Các biện pháp quản lý đội ngũ giáo viên tiểu học ở huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục tiểu học trong giai đoạn hiện nay_2

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI KHOA SƢ PHẠM NGUYỄN HỒNG SƠN CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÍ ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TIỂU HỌC Ở HUYỆN LỤC NAM, TỈNH BẮC GIANG ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC TIỂU HỌC

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

KHOA SƢ PHẠM

NGUYỄN HỒNG SƠN

CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÍ ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TIỂU HỌC

Ở HUYỆN LỤC NAM, TỈNH BẮC GIANG ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI

GIÁO DỤC TIỂU HỌC TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÍ GIÁO DỤC

Chuyên ngành: Quản lí giáo dục

Mã số: 60 14 05

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

PGS.TS NGUYỄN THỊ MỸ LỘC

Hà Nội-2006

LỜI CẢM ƠN

Luận văn khoa học được hoàn thành bằng sự cố gắng học hỏi, tìm tòi nghiên cứu của bản thân cùng với sự giảng dạy tận tình của các thày giáo, cô giáo của Khoa Sư phạm - Đại học Quốc gia Hà Nội và các nhà khoa học ở các

cơ quan nghiên cứu và quản lí trong ngành Giáo dục

Tôi xin trân trọng cảm ơn PGS.TS Nguyễn Thị Mỹ Lộc không tiếc thời gian, công sức tận tâm hướng dẫn khoa học, giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn này

Xin trân trọng cảm ơn các thày, cô giáo Khoa Sư phạm - Đại học Quốc gia

Hà Nội, các đồng chí lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Bắc Giang, các đồng chí lãnh đạo và chuyên viên Phòng Giáo dục huyện Lục Nam đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi được học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn khoa học

Luận văn được hoàn thành nhờ sự giúp đỡ tạo điều kiện của các anh, các chị, các bạn đồng nghiệp là hiệu trưởng, hiệu phó và giáo viên các trường học trong toàn huyện; và sự động viên của người thân trong gia đình

Tác giả đã đem hết khả năng của mình cố gắng nghiên cứu, học tập, nhưng

vì năng lực còn hạn chế nên không thể tránh khỏi những thiếu sót Tôi rất mong được sự chỉ bảo, góp ý, giúp đỡ thêm của các thày giáo, cô giáo, các bạn đồng nghiệp và những người có quan tâm đến luận văn này để việc nghiên cứu của tác giả ngày càng hoàn thiện hơn

Tôi xin chân thành cảm ơn!

Tác giả

Nguyễn Hồng Sơn

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi

Các số liệu và kết quả nghiên cứu nêu trong luận văn này là trung thực, chưa từng được ai công bố ở trong bất kì một công trình nào khác

Tác giả:

Nguyễn Hồng Sơn

NHỮNG CỤM TỪ VIẾT TẮT

CNH-HĐH: Công nghịêp hoá - hiện đại hoá

GD&ĐT Giáo dục và đào tạo

PC GDTH ĐĐT Phổ cập Giáo dục tiểu học đúng độ tuổi

PC THCS Phổ cập trung học cơ sở

MỤC LỤC

Trang

MỞ ĐẦU

Chương1: cơ sở lí luận về quản lí đội ngũ giáo viên tiểu học

1.1 Một số khái niệm cơ bản liên quan đến công tác quản lí đội ngũ giáo

1.2 Một số vấn đề lí luận của công tác quản lí đội ngũ giáo viên 21

1.1.4.Nội dung quản lí giáo viên 28

Chương 2: Thực trạng công tác quản lí đội ngũ giáo viên tiểu học ở

huyện Lục Nam, Tỉnh Bắc Giang hiện nay

2.1 Vài nét sơ lược tình hình kinh tế chính trị, văn hoá giáo dục của

2.2 Thực trạng đội ngũ giáo viên tiểu học ở huyện Lục Nam 45 2.2.1 Số lượng, cơ cấu đội ngũ giáo viên tiểu học huyện Lục Nam 45 2.2.2 Chất lượng đội ngũ giáo viên tiểu học huyện Lục Nam 47 2.3 Thực trạng đội ngũ cán bộ quản lý cấp tiểu học huyện Lục Nam 51 2.3.1 Số lượng cán bộ quản lí giáo dục cấp tiểu học 51 2.3.2 Chất lượng cán bộ quản lí giáo dục cấp tiểu học 53 2.4 Thực trạng công tác quản lí đội ngũ giáo viên tiểu học huyện Lục

2.4.1 Công tác tuyển dụng, đào tạo, bồi dưỡng, phát triển 56 2.4.2 Đánh giá công tác quản lý đội ngũ giáo viên tiểu học ở huyện Lục

Chương 3: các biện pháp quản lý giáo viên tiểu học huyện Lục Nam,

tỉnh Bắc Giang đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục tiểu học

3.2.1 Båi d-ìng n©ng cao nhËn thøc vµ vai trß cña c¸c cÊp qu¶n lÝ 62 3.2.2 C¸c biÖn ph¸p t¨ng c-êng n©ng cao hiÖu qu¶ c«ng t¸c qu¶n lÝ 66

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Đặng Quốc Bảo.Vấn đề "Quản lí" và"Quản lí nhà trường".Nhận thức từ tinh

hoa tiền nhân và ý tưởng thời đại

2 Đặng Quốc Bảo (tổng thuật và biên soạn).Vấn đề quản lí và việc vận dụng

vào quản lí nhà trường

3 Đặng Quốc Bảo.Phát triển nguồn nhân lực và phát triển con người Bài

giảng cho chương trình cao học

4 Đặng Quốc Bảo (và nhóm biên soạn) Danh nhân Hồ Chí Minh NXB Lao

động.Hà Nội 2000

5 Bộ GD&ĐT Đổi mới nội dung-phương pháp dạy học ở tiểu học NXB Hà

Nội

6 Bộ GD&ĐT Viện nghiên cứu phát triển GD - Vụ TH (Những vấn đề chiến lược phát triển GD trong thời kì CNH-HĐH) GDTH 1998

7 Bộ GD&ĐT Bài giảng BDGVTH Hà Nội1994

8 Bộ GD&ĐT QĐ 22/2000/QĐ-BGD&ĐT Điều lệ trường tiểu học./ Cẩm

nang nghiệp vụ quản lí NXB Lao động-Xã hội Hà Nội 2006

9 Bộ GD&ĐT Tài liệu tập huấn CBQL triển khai thực hiện chương trình SGK

mới

10 Bộ GD-ĐT- Dự án phát triển giáo viên tiểu học Nâng cao chất lượng đội

ngũ giáo viên và đổi mới công tác quản lí giáo dục tiểu học

11 Bộ GD&ĐT Số 48/2000/QĐ-BGD&ĐT Quyết định của Bộ trưởng Bộ

Giáo dục và Đào tạo Về việc ban hành qui chế đánh, giá xếp loại chuyên môn nghiệp vụ giáo viên tiểu học

12 Bộ Nội vụ QĐ số 06/2006/QĐ- BNV Qui chế đánh giá xếp loại giáo viên

Mầm non và giáo viên phổ thông công lập Cẩm nang pháp luật ngành Giáo dục NXB Lao động-Xã hội 2006

13 Nguyễn Quốc Chí - Nguyễn Thị Mỹ Lộc Cơ sở khoa học quản lí

14 Nguyễn Quốc Chí - Nguyễn Thị Mỹ Lộc Những quan điểm giáo dục hiện đại

15 Chỉ thị 14/2001/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về việc đổi mới chương

trình GDPT thực hiện Nghị quyết 40/2000/QH X của Quốc hội khoá 10

16 Chỉ thị 18/2001/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về một số biện pháp cấp

bách xây dung đội ngũ nhà giáo của hệ thông giáo dục quốc dân

17 Chính phủ nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam Chiến lược phát triển

giáo dục 2001-2010 NXB Giáo dục

18 Nguyễn Đức Chính Đánh giá giảng viên Chuyên đề cao học Quản lí giáo

dục

19 Đảng Cộng sản Việt Nam Văn kiện Hội nghị lần thứ 2 BCH TW khoá VIII

20 Đảng Cộng sản Việt Nam Kết luận Hội nghị BCH TW lần thứ 6 khoá IX

21 Vũ Cao Đàm Phương pháp luận nghiên cứu khoa học NXB Khoa học và Kĩ

thuật Hà Nội 2005

22 Trần Khánh Đức QLNN về GD Tập bài giảng cho cao học

23 Đặng Xuân Hải Quản lí sự thay đổi và vận dụng nó trong quản lí giáo dục

Chuyên đề cao học Quản lí giáo dục

24 Nguyễn Thị Phương Hoa Lí luận dạy học hiện đại Tập bài giảng cho

chương trình cao học 2005

25 Học viện Chính tri Quốc gia Giáo trình Quản lí Hành chính Nhà nước t.2

NXB Lao động 1998

26 Học viện Hành chính quốc gia Những vấn đề cơ bản về Nhà nước và Quản lí

hành chính Nhà nước Hà Nội 11/1996

27 Đặng Bá Lãm Quản lí nhà nước về giáo dục Lí luận và thực tiễn Nhà xuất

bản Chính trị Quốc gia 2005

28 Nguyễn Thị Mỹ Lộc Tâm lí học quản lí Giáo trình cao học thạc sĩ Quản lí

giáo dục

29 Nguyễn Thị Mỹ Lộc Quản lí nguồn nhân lực Giáo trình cao học thạc sĩ

Quản lí giáo dục

30 Luật giáo dục 2005

31 Hồ Chí Minh Về vấn đề giáo dục NXB Giáo dục 1990

32 Hồ Chi Minh toàn tập NXB Chính trị Quốc gia Hà Nội 2000

33 Phòng Giáo dục Lục Nam Báo cáo thống kê tình hình thực hiện biên chế

Các năm học 2001-2002; 2002-2003; 2003-2004; 2004-2005; 2005-2006

34 Phương pháp lãnh đạo và quản lí nhà trường hiệu quả Nhà xuất bản Chính

trị Quốc gia 2004

35 Nguyễn Ngọc Quang Những khái niệm cơ bản về lí luận QLGD trường cán

bộ quản lí GD-ĐT TW1 1998

36 Sở GD&ĐT Bắc Giang Nhóm công tác Jica Dự án hợp tác kĩ thuật nhằm

tăng cường đào tạo giáo viên theo nhóm và quản lí nhà trường tại Việt Nam

Bắc Giang 2005

37 Vũ Văn Tảo Một số khuynh hướng mới trong phát triển giáo dục thế giới

góp phần xây dung ,phát triển đội ngũ giáo viên ở nước ta Hà Nội 1997

38 Tập thể tác giả Đại từ điển Tiếng Việt Trung tâm ngôn ngữ và văn hoá Việt

Nam NXB Văn hoá - Thông tin Hà Nội 1999

39 Tập thể tác giả Từ điển Tiếng Việt NXB Khoa học xã hội Hà Nội 1994

40 Tập thể tác giả Từ điển Tiếng Việt NXB Đà Nẵng Trung tâm từ điển học

Hà Nội - Đà Nẵng 2005

41 Nguyễn Cảnh Toàn GVTH với nghiên cứu khoa học Tạp chí dạy và học

ngày nay.11/2003

42 UBND huyện Lục Nam số 889/BC-UBND Báo cáo tổng kết năm học

2005-2006.Phương hướng nhiệm vụ năm học 2006-2007

43 UBND tỉnh Bắc Giang Công văn số 08/KH-UBND về: Kế hoạch tổ chức

thực hiện QĐ số 09/2005/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt

đề án “Xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lí giáo dục giai đoạn 2005-2010”

44 Raja Roy Singh Nền giáo dục cho thế kỉ XXI Những triển vọng của Châu Á

Thái bình dương

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Đất nước đang trên đường phát triển, nền Giáo dục nước ta đang

có sự chuyển biến mạnh mẽ cả về số lượng và chất lượng, cả về qui mô

và loại hình đào tạo Đảng và Nhà nước ta đã xác định: "Phát triển giáo

dục là quốc sách hàng đầu, là một trong những động lực quan trọng thúc

đẩy sự nghiệp CNH-HĐH đất nước, là điều kiện để phát huy nguồn lực

con người Đây là trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân Trong vai trò

đó nhà giáo và cán bộ quản lí giáo dục là lực lượng nòng cốt, có vai trò

quan trọng quyết định đến sự phát triển nguồn nhân lực phục vụ đất

nước”

Xã hội luôn vận động và biến đổi không ngừng, đòi hỏi Giáo dục cũng phải biến đổi theo để đáp ứng yêu cầu của xã hội Nó đặt ra cho

Giáo dục những cơ hội và thách thức không nhỏ về chất lượng giáo dục

toàn diện, về cơ cấu ngành nghề, về chất lượng nguồn nhân lực Vì thế

việc quản lí ngày càng có nhiều phức tạp và nhạy cảm mà trọng tâm là

quản lí nhà trường

Về mục tiêu chung , Điều 2, Luật Giáo dục 2005 có nêu:

“Mục tiêu của giáo dục là đào tạo con người Việt Nam phát triển

toàn diện có đạo đức, tri thức, sức khoẻ, thẩm mĩ và nghề nghiệp trung

thành với lí tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; hình thành và bồi

dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân, đáp ứng yêu cầu

85

xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”

Về mục tiêu cụ thể ở cấp tiểu học,Điều 27 khoản 3 Luật giáo dục

2005 nói rõ: "Giáo dục tiểu học nhằm giúp học sinh hình thành những

cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kĩ năng cơ bản để học sinh tiếp tục học trung học cơ sở”

Trong Luật Giáo dục 2005 cũng nêu: "Nhà giáo giữ vai trò quyết định trong việc đảm bảo chất lượng” Để đáp ứng những yêu cầu đó đòi hỏi phải có người giáo viên đạt tiêu chuẩn nhà giáo Đối với giáo viên tiểu học đó là chuẩn giáo viên tiểu học, bao gồm: phẩm chất đạo đức, tư tưởng chính trị; kiến thức và kĩ năng sư phạm Một trong những yêu cầu

đó là biết vận dụng sáng tạo các phương pháp dạy học nhằm phát huy tính tích cực; chủ động học tập của học sinh, thực hiện cá thể hoá trong dạy học, mở rộng thông tin kiến thức cho học sinh, dạy cho học sinh cách tự học và phải đảm bảo được mục tiêu của bài học với chất lượng cao nhất có thể đạt được Về phương pháp giáo dục, Điều 28 khoản 2 Luật giáo dục 2005 cũng đã nêu: "Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh; phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học; bồi dưỡng phương pháp tự học, khả năng làm việc theo nhóm; rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn; tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui hứng thú trong học tâp cho học sinh”

Sự nghiệp GD-ĐT nước ta nói chung và Giáo dục Lục Nam, tỉnh Bắc Giang nói riêng đang đứng trước những thách thức lớn của xã hội

về chất lượng giáo dục, giáo dục phải đảm bảo đáp ứng yêu cầu của xã

hội Việc cải tiến nâng cao chất lượng dạy học cho đội ngũ giáo viên là việc làm thường xuyên và rất cần thiết với mỗi giáo viên, mỗi cán bộ quản lí của mỗi nhà trường Song việc làm thế nào để quản lí được chất lượng giảng dạy nói chung và chất lượng dạy học ở tiểu học nói riêng là điều mà các nhà quản lí rất quan tâm Cần phải lựa chọn các phương pháp quản lí sao cho phù hợp và tối ưu nhất với mỗi địa phương là điều quan trọng hơn cả để quản lí nhà trường có hiệu quả và phát triển bền vững

Việc đổi mới chương trình giáo dục phổ thông đã thực hiện được bốn năm nay và thu được một số kết quả và thành tựu nhất định trong

đó có chất lượng giáo dục tiểu học Tuy nhiên, quá trình thực hiện đổi mới chương trình GDPT còn nhiều khó khăn vướng mắc dẫn đến chất lượng dạy học chưa cao Hiệu quả và chất lượng giáo dục phụ thuộc vào chính mỗi giáo viên, mỗi nhà quản lí giáo dục trong công tác giảng dạy

và quản lí của họ, phụ thuộc vào năng lực, sự nỗ lực và lòng nhiệt tình của chính họ Vấn đề đặt ra là phải quản lí như thế nào để nâng cao chất lượng giảng dạy góp phần nâng cao chất lượng giáo dục của mỗi nhà trường ở cấp tiểu học Với cương vị là phó hiệu trưởng một trường tiểu học ở huyện miền núi của tỉnh Bắc Giang, điều làm tôi băn khoăn suy nghĩ đó là làm thế nào để quản lí đội ngũ giáo viên tiểu học dạy học có chất lượng, có hiệu quả , đáp ứng được yêu cầu hiện nay của xã hội Chính vì vậy, tôi chọn đề tài: "Các biện pháp quản lí đội ngũ giáo viên tiểu học ở huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục tiểu học trong giai đoạn hiện nay”, nhằm góp thêm công sức nhỏ bé của mình vào việc nâng cao chất lượng giáo dục ở địa phương trong giai đoạn đổi mới chương trình giáo dục phổ thông hiện nay trong

công cuộc đổi mới đất nước

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu những vấn đề lí luận và điều tra khảo sát thực tiễn dạy học của giáo viên cấp tiểu học của huyện Lục Nam, tỉnh

Bắc Giang, đề xuất các biện pháp quản lí nhằm nâng cao chất lượng đội

ngũ giáo viên tiểu học hiện nay

3 Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu:

Hoạt động quản lí nhân lực trong nhà trường và đội ngũ giáo viên tiểu học huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang

3.2 Đối tƣợng nghiên cứu:

Các biện pháp quản lí đội ngũ giáo viên tiểu học ở huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang trong giai đoạn hiện nay

4 Giả thuyết khoa học

Nếu đưa ra được những biện pháp quản lí đội ngũ giáo viên tiểu học phù hợp và khả thi thì sẽ nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên tiểu

học của địa phương ở huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang trong giai đoạn

hiện nay

88

92