Báo cáo Kinh tế môi trường Khung Phân tích

• Phân tích lợi ích chi phí dành cho khu vực công và đánh giá giá trị xã hội, trong khi phân tích lời lỗ dành cho doanh nghiệp tư nhân. • Hai khác biệt quan trọng: Phân tích lợi ích chi phí là công cụ giúp đưa ra các quyết định chính sách công dựa trên quan điểm xã hội thay vì quan điểm của một doanh nghiệp. Nó dựa trên sự đánh giá dưới góc độ xã hội tất cả nhập lượng và xuất lượng liên quan đến dự án dù cho chúng có được trao đổi trên thị trường tư nhân hay không.

KHUNG PHÂN TÍCH

GVHD: HUỲNH VIỆT KHẢI

1 Nguyễn Kỳ Minh Anh B1505475

2 Nguyễn Quỳnh Vân Anh B1505476

KHUNG

PHÂN TÍCH

CƠ BẢN

Quy mô và quan điểm

Nhập lượng

và xuất lượng

Đo lường lợi ích – chi phí

Vấn đề phân phối

Lựa chọn suất chiết khấu

Chiết khấu và các thế hệ tương lai

So sánh lợi ích – chi phí

và cách tính lợi ích ròng

Sự không chắc chắn

PHÂN TÍCH LỢI ÍCH – CHI PHÍ

I PHÂN TÍCH LỢI ÍCH CHI PHÍ

• Phân tích lợi ích - chi phí dành cho khu vực công và đánh giá giá

trị xã hội, trong khi phân tích lời lỗ dành cho doanh nghiệp tư nhân

• Hai khác biệt quan trọng:

- Phân tích lợi ích - chi phí là công cụ giúp đưa ra các quyết định chính sách công dựa trên quan điểm xã hội thay vì quan điểm của một doanh nghiệp

- Nó dựa trên sự đánh giá dưới góc độ xã hội tất cả nhập lượng và xuất lượng liên quan đến dự án dù cho chúng có được trao đổi trên thị trường tư nhân hay không.

 Một thách thức quan trọng đối với phân tích lợi ích - chi phí là làm thế nào định giá cho những chi phí và lợi ích không có giá cả thị trường

 Những kỹ thuật phát triển cho phân tích lợi ích - chi phí bắt đầu với những giá trị cá nhân và tính toán các giá trị xã hội khi có sự chênh lệch giữa hai giá trị này, thường thấy trong vấn đề môi trường.

Có 2 loại ứng dụng có quan hệ mật thiết với nhau:

- Giữa những nhà thực hành, những nhà kinh tế học trong và ngoài khu vực công, những người đã phát triển các kỹ thuật, cố gắng thu thập những thông tin tốt hơn và mở rộng phạm vi phân tích.

- Giữa những nhà chính trị và những nhà quản lý, những người lập nên các quy tắc và quy trình sử dụng phân tích lợi ích - chi phí cho việc ra các chính sách công.

I PHÂN TÍCH LỢI ÍCH CHI PHÍ

 Khung phân tích cơ bản

Các bước của một phân tích lợi ích - chi phí:

B1 Nhận dạng dự án hay chương trình, bao gồm phạm vi và

bối cảnh nghiên cứu

B2 Mô tả theo hướng định lượng các nhân tố nhập lượng và

xuất lượng của chương trình

B3 Ước tính các chi phí và lợi ích xã hội của các nhân tố

B4 So sánh những lợi ích và chi phí.

Quy mô và quan điểm của một dự án hay một

chương trình phân tích lợi ích - chi phí :

Trước hết xác định phạm vi nghiên cứu là cấp quốc gia, vùng hay địa phương, kế đó là mô tả chi tiết các yếu tố chính của chương trình: địa điểm, thời gian, các nhóm liên quan, mối liên kết với các chương trình khác

Có hai loại chương trình môi trường cần thực hiện phân tích lợi ích - chi phí:

- Các dự án sản xuất: sản xuất trực tiếp các dịch vụ công.

- Các chương trình quản lý: nhằm mục đích thi hành quy định pháp luật

về môi trường.

trình gọi là phân tích độ nhạy

Có nghĩa là tính toán lại lợi ích

chi phí tại mức cao hơn và thấp

hơn mức mục tiêu đã lựa chọn.

Quy mô có hiệu quả về

mặt xã hội tối đa hóa lợi

ích xã hội ròng của dự án

Lợi ích xã hội ròng tối đa

hóa khi MAC = MD.

Mô tả nhập lượng và xuất lượng của chương trình

- Vấn đề thời gian là quan trọng: vì các dự án môi trường thường

kéo dài qua nhiều năm

- Nhà phân tích phải dự đoán các giá trị cho từng năm trong suốt vòng đời của dự án

VD: Chương trình thông tin để thông báo cho công chúng về

mức độ sử dụng năng lượng của thiết bị gia dụng về phòng chống ô nhiễm

Đo lường lợi ích và chi phí của chương trình

- Các nhà kinh tế học đo lường lợi ích và chi phí bằng tiền, đơn vị đo lường bằng tiền rất hữu ích trong việc đưa ra quyết định.

- Đơn vị tiền tệ cung cấp một thước đo duy nhất mà theo đó chúng ta

có thể thay đổi tất cả các tác động của dự án để từ đó các lợi ích và chi phí có thể so sánh với nhau và so với các dự án khác.

(diện tích nằm dưới đường MAC)

Cách tính lợi ích ròng

Ví dụ: Chương trình kiểm soát chất thải của các nhà máy giấy.

Chiết khấu và lựa chọn giữa các dự án có cùng mục tiêu chính sách

VD: Đầu tư nâng cấp hệ thống xử lý nước thải đô thị

- Giả sử mục đích là cải thiện chất lượng nước bằng cách đầu tư nâng cấp hệ thống xử lý nước thải của cộng đồng.

• Xử lý nước bậc cao: nước sau xử lý sẽ không còn chất thải sinh hoạt,

vi trùng hay vi khuẩn

• Xử lý thông thường: nước sau xử lý sẽ không còn chất sinh hoạt,

nhưng có thể chứa một số vi trùng hay vi khuẩn

• Xử lý sơ cấp: xử lý hầu hết chất thải sinh hoạt nhưng có thể còn vi

trùng hay vi khuẩn.

Lợi ích ròng là quan trọng đối với xã hội chứ không phải là tổng lợi

ích Tỉ số lợi ích chi phí chỉ nói lên rằng lợi ích lớn hơn chi phí.

Lợi ích(triệu đô la/năm)

Chi phí (triệu đô la/năm)

Bảng 6-1: Lợi ích và chi phí của 3 phương án nâng cấp hệ thống xử lý nước thải đô

thị

• Khi chi phí và lợi ích khác nhau theo thời gian, phải chiết khấu trước khi tính tổng và so sánh.

• Công thức chiết khấu tổng quát:

m là giá trị ở một thời điểm tương lai, r là lãi suất, và t là thời điểm phát sinh giá trị tương lai

* Nếu một dự án kéo dài mãi mãi, công thức tính giá trị hiện tại là

PV = m/r

Giá trị hiện tại = m/(1 + r) t

Phân tích độ nhạy

Để xem khi thay đổi giả định thì kết quả phân tích lợi ích chi phí thay đổi như thế nào?

Ví dụ vừa rồi có 2 giả định:

1 Suất chiết khấu là 5%

2 Dự án kết thúc vào thời điểm 5 năm sau khi hoàn tất việc xây dựng Nếu thay đổi giả định thì thứ hạng của các phương án có thể thay đổi

Vai trò của ngân sách chính phủ và lựa chọn nhiều phương án

Phân bổ nguồn lực theo cách lợi ích ròng là tối đa với một

nguồn ngân sách cố định.

Lựa chọn suất chiết khấu

 Chiết khấu là cách tính tổng của một dòng lợi ích ròng trong

tương lai thành giá trị tương đương ở hiện tại Trong nhiều dự

án, giá trị này phụ thuộc rất lớn vào suất chiết khấu được lựa chọn

Cần phân biệt lãi suất danh nghĩa và lãi suất thực để áp dụng vào việc tính chi phí và lợi ích theo thời gian

- Lãi suất danh nghĩa: quan sát được trên thị trường

- Lãi suất thực: lãi suất danh nghĩa đã được điều chỉnh lạm phát

Chiết khấu và các thế hệ tương lai

Hình 6-2: Tác động của chiết khấu trong 100 năm

Giá trị hiện tại của $100 nhận được

trong tương lai

Giá trị hiện tại của $100 nhận được

sau 100 năm

Hình 6.2 cho thấy tác động của suất chiết khấu qua thời gian Thời điểm xảy ra lợi ích và chi phí càng xa hiện tại thì giá trị hiện tại của chúng càng nhỏ

Một nguyên nhân mà các nhà môi trường nhìn chiết khấu một cách ngờ vực là chiết khấu làm giảm đi những thiệt hại xảy ra trong tương lai do những hoạt động kinh tế hiện nay gây ra

Trong điều kiện chiết khấu chứa đựng sự không chắc chắn khi đánh giá những tác động môi trường dài hạn, cần sử dụng thêm tiêu chí khả năng bền vững để đánh giá dự án

Chiết khấu và các thế hệ tương lai

Vấn đề phân phối

Liên quan đến việc ai nhận được lợi ích và ai phải gánh chịu chi phí => vấn đề công bằng.

+ Công bằng ngang: đối xử như nhau đối với các cá nhân trong cùng

một hoàn cảnh, thường là nói về thu nhập

Cá nhân A Cá nhân B Cá nhân C

Thiệt hại môi trường giảm

Chi phí giảm ô nhiễm ($/năm) 40 60 80

Cá nhân A Cá nhân B Cá nhân C

Sự không chắc chắn:

• Khi áp dụng phân tích lợi ích chi phí cho tài nguyên thiên nhiên

và môi trường  không biết chắc chắn về chi phí và lợi ích tương lai: kết quả của tương lai có tính xác suất

• Nếu biết xác suất của các sự kiện có thể xảy ra  trị số trung bình của các sự kiện  ước tính chi phí và lợi ích dựa trên trị số trung bình này

• Nếu không biết xác suất của các sự kiện có thể xảy ra thì phải tiến hành phân tích tình huống

• Nhưng không phải lúc nào cũng dựa trên giá trị dự kiến để làm cơ

sở cho quyết định, đặc biệt đối với những trường hợp chỉ xảy ra một lần

Sự không chắc chắn:

Giá trị kỳ vọng là giá trị trung bình có trọng số, là số lần một hiện tượng xảy ra nhân với xác suất xảy ra tương ứng, và tính tổng cho tất cả số lần có thể xảy ra.

II PHÂN TÍCH TÁC ĐỘNG MÔI TRƯỜNG

• Phân tích tác động môi trường (EIA) là nhận dạng và nghiên

cứu tất cả những tác động môi trường quan trọng phát xuất từ một đường lối hành động

• Nhiều quốc gia có luật môi trường đòi hỏi phải có phân tích tác động môi trường khi xét duyệt các chương trình và dự án công quan trọng, cũng như các dự án tư trong một số trường hợp

• Đây thường là công việc của các nhà khoa học tự nhiên

• Các nhà kinh tế cũng đóng một vai trò riêng trong EIA

II PHÂN TÍCH TÁC ĐỘNG MÔI TRƯỜNG

III PHÂN TÍCH HIỆU QUẢ CHI PHÍ

Hồ Ontario

Nguồn ảnh: Internet

III PHÂN TÍCH HIỆU QUẢ CHI PHÍ

Bảng 6-5: Hiệu quả chi phí của các phương án giảm thiểu nồng độ phốt pho trong

Vịnh Quinte, Hồ Ontario

Phương án Chi phí làm giảm ($1.000)

mỗi µg P/lít nước

- Xử lý bậc cao tại các nhà máy xử lý nước thải

- Xử lý nước thải từ các nhà máy xử lý nước

- Giảm lượng phốt pho trong đầu vào nông nghiệp

- Xử lý phèn đối với bùn trong hồ

- Dẫn 20 km 2 nước hồ Ontario về phía bắc vịnh

- Dẫn 35 km 2 nước hồ Ontario về phía bắc vịnh

$1.078 98 2.033 2.000 1.104 978

Nguồn: Lấy từ uỷ ban kế hoạch hành động Vịnh Quinte, “Discussion Paper”,

September 1989

Một dự án/chính sách có hiệu quả chi phí là dự án/ chính sách giúp

đạt được một mức lợi ích nhất định với chi phí thấp nhất so với các dự án/chính sách khác.

CÁM ƠN THẦY

VÀ CÁC BẠN

ĐÃ CHÚ Ý LẮNG

NGHE !