sau 2 ngày giảm 12,95%, sau 4 ngày giảm 24,11%, sau 6 ngày giảm 33,93% Phương pháp tồn trữ B2 (phủ kín bằng lá mía) tồn trữ sau 2 ngày giảm 9,98%, sau 4 ngày giảm 11,46%, sau 6 ngày giảm 28,87% Phương pháp tồn trữ B3 (phun ướt

và có phủ lá) tồn trữ sau 2 ngày giảm 7,08%, sau 4 ngày giảm 10,52%, sau 6 ngày

giảm 18,45%

Có sự tác động hỗ tương rất có ý nghĩa giữa yếu tố phương pháp tồn trữ và yếu

tố thời gian

Trang 33

Bảng 4.2: Ảnh hưởng của thời gian sau thu hoạch đến năng suất mía thực thu

của các nghiệm thức mía tham gia thí nghiệm (kg/NT)

Ghi chú: các giá tr ị có cùng ký tự theo sau hàng ngang (yếu tố thời gian), theo hàng d ọc (yếu tố phương pháp tồn trữ) thì không khác biệt ở mức P<0,05 hoặc P<0,01

4.1.3 Độ Brix ( Bx)

Qua kết quả phân tích thống kê bảng 4.3 ta thấy

Mía sau khi đốn mà chậm ép thì độ Brix sẽ tăng lên

từ 18,61% đến 20,67%, trong đó nếu ta phân tích ngay sau khi đốn thì độ Brix là thấp

nhất 18,61% và sau 6 ngày đem phân tích thì độ Brix cao nhất 20,67% Nghĩa là sau

6 ngày độ Brix tăng 11,07%

Ở thời gian 4 ngày (T3) có xuất hiện mưa nên độ Brix có giảm xuống so với thời gian 2 ngày (T2) 0,5%

Giữa các phương pháp tồn trữ có sự khác biệt như sau: Phương pháp tồn trữ B1

(để trống) tồn trữ sau 2 ngày tăng 9,56%, sau 4 ngày tăng 9,25% (giảm 0,31% so với

thời gian T2 ) , sau 6 ngày tăng 11,96% Phương pháp tồn trữ B2 (phủ kín bằng lá mía)

tồn trữ sau 2 ngày tăng 8,62%, sau 4 ngày tăng 5,73% (giảm 2,89% so với thời gian

Yếu tố A

Trang 34

T2) , sau 6 ngày tăng 12,17% Phương pháp tồn trữ B3 (phun ướt và có phủ lá mía) tồn

trữ sau 2 ngày tăng 4,87%, sau 4 ngày tăng 6,38%, sau 6 ngày tăng 9,04%

Không có sự tác động hỗ tương rất có ý nghĩa giữa yếu tố phương pháp tồn trữ

và yếu tố thời gian

Bảng 4.3 Ảnh hưởng của thời gian sau thu hoạch đến độ Brix (%) của các nghiệm thức mía tham gia thí nghiệm

4.1.4 Độ Pol

Mía sau khi đốn mà chậm ép thì độ Pol sẽ tăng lên

từ 14,46% đến 16,63 %, trong đó nếu ta phân tích ngay sau khi đốn thì độ Pol là thấp

nhất 14,46% và sau 6 ngày đem phân tích thì độ Pol cao nhất16,63% Nghĩa là sau 6 ngày độ Pol tăng 15,01%

(để trống) tồn trữ sau 2 ngày tăng 10%, sau 4 ngày tăng 5,86% (giảm 4,14% so với

Trang 35

tồn trữ sau 2 ngày tăng 8,54%, sau 4 ngày tăng 1,8% (giảm 6,74% so với thời gian T2),

sau 6 ngày tăng 12,43% Phương pháp tồn trữ B3(phun ướt và có phủ lá) tồn trữ sau 2 ngày tăng 5,73%, sau 4 ngày tăng 4,97% (giảm 0,76% so với thời gian T2 ), sau 6 ngày tăng 18,01%

Không có sự tác động hỗ tương giữa yếu tố phương pháp tồn trữ và yếu tố thời gian

Bảng 4.4: Ảnh hưởng thời gian sau thu hoạch đến độ Pol (%) của các nghiệm

thức mía tham gia thí nghiệm

4.1.5 Độ tinh khiết (AP)

Mía sau khi đốn mà chậm ép thì độ tinh khiết AP sẽ giảm xuống

từ 78,60% đến 74,12%, trong đó nếu ta phân tích ngay sau khi đốn thì độ tinh khiết

AP là cao nhất78,60% và sau 6 ngày đem phân tích thì độ tinh khiết AP thấp nhất 74,12% Nghĩa là sau 6 ngày độ tinh khiết AP giảm 5,7%

Giữa các phương pháp tồn trữ có sự khác biệt như sau: Phương pháp tồn trữ B1 (

để trống) tồn trữ sau 2 ngày giảm 1,7%, sau 4 ngày giảm 3,43%, sau 6 ngày giảm

Yếu tố A

Trang 36

5,04% Phương pháp tồn trữ B2 (phủ kín bằng lá mía) tồn trữ sau 2 ngày giảm 1,14%, sau 4 ngày giảm 3,42% , sau 6 ngày giảm 5,01% Phương pháp tồn trữ B3(phun ướt và

có phủ lá) tồn trữ sau 2 ngày giảm 2,36%, sau 4 ngày giảm 2,93%, sau 6 ngày giảm 5,81%

Bảng 4.5: Ảnh hưởng thời gian sau thu hoạch đến độ tinh khiết AP (%) của các

nghiệm thức mía tham gia thí nghiệm

Ghi chú: các giá tr ị có cùng ký tự theo sau hàng ngang (yếu tố thời gian), theo hàng d ọc (yếu tố phương pháp tồn trữ) thì không khác biệt ở mức P<0,05 hoặc

P<0,01

4.1.6 Đường trở (RS)

Mía sau khi đốn mà chậm ép thì đường trở sẽ tăng lên

từ 1,38% đến 2,13%, trong đó nếu ta phân tích ngay sau khi đốn thì đường trở là thấp

nhất 1,38 và sau 6 ngày đem phân tích thì đường trở cao nhất 2,13% Nghĩa là sau 6 ngày đường trở tăng 54,35%

Yếu tố A

Trang 37

(để trống) tồn trữ sau 2 ngày tăng 8,46%, sau 4 ngày tăng 49,2%, sau 6 ngày tăng 57,69% Phương pháp tồn trữ B2 (phủ kín bằng lá mía) tồn trữ sau 2 ngày tăng

15,15%, sau 4 ngày tăng 60,61%, sau 6 ngày tăng 64,39% Phương pháp tồn trữ B3

(phun ướt và có phủ lá) tồn trữ sau 2 ngày tăng 0,65%, sau 4 ngày tăng 36,36% , sau 6 ngày tăng 41,56%

Bảng 4.6: Ảnh hưởng thời gian sau thu hoạch đến đường trở RS (%) của 3

Ghi chú: các giá tr ị có cùng ký tự theo sau hàng ngang (yếu tố thời gian), theo hàng d ọc (yếu tố phương pháp tồn trữ) thì không khác biệt ở mức P<0,05 hoặc

P<0,01

4.1.7 Chữ đường (CCS)

Chữ đường là lượng đường thu hồi được từ các công ty chế biến đường Chữ đường phụ thuộc vào giống, điều kiện canh tác và chế biến

Mía sau khi đốn mà chậm ép thì chữ đường sẽ tăng lên

từ 9,45% đến 11,1%, trong đó nếu ta phân tích ngay sau khi đốn thì chữ đường là thấp

Yếu tố A

Trang 38

nhất 9,45% và sau 6 ngày đem phân tích thì chữ đường cao nhất 11,1% Nghĩa là sau

6 ngày chữ đường tăng 17,46%

(để trống) tồn trữ sau 2 ngày tăng 14,19%, sau 4 ngày tăng 6,07% (giảm 8,12% so với

tồn trữ sau 2 ngày giảm 0,41%, sau 4 ngày giảm 3,7%, sau 6 ngày tăng 11,95% Phương pháp tồn trữ B3 (phun ướt và có phủ lá) tồn trữ sau 2 ngày tăng 3,61%, sau 4 ngày tăng 9,88% , sau 6 ngày tăng 19,45%

Không có sự tác động hỗ tương giữa yếu tố phương pháp tồn trữ và yếu tố thời

gian

Bảng 4.7: Ảnh hưởng thời gian sau thu hoạch đến chữ đường CCS (%) của 3

4.1.8 Năng suất đường

Mía sau khi đốn mà chậm ép thì năng xuất đường sẽ giảm xuống

từ 290,87 kg xuống 249,55 kg, trong đó nếu ta phân tích ngay sau khi đốn thì năng

Yếu tố A

Trang 39

xuất đường là cao nhất290,87 kg và sau 6 ngày đem phân tích thì năng xuất đường

thấp nhất249,55 kg nghĩa là sau 6 ngày năng suất đường giảm 14,21%

(để trống) tồn trữ sau 2 ngày giảm 0,44%, sau 4 ngày giảm 19,36%, sau 6 ngày giảm 19,79% Phương pháp tồn trữ B2 (phủ kín bằng lá mía) tồn trữ sau 2 ngày giảm

10,25%, sau 4 ngày giảm 14,66% , sau 6 ngày giảm 20,28% Phương pháp tồn trữ B3

(phun ướt và có phủ lá) tồn trữ sau 2 ngày giảm 3,79%, sau 4 ngày giảm 1,78%, sau 6 ngày giảm 2,62%

Có sự tác động hỗ tương có ý nghĩa giữa yếu tố phương pháp tồn trữ và yếu tố

thời gian

Bảng 4.8: Ảnh hưởng thời gian sau thu hoạch đến năng suất đường của các nghiệm

thức mía tham gia thí nghiệm (kg/NT)

Định dạng
Số trang	78
Dung lượng	3,13 MB