BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI --- DƯƠNG THỊ LIÊN PHÂN TÍCH TÍNH TOÁN ỔN ĐỊNH CỦA DẦM NHIỀU NHỊP BẰNG PHƯƠNG PHÁP PHẦN TỬ BIÊN LUẬN VĂN THẠC SỸ KỸ
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI
-
DƯƠNG THỊ LIÊN
PHÂN TÍCH TÍNH TOÁN ỔN ĐỊNH CỦA DẦM NHIỀU NHỊP
BẰNG PHƯƠNG PHÁP PHẦN TỬ BIÊN
LUẬN VĂN THẠC SỸ KỸ THUẬT XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH
DÂN DỤNG & CÔNG NGHIỆP
Hà Nội - 2018
Trang 2BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI
-
DƯƠNG THỊ LIÊN KHÓA: 2016 – 2018
PHÂN TÍCH TÍNH TOÁN ỔN ĐỊNH CỦA DẦM NHIỀU NHỊP
BẰNG PHƯƠNG PHÁP PHẦN TỬ BIÊN
Chuyên nghành: Kỹ thuật xây dựng công trình dân dụng & công nghiệp
Mã số: 60.58.02.08
LUẬN VĂN THẠC SỸ KỸ THUẬT XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH
DÂN DỤNG & CÔNG NGHIỆP
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
TS TRẦN THỊ THÚY VÂN
XÁC NHẬN CỦA CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG CHẤM LUẬN VĂN
Hà Nội - 2018
Trang 3BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI
-
DƯƠNG THỊ LIÊN KHÓA: 2016 – 2018
PHÂN TÍCH TÍNH TOÁN ỔN ĐỊNH CỦA DẦM NHIỀU NHỊP
BẰNG PHƯƠNG PHÁP PHẦN TỬ BIÊN
Chuyên nghành: Kỹ thuật xây dựng công trình dân dụng & công nghiệp
Mã số: 60.58.02.08
LUẬN VĂN THẠC SỸ KỸ THUẬT XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH
DÂN DỤNG & CÔNG NGHIỆP
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
TS TRẦN THỊ THÚY VÂN
Hà Nội - 2018
Trang 4LỜI CÁM ƠN
Tôi xin chân thành cảm ơn Ban giám hiệu Trường Đại học Kiến trúc
Hà Nội, các thầy cô trong khoa Sau đại học cùng với các thầy giáo, cô giáo các khoa, bộ môn đã giảng dạy và tạo mọi điều kiện để tôi hoàn thành khóa học 2016 - 2018
Đặc biệt em cảm ơn TS Trần Thị Thúy Vân người trực tiếp hướng dẫn khoa học luận văn đã tạo mọi điều kiện, dành nhiều thời gian, nhiệt tình giúp
đỡ cũng như giới thiệu đầy đủ các tài liệu để hoàn thành tốt luận văn tốt nghiệp
Cảm ơn các thầy giáo, cô giáo trong bộ môn Sức bền – Kết cấu trường Đại học Kiến trúc Hà Nội, các thầy cô trong tiểu ban bảo vệ đề cương, các thầy cô trong tiểu ban kiểm tra tiến độ luận văn, đã có những ý kiến góp ý quý báu cho nội dung luận văn
Vì thời gian thực hiện luận văn có hạn nên không tránh khỏi những hạn chế, thiếu sót Tôi xin hứa sẽ đầu tư nghiên cứu thêm những vấn đề còn hạn chế, thiếu sót đó để hoàn thiện thêm kiến thức của mình trong quá trình làm việc sau này
Hà Nội, ngày , tháng năm 2018
Học viên
Dương Thị Liên
Trang 5LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan Luận văn Thạc sỹ này là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của tôi Các số liệu khoa học, kết quả nghiên cứu của Luận văn là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng
TÁC GIẢ LUẬN VĂN
Dương Thị Liên
Trang 6MỤC LỤC
LỜI CÁM ƠN
LỜI CAM ĐOAN
MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ
DANH MỤC CÁC BẢNG
MỞ ĐẦU 1
* Lý do chọn đề tài 1
* Mục đích nghiên cứu của đề tài 2
* Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2
* Phương pháp nghiên cứu 2
* Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 3
* Cấu trúc luận văn của đề tài 3
NỘI DUNG 4
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ BÀI TOÁN ỔN ĐỊNH VÀ CÁC PHƯƠNG PHÁP TÍNH TOÁN ỔN ĐỊNH CỦA DẦM NHIỀU NHỊP 4
1.1 Tổng quan về bài toán ổn định 4
1.1.1 Phân loại ổn định công trình [9] 5
1.1.2 Các biểu hiện về sự cân bằng ổn định 6
1.2 Tổng quan về phương pháp tính ổn định dầm nhiều nhịp 8
1.2.1 Phương pháp giải tích 8
1.2.2 Phương pháp số 17
1.3 Lựa chọn phương pháp nghiên cứu 28
CHƯƠNG 2: XÂY DỰNG PHƯƠNG PHÁP TÍNH ỔN ĐỊNH CỦA DẦM NHIỀU NHỊP BẰNG PHƯƠNG PHÁP PHẦN TỬ BIÊN 30
2.1 Cơ sở lý thuyết của phương pháp phần tử biên 30
Trang 72.1.1 Lịch sử ra đời của phương pháp phần tử biên 30
2.1.2 Nội dung tổng quát của phương pháp phần tử biên 31
2.2 Áp dụng phương pháp phần tử biên tính ổn định của dầm nhiều nhịp 46
2.2.1 Áp dụng phần tử biên để tính ổn định dầm nhiều nhịp 46
2.2.2 Xây dựng trình tự tính ổn định dầm nhiều nhịp bằng phương pháp phần tử biên 49
2.2.3 Thiết lập sơ đồ khối 54
CHƯƠNG 3: VÍ DỤ TÍNH TOÁN 55
3.1 Ví dụ 1 Tính toán ổn định của hệ có gối tựa cứng 55
3.2 Ví dụ 2 Tính toán ổn định của hệ có gối tựa đàn hồi 68
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 86
1 Kết luận 86
2 Kiến nghị: 86 TÀI LIỆU THAM KHẢO
Trang 8DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ
Hình 1.1 Ví dụ biểu hiện sự cân bằng ổn định dưới dạng
Hình 1.3 Hệ cơ bản theo phương pháp chuyển vị 9
Hình 1.4 Biểu đồ mô men đơn vị trong phương pháp chuyển vị 10
Hình 1.6 Sơ đồ tính và hệ cơ bản theo phương pháp lực
Hình 1.7 Sơ đồ tính toán theo phương pháp lực phương
Hình 1.8 Biểu đồ mô men của phần tử mẫu 14
Hình 1.9 Biểu đồ mô men của phần tử mẫu 15
Hình 1.10 Biểu đồ mô men của phần tử mẫu 15
Hình 1.11 Các dạng biên chung giữa các phần tử 19
Hình 1.12 Đồ thị minh họa phương pháp sai phân hữu hạn 24
Hình 2.1 Sơ đồ rời rạc hóa phần tử biên 31
Hình 2.2 Biểu diễn các hàm Heaviside và Dirac 32
Hình 2.4 Biểu diễn tải trọng và mômen tập trung 36
Hình 2.5 Biểu diễn tải trọng phân bố bậc nhất 37
Hình 2.6 Quy tắc xét dấu các thông số biên của hệ thanh 42
Trang 9Hình 2.7 Các thông số biên của hệ thanh 43
Hình 2.8 Quan hệ tĩnh học tại nút thanh 44
Hình 2.10 Liên kết nút cứng giữa hai thanh 45
Hình 2.11 Liên kết ngàm trượt giữa hai thanh 45
Hình 2.12 Sơ đồ đánh số phần tử và chỉ số ghép nối 47
Hình 3.1 Sơ đồ tính hệ thanh nhiều nhịp gối tựa cứng 53
Hình 3.2 Sơ đồ dịch chuyển các thông số trạng thái của hệ 54
Hình 3.4 Hệ cơ bản ví dụ 01 giải bằng phương pháp chuyển vị 63
Hình 3.8 Sơ đồ tính hệ thanh nhiều nhịp gối tựa đàn hồi 67
Hình 3.9 Sơ đồ dịch chuyển các thông số trạng thái của hệ 68
Hình 3.11 Hệ cơ bản ví dụ 02 giải bằng phương pháp chuyển vị 76
Hình 3.12 Biểu đồ mô men của đợn vị M 1 76
Hình 3.13 Biểu đồ mô men của đợn vị M 2 76
Hình 3.14 Biểu đồ mô men của đợn vị M 3 77
Hình 3.15 Biểu đồ mô men của đợn vị M 4 77
Trang 10DANH MỤC CÁC BẢNG
Số hiệu
Bảng 3.1 So sánh kết quả tính toán giữa các phương pháp
Bảng 3.2 So sánh kết quả tính toán giữa các phương pháp
Trang 11MỞ ĐẦU
* Lý do chọn đề tài
Dầm nhiều nhịp là kết cấu được sử dụng rộng rãi trong các trong các công trình xây dựng dân dụng, giao thông, thủy lợi… Phương pháp tính toán
ổn định cho loại kết cấu này được xây dựng trên cơ sở các phương pháp giải tích như phương pháp lực, phương pháp chuyển vị, phương trình ba mô men… Sử dụng các phương pháp giải tích có thể cho kết quả chính xác trong một số trường hợp đơn giản Đối với hệ dầm nhiều nhịp chịu tải trọng phức tạp hoặc có điều kiện biên bất kỳ thì việc sử dụng phương pháp giải tích để giải quyết bài toán sẽ gặp phải những khó khăn về mặt toán học
Cùng với sự phát triển của công nghệ thông tin và các công cụ lập trình tính toán việc giải các bài toán phức tạp đã có thể thực hiện được bằng cách
áp dụng các phương pháp số Các phương pháp số được sử dụng nhiều hiện nay có thể kể đến là: phương pháp phần tử hữu hạn, phương pháp sai phân hữu hạn, phương pháp phần tử biên,…Tuy nhiên việc sử dụng phương pháp phần tử hữuhưũ hạn còn một số hạn chế: Chỉ tính ra kết quả gần đúng tại các nút mà không đưa ra được phương trình trạng thái của vật thể Do đó cần phải chia thành rất nhiều phần tử trong các bài toán xác định sơ đồ biến dạng của kết cấu
Phương pháp phần tử biên là phương pháp số xây dựng trên cơ sở lời giải phương trình tích phân biên Các phương trình tích phân biên được xây dựng từ phương trình vi phân đạo hàm riêng ban đầu thành phương trình tích phân tương ứng Việc sử dụng phương pháp phần tử biên cho phép đưa ra phương trình xác định trạng thái của vật thể phụ thuộc vào thông số biên hình học và đặc trưng cơ học, tải trọng của vật thể.Trong một số bài toán phương pháp phần tử biên thể hiện những ưu điểm vượt trội của mình so với các phương pháp số đang được sử dụng phổ biến hiện nay là phương pháp phần
Trang 12tử hữu hạn và sai phân hữu hạn.Tuy nhiên tại Việt Nam các tài liệu đề cập đến phương pháp phần tử biên còn hạn chế, đặc biệt là trong lĩnh vực kỹ thuật công trình.Vì vậy, học viên lựa chọn đề tài “Phân tích tính toán ổn định của dầm nhiều nhịp bằng phương pháp phần tử biên” để thực hiện luận văn
* Mục đích nghiên cứu của đề tài
Đề tài được nghiên cứu với một số mục đích đạt được như sau:
- Xây dựng cơ sở lý thuyết.Khai thác khả năng tính toán của một phương pháp số được ứng dụng rộng rãi là phương pháp phần tử biên
- Nghiên cứu cách áp dụng phương pháp phần tử biên trong việc tính toán ổn định của dầm nhiều nhịp
- So sánh kết quả tính toán của các phương pháp khác nhau để kiểm chứng tính đúng đắn của phương pháp phần tử biên trong phân tích tính toán
ổn định dầm nhiều nhịp mà luận văn đề cập.phương pháp số với nhau
* Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu: Dầm nhiều nhịp chịu nén uốn
Phạm vi nghiên cứu:
- Nghiên cứu tính ổn định trong mặt phẳng của dầm nhiều nhịp chịu tải trọng tĩnh
- Vật liệu làm việc trong giai đoạn đàn hồi
* Phương pháp nghiên cứu
Sử dụng phương pháp nghiên cứu lý thuyết, nghiên cứu các nguyên lý cơ học công trình, các phương pháp đã được đề cập trong Sức bền vật liệu, Cơ học kết cấu.Phân tích các phương pháp để lựa chọn phương pháp phù hợp trong việc phân tích tính toán ổn định của dầm nhiều nhịp.Trên cơ sở phương pháp lựa chọn là phương pháp phần tử biên xây dựng bài toán và thuật toán giải
Trang 13Sử dụng các phần mềm ứng dụng như Matlab, Mathcad để giúp giải quyết các bài toán đã xây dựng
* Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
Đưa ra quy trình giải bài toán tính ổn định của dầm nhiều nhịp mà phương pháp giải tích thông thường chưa giải quyết được, hoặc rất phức tạp khi thực hiện chúng
Các kết quả nghiên cứu góp phần hoàn thiện phương pháp tính trong phân tích tính toán kết cấu công trình
* Cấu trúc luận văn của đề tài
Luận văn với đề tài “Phân tích tính toán ổn định của dầm nhiều nhịp bằng phương pháp phần tử biên” ngoài phần mở đầu, kết luận và kiến nghị thì nội dung nghiên cứu của đề tài được trình bày trong các chương chính sau:
Chương 1: Tổng quan về bài toán ổn định và các phương pháp tính toán
ổn định của dầm nhiều nhịp
Chương 2: Xây dựng phương pháp tính ổn định của dầm nhiều nhịp bằng
phương pháp phần tử biên
Chương 3: Ví dụ tính toán
Trang 14Để xem được phần chính văn của tài liệu này, vui
lòng liên hệ với Trung Tâm Thông tin Thư viện
– Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội
Địa chỉ: T.13 – Nhà H – Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội Đ/c: Km 10 – Nguyễn Trãi – Thanh Xuân Hà Nội
Email: digilib.hau@gmail.com
TRUNG TÂM THÔNG TIN THƯ VIỆN
Trang 15KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
1 Kết luận
Trong luận văn, tác giả đã tìm hiểu và phân tích một số phương pháp giải bài toán ổn định của hệ thanh nhiều nhịp Trên cơ sở phân tích thấy rằng phương pháp số có hiệu quả hơn cả trong việc giải quyết yêu cầu mà đề tài nghiên cứu đặt ra
Tác giả đã nghiên cứu và tìm hiểu cơ sở lý thuyết phương pháp phần tử biên áp dụng để giải bài toán hệ thanh biến dạng đàn hồi nói chung và sự áp dụng của phương pháp này để giải bài toán ổn định nói riêng Từ đó tác giả nghiên cứu cách áp dụng phương pháp này vào bài toán ổn định hệ thanh nhiều nhịp trên nền gối tựa cứng và gối tựa đàn hồi
Tác giả đã xây dựng được quy trình tính toán ổn định hệ thanh nhiều nhịp bằng phương pháp phần tử biên Từ quy trình tính toán đó tác giả thiết lập chương trình tính thông số tải trọng tới hạn cho hệ thanh nhiều nhịp trên gối tựa cứng và gối tựa đàn hồi Chương trình tính thông số ổn định được viết bằng phần mềm lập trình MathCad, một phần mềm được ứng dụng rộng rãi hiện nay trong kỹ thuật, có giao diện thân thiện, trực quan, dễ tiếp cận Ngoài
ra, tác giả thực hiện tính toán giải bằng phương pháp giải tích Kết quả tính toán giữa phương pháp phần tử biên trên chương trình tác giả tự thiết lập trong Mathcad và phương pháp giải tích hoàn toàn trùng khớp
2 Kiến nghị:
Tiếp tục nghiên cứu và triển khai phương pháp phần tử biên trong bài toán
ổn định với hệ thanh phức tạp hơn và chịu tải trọng bất kỳ
Hướng nghiên cứu tiếp theo: Tính toán ổn định của hệ thanh chịu tải trọng phức tạp, có tiết diện thay đổi và có điều kiện biên bất kỳ