Trước những yêu cầu cấp bách nâng cao chất lượng, kết quả của kì thi THPTquốc gia năm 2018, tôi chọn sáng kiến ‘‘Một số biện pháp quản lý của tổ chuyên môn nhằm nâng cao hiệu quả thi THP
Trang 1Sở giáo dục & đào tạo sơn la
Lĩnh vực nghiờn cứu: Giỏo dục
Đơn vị cụng tỏc: Trường THPT Sốp Cộp
Sơn La, thỏng 04 năm 2018
PHẦN MỞ ĐẦU
I Bối cảnh của giải phỏp.
Trang 21 Về không gian nghiên cứu: Sáng kiến được nghiên cứu tại trường THPT Sốp
Cộp, huyện Sốp Cộp, tỉnh Sơn La
2 Về thời gian nghiên cứu: Sáng kiến được nghiên cứu từ tháng 8 năm 2017
đến tháng 4 năm 2018
3 Thực trạng của việc thực hiện.
Kỳ thi trung học phổ thông quốc gia tại Việt Nam là một sự kiện quan trọng củangành Giáo dục Việt Nam, được tổ chức bắt đầu vào năm 2015 Là kỳ thi 2 trong 1,được gộp bởi hai kỳ thi là kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông và kì thi tuyển sinhđại học và cao đẳng, kỳ thi này xét cho thí sinh hai nguyện vọng: tốt nghiệp trunghọc phổ thông và tuyển sinh Đại học, Cao đẳng nhằm giảm bớt tình trạng luyện thi,học tủ, học lệch và giảm bớt chi phí.Ngày 26 tháng 2 năm 2015, Bộ Giáo dục ViệtNam đã ban hành Quy chế thi của kỳ thi Để tham dự kỳ thi này, thí sinh phải thi ítnhất 4 môn, trong đó có 3 môn bắt buộc là Toán, Ngữ văn, Ngoại ngữ và ít nhất 1môn tự chọn trong số các môn Vật lý, Hóa học, Sinh học, Lịch sử và Địa lý Hìnhthức thi và lịch thi theo hướng dẫn hằng năm của Bộ Giáo dục Việt Nam
Từ năm 2017, các môn Toán, Khoa học tự nhiên (Vật lý, Hóa học, Sinh học),Khoa học xã hội (Lịch sử, Địa lý, GDCD), Ngoại ngữ thi theo hình thức trắc nghiệm,môn Ngữ văn thi theo hình thức tự luận
Năm 2018, phương án thi THPT quốc gia về bài thi và môn thi cơ bản vẫn đượcgiữ nguyên như năm 2017, tuy nhiên sẽ có một số điểm mới: ngoài kiến thức lớp 12,nội dung thi THPT quốc gia sẽ có cả kiến thức lớp 11; đề thi THPT quốc gia sẽ cónhiều câu hỏi khó hơn tăng khả năng phân loại học sinh Đồng nghĩa lượng kiến thức
cơ bản có thể giảm để thay vào đó là kiến thức nâng cao nhằm phân loại thí sinh sátsao và đúng thực lực hơn
Những điểm mới trong kì thi năm THPT quốc gia năm 2018 sẽ là một thử tháchlớn đối với học sinh và giáo viên trong việc dạy và học để nâng cao chất lượng đápứng theo phương án thi THPT quốc gia
Học sinh trường THPT Sốp Cộp trên 90% là đồng bào dân tộc thiểu số, sinhsống trên địa bàn huyện vùng biên, điều kiện kinh tế, xã hội còn gặp nhiều khó khăn,nhận thức của học sinh còn chậm Hơn nữa, đa số học sinh khối 12 trong nhà trườngđều có nguyện vọng đăng kí thi tổ hợp môn KHXH để lấy kết quả công nhận tốtnghiệp THPT đồng thời là căn cứ để xét vào các trường Đại học - Cao đẳng Việcthực hiện đổi mới giảng dạy và kiểm tra đánh giá năng lực học sinh cho phù hợp vớiyêu cầu mới là một điều tất yếu đặt ra đối với nhà trường, quản lý của tổ chuyên môn
và mỗi giáo viên
4 Tổng quan những thông tin về vấn đề cần nghiên cứu.
4.1 Công tác quản lý của tổ chuyên.
Trang 3Công tác quản lý hoạt động dạy - học giữ vị trí quan trọng trong công tác quản
lý nhà trường Mục tiêu quản lý chất lượng đào tạo là nền tảng, là cơ sở để nhà quản
lý xác định các mục tiêu quản lý khác trong hệ thống mục tiêu quản lý của nhàtrường Quản lý hoạt động dạy - học là nhiệm vụ trọng tâm của TTCM và người hiệutrưởng Xuất phát từ vị trí quan trọng của hoạt động dạy học, TTCM phải dành nhiềuthời gian và công sức cho công tác quản lý hoạt động dạy học nhằm góp phần nângcao chất lượng đào tạo của nhà trường, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của xã hội
TTCM là người trợ giúp cho BGH nhà trường về các hoạt động chuyên môn của
tổ, nhóm do mình phụ trách Tổ chức xây dựng kế hoạch giảng dạy của tổ, nhóm Tổchức các hoạt động chuyên đề, tiết dạy mẫu trong tổ, nhóm chuyên môn Chịu tráchnhiệm trước BGH nhà trường về các hoạt động chuyên môn, cũng như chất lượnggiảng dạy của tổ, nhóm do mình phụ trách
Có thể thấy TTCM có trách nhiệm: Quản lý kế hoạch, chương trình dạy học; tổchức, hướng dẫn, chỉ đạo xây dựng kế hoạch chuyên môn; quản lý phân công giảngdạy cho GV; quản lý việc chuẩn bị kế hoạch bài dạy của GV; quản lý việc thực hiện
kế hoạch bài dạy trên lớp của GV; quản lý phương pháp dạy học, phương tiện DH ;định hướng đổi mới PPDH; quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập củaHS; quản lý hồ sơ chuyên môn của GV; Quản lý việc bồi dưỡng GV
4.2 Vấn đề học, ôn, thi trực tuyến
Học, ôn tập, thi trực tuyến đang được coi là mô hình giáo dục của tương lai.Các lớp học, ôn, thi trực tuyến sẽ giúp chấm dứt tình trạng "thầy đọc, trò chép"như trước đây Đặc biệt, học sinh sẽ chủ động hơn trong việc tìm kiếm nhiều nộidung tham khảo liên quan đến bài giảng trên lớp học thực tế, các em được rènluyện kỹ năng làm bài thi qua thi thử trực tuyến, củng cố kiến thức qua các bàigiảng, các phần mềm trên các trang mạng internet
Theo các chuyên gia, Việt Nam hiện đang hội tụ nhiều yếu tố thuận lợi để pháttriển mô hình giáo dục trực tuyến, trường học trực tuyến như: tốc độ băng thôngInternet ngày càng cao và số lượng người học trẻ tuổi tăng nhanh qua từng năm Cách đây vài năm, hình thức học trực tuyến còn khá mới mẻ, xa lạ Một số ngườithậm chí không tin tưởng vào hiệu quả của mô hình này
Tuy nhiên đến nay, hình thức học, ôn, thi trực tuyến đã trở thành một công cụ họctập đắc lực cho mọi lứa tuổi, đặc biệt là các em học sinh ở cấp học phổ thông Mỗinăm hơn 10.000 bài giảng mới được cập nhật, nhiều website học, ôn, thi trực tuyếnngày càng khẳng định được chỗ đứng của mình Như tính đến hết năm 2016,website Học mãi đã có 2,6 triệu thành viên, website thithptquocgia có hơn 1 triệulượt thành viên tham gia thi
Với những thông tin về vấn đề nghiên cứu Sáng kiến tập trung nghiên cứu cácgiải pháp nhằm nâng cao chất lượng quản lý của tổ chuyên môn trong dạy học và
Trang 4kiểm tra đánh giá đối với ba bộ môn thuộc tổ hợp KHXH nhằm nâng cao hiệu quảthi THPT quốc gia cho HS trường THPT Sốp Cộp.
II Lý do chọn giải pháp.
Trong những năm qua, cùng với việc đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra,đánh giá kết quả học tập của học sinh, Bộ GD&ĐT đã đổi mới phương thức tổ chứcthi và xét công nhận tốt nghiệp trung học phổ thông đảm bảo tính khoa học, hiệuquả, khách quan và có độ tin cậy cao Tiếp tục phát huy những kết quả đạt được vàbảo đảm tính ổn định của kỳ thi, ngày 25/9/2017, Bộ GD&ĐT đã ban hành Công văn
số 4462/BGDĐT-QLCL về việc tổ chức Kỳ thi THPT quốc gia và tuyển sinh Đạihọc, Cao đẳng hệ chính quy từ năm 2018 Theo đó Kỳ thi THPT quốc gia năm
2018 sẽ bao gồm 5 môn thi: Toán, Ngữ văn, Ngoại ngữ, Khoa học Tự nhiên (tổ hợpcác môn Vật lí, Hóa học, Sinh học) và Khoa học Xã hội (tổ hợp các môn Lịch sử,Địa lí, Giáo dục công dân) Nội dung đề thi sẽ không chỉ gói gọn trong chương trìnhlớp 12 mà còn dàn trải ra cả kiến thức lớp 11, trong đó tập trung chủ yếu ở chươngtrình lớp 12.Đây là điểm mới lớn nhất của thi THPT quốc gia năm 2018
Để đảo bảo chất lượng giáo dục, nhất là đối với học sinh lớp 12, ngay từ đầunăm học các nhà trường đã chủ động xây dựng kế hoạch dạy học, ôn tập phù hợp vớitừng trường, từng nhóm đối tượng, không gây quá tải đối với học sinh Năm học
2017-2018, trường THPT Sốp Cộp có 28 lớp, với 1.095 học sinh Riêng khối 12 có 9
lớp với tổng số 322 học sinh Công tác chuẩn bị cho kỳ thi THPT quốc gia là mộttrong những quan tâm hàng đầu của nhà trường nhất là việc trang bị kiến thức chocác em Có thể thấy nhà trường đã có nhiều biện pháp nhằm nâng cao chất lượng dạy
và học như tăng cường công tác quản lý, kiểm tra, giám sát, lựa chọn giáo viên giảngdạy có kinh nghiệm, đến việc đầu tư trang thiết bị, cơ sở vật chất Tuy nhiên trongquá trình tổ chức triển khai thực hiện vẫn còn rất nhiều khó khăn, tồn tại cần khắcphục có thể nhận thấy như sau:
Thứ nhất, nhiều HS trong quá trình học tập vẫn còn thụ động, khả năng sáng tạo
và năng lực vận dụng tri thức đã học để giải quyết các tình huống thực tiễn cuộcsống còn hạn chế Mặt khác tinh thần thái độ của một phận học sinh chưa được cao.Nhiều em chưa có ý thức học tập, động cơ học tập chưa rõ ràng Vì thế mà thái độhọc tập giảm sút Học sinh nghỉ học, nghỉ ôn tập còn nhiều
Thứ hai, lượng kiến thức mà các em phải học tập, ôn tập khá lớn Các kiến thứchọc lớp 11 nhiều học sinh không còn nhớ hoặc nhớ không chính xác Điều này diễn
ra ở tất cả các môn, không riêng gì tổ hợp KHXH
Thứ ba, công tác quản lý TCM của một số tổ trưởng chưa có nhiều chuyển biếntích cực nhằm đáp ứng những đổi mới của kì thi THPT quốc gia Công tác thammưu, đề xuất giải pháp, tham gia quản lý, chỉ đạo, hướng dẫn tổ viên đổi mới kiểmtra, xây dựng kế hoạch bài học theo tinh thần đổi mới còn chậm, thiếu quyết liệt,chưa hiệu quả
Trang 5Thứ tư, giáo viên cũng gặp không ít khó như chưa có nhiều kinh nghiệm, đặcbiệt là trong xây dựng kế hoạch bài học và biên soạn đề kiểm tra Công tác đổi mớikiểm tra đánh giá chưa triệt để, khối 10, 11 tỉ lệ kiểm tra trắc nghiệm khách quan còn
ít, hình thức tự luận còn chiếm tỉ lệ cao; công tác biên soạn đề kiểm tra 01 tiết, học
kỳ, thi thử giáo viên mới chỉ xây dựng được từ 4- 6 mã đề thi, do đó chưa đáp ứngđược yêu cầu đổi mới đạt ra
Trước những yêu cầu cấp bách nâng cao chất lượng, kết quả của kì thi THPTquốc gia năm 2018, tôi chọn sáng kiến ‘‘Một số biện pháp quản lý của tổ chuyên môn nhằm nâng cao hiệu quả thi THPT quốc gia tổ hợp Khoa học Xã hội tại trường THPT Sốp Cộp”
III Phạm vi và đối tượng nghiên cứu:
1 Phạm vi: Sáng kiến tập trung làm rõ:
- Hiện trạng quản lý của tổ chuyên môn trong quản lí công tác ôn thi THPT quốcgia
- Phân tích các yếu tố tác động, thuận lợi, khó khăn
- Xây dựng và thực hiện đánh giá hiệu quả của các giải pháp áp dụng
2 Đối tượng nghiên cứu: Giải pháp quản lý của TCM trong dạy học và kiểm tra
đánh giá nhằm nâng cao hiệu quả thi THPT quốc gia
IV Mục đích nghiên cứu:
Đề xuất một số giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục, kết quả thi THPT quốcgia Từ đó trao đổi với các đồng nghiệp về những kinh nghiệm của bản thân trongquản lý TCM nâng cao chất lượng kì thi THPT quốc gia
- Về lý luận: Sáng kiến làm sáng tỏ ý nghĩa, lý luận về đổi mới công tác quản lýcủa TCM trong dạy học và kiểm tra đánh giá nhằm nâng cao kết quả kì thi THPTquốc gia tại trường THPT Sốp Cộp
- Về thực tiễn:
+ Đánh giá thực trạng công tác quản lý của TCM trong chỉ đạo công tác dạy học,kiểm tra đánh giá của giáo viên và học của sinh 12 trường THPT Sốp Cộp Phân tíchnguyên nhân của hiện trạng
+ Áp dụng một số giải pháp cụ thể phù hợp, mang tính khả thi và mang lại hiệuquả đối với công tác quản lý của TCM vào việc nâng cao kết quả trong kì thi THPTquốc gia tại trường THPT Sốp Cộp
PHẦN NỘI DUNG
Trang 6I Thực trạng của giải pháp đã biết
1 Khảo sát thực trạng về công tác quản lí của TCM; phương pháp dạy học
và kiểm tra đánh giá của giáo viên và xu hướng lựa chọn môn thi THPT quốc gia của học sinh 12 trường THPT Sốp Cộp.
1.1 Khảo sát thực trạng về công tác quản lí của TCM.
Tập thể giáo viên Tổ Sử - Địa có 8/8 đồng chí có trình độ đại học đạt chuẩn, 1/8đồng chí có trình độ trên chuẩn Tổ có 03 đồng chí đạt giáo viên giỏi cấp trường, 02đồng chí được công nhận là giáo viên dạy giỏi cấp tỉnh Một số đồng chí có nhiềukinh nghiệm giảng dạy, bồi dưỡng học sinh giỏi Tập thể nhiều năm đạt tập thể tiêntiến Các đồng chí giáo viên luôn có tinh thần học hỏi, tự bồi dưỡng kiến có lối sốnglành mạnh, có phẩm chất đạo đức tốt, yêu nghề mến trẻ, tâm huyết với nghề nghiệp.Qua khảo sát, trực tiếp tham dự các buổi sinh hoạt chuyên môn của một số tổchuyên môn và từ thực tế thực hiện của Tổ Sử - Địa- GDCD, bản thân nhận thấytrong những năm qua vai trò của TCM đối với công tác chỉ đạo ôn thi THPT quốcgia chưa thực sự khoa học, chưa sát sao, biểu hiện:
- Nội dung sinh hoạt tổ phần nhiều tập trung vào việc triển khai học tập các vănbản chỉ đạo về chuyên môn của cấp trên, phổ biến các kế hoạch, kiểm điểm thi đua,
… Nội dung sinh hoạt chuyên đề chiếm tỉ lệ thấp trong nội dung sinh hoạt tổ chuyênmôn
- Nội dung đưa ra trao đổi trong các buổi sinh hoạt chuyên môn chưa phong phú,chưa đi sâu vào các vấn đề trọng tâm đổi mới phương pháp dạy học và tháo gỡnhững khó khăn cho giáo viên trong tổ; những vấn đề mới và khó ít được mang rabàn bạc, thảo luận
- TCM chưa thường xuyên phối hợp cùng với giáo viên giảng dạy khối 12 trongviệc trao đổi về công tác ôn thi THPT quốc gia để kịp thời nắm bắt những khó khăn,vướng mắc trong ôn tập của giáo viên và học sinh để đề ra những định hướng, giảipháp khắc phục
1.2 Khảo sát phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá của giáo viên.
Để tiến hành khảo sát thực trạng vấn đề nghiên cứu, tác giả đã sử dụng phươngpháp điều tra bằng một số câu hỏi và phương pháp phỏng vấn sâu đối với đối tượng
là học sinh khối 12 và một số giáo viên bộ môn giảng dạy khối 12 có kinh nghiệmthuộc tổ hợp KHXH trong nhà trường
Để tìm hiểu về các phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá của một số giáoviên giảng dạy khối 12 thuộc tổ hợp KHXH, tác giả đã tiến hành khảo sát nhữngphương pháp dạy học và hình thức kiểm tra đánh giá nào để nâng cao kết quả thiTHPT quốc gia 2018 của các giáo viên trong tổ bộ môn
STT Bài kiểm tra Mức độ Số lượng Trắc nghiệm Tự luận
Trang 7Bảng 2: Khảo sát hình thức kiểm tra thường xuyên
Qua khảo sát một số giáo viên đang trực tiếp giảng dạy và ôn thi khối 12, chothấy, đa số các giáo viên dạy trên lớp vẫn còn nặng về dạy theo lối thi tự luận, hìnhthức kiểm tra thường xuyên (kiểm tra miệng) vẫn sử dụng lối kiểm tra vấn đáp bằngcâu hỏi tự luận, câu hỏi trắc nghiệm mới chỉ vận dụng vào bài kiểm tra 1 tiết, học kì
và ôn thi tốt nghiệp; chưa thường xuyên trong việc vận dụng các câu hỏi trắc nghiệmvào bài giảng để khắc sâu kiến thức Việc thi theo hình thức trắc nghiệm giúp đánhgiá học sinh thực chất hơn, hạn chế được tình trạng học sinh quay cóp Tuy nhiên, sốlần tổ chức thi chưa được nhiều, kết quả vẫn chưa đạt được như kỳ vọng
1.3 Khảo sát xu hướng lựa chọn môn thi THPT quốc gia của học sinh 12 trường THPT Sốp Cộp.
Để tìm hiểu nguyện vọng đăng kí bộ môn thi THPT quốc gia 2018, tác giả tiếnhành phát phiếu khảo sát học sinh khối 12 như sau:
Phương án trả lời HS khối 12 tham gia khảo sát: 322
Bảng 3: Khảo sát xu hướng lựa chọn tổ hợp thi THPT quốc gia
Kết quả cho thấy 94,1% học sinh lựa chọn tổ hợp KHXH để đăng kí thi THPTquốc gia 2018 Đây là tỷ lệ khá cao so với các trường THPT trên địa bàn toàn tỉnh Trên cơ sở nguyện vọng đăng ký thi THPT quốc gia của học sinh trong nhàtrường, vấn đề đặt ra đối với Tổ Sử - Địa - GDCD là cần phải có những giải pháp để
tổ chức ôn thi cho học sinh, giúp học sinh lĩnh hội kiến thức một cách tốt nhất và cóphương pháp làm bài hiệu quả nhất trong kì thi THPT quốc gia
Trang 81.4 Khảo sát phương tiện, thiết bị học tập của học sinh khối 12
Với sự phát triển ngày càng mạnh mẽ của khoa học –công nghệ, tại gia đìnhnhiều em được bố mẹ trang bị máy tính để bàn, máy tính xách tay hoặc các phươngtiện điện tử khác như smatphons, Ipad có thể truy cập mạng internet Chính vì thế đa
số học sinh trường THPT Sốp Cộp có những hiểu biết cơ bản để truy cập mạnginternet và biết cách truy cập, khai thác mạng Khảo sát 9 lớp khối 12 với 269 HS,kết quả như sau:
Bảng 4: Khảo sát phương tiện để truy cập mạng Internet của HS
Kết quả cho thấy: Số em được gia đình trang bị điện thoại thông minh chiếm
tỷ lệ cao với 223/269 em chiếm 82,9% Đây là điều kiện thuận lợi để GV hướng dẫncác em cài đặt các ứng dụng ôn thi THPT quốc gia nhằm phục vụ trong học tập Số
em có máy tính xách tay và máy tính để bàn còn chiếm tỷ lệ thấp: máy tính xách tay
là 21 em chiếm 7,8%; máy tính để bàn là 9 em chiếm 3,3 % Số học sinh không cóphương tiện nào vẫn còn nhiều, với 41 em chiếm 15,2 % Con số này cho thấy mộtphần không nhỏ học sinh không có phýõng tiện, thiết bị ðể truy cập mạng internet sẽkhó khăn hơn trọng việc học tập mở rộng kiến thức
Mục đích sử dụng Internet Trả lời
Xem tin tức, liên lạc, trò chuyện
với bạn bè trên các trang mạng xã
hội (facebook, Zalo…) 239 88.8
Bảng 5: Khảo sát mục đích sử dụng internet của HS
Khảo sát 296/322 HS khối 12 của có thể thấy: Phần lớn thời gian các em truycập mạng internet với mục đích đọc tin tức, kết bạn, trò chuyện qua các trang mạng
xã hội facebook, Zalo…Cụ thể nghe nhạc có 239 em chiếm 88,8 %; nghe nhạc, xemphim có 200 em chiếm 74,6%; Chơi game online có 88 em chiếm 32,7% Tuy nhiên
Trang 9việc truy cập mạng internet phục vụ cho học tập cũng chiếm tỷ lệ cao với 206 emchiếm 76,6 %, đây là một kết quả đáng mừng, cho thấy các em cũng dần ý thức đượcviệc học tập qua mạng internet.
2 Tình hình thực tế của vấn đề nâng cao hiệu quả thi THPT quốc gia ở trường THPT Sốp Cộp.
2.1 Thuận lợi
Trường THPT Sốp Cộp được tái thành lập năm 1999 cho đến nay tình hình độingũ cán bộ quản lí, nhân viên, giáo viên, học sinh năm học 2017-2018 như sau: Trường có 28 lớp đến hết học kỳ I tổng số học sinh 1095 HS Về đội ngũ giáo
viên: Tổng số cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên: 71 Trong đó cán bộ quản lý: 04
người; Giáo viên đang giảng dạy: 58 người; Nhân viên thí nghiệm, thư viện, hànhchính: 09 người
Nhà trường có 8 tổ chuyên môn, 01 Chi đoàn cơ sở với 28 chi đoàn học sinh; 01công đoàn cơ sở, 01 Đảng bộ cơ sở với 04 chi bộ trực thuộc
Để đảm bảo, nâng cao chất lượng giáo dục trong năm học 2017-2018, BGH đãnắm vững chủ trương đổi mới, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho GV thực hiệnđổi mới PPDH, KTĐG, động viên GV tích cực đổi mới; đã chú trọng tăng cường cơ
sở vật chất phục vụ đổi mới PPDH, KTĐG: đầu tư xây dựng các phòng học bộ môn;mua sắm trang thiết bị hiện đại phục vụ dạy học, KTĐG; xây dựng nguồn học liệu;trang bị máy tính và mạng internet phục vụ GV và HS; đẩy mạnh sinh hoạt tổ chuyênmôn, sinh hoạt cụm chuyên môn, thực hiện có hiệu quả hoạt động dạy học; Cử cán
bộ, GV tham gia tập huấn đổi mới PPDH, KTĐG theo chỉ đạo của Sở và của BộGD&ĐT; tổ chức tập huấn cấp trường các chuyên đề ứng dụng công nghệ thông tin;biên soạn đề kiểm tra; đổi mới đồng bộ PPDH và KTĐG; hướng dẫn học sinh tự họctích cực…, các Hội thi giáo viên dạy giỏi, thi làm đồ dùng dạy học,…nhân rộng cácđiển hình thực hiện tích cực sáng tạo có hiệu quả Có thể khẳng định sự quan tâmcủa BGH nhà trường là nhân tố hết sức thuận lợi để GV hoàn thành tốt nhiệm vụ củamình
Đối với giáo viên Tổ Sử -Địa-GDCD: Năm học 2017-2018 tổ có 8 đồng chí.Trong đó có 01 giáo viên GDCD, 3 giáo viên Lịch sử, 04 giáo viên Địa lí: Nhìnchung các đồng chí trong tổ có trình chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm, tâm huyết vớinghề; luôn thực hiện tốt chương trình và kế hoạch dạy học theo quy định Ngành; có
ý thức đổi mới, phát huy tính tích cực, chủ động của học sinh, thiết kế bài giảng khoahọc, hoạt động của thầy và trò, hệ thống câu hỏi hợp lí, lôgic; đa số giáo viên tíchcực nghiên cứu, học tập, cập nhật kiến thức nâng cao tay nghề, chủ động tiếp cận với
Trang 10công nghệ thông tin, đã ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học, coi đó là công
cụ hỗ trợ tích cực cho hoạt động dạy học, đổi mới PPDH, đổi mới KTĐG
Về quản lý tổ Sử- Địa-GDCD: Tổ có 1 tổ trưởng và 1 tổ phó, đội ngũ cán bộquản lý của tổ đều trẻ, năng động, tâm huyết với nghề Công tác quản lý điều hành từlãnh đạo nhà trường đến các tổ trưởng chuyên môn luôn đảm bảo tính kế hoạch, hiệuquả
Đối với học sinh: Đa số học sinh ngoan, có ý thức học tập; phần lớn các em cóphương tiện truy cập Internet phổ biến nhất là điện thoại thông minh Các em đã có ýthức khai thác các phương tiện hiện có vào mục đích học tập
2.2 Khó khăn
Tổ Sử - Địa- GDCD: Trong hoạt động của TCM chất lượng chưa cao, lúng túngtrong việc xây dựng kế hoạch, thực hiện sinh hoạt chuyên môn còn hình thức nênchất lượng bộ môn và giáo dục học sinh còn có hạn chế
Số lượng học sinh đăng ký tổ hợp KHXH cao cũng là một áp lực không nhỏ đốivới tổ Sử - Địa - GDCD Bởi đội ngũ giáo viên cốt cán ở các môn trong tổ còn mỏng.Giáo viên giảng dạy ở một số môn còn thiếu, chưa đáp ứng đủ theo số lượng họcsinh, như môn Lịch Sử: 03 giáo viên, Địa Lí: 04 giáo viên, môn GDCD: 01 giáoviên, do đó GV không có nhiều cơ hội học hỏi đồng nghiệp Việc bố trí, phân công,xếp thời khóa biểu cho giáo viên đòi hỏi tổ chuyên môn có những giải pháp thammưu để đảm bảo kế hoạch, nhiệm vụ năm học đề ra
Việc xây dựng kế hoạch, nội dụng, việc tổ chức ôn tập của giáo viên một số bộmôn qua những năm trước chưa đạt hiệu quả nên điểm bình quân các môn thi chưacao, một số môn còn thấp hơn so với điểm bình quân toàn ngành Cụ thể, trong nămhọc 2016-2017 là năm đầu tiên học sinh làm quen với hình thức thi trắc nghiệm, nênđiểm trung bình của các môn thuộc tổ hợp KHXH của trường chưa cao: Môn Lịch sử(3,88), Địa lí (4,98), GDCD (6,77)
Về phía học sinh, ngoài việc phải cố gắng để bao quát kiến thức, các em còn phảirèn kỹ năng làm bài nhanh nên còn nhiều lúng túng trong cách làm bài, phân bố thờigian sao cho hợp lý Học sinh còn mang tâm lý chủ quan, cho rằng thi trắc nghiệm dễđạt được điểm Tỷ lệ học sinh thi đỗ tốt nghiệp của trường so với tỷ lệ trung bình củangành (khối các trường THPT) chưa ổn định có những năm còn thấp hơn so với tỷ lệtrung bình của toàn ngành
Tài liệu tham khảo chưa có nhiều, GV và HS còn thiếu tài liệu để ôn tập, rènluyện kỹ năng; Việc ứng dụng công nghệ thông tin - truyền thông, sử dụng các phươngtiện dạy học chưa được thực hiện rộng rãi và hiệu quả
2.3 Nguyên nhân
Tổ chuyên môn: Tổ trưởng, tổ phó tổ chuyên môn mặc dù đã thực hiện tốt chức
trách nhiệm vụ của mình, nhưng vẫn còn thiếu kinh nghiệm, kỹ năng, phương pháp
Trang 11quản lý, chưa được bồi dưỡng về quản lý nhà nước, quản lý nghiệp vụ, chuyên môn.Công tác giảng dạy còn nặng nên thời gian giành cho nghiên cứu công tác quản lý Tổcòn hạn chế.
Đối với giáo viên: trong quá trình tổ chức các hoạt động dạy và học giáo viên
còn gặp phải một số khó khăn nhất định cụ thể như sau: trình độ giữa các học sinhkhông đồng đều; nhiều bài học dài trong khi thời gian giới hạn nên giáo viên thường
phải dạy lướt ở một số phần nên không có nhiều thời gian để tích hợp ôn tập Mặt
khác việc ứng dụng CNTT vào trong giảng dạy đòi hỏi GV mất nhiều thời gian, côngsức hơn trong việc chuẩn bị bài, giáo án, nghiên cứu phần mềm dạy học, chuẩn bịphòng học có máy chiếu Chính vì thế nhiều GV ngại ứng dụng CNTT vào trong dạyhọc mà lựa chọn cách dạy truyền thống phấn trắng bảng đen
Đối với học sinh: đa số học sinh trường THPT Sốp Cộp là người dân tộc thiểu
số, đời sống, kinh tế xã hội còn thấp, không đồng đều Học sinh chưa thực sự chủđộng trong việc tìm kiếm tài liệu tự ôn luyện cho kì thi, vẫn còn thụ động vào kiếnthức thầy cô cung cấp trên lớp và trong các buổi ôn tập Một số học sinh rỗng kiếnthức từ các lớp dưới do đó việc bù lấp kiến thức và dạy kiến thức mới gặp rất nhiềukhó khăn
Những thuận lợi, khó khăn trên là những cơ sở đề đưa ra các biện pháp quản lýcủa Tổ chuyên môn về dạy học, kiểm tra đánh giá và công tác tham mưu kịp thời vớinhà trường những giải pháp nhằm nâng cao kết quả thi THPT QG của học sinhtrường THPT Sốp Cộp nói riêng và góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả thiTHPT quốc gia của tỉnh Sơn La nói chung
II Nội dung sáng kiến
1 Bản chất của giải pháp mới
Để giải quyết những hạn chế, khó khăn nêu trên tác giả đề xuất bốn nhóm giảipháp cơ bản sau: 1) Thực hiện tốt công tác tham mưu cho Ban giám hiệu nhà trườngnhằm nâng cao chất lượng thi THPT quốc gia 2) Định hướng GV và HS khối 12khai thác mạng Internet nhằm nâng cao hiệu quả ôn luyện, thi thử THPT quốc gia 3)Đổi mới xây dựng kế hoạch bài học theo hướng phát triển năng lực học sinh 4) Đổimới kiểm tra đánh giá theo định hướng phát triển năng lực và phẩm chất học sinh
1.1 Giải pháp 1: Thực hiện tốt công tác tham mưu cho Ban giám hiệu nhà trường nhằm nâng cao chất lượng thi THPT quốc gia
1.1.1 Tham mưu với BGH xây dựng kế hoạch tổ chức Hội thảo chuyên đề cấp trường và cụm trường về đổi phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá.
*Mục đích:
- Nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy của giáo viên và học tập của học sinhtrong năm học và thực hiện đạt các chỉ tiêu đã đề ra trong năm học 2017-2018
Trang 12- Tạo cơ hội cho giáo viên trong trường và giữa các trường chia sẻ những kinhnghiệm trong nghiệp vụ giảng dạy bộ môn của mình, trao đổi cùng tìm ra cácphương pháp ôn tập hiệu quả cho từng dạng bài, nhận diện dạng bài để giúp HS khigặp các dạng đề có thể xử lý nhanh và hiệu quả nhất; góp phần đổi mới đồng bộ hìnhthức, phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh theođịnh hướng phát triển năng lực phù hợp với việc đổi mới kỳ thi THPT Quốc gia
* Quy trình thực hiện giải pháp:
Bước 1: Căn cứ vào thực trạng nhà trường tham mưu cho Ban giám hiệu nhà
trường những nội dung cần tổ chức Hội thảo chuyên môn để nâng cao chất lượng kìthi THPTQG
Tổ chuyên môn tham mưu cho BGH cần tập trung Hội thảo các vấn đề:
- Kỹ năng thiết kế bài học theo định hướng phát triển năng lực người học
- Đổi mới phương pháp ôn thi THPT quốc gia theo hướng trắc nghiệm
- Phân tích cấu trúc đề thi minh họa của Bộ GD&ĐT
- Kỹ thuật biên soạn câu hỏi trắc nghiệm
- Xây dựng các dạng đề thi minh họa cho HS…
- Định hướng công tác ôn thi THPT quốc gia năm 2018 với giới hạn chươngtrình ôn tập chương trình lớp 11 và lớp 12
Bước 2: BGH thông qua Kế hoạch tổ chức Hội thảo và phân công người thực
hiện nội dung
- Thành lập ban tổ chức Hội thảo gồm lãnh đạo trường, các tổ trưởng chuyênmôn, trưởng các đoàn thể và một số giáo viên cốt cán trong nhà trường do Hiệutrưởng nhà trường làm trưởng ban
- Phân công các tổ trưởng chuyên môn, GV viết bài tham luận theo sự phân công
và bám sát đề cương hướng dẫn chung của nhà trường
Bước 3: Tổ chức Hội thảo chuyên môn.
Phó Hiệu trưởng phụ trách chuyên môn báo cáo tổng quan kết quả thực hiệnnhiệm vụ chuyên môn; các tổ thảo luân theo các chuyên đề được phân công nghiêncứu, tìm hiểu trình bày trao đổi, thảo luận tại hội nghị
Bước 4: BGH thông qua kết luận bằng văn bản để hướng dẫn và chỉ đạo các tổ
chuyên môn, các giáo viên cùng thực hiện trong năm học nhằm nâng cao chất lượnggiáo dục tại đơn vị, làm nền tảng cơ bản cho những năm tiếp theo
* Kết quả
Tham mưu cho BGH tổ chức được 01 cuộc Hội thảo chuyên môn trong học kì I,
tổ chuyên môn tham gia chuyên đề mới công tác quản lý tổ chuyên môn
Trang 13Đ/c Nguyễn Văn Đức -Phó HT
phát biểu khai mạc Hội thảo Đổi mới PP dạy học
nâng cao chất lượng giáo dục.
Đ/c Vũ Thị Hồng – TT Tổ Sử-Địa-GDCD tham luận giải pháp nâng cao chất lượng
sinh hoạt TCM
* Tính mới của giải pháp:
- Vấn đề đổi mới, nâng cao chất lượng ôn thi THPT quốc gia được trao đổi rộngrãi giữa giáo viên các trường và giữa các tổ chuyên môn, cùng trao đổi và tìm ra cácgiải pháp ôn thi hiệu quả nhất
- Nhiều vướng mắc của giáo viên trong quá trình ôn thi có cơ hội được trao đổi,giải quyết
1.1.2 Tham mưu với BGH trong xây dựng kế hoạch tổ chức ôn thi THPT quốc gia.
* Mục đích:
- Nhằm chỉ đạo tổ chuyên môn, giáo viên dạy môn thi tốt nghiệp THPT chủđộng xây dựng tốt kế hoạch, nội dung ôn tập, biên soạn hệ thống câu hỏi và bài tậpphù hợp; có hướng dẫn trả lời
- Tổ chức việc ôn tập đảm bảo thời gian, tập trung vào những yêu cầu về chuẩnkiến thức, kỹ năng của chương trình giáo dục cấp THPT, chủ yếu kiến thức trongchương trình lớp 11,12, chú trọng việc giúp học sinh thông hiểu và vận dụng kiến
thức;chuẩn bị tốt cho học sinh về kiến thức, kỹ năng và tâm lý khi bước vào kỳ thi THPT quốc gia để đạt hiệu quả
- Nâng cao chất lượng giáo dục học sinh của nhà trường phấn đấu đạt chỉ tiêu
về thi THPT quốc gia và tỉ lệ học sinh vào học các trường Đại học - Cao đẳng mànhà trường đề ra
* Điều kiện thực hiện:
- Cơ sở vật chất: Đảm bảo tốt cho ôn thi tốt nghiệp
- Giáo viên chuẩn bị đủ SGK, SGV, tài liệu tham khảo
- Kinh phí: thực hiện theo văn bản hiện hành
* Quy trình thực hiện giải pháp:
Trang 14Bước 1: Tham mưu với BGH thực trạng các bộ môn của TCM, đề xuất giáo
viên tham gia ôn, chương trình ôn, số lượng tiết ôn phù hợp, đủ lượng kiến thức củachương trình lớp 11 và lớp 12
Bước 2: BGH xây dựng và phổ biến kế hoạch ôn tập, phân công rõ ràng, cụ thể
nhiệm vụ của từng thành viên; giao chất lượng cho Tổ trưởng và GV bộ môn trựctiếp giảng dạy khối 12
Bước 3: Phối hợp với BGH tăng cường quản lý việc dạy học ôn tập phụ đạo tại
trường, đảm bảo nề nếp dạy và học như chính khóa Động viên, khuyến khích giáoviên dạy phụ đạo cho học sinh yếu Phối hợp tổ chức hội nghị chuyên đề, kịp thờibàn các biện pháp đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức dạy học, nội dungchương trình ôn tập, quản lý chất lượng giờ dạy, động viên học sinh đến lớp đểnâng cao chất lượng dạy và học
Bước 4: Tổ chuyên môn quản lý việc thực hiện kế hoạch:
- Chỉ đạo các nhóm chuyên môn lập kế hoạch ôn tập cho học sinh lớp 12 và đề
ra các giải pháp phù hợp với từng nhóm đối tượng học sinh nhằm tổ chức tốt việc ôntập cho học sinh lớp 12, nâng cao chất lượng kỳ thi tốt nghiệp THPT Quốc gia năm2018
- Chỉ đạo giáo viên dạy, ôn tập môn thi tốt nghiệp THPT quốc gia chủ động xâydựng giáo án, thống nhất nội dung ôn tập; biên soạn hệ thống câu hỏi và bài tập phùhợp; có hướng dẫn, gợi ý trả lời, đối với môn thi trắc nghiệm chú trọng đến các dạngcâu hỏi có nhiều lựa chọn; nhóm chuyên môn cần soạn thảo bộ các câu hỏi trắcnghiệm khách quan chung theo đúng hướng dẫn Luyện tập cho học sinh vận dụng
kỹ năng làm bài theo mẫu cấu trúc đề thi mà Bộ GD&ĐT đã công bố
- Chỉ đạo thực hiện chương trình, sách giáo khoa, PPCT theo hướng dẫn, giáoviên cần tổ chức tốt việc ôn tập cho học sinh theo từng chủ đề: nội dung trong mỗichủ đề có thể bao gồm kiến thức, kỹ năng của các chương, bài khác nhau
- Trong việc tổ chức ôn tập, cần hướng dẫn học sinh vận dụng các phương pháp
ôn tập phù hợp: Kết hợp hướng dẫn học sinh tự học, tự ôn tập với ôn tập theo nhóm
và ôn tập chung cả lớp; Kết hợp giữa tự kiểm tra đánh giá của học sinh với kiểm tra,đánh giá trong nhóm học tập và kiểm tra đánh giá chung toàn lớp, toàn khối; chútrọng thu nhận thông tin phản hồi về kết quả ôn tập của học sinh để có điều chỉnhhợp lý, kịp thời;
- Chỉ đạo giáo viên trong tổ lập kế hoạch, thực hiện tốt kế hoạch ôn thi của nhàtrường, ký duyệt giáo án của giáo viên bộ môn
- Rút kinh nghiệm giờ dạy cho giáo viên, đặc biệt giáo viên lần đầu ôn thi tốtnghiệp
* Kết quả