Các em trong ban cán sự lớp vì là những thành viên trong lớp ,tham gia tất cả các hoạt động của lớp học và giao tiếp thường xuyên hàng ngày với các bạn khác, nên hơn ai hết chính là nhữn
Trang 1I ĐẶT VẤN ĐỀ
Công tác chủ nhiệm lớp vốn là một trong những nhiệm vụ không hề đơn giản của người giáo viên Xây dựng nề nếp lớp là việc đầu tiên mà giáo viên phải quan tâm khi nhận lớp chủ nhiệm vì nề nếp lớp là một yếu tố quyết định ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng học tập và việc hình thành nhân cách học sinh Để xây dựng và duy trì nề nếp lớp học tốt đòi hỏi ở người giáo viên chủ nhiệm không ít thời gian, công sức cũng như kinh nghiệm
Tuy nhiên, người giáo viên chủ nhiệm không phải lúc nào cũng có thể có mặt trên lớp để chỉ đạo những công việc thường ngày của lớp học, cũng như không thể ôm đồm làm thay mọi việc của học sinh Qua các năm làm chủ nhiệm, tôi nhận thấy sự trợ giúp của đội ngũ cán sự lớp trong việc quản lý tập thể lớp là vô cùng quan trọng và cần thiết Các em trong ban cán sự lớp vì là những thành viên trong lớp ,tham gia tất cả các hoạt động của lớp học và giao tiếp thường xuyên hàng ngày với các bạn khác, nên hơn ai hết chính là những người nắm vững nhất tình hình thực tế của lớp, thậm chí hơn cả giáo viên chủ nhiệm Vì vậy, đội ngũ cán bộ lớp có năng lực quản lý sẽ là nhân tố quyết định trong việc xây dựng một tập thể lớp vững mạnh
Năm học 2016- 2017, tôi được phân công giảng dạy và chủ nhiệm lớp 12A3
Là một trong các lớp mũi nhọn của khối 12 với số lượng học sinh đông nhất khối (47 học sinh), hầu hết các em có học lực khá, nhanh nhẹn, ý thức trách nhiệm với tập thể cao Hưởng ứng định hướng của ngành giáo dục hiện nay là lấy học sinh làm trung tâm, cho các em tự học, tự quản, tạo cơ hội để các em được phát triển toàn diện cả về phương diện tri thức, đạo đức cũng như kỹ năng sống và với mong muốn xây dựng lớp chủ nhiệm có những thành tích xuất sắc, dẫn đầu trong các hoạt động của nhà trường, tôi đặc biệt quan tâm đến vấn đề phát huy được tinh thần tích cực, độc lập, tự giác của học sinh Chính vì vậy tôi
đã chọn đề tài: “ Một số biện pháp phát huy năng lực quản lý của ban cán sự lớp”
Trang 2II NỘI DUNG
Làm thế nào để có được một ban cán sự lớp thực sự gương mẫu, hiệu quả, có
đủ phẩm chất, kỹ năng để quản lý lớp trên mọi phương diện, hỗ trợ đắc lực cho giáo viên chủ nhiệm trong việc xây dựng một tập thể lớp vững mạnh? Trong quá trình chủ nhiệm của mình năm học 2016- 2017, tôi đã rút ra và áp dụng một số các biện pháp sau đây:
1 Lựa chọn thật kỹ càng những học sinh có đủ năng lực để làm cán sự lớp:
Sau khi nhận được phân công lớp chủ nhiệm, tôi đặc biệt chú ý việc củng cố xây dựng một ban cán sự lớp có năng lực thực sự, mà quan trọng nhất là chọn lựa được một lớp trưởng xứng đáng là “ chim đầu đàn” của lớp, có khả năng chỉ huy tốt, có uy tín và sức ảnh hưởng lớn với các bạn và có tinh thần trách nhiệm cao với lớp
Tiêu trí cho việc chọn lựa những học sinh làm cán sự lớp là những em học sinh vừa có lực học khá giỏi, phẩm chất đạo đức tốt, vừa phải nhiệt tình,có trách nhiệm với công việc chung và nhận được sự tín nhiệm của các bạn trong lớp Có như vậy mới quản lý, chỉ đạo các bạn được dễ dàng, nói các bạn mới nghe theo Bên cạnh việc căn cứ vào số phiếu bầu ban chấp hành tại đại hội chi Đoàn đầu năm, căn cứ vào việc thăm dò ý kiến từ việc trao đổi với giáo viên chủ nhiệm năm trước và ý kiến của các giáo viên bộ môn , tôi đã tiến hành cho bỏ phiếu kín để lấy tín nhiệm của từng em trong ban cán sự lớp cũ từ năm học trước để biết được liệu em học sinh đó có xứng đáng đảm nhận tiếp vai trò cán
sự lớp hay không Việc bỏ phiếu kín này nhằm tránh hiện tượng các em học sinh do ngại với bạn nên không dám nói thẳng nói thật, không dám góp ý Kết quả : Em Đặng Công Thành- Tổ trưởng tổ I năm học trước (2015-2016) không nhận được tín nhiệm của các bạn do chưa thực sự gương mẫu Đề cử em Nguyễn Văn Sỹ làm tổ trưởng tổ I Các vị trí cán sự lớp còn lại giữ nguyên
Trang 3Thực tế, trong năm học 2016-2017 vừa qua, tôi đã lựa chọn được một đội ngũ cán bộ lớp rất gương mẫu, có tinh thần trách nhiệm cao và hoạt động rất hiệu quả, hỗ trợ đắc lực cho giáo viên chủ nhiệm trong mọi hoạt động của lớp chủ nhiệm
2 Giao việc cụ thể cho ban cán sự lớp, giao nhiệm vụ đúng người, đúng việc, phù hợp với sở trường của từng em.
Việc phân công này trước dựa trên sở trường, nguyện vọng của các em Các
em phải thật sự thấy yêu thích và phù hợp với công việc được giao mới có thể hoàn thành tốt nhiệm vụ Ví dụ như ban đầu tôi phân công em Nguyễn Thị Thùy làm bí thư chi đoàn, còn em Vũ Minh Huệ làm lớp trưởng Đây là hai em
có số phiếu bầu trong Đại hội chi đoàn cao nhất Nhưng sau đó, tôi đã chấp nhận nguyện vọng xin hoán đổi vị trí cho nhau của hai em Lý do là em Nguyễn Thị Thùy cẩn thận, nghiêm khắc, có khả năng điều hành các bạn hơn còn em Vũ Minh Huệ sôi nổi, giao tiếp tốt, có năng khiếu văn nghệ, thích hợp hơn với các nhiệm vụ của Đoàn trường
Để mỗi thành viên trong đội ngũ cán bộ giảm nhẹ công việc, có điều kiện theo dõi sâu sát, cụ thể phần việc được giao, tôi đã tổ chức đội ngũ cán bộ lớp với số lượng đông đảo, khối lượng công việc giao cho các em được phân công đồng đều, không để thành viên nào phải quá vất vả, phụ trách quá nhiều việc một lúc
Cụ thể, tôi phân công cho các em cán sự lớp mỗi vị trí đảm nhận những việc như sau:
Lớp trưởng:
Quản lý chung các mặt của lớp cùng với giáo viên chủ nhiệm,hỗ trợ giáo viên chủ nhiệm trong việc đôn đốc các hoạt động của lớp , quản lý sĩ số lớp cả sáng lẫn chiều và các hoạt động tập thể khác, làm báo cáo theo tuần và báo cáo theo ngày các vấn đề phát sinh của lớp, chủ trì bình xét hạnh kiểm cuối mỗi tháng, phối hợp với các tổ trưởng lên kế hoạch phạt trực nhật với các thành viên vi
Trang 4phạm nề nếp, chủ trì các buổi sinh hoạt lớp, đánh giá và phổ biến các hoạt động giáo dục
Bí thư chi đoàn và 2 phó bí thư:
Trực tiếp liên hệ với Đoàn trường trong công tác Đoàn hàng tuần, tháng theo quy định, phối hợp với lớp trưởng trong việc triển khai các công việc chung của lớp, đồng thời cũng là người tham mưu với giáo viên chủ nhiệm trong phân công các thành viên tham gia các hoạt động phong trào, đoàn thể do nhà trường phát động, phụ trách nhiệm vụ đi chấm điểm nề nếp của Sao đỏ
Lớp phó học tập và 11 cán sự bộ môn:
Phụ trách quản lý nhiệm vụ học tập của lớp như theo dõi tình hình học tập, điểm danh, ghi sổ đầu bài đầy đủ rõ ràng, theo dõi và chỉ đạo cán sự bộ môn hoạt động trong các buổi sinh hoạt 15 phút đầu giờ, thường xuyên tìm hiểu nguyên nhân các bạn có học lực bị giảm sút, ghi chép tổng hợp các điểm tốt và điểm kém của các bạn theo tuần Từ đó ,có kế hoạch tham mưu cùng giáo viên chủ nhiệm tìm cách khắc phục hoặc có biện pháp giúp đỡ kịp thời
Lớp phó lao động
Theo dõi, quản lý công việc lao động, đôn đốc, nhắc nhở các tổ trực nhật làm
vệ sinh hàng ngày trong lớp học, trong khuôn viên trường theo qui định, nhận nhiệm vụ, phổ biến kế hoạch lao động và phân công lao động cho từng thành viên,giám sát quản lý cơ sở vật chất trong lớp
Lớp phó văn thể và đời sống:
Phụ trách thu chi quỹ lớp,phụ trách công tác văn nghệ, thể dục thể thao, trang trí lớp, khởi xướng tổ chức kỷ niệm các ngày lễ trong năm
Các tổ trưởng:
Có trách nhiệm quản lý theo dõi các thành viên trong tổ của mình,theo dõi
việc thực hiện nề nếp, nội quy của thành viên trong tổ, báo cáo việc rèn luyện
Trang 5của tổ viên với lớp trưởng theo tuần và chủ trì bình xét đạo đức tổ viên theo tháng
Để việc quản lý theo dõi các bạn có hệ thống , mỗi thành viên trong ban cán
sự lớp đều được phát một cuốn sổ ghi chép cẩn thận các hoạt động do mình phụ trách Cuối tuần giáo viên chủ nhiệm có kiểm tra và đánh giá, nhận xét.Giáo viên chủ nhiệm cũng cần có sự phân công rõ ràng nhiệm vụ, trách nhiệm của từng thành viên ban cán sự lớp và công khai sự phân công đó trước lớp để tránh hiện tượng tị nạnh, đùn đẩy trong công việc Mỗi thành viên trong ban cán sự lớp phải cam kết chịu trách nhiệm trước giáo viên chủ nhiệm về công việc được giao
3 Bồi dưỡng đội ngũ cán sự lớp thực sự gương mẫu, hiệu quả trong công việc.
Khi đã tìm được đội ngũ cán sự lớp, trước hết, giáo viên chủ nhiệm phải giúp các em ý thức được mình cần phải có những phẩm chất gì khi được tín nhiệm làm cán sự lớp Trước hết, tôi đặt ra yêu cầu mỗi thành viên trong ban cán
sự lớp phải là những tấm gương sáng về ý thức học tập và chấp hành nội quy trường lớp để các thành viên trong lớp noi theo Thứ hai, tôi khuyến khích ở các
em sự thẳng thắn, biết phê bình và tự phê bình, dám nói, dám làm, tuyệt đối không được vì nể, bao che cho khuyết điểm của các bạn trong lớp Đồng thời, tôi nhắc nhở các em hết sức khéo léo trong ứng xử với bạn bè, kiên quyết nhưng không được ra oai ,hách dịch hay coi thường các bạn cùng lớp.Ngoài việc thực hiện tốt nhiệm vụ của một người học sinh, cán bộ lớp phải là người xung phong, “đứng mũi chịu sào” trong các hoạt động chung của lớp, của trường và Đoàn thanh niên
Để lớp trưởng cũng như đội ngũ cán bộ lớp ngày càng có đủ năng lực điều hành lớp, người giáo viên chủ nhiệm phải luôn tìm cách tham mưu, cố vấn, huấn luyện, uốn nắn các em Thời gian đầu năm học mới, tôi đã tiến hành buổi họp cán bộ lớp đẩu năm để hướng dẫn các em cách ghi các loại sổ sách theo dõi sao
Trang 6cho có hệ thống, thống nhất quy chế chi tiêu và cách ghi sổ theo dõi chi tiêu quỹ lớp, quy trình xử lý vi phạm của các thành viên trong lớp, thống nhất các mức phạt khi có lỗi vi phạm, đồng thời lắng nghe ý kiến đóng góp, để xuất của các em
4 Xây dựng uy tín cho cán bộ lớp, tạo điều kiện để ban cán sự lớp thể hiện bản lĩnh.
Một vấn đề cũng được nhiều giáo viên chủ nhiệm hết sức quan tâm là xây dựng uy tín cho cán bộ lớp Để làm được điều này, trước hết, giáo viên chủ nhiệm phải thực hiện công khai hóa chức năng, nhiệm vụ và vùng quản lý riêng biệt cho từng cán bộ lớp
Thứ hai, lớp trưởng có thể xem như linh hồn của lớp, là người điều hành lớp, quản lí mọi mặt của lớp khi không có giáo viên chủ nhiệm Thành viên nào không chấp hành mệnh lệnh của lớp trưởng được xem như không chấp hành mệnh lệnh của giáo viên chủ nhiệm và đương nhiên phải được xem xét đánh giá
về mặt đạo đức Đồng thời cũng tiến hành việc xử phạt nghiêm minh những học sinh có thái độ coi thường quyết định của cán bộ lớp Có như vậy tiếng nói của lớp trưởng nói riêng và các thành viên khác trong ban cán sự lớp nói chung mới
có trọng lượng
Thứ ba, việc giao quyền xét hạnh kiểm cho các tổ trưởng và lớp trưởng cũng
có tác dụng đáng kể trong việc phát huy uy lực và khả năng quản lý của cán sự lớp Quy trình xét hạnh kiểm của lớp tôi chủ nhiệm như sau: Mỗi cá nhân tự kiểm điểm quá trình rèn luyện của mình theo từng tháng và tự xếp loại đạo đức cho mình trước theo các tiêu chí xếp loại sẵn có Tuy nhiên, tổ trưởng là người
sẽ kiểm tra, xem xét, lấy ý kiến trong tổ mình và đưa ra kết quả xếp loại chính thức của các thành viên trong tổ Lớp trưởng đóng vai trò tổng hợp từ báo cáo xếp loại đạo đức từ bốn tổ trưởng và báo cáo với giáo viên chủ nhiệm
Thêm vào đó, để giữ uy tín cho cán sự lớp,giáo viên chủ nhiệm cũng phải hết sức tế nhị trong việc uốn nắn đối với những cán sự lớp chưa gương mẫu hay
Trang 7thiếu trách nhiệm Có thể gọi riêng các em ra để nhắc nhở,tránh làm các em mất
uy tín, danh dự ,mất tự tin trong tập thể lớp
5 Biểu dương, khích lệ kịp thời bằng nhiều hình thức.
Khi khen ngợi thành tích các mặt của lớp, giáo viên chủ nhiệm trước hết cần cho thấy đó là thành tích của cả tập thể, không đề cao một cá nhân Đồng thời biểu dương khả năng điều hành công việc của ban cán sự lớp, mặc dù đôi khi chưa theo ý muốn của GVCN Việc này cần tiến hành theo tháng hoặc theo từng chặng thi đua do nhà trường phát động Như vậy các em sẽ cảm sự thành công tốt đẹp trong các hoạt động của lớp có một phần đóng góp của mình
Thực hiện trao thưởng khi tổng kết cuối kỳ Dù nguồn quỹ lớp hạn hẹp,mức thưởng chỉ khoảng 100.000 cho lớp trưởng và bí thư, 50.000 cho các chức danh còn lại nhưng cũng giúp các em phấn khởi, tăng trách nhiệm của mình với công việc được giao
Tiến hành cho lớp bình xét cán bộ lớp xuất sắc nhất cũng là một hình thức thúc đẩy các em trong ban cán sự lớp thực sự cố gắng Việc bình xét dựa trên tiêu chí có thành tích học tập xuất sắc, nhiệt tình và có nhiều đóng góp cho công việc của lớp Những em nào được các bạn bình chọn sẽ cảm thấy phấn khởi vì công sức của mình được các bạn và thầy cô ghi nhận, đề cao Từ đó tiếp tục cố gắng, nỗ lực đóng góp cho công việc chung của lớp
Bên cạnh khen ngợi, biểu dương cũng cần có biện pháp nhắc nhở khiển trách đối với những việc chưa tốt của ban cán sự lớp Tuy nhiên, thái độ khiển trách nên nhẹ nhàng, góp ý chân thành, chỉ ra được các em đã làm chưa tốt ở điểm nào để khắc phục
6 Gần gũi, lắng nghe các ý kiến, khuyến khích các em trong ban cán sự lớp mạnh dạn kiến nghị, đề xuất, hình thành tinh thần dân chủ, chủ động, tích cực, sáng tạo của các em.
Trang 8Trong công tác phối hợp với ban cán sự lớp, tôi thường xuyên trao đổi với ban cán sự lớp về tình hình các mặt của lớp GVCN vẫn theo sát tình hình thực hiện nhiệm vụ của của ban cán sự để kịp thời định hướng để các em hoàn thành tốt nhiệm vụ Điều vô cùng quan trọng là giáo viên chủ nhiệm phải khuyến khích học sinh mạnh dạn kiến nghị, đề xuất, đưa ra sáng kiến của riêng mình Trên thực tế, nhiều ý kiến tham mưu của các em trong việc đề ra hình thức xử phạt những học sinh thường xuyên vi phạm nê nếp cũng khá hiệu quả
7 Lập sơ đồ chỗ ngồi của cán sự lớp
Chỗ ngồi của các em cán sự lớp được sắp xếp theo tiêu trí sau: bố trí các cán
sự bộ môn ngồi cạnh các bạn chậm tiến hay mất trật tự, học kém, để giúp các bạn tiến bộ Bố trí các tổ trưởng ngồi phía dưới của mỗi tổ, và với lớp trưởng,
bí thư phía dưới của lớp để có tầm nhìn và khả năng bao quát, nhắc nhở lớp nếu có sai phạm nảy sinh
Thực tế, lớp chủ nhiệm của tôi có 3 em học sinh học kém hơn so với các bạn:
Em Nguyễn Thành Thái, em Nguyễn Văn Hải, em Nguyễn Quang Huy Sau một học kỳ phân công các cán sự bộ môn ngồi cạnh để nhắc nhở giúp đỡ, các em đã
có tiến bộ rõ rệt Qua theo dõi và sự phản ánh của giáo viên bộ môn, các em học sinh chậm tiến đã khắc phục được hiện tượng ngủ trong giờ, mất trật tự trong lớp, điểm kiểm tra các môn có cải thiện rõ rệt
III KHẢ NĂNG ÁP DỤNG CỦA SÁNG KIẾN
Theo cá nhân tôi nhận thấy đề tài “ Một số biện pháp phát huy năng lực quản lý của cán sự lớp” có thể được áp dụng rộng rãi, không chỉ với năm học
2016-2017 này mà tôi sẽ tiếp tục áp dụng trong các năm học tiếp theo với tất cả các đối tượng học sinh từ lớp mũi nhọn đến lớp đại trà trong công tác chủ nhiệm của mình
IV ĐÁNH GIÁ LỢI ÍCH THU ĐƯỢC KHI ÁP DỤNG SÁNG KIẾN ĐỐI VỚI LỚP CHỦ NHIỆM
Trang 9Áp dụng các biện pháp trên vào lớp chủ nhiệm của mình tôi đã thấy có hiệu quả tích cực rõ rệt Về phía giáo viên chủ nhiệm, tôi thấy công việc chủ nhiệm của mình nhẹ đi rất nhiều mà vẫn đạt kết quả tốt Về phía học sinh, ban cán bộ của lớp tôi phát huy tốt vai trò lãnh đạo của mình Vê mặt thành tích thi đua, trong năm học vừa qua, lớp tôi đã đạt được kết quả sau:
Tổng số học sinh lớp chủ nhiệm: 47 học sinh
Về xếp loại hạnh kiểm:
Trung
47/47 =
100%
0= 0% 0 = 0% 0=
0%
47/47 = 100%
0= 0% 0= 0% 0= 0%
Về xếp loại học lực:
Trung
10/47 =
22%
34/47=
73%
3/47 = 5%
0=
0%
12/47 = 25%
34/47=
73%
1/47 = 2%
0= 0%
Số giải học sinh giỏi tỉnh: 16 lượt giải
Ba học sinh được tham dự thi Violympic cấp Quốc gia môn Toán và môn Lý
Về xếp loại thi đua:
Lớp đạt danh hiệu lớp xuất sắc
Thường xuyên là một trong các các lớp đứng đầu của khối trong tổng kết thi đua hàng tháng
Trang 10Luôn được khen thưởng trong các chặng thi đua của trường.
Tham gia nhiệt tình, đầy đủ , đóng góp cho phong trào và hoạt động chung của nhà trường
V KẾT LUẬN
Trên đây là một số biện pháp phát huy năng lực quản lý của cán sự lớp Tôi đã áp dụng vào lớp chủ nhiệm của mình và có hiệu quả rõ nét: Ban cán
bộ lớp đoàn kết, tự tin, mạnh dạn , trách nhiệm, năng lực quản lý lớp tốt và được các bạn học sinh trong lớp ủng hộ Tuy nhiên, bất kì một biện pháp nào cũng có những mặt hạn chế nhất định Vì vậy, mỗi người giáo viên chủ nhiệm phải có những biện pháp riêng phù hợp với đặc điểm của lớp mình Chính vì thế nên tôi rất mong sự đóng góp chân thành từ các thầy cô giáo, bạn bè, đồng nghiệp để tôi hoàn thiện được các biện pháp huy năng lực quản lý của cán sự lớp Từ đó góp phần củng cố thêm các kỹ năng sống cho các em và đưa phong trào của lớp đi lên
Phổ Yên, ngày 13 tháng 4 năm 2017.
NGƯỜI VIẾT