Thiết kế trò chơi nhằm nâng cao chất lượng dạy – học luyện từ và câu lớp 3

Trong chương trình giáo dục Tiểu học, môn Tiếng Việt nói chung, phân môn Luyện từ và câu nói riêng có một vị trí rất quan trọng vì nó phù hợp với thực tiễn cuộc sống và là công cụ cần thiết cho các môn học khác đồng thời giúp học sinh nhận thức thế giới xung quanh một cách dễ dàng hơn. Xuất phát từ vị trí và nhiệm vụ vô cùng quan trọng đó, vấn đề đặt ra cho người dạy là làm thế nào để giờ dạy và học Luyện từ và câu có hiệu quả cao, học sinh phát huy tính tích cực, chủ động sang tạo trong việc chiếm lĩnh kiến thức. Để đáp ứng được những yêu cầu đó, người giáo viên phải có phương pháp dạy học như thế nào để truyền đạt kiến thức và khả năng học bộ môn này cho học sinh, đặc biệt là học sinh Tiểu học. Dựa vào đặc điểm tâm sinh lí học sinh tiểu học là dễ nhớ nhưng mau quên, sự tập trung chú ý trong giờ học chưa cao, trí nhớ chưa bền vững: thích học nhưng chóng chán. Vì vậy người giáo viên phải làm thế nào để khắc sâu kiến thức cho học sinh và tạo ra bầu không khí vui tươi, sẵn sàng học tập, chủ động tích cực trong việc tiếp thu kiến thức. Thực tế, có nhiều thầy cô giáo đã rất thành công từ các trò chơi tưởng chừng rất đơn giản như các bài tập trong sách giáo khoa được thực hiện dưới hình thức trò chơi đến các trò chơi giáo viên tự thiết kế hoặc do các chuyên gia, các tác giả sách giáo khoa biên soạn. Song cũng có các thầy cô giáo không thành công khi sử dụng phương pháp này. Có những tiết, giáo viên tiến hành 4; 5 trò chơi vận động; học sinh liên tục vỗ tay reo hò cổ vũ, không còn thời gian để các em lắng đọng đầu óc mà ngẫm nghĩ, nhận xét, suy luận và ghi nhớ. Lại có nhiều trò chơi mà chỉ có vài em được chơi còn các em khác hò reo cổ vũ, nghĩa là chỉ có vài em được học mà thôi… Trò chơi học tập phần lớn được xem là một thủ thuật, biện pháp củng cố kiến thức mà học sinh vừa học trong tiết học. Tuy nhiên, trò chơi học tập có thể tổ chức ở tất cả các khâu trong tiến trình tiết học hoặc sau một số bài học, khi học sinh đã có kiến thức tổng hợp. Tôi thiết nghĩ trò chơi học tập là một phương tiện có ý nghĩa trong việc góp phần đổi mới phương pháp dạy học luyện từ và câu nhằm phát huy tính tích cực, độc lập, sáng tạo của học sinh. Hiện nay toàn ngành giáo dục nói chung và đặc biệt là giáo dục Tiểu học nói riêng, đã và đang thực hiện yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học phát huy tính tích cực, chủ động , sáng tạo của học sinh và học sinh tự chiếm lĩnh được kiến thức dưới sự chỉ đạo, định hướng của giáo viên. Để thực hiện tốt mục tiêu trên, người giáo viên không ngừng tìm tòi học hỏi nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ với phương châm “Biết mười dạy một”. Đồng thời người thầy phải có phương pháp và hình thức dạy học để nâng cao hiệu quả học cho học sinh và phù hợp với đặc điểm tâm sinh lí của lứa tuổi tiểu học và trình độ nhận thức của học sinh. Để đáp ứng được với công cuộc đổi mới của đất nước nói chung và của ngành giáo dục Tiểu học nói riêng. Phân môn Luyện từ và câu lớp 3 có dạng bài mở rộng vốn từ với một lượng bài khá lớn. Các bài tập về mở rộng vốn từ vừa giúp học sinh lớp 3 hình thành kiến thức cần thiết về từ qua các chủ điểm vừa rèn kĩ năng giao tiếp một cách sinh động. Một trong những nội dung quan trọng của việc rèn kỹ năng sử dụng Tiếng Việt ở bậc tiểu học là giúp học sinh biết sử dụng từ một cách phù hợp trong các bài viết, đặc biệt trong Tập làm văn. Dùng từ đúng, phù hợp với nội dung văn cảnh, giúp các em thể hiện ý văn sáng sủa, rõ ràng, mặt khác giúp người đọc hiểu nội dung bài văn, câu văn một cách dễ dàng, chính xác. Hiện nay việc đổi mới phương pháp dạy học là một yêu cầu cấp bách đối với mỗi giáo viên. Có nhiều yếu tố góp phần quyết định sự thành công của việc đổi mới phương pháp dạy học. Trò chơi học tập là một hình thức tích cực hỗ trợ đắc lực cho việc đổi mới phương pháp dạy học. Ở Tiểu học hoạt động chơi không còn là chủ đạo đối với học sinh. Song cùng với học, chơi là nhu cầu không thể thiếu và nó giữ một vai trò quan trọng và có ý nghĩa đối với các em. Nếu ta tổ chức cho học sinh vui chơi một cách hợp lí, khoa học thì mang lại hiệu quả giáo dục cao. Chính vì vậy trò chơi được sử dụng trong các tiết dạy học có tác dụng tích cực nhằm làm thay đổi hình thức học tập. Thông qua trò chơi không khí lớp học trở nên thoải mái dễ chịu, việc tiếp thu kiến thức của học sinh tự nhiên, nhẹ nhàng và hiệu quả hơn. Đặc biệt, trò chơi ô chữ sử dụng phù hợp khi dạy học mở rộng vốn từ sẽ giúp các em hiểu từ, nhớ từ và sử dụng từ chính xác. Xuất phát từ lý do trên tôi chọn: Thiết kế trò chơi nhằm nâng cao chất lượng dạy học Luyện từ và câu lớp 3 làm đề tài nghiên cứu với mong muốn các giờ học hấp dẫn, đạt hiệu quả cao.

“ THIẾT KẾ TRÒ CHƠI NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC

LUYỆN TỪ VÀ CÂU LỚP 3 ” I- Phần mở đầu:

1- Lí do chọn đề tài :

Trong chương trình giáo dục Tiểu học, môn Tiếng Việt nói chung, phânmôn Luyện từ và câu nói riêng có một vị trí rất quan trọng vì nó phù hợp vớithực tiễn cuộc sống và là công cụ cần thiết cho các môn học khác đồng thời giúphọc sinh nhận thức thế giới xung quanh một cách dễ dàng hơn Xuất phát từ vị trí

và nhiệm vụ vô cùng quan trọng đó, vấn đề đặt ra cho người dạy là làm thế nào

để giờ dạy và học Luyện từ và câu có hiệu quả cao, học sinh phát huy tính tíchcực, chủ động sang tạo trong việc chiếm lĩnh kiến thức Để đáp ứng được nhữngyêu cầu đó, người giáo viên phải có phương pháp dạy học như thế nào để truyềnđạt kiến thức và khả năng học bộ môn này cho học sinh, đặc biệt là học sinh Tiểuhọc

Dựa vào đặc điểm tâm sinh lí học sinh tiểu học là dễ nhớ nhưng mau quên,

sự tập trung chú ý trong giờ học chưa cao, trí nhớ chưa bền vững: thích họcnhưng chóng chán Vì vậy người giáo viên phải làm thế nào để khắc sâu kiếnthức cho học sinh và tạo ra bầu không khí vui tươi, sẵn sàng học tập, chủ độngtích cực trong việc tiếp thu kiến thức

Thực tế, có nhiều thầy cô giáo đã rất thành công từ các trò chơi tưởngchừng rất đơn giản như các bài tập trong sách giáo khoa được thực hiện dướihình thức trò chơi đến các trò chơi giáo viên tự thiết kế hoặc do các chuyên gia,các tác giả sách giáo khoa biên soạn Song cũng có các thầy cô giáo không thànhcông khi sử dụng phương pháp này Có những tiết, giáo viên tiến hành 4; 5 tròchơi vận động; học sinh liên tục vỗ tay reo hò cổ vũ, không còn thời gian để các

em lắng đọng đầu óc mà ngẫm nghĩ, nhận xét, suy luận và ghi nhớ Lại có nhiều

trò chơi mà chỉ có vài em được chơi còn các em khác hò reo cổ vũ, nghĩa là chỉ

có vài em được học mà thôi…

Trò chơi học tập phần lớn được xem là một thủ thuật, biện pháp củng cố kiếnthức mà học sinh vừa học trong tiết học Tuy nhiên, trò chơi học tập có thể tổchức ở tất cả các khâu trong tiến trình tiết học hoặc sau một số bài học, khi họcsinh đã có kiến thức tổng hợp Tôi thiết nghĩ trò chơi học tập là một phương tiện

có ý nghĩa trong việc góp phần đổi mới phương pháp dạy học luyện từ và câunhằm phát huy tính tích cực, độc lập, sáng tạo của học sinh

Hiện nay toàn ngành giáo dục nói chung và đặc biệt là giáo dục Tiểu học nóiriêng, đã và đang thực hiện yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học phát huy tínhtích cực, chủ động , sáng tạo của học sinh và học sinh tự chiếm lĩnh được kiếnthức dưới sự chỉ đạo, định hướng của giáo viên Để thực hiện tốt mục tiêu trên,người giáo viên không ngừng tìm tòi học hỏi nâng cao trình độ chuyên mônnghiệp vụ với phương châm “Biết mười dạy một” Đồng thời người thầy phải cóphương pháp và hình thức dạy học để nâng cao hiệu quả học cho học sinh và phùhợp với đặc điểm tâm sinh lí của lứa tuổi tiểu học và trình độ nhận thức của họcsinh Để đáp ứng được với công cuộc đổi mới của đất nước nói chung và củangành giáo dục Tiểu học nói riêng

Phân môn Luyện từ và câu lớp 3 có dạng bài mở rộng vốn từ với mộtlượng bài khá lớn Các bài tập về mở rộng vốn từ vừa giúp học sinh lớp 3 hìnhthành kiến thức cần thiết về từ qua các chủ điểm vừa rèn kĩ năng giao tiếp mộtcách sinh động Một trong những nội dung quan trọng của việc rèn kỹ năng sửdụng Tiếng Việt ở bậc tiểu học là giúp học sinh biết sử dụng từ một cách phùhợp trong các bài viết, đặc biệt trong Tập làm văn Dùng từ đúng, phù hợp vớinội dung văn cảnh, giúp các em thể hiện ý văn sáng sủa, rõ ràng, mặt khác giúpngười đọc hiểu nội dung bài văn, câu văn một cách dễ dàng, chính xác

Hiện nay việc đổi mới phương pháp dạy học là một yêu cầu cấp bách đốivới mỗi giáo viên Có nhiều yếu tố góp phần quyết định sự thành công của việc

đổi mới phương pháp dạy học Trò chơi học tập là một hình thức tích cực hỗ trợđắc lực cho việc đổi mới phương pháp dạy học Ở Tiểu học hoạt động chơikhông còn là chủ đạo đối với học sinh Song cùng với học, chơi là nhu cầukhông thể thiếu và nó giữ một vai trò quan trọng và có ý nghĩa đối với các em.Nếu ta tổ chức cho học sinh vui chơi một cách hợp lí, khoa học thì mang lại hiệuquả giáo dục cao Chính vì vậy trò chơi được sử dụng trong các tiết dạy học cótác dụng tích cực nhằm làm thay đổi hình thức học tập Thông qua trò chơikhông khí lớp học trở nên thoải mái dễ chịu, việc tiếp thu kiến thức của học sinh

tự nhiên, nhẹ nhàng và hiệu quả hơn Đặc biệt, trò chơi ô chữ sử dụng phù hợpkhi dạy học mở rộng vốn từ sẽ giúp các em hiểu từ, nhớ từ và sử dụng từ chínhxác

Xuất phát từ lý do trên tôi chọn: " Thiết kế trò chơi nhằm nâng cao chấtlượng dạy học Luyện từ và câu lớp 3" làm đề tài nghiên cứu với mong muốn cácgiờ học hấp dẫn, đạt hiệu quả cao

2 Mục đích nghiên cứu:

Theo tôi dạy học không chỉ truyền thụ những gì có trong sách giáo khoatới học sinh mà cần rèn cho học sinh những kiến thức, kĩ năng Xuất phát từnhững nhận thức tích cực, độc lập sáng tạo tự tìm ra kiến thức đồng thời giáo dụcphong cách làm việc một cách khoa học, hiệu quả cho học sinh, tức là dạy chohọc sinh cách học Người giáo viên cần phải bám sát chuẩn kiến thức kĩ năng vàchương trình giảm tải, đổi mới phương pháp và cách thức dạy học: Lấy học sinhlàm trung tâm để tìm ra tri thức – Giáo viên chỉ đóng vai trò chỉ đạo, hướng dẫn

để nâng cao hiệu quả trong dạy học Mục đích chính của tôi là : Nghiên cứu nộidung dạy học mở rộng vốn từ và luyện tập về từ trong chương trình Luyện từ vàcâu lớp 3 để hiểu nội dung chương trình và sự sắp xếp nội dung về từ trong các bài học Nghiên cứu SGK, SGV và các tài liệu có liên quan phục vụ cho việc dạyhọc Từ đó thiết kế các ô chữ về từ cho phù hợp để đạt hiệu quả cao nhất Tậphợp, đề xuất những ý kiến, những khó khăn vướng mắc của thầy và trò trong khi

dạy học Luyện từ và câu.

3 Thời gian địa điểm:

- Thời gian: Năm học: 2013 - 2014

- Địa điểm: Lớp 3E - Trường Tiểu học Minh Thành - Quảng Yên -Quảng Ninh.2.4.1/ Nghiên cứu các tài liệu, cơ sở lí luận của việc đổi mới phương pháp dạyhọc

2.4.2/ Xuất phát từ mục tiêu dạy học Luyện từ và câu lớp 3 -Với lượng kiến thứctương đối lớn, đây cũng là giai đoạn quan trọng của bậc Tiểu học làm tiền đề đểcác em có kiến thức để lên lớp và chuyển lên bậc học Trung học Cơ sở

Đối với lứa tuổi học sinh Tiểu học nói chung và học sinh lớp 3 nói riêng, tưduy trực quan vẫn tồn tại và phát triển nên khi học nhiều em hiểu vấn đề rất lơ

mơ Cho nên việc hướng dẫn học sinh áp dụng vào thực hành sẽ gặp không ítnhững khó khăn

4 Đóng góp mới về mặt thực tiễn:

Sáng kiến này có thể áp dụng với các đối tượng học sinh ở các trường Tiểu

học Có thể coi đây là phương tiện dạy học nhằm khắc sâu kiến thức của bài học

IV Phần nội dung:

1 Chương 1: Tổng quan.

1.1 Cơ sở lí luận:

Vui chơi là một hoạt động không thể thiếu được của con người ở mọi lứa tuổi,

đặc biệt là ở lứa tuổi tiểu học Bởi lẽ, nó phù hợp với đặc điểm tâm sinh lí củalứa tuổi này Vui chơi không những giúp cho các em được rèn luyện thể lực, rènluyện các giác quan mà nó còn tạo cơ hội cho các em được giao lưu với nhau,được hợp tác với bạn bè, đồng đội trong nhóm, trong tổ….thông qua đó, các em

sẽ dần được hoàn thiện những kĩ năng giao tiếp Đó là kĩ năng được đặt ra hàngđầu trong mục tiêu của môn Tiếng Việt bậc Tiểu học nói chung và của mônTiếng Việt ở lớp 3 nói riêng Điều đó chứng tỏ: hoạt động vui chơi là hoạt động

hỗ trợ cho việc học Là một giáo viên trực tiếp đứng lớp, tôi nhận thấy nếu kết

hợp sử dụng hình thức trò chơi trong học tập môn Tiếng Việt sẽ mang lại hiệuquả cao Bởi vì : Nó là một hình thức hoạt động học tập, tạo ra bầu không khítrong lớp học dễ chịu, thoải mái làm cho học sinh tiếp thu kiến thức tự giác, tíchcực trong tâm trạng hồ hởi, vui tươi Giúp học sinh rèn luyện, củng cố, tiếp thukiến thức đồng thời, phát triển vốn kinh nghiệm mà các em đã được tích lũytrong cuộc sống thông qua hoạt động chơi Phát triển tư duy nhanh nhạy, óc sángtạo, xử lí nhanh các tình huống khi tham gia trò chơi Phát huy năng lực cá nhân,rèn tính hòa nhập cộng đồng, nâng cao năng lực hợp tác đồng thời giáo dục ýthức tổ chức kỉ luật, có tính đồng đội khi tham gia trò chơi học tập Tóm lại, tròchơi không chỉ là phương tiện mà còn là phương pháp giáo dục Vậy làm thế nào

để tổ chức được các trò chơi học tập thật sự hiệu quả trong những giờ TiếngViệt Đó là điều tôi luôn suy nghĩ, tìm tòi

1.2 Cơ sở thực tiễn:

Bài tập Tiếng Việt trong sách giáo khoa lớp 3 bao giờ cũng nhằm hình thành cho học sinh một đơn vị kiến thức hay rèn luyện cho học sinh một kĩ năng sử dụng kiến thức tiếng Việt đã học vào một tình huống cụ thể Mỗi bài tập thường chỉ đề cập đến một khía cạnh của nội dung bài học từ mức độ thấp đến mức độ cao nhằm rèn luyện các thao tác tư duy cho học sinh Hầu như các bài tập Tiếng Việt nào ở lớp 3 cũng là một sự luyện tập để nắm vững một kiến thức tiếng Việt hoặc rèn luyện một kĩ năng sử dụng tiếng Việt, rèn luyện các thao tác tư duy Vì vậy, trò chơi học tập phải thể hiện được yêu cầu rèn luyện của bài tập Có nghĩa

là trò chơi học tập phải mang được nội dung của bài tập, phải rèn được kĩ năng

sử dụng tiếng Việt, phải rèn luyện các thao tác tư duy từ mức độ thấp đến mức

độ cao theo yêu cầu của bài tập

2 Chương 2 : Nội dung vấn đề nghiên cứu:

2.1 Thực trạng:

Trong nhiều năm qua, mặc dù đã đổi mới phương pháp dạy học Tiếng Việt nhưng một số giáo viên vẫn còn nặng tâm lý đây là môn học chính nên trong quá

trình giảng dạy họ rất chú trọng việc truyền thụ kiến thức với mục đích giúp học sinh học tốt môn này Việc sử dụng trò chơi học tập đối với một số giáo viên còn

là hình thức hoặc có sử dụng trò chơi thì cũng ở mức gượng ép, miễn cưỡng Mặtkhác, còn một số giáo viên khi sử dụng các trò chơi học tập thì chưa chọn lọc kỹ,không có tác dụng thiết thực phục vụ mục tiêu của bài học nên việc tổ chức trò chơi chưa đạt hiệu quả Thực tế cho thấy, vẫn còn một số đối tượng học sinh thụ động, tự ti, chưa mạnh dạn tham gia vào các hoạt động học tập Trước thực trạng

đó, tôi thiết nghĩ, mình cần phải thay đổi một cách thức dạy học mới sao cho họcsinh hứng thú, say mê và tích cực chủ động hơn khi học Tiếng Việt nói chung, Luyện từ và câu nói riêng Qua đó, những kĩ năng giao tiếp ở các em sẽ ngày càng hoàn thiện và phát triển Và việc vận dụng trò chơi học tập trong môn TiếngViệt là hết sức cần thiết Học sinh tiểu học luôn thích thú những điều mới lạ Vì vậy, để mỗi giờ học Tiếng Việt hấp dẫn, thu hút học sinh, đòi hỏi người giáo viên phải luôn luôn sáng tạo trong việc vận dụng những trò chơi học tập cũ đồng thời tìm tòi, nghiên cứu để thiết kế những trò chơi học tập mới

Điều tra dạy học Luyện từ và câu lớp 3 ở trường năm học 2012- 2013 thuđược kết quả như sau:

- Kết thúc năm, học 2012- 2013 qua điều tra chất lượng môn Tiếng Việt ( phầnbài kiểm tra có nội dung luyện từ và câu) ở lớp 3G ( Khe Cát) thu được kết quảnhư sau:

- Số học sinh đạt điểm Giỏi : 17 / 34 học sinh = 50%

- Số học sinh đạt điểm Khá : 10 / 34 học sinh = 29,4 %

- Số học sinh đạt điểm Trung bình : 7 / 34 học sinh = 20, 6 %

Như vậy theo kết quả điều tra tôi đã thống kê ở trên chúng ta đều nhận thấy:chất lượng không đồng đều Cần phải ra tìm ra nguyên vì sao có những tồn tạinhư đã nêu ở trên Từ đó tìm ra biện pháp thích hợp để áp dụng vào trong quátrình giảng dạy, giúp cho học sinh học đều hơn

2.2 Các giải pháp:

Qua quá trình nghiên cứu, tìm hiểu thực tế việc dạy và học Luyện từ vàcâu bằng những hiểu biết của bản thân, quá trình giảng dạy, sự học hỏi kinhnghiệm của đồng nghiệp, tôi mạnh dạn đề xuất một số biện pháp khi dạy phânmôn này nhằm nâng cao chất lượng dạy và học

Toàn bộ nội dung về từ lớp 3 có 15 bài ứng với 15 chủ điểm Nội dungđược sắp xếp dưới dạng các bài tập về từ như sau:

- Loại bài tập giúp HS mở rộng vốn từ theo chủ điểm;

- Loại bài tập giúp HS nắm nghĩa của từ;

- Loại bài tập giúp HS quản lí phân loại vốn từ;

- Loại bài tập giúp HS luyện tập sử dụng từ

Sau khi học xong một chủ điểm nào đó, để củng cố lại kiến thức vừa học,

GV đưa ra trò chơi mà nội dung trong đó có liên quan đến chủ điểm vừa học.Ngoài vận dụng, giáo viên phải biết thiết kế hoặc chuyển đổi một số trò chơi đểgiảng dạy Khi thiết kế thì cần : Xác định rõ mục tiêu của bài tập để chọn tròchơi phù hợp

Việc xác định yêu cầu của bài tập rất quan trọng, mục tiêu của bài tập là cơ

sở để lựa chọn trò chơi sao cho phù hợp Một bài tập có thể tạo nên những tròchơi khác nhau

2.2.1 * Trò chơi : Tìm nhanh từ cùng chủ đề

* Mục đích:

- Mở rộng vốn từ, phát huy óc liên tưởng, so sánh

- Rèn tác phong nhanh nhẹn, luyện trí thông minh và cách ứng xử nhanh

- Sau khi giải nghĩa từ ngữ được dùng để gọi tên chủ đề.

(VD: Đồ dùng học tập là những dụng cụ của cá nhân dùng để học tập; vật nuôi lànhững con vật nuôi trong nhà…), Giáo viên (người dẫn trò) nêu yêu cầu:

+ Hãy kể ra những từ chỉ sự vật (hoặc những từ nói về tình cảm gia đình…).+ Từng nhóm ghi lại những từ đó vào bảng phụ (đã được chia theo số lượngnhóm), hoặc ghi vào giấy nháp để đọc lên Thời gian viết khoảng 2- 3 phút.+ Mỗi từ viết đúng được tính 1 điểm; mỗi từ viết sai bị trừ 1 điểm; nhómnào có số điểm cao nhất sẽ đứng ở vị trí số 1, các nhóm khác dựa theo số điểm

để xếp vào các vị trí 2, 3, 4…

Chú ý: Trò chơi này có thể được sử dụng ở các bài Luyện từ và câu:

- Trong sách giáo khoa Tiếng việt 3, tập 1:

+ Tìm từ chỉ sự vật trong đoạn văn, thơ (tuần 1)

+ Từ ngữ chỉ đức tính tốt của thiếu nhi (tuần 2)

+ Tìm những sự vật được so sánh với nhau trong khổ thơ ( tuần 3)

- Trong sách giáo khoa TV 3, tập 2:

+ Tìm những sự vật được nhân hóa với nhau trong khổ thơ ( tuần 19)

+ Tìm các từ ngữ nói về lễ hội (tuần 25)

- Một bộ quân bài dành cho người cầm cái (trọng tài) khác màu với các bộ quân

bài của người chơi Trên mỗi quân bài này có ghi từng từ đồng nghĩa với từ đượcghi trên quân bài của nguời chơi.

- Mỗi quân bài này đều được ghi từ ở cả hai đầu để người chơi dễ nhìn khi cầmbài trên tay

* Cách tiến hành.

Từ hai đến 4 nguời chơi Mỗi người có 1 bộ quân bài như nhau (10, 12 quân)

- Trọng tài lật 1 quân trong bộ bài của mình (có từ giống nghĩa với từ trong bộbài của người chơi)

- Những nguời chơi phải chọn thật nhanh quân bài của mình có từ giống nghĩavới quân bài của trọng tài để đánh ra

- Trọng tài công nhận quân bài đánh ra là từ đồng nghĩa thì người đánh quân bài

đó sẽ được ''ăn''; nếu sai thì nguời đánh quân bài đúng tiếp theo sẽ được ''ăn''.Trường hợp 2, 3 người cùng ra quân bài đúng thì cùng được ''ăn''

- Đánh hết bộ quân bài, ai có số lượng quân bài được ''ăn'' nhiều nhất sẽ thắngcuộc Như vậy, người thắng là người nhận ra nhanh, đúng những từ có nghĩagiống nhau

* Chú ý:

Các cặp từ giống nghĩa nói về chủ đề học tập dùng làm bộ bài để chơi và bộ bài

để cầm cái: Học hành - học tập; siêng năng - chăm chỉ; vui vẻ - phấn khởi; bàitập - bài vở; chăm chú - chú ý…

2.2.3.Trò chơi: Tìm kẻ trú ẩn.

* Mục đích:

- Mở rộng vốn từ, tìm nhanh và gọi tên được các sự vật ẩn trong tranh.

- Luyện kỹ năng quan sát tinh, óc tưởng tượng, liên tưởng giỏi

số lượng đồ vật (tìm hết được những kẻ trú ẩn) là nhóm đạt giải nhất

2 Các nhóm chơi cùng quan sát bức tranh do giáo viên đưa ra (hoặc trong sáchgiáo khoa TV 2) ghi lại các từ gọi tên các đồ vật đã quan sát được và số lượngmỗi loại đồ vật đó vào giấy khổ to có ghi tên nhóm (thời gian 3 phút)

3 Hết thời gian, các nhóm lên đính tờ giấy ghi kết quả lên bảng Giáo viênhướng dẫn cả lớp hô ''đúng'' (hoặc ''sai'', hoặc ''thiếu'') giáo viên trợ giúp việc xácnhận kết quả của từng nhóm

- Khi các nhóm đọc xong kết quả, giáo viên cùng cả lớp dựa vào số lượng đồ vậttìm được để xếp giải nhất, nhì, ba (có thể xếp đồng giải nhất, nhì, ba hoặc yêucầu trả lời thêm câu hỏi phụ để phân rõ thứ hạng)

2.2.4 Trò chơi : Thi ghép tiếng thành từ có nghĩa.

- Giáo viên làm các bộ quân bài ghi tiếng (đủ cho số nhóm học sinh tham giathi); mỗi bộ quân bài có kích thước khoảng 5cm x 15cm Mỗi bộ gồm 24 quânghi các tiếng sau: yêu (8 quân); thương (4 quân); quý (3 quân); mến (6 quân);kính (3 quân).

- Băng dính để ghép 2 quân bài ghi tiếng thành một từ (2 tiếng)

* Cách tiến hành:

1 Căn cứ vào số bộ quân bài đã chuẩn bị, giáo viên lập các nhóm thi ghép tiếngthành từ (mỗi nhóm khoảng 4; 5 học sinh ); Cử nhóm trưởng điều hành và vàoban giám khảo

VD: Có 4 bộ quân bài - lập 4 nhóm thi - cử 4 nhóm trưởng tham gia vào bangiám khảo cùng với giáo viên

2 Giáo viên nêu yêu cầu:

- Mỗi nhóm có 1 bộ quân bài ghi các tiếng dùng để ghép thành các từ có 2 tiếng,các nhóm dùng bộ quân bài để ghép từ (xếp lên mặt bàn, hoặc dùng băng dính đểghép 2 quân bài ghi tiếng lại để thành 1 từ)

- Sau khoảng 5 phút, các nhóm dừng lại; ban giám khảo (Giáo viên cùng cácnhóm trưởng) lần lượt đi đến từng nhóm để ghi kết quả và cho điểm (cứ xếpđược 1 từ đúng, được 1 điểm)

3 Giáo viên trao các bộ bài cho các nhóm thi ghép từ; phát lệnh ''bắt đầu'' chocác nhóm làm bài Ban giám khảo đánh giá kết quả ghép từ theo nội dung bộ bài

đã chuẩn bị (mục B) như sau:

- Ghép đúng, đủ 12 từ (mỗi từ có 2 tiếng) VD: Yêu thương, thương yêu, yêumến, mến yêu, kính yêu, yêu kính, yêu quý, quý yêu, thương mến, mến thương,quý mến, kính mến

- Ghép đúng mỗi từ được 1 điểm; đúng cả 12 từ được 12 điểm

- Dựa vào điểm số, ban giám khảo xếp giải nhất, nhì, ba, (hoặc đồng giải nhất,nhì, ba)

2.2.5 Trò chơi: Xếp từ theo nhóm.

+ Ngô, khoai, bắp cải, bí.

+ Ngô, lúa, su su, sắn, mướp

- Số lượng người chơi là 2 nhóm chơi; mỗi người chơi đều có bút để đánh dấu

* Cách tiến hành :

1 Giáo viên phát cho mỗi người (nhóm) chơi một bộ bài hoặc một bảng từ, nêuluật chơi VD: Dựa vào những đặc điểm của các loại cây được gọi tên trong bộbài (bảng từ) hãy sắp xếp các từ trong bộ bài thành 2; 4 nhóm

2 Mỗi người (nhóm) chơi cầm bảng từ hoặc bày các quân bài ra, đọc một lượtcác từ rồi dựa đặc điểm giống nhau của sự vật, hành động….(cũng là nghĩa của

từ ghi trong bảng hoặc trong các quân bài); Xếp các quân bài theo các nhómhoặc dùng bút đánh dấu các từ trong bảng theo nhóm (1; 2)

3 Hết thời gian quy định (khoảng 3 phút) cá nhân (nhóm) nào phân loại đượcđúng và nhanh sẽ được tính điểm và được khen thưởng (mỗi từ phân loại đúngđược tính 1 điểm)

2.2.6.Trò chơi: Đặt câu theo mẫu.

học sinh lớp 3, phục vụ cho việc dạy các bài tập đặt câu theo mẫu Ai làm gì? Ai

là gì ? trong sách giáo khoa TV3

* Chú ý: Các kiểu mẫu câu khác (Ai là gì? Ai thế nào?…) có thể tiến hành tương

Hoặc: Kẻ trên giấy rôki loại to để hoạt động cả lớp và in phiếu học tập tới từng

HS ( Phần chuẩn bị để thực hiện giải các ô chữ giống nhau)

Dựa vào từ hàng dọc trong ô chữ hãy tìm các từ hàng ngang, mỗi hàngngang là là từ chỉ đức tính tốt của trẻ em

Gợi ý: Các từ ở hàng ngang số 1, 4, 6 được ghi trong " 5 điều Bác Hồdạy" Nếu HS gặp khó khăn khi giải ô chữ, GV có thể gợi ý bằng chữ cái

- Rèn kĩ năng đoán nhanh từ khi biết nghĩa;

- Củng cố nghĩa từ và mở rộng vốn từ ngữ cho HS đồng thời rèn trí thôngminh và khả năng phản ứng nhanh

* Cách tiến hành:

Hãy tìm từ hàng dọc trong ô chữ với những gợi ý về các từ hàng ngangtheo thứ tự Các từ hàng ngang là những từ có tiếng cộng hoặc tiếng đồng cónghĩa chung là những người trong cộng đồng

6 Những người cùng độ tuổi từ 6 đến 9 tuổi

7 Cùng nghĩa với đồng niên