Nghiên cứu đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả công tác quản lý lửa rừng cho huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình (Luận văn thạc sĩ)

Nghiên cứu đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả công tác quản lý lửa rừng cho huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình (Luận văn thạc sĩ)Nghiên cứu đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả công tác quản lý lửa rừng cho huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình (Luận văn thạc sĩ)Nghiên cứu đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả công tác quản lý lửa rừng cho huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình (Luận văn thạc sĩ)Nghiên cứu đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả công tác quản lý lửa rừng cho huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình (Luận văn thạc sĩ)Nghiên cứu đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả công tác quản lý lửa rừng cho huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình (Luận văn thạc sĩ)Nghiên cứu đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả công tác quản lý lửa rừng cho huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình (Luận văn thạc sĩ)Nghiên cứu đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả công tác quản lý lửa rừng cho huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình (Luận văn thạc sĩ)Nghiên cứu đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả công tác quản lý lửa rừng cho huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình (Luận văn thạc sĩ)

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LÂM NGHIỆP

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LÂM NGHIỆP

i

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam o n r ng l ng tr nh nghi n u ủ ri ng t i

Nội ung nghi n u v k t qu trong t i n l o t i t t m hi u

ph n t h một h trung th v ph h p v i th t h ng ở trong công trình nào

Hà Nội, tháng 10 năm 2017

Tác giả

Lê Thuận Thành

khóa 23, tại tr ờng Đại học Lâm nghiệp

T i xin h n th nh m ơn B n Gi m hiệu cùng các thầ gi o ã giúp ỡ v ộng viên tôi hoàn thành Luận văn n Đặc biệt tôi xin bày tỏ lòng bi t ơn s u sắc t i PGS.TS B Minh Châu - ng ời h ng dẫn khoa học,

ã tận t nh h ng dẫn và có những chỉ dẫn khoa học quý báu trong su t quá trình tri n khai nghiên c u và hoàn thành luận văn

Xin h n th nh m ơn B n lãnh ạo và cán bộ Đội Ki m lâm cơ ộng và phòng cháy chữa cháy rừng s 2, Hạt Ki m lâm huyện Tuyên Hóa,

B n lãnh ạo Chi cục Ki m lâm tỉnh Qu ng B nh ã tạo i u kiện thuận l i

v giúp ỡ tôi trong quá trình thu thập và xử lý s liệu ngoại nghiệp

Tôi xin bày tỏ và gửi lời c m ơn n bạn è ồng nghiệp và

ng ời th n trong gi nh ã ộng vi n giúp ỡ tôi trong thời gian học tập và hoàn thành công trình nghiên c u này

Mặc dù b n th n ã rất c gắng nh ng hắc chắn b n luận văn kh ng tránh khỏi những thi u sót nhất ịnh, tôi rất mong nhận c những ý ki n óng góp quý u từ các nhà khoa họ v ồng nghiệp./

Tôi xin chân thành c m ơn!

Hà Nội, tháng 10 năm 2017

Tác giả

Lê Thuận Thành

iii

MỤC LỤC

Trang

TRANG PHỤ BÌA

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT vi

DANH MỤC BẢNG vii

DANH MỤC HÌNH viii

ĐẶT VẤN ĐỀ 1

Chương 1: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 3

1.1 Th gi i 3

1.1.1 Nghiên cứu về bản chất cháy rừng 3

1.1.2 Nghiên cứu phương pháp dự báo nguy cơ cháy rừng 4

1.1.3 Nghiên cứu về công trình phòng cháy, chữa cháy rừng 5

1.1.4 Nghiên cứu về biện pháp phòng cháy, chữa cháy rừng 5

1.1.5 Nghiên cứu về phương tiện phòng cháy, chữa cháy rừng 5

1.1.6 Nghiên cứu về quản lý lửa rừng trên cơ sở tham gia của cộng đồng 6

1.2 Việt Nam 7

1.2.1.Hệ thống văn bản pháp quy liên quan tới PCCCR 7

1.2.2 Nghiên cứu về dự báo cháy rừng và phân vùng trọng điểm cháy 9

1.2.3 Nghiên cứu về công trình và phương tiện phòng cháy, chữa cháy rừng 11

1.2.4 Nghiên cứu về sự tham gia của cộng đồng trong công tác quản lý tài nguyên rừng và quản lý lửa rừng 12

1.3 Nghiên c u v PCCCR ở huyện Tuyên Hóa, tỉnh Qu ng Bình 13

Chương 2: MỤC TIÊU, ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 15

2.1 Mục tiêu nghiên c u 15

iv

2.2 Đ i t ng và phạm vi nghiên c u 15

2.2.1 Đối tượng nghiên cứu 15

2.2.2 Phạm vi nghiên cứu 15

2.3 Nội dung nghiên c u 15

2.4 Ph ơng ph p nghi n u 16

2.4.1 Phương pháp thu thập số liệu 16

2.4.2 Phương pháp xử lý số liệu 19

Chương 3: ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, KINH TẾ, XÃ HỘI KHU VỰC NGHIÊN CỨU 21

3.1 Đi u kiện t nhiên 21

3.1.1 Vị trí địa lý 21

3.1.2 Địa hình và đất đai 21

3.1.3 Khí hậu 23

3.1.4 Tài nguyên thiên nhiên 24

3.2 Đi u kiện n kinh t - xã hội và tài nguyên du lị h nh n văn 24

3.2.1 Tình hình dân số và lao động 24

3.2.2 Tình hình cơ sở hạ tầng của huyện 25

3.2.3 Tình hình sản xuất kinh doanh của huyện 27

3.3 Nhận xét v i u kiện t nhiên, kinh t - xã hội có nh h ởng n công tác PCCCR của huyện Tuyên Hóa 29

3.3.1 Thuận lợi: 29

3.3.2 Khó khăn: 29

Chương 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN 31

4.1 Đặ i m tài nguyên rừng và tình hình cháy rừng tại huyện Tuyên Hóa, tỉnh Qu ng Bình 31

4.1.1 Đặc điểm tài nguyên rừng 31

4.1.2 Tình hình cháy rừng trong những năm vừa qua của huyện Tuyên Hóa 35

v

4.2 Nghiên c u một s y u t nh h ởng n ngu ơ h rừng tại huyện

Tuyên Hóa, tỉnh Qu ng Bình 39

4.2.1 Ảnh hưởng của các yếu tố tự nhiên đến nguy cơ cháy rừng 39

4.2.2 Ảnh hưởng của các yếu tố xã hội đến nguy cơ cháy rừng 45

4.3 Th c trạng công tác qu n lý lửa rừng ở huyện Tuyên Hóa 47

4.3.1 Công tác lãnh đạo, chỉ đạo điều hành thực hiện nhiệm vụ PCCCR 47

4.3.2 Công tác tuyên truyền về PCCCR trên địa bàn huyện Tuyên Hóa 48

4.3.3 Công tác dự báo cháy rừng và phân vùng trọng điểm cháy 49

4.3.4 Các công trình PCCCR và dụng cụ, phương tiện hiện có 50

4.3.5 Đánh giá chung về công tác PCCCR ở huyện Tuyên Hóa 54

4.4 Đ xuất các gi i pháp nâng cao hiệu qu công tác PCCCR cho huyện Tuyên Hóa 56

4.4.1 Công tác tuyên truyền về PCCCR 56

4.4.2 Tổ chức lực lượng PCCCR 57

4.4.3 Giải pháp về kỹ thuật 58

4.4.4 Giải pháp thể chế, chính sách 67

4.4.5 Giải pháp kinh tế, xã hội 67

4.4.6 Thiết lập các mô hình quản lý cháy rừng trên cơ sở cộng đồng 68

4.4.7 Đề xuất kế hoạch cho các hoạt động PCCCR của huyện Tuyên Hóa 70

KẾT LUẬN - TỒN TẠI - KIẾN NGHỊ 73

1 K t luận 73

2 Tồn tại 74

3 Ki n nghị 74

TÀI LIỆU THAM KHẢO 75 PHỤ LỤC

PCCCR Phòng cháy chữa cháy rừng

4.9 Th ng kê các trang thi t bị dụng cụ ph ơng tiện PCCCR 51

4.10 Th ng kê những nhân t chính nh h ởng n cháy rừng ở

4.11 K t qu l ng hóa chỉ s Fij các trạng thái rừng 63

4.13 B ng t nh i m trọng s các chỉ tiêu Ect 64 4.14 Phân cấp các trạng thái rừng theo ngu ơ h 65 4.15 D ki n hoạt ộng công tác PCCCR của huyện Tuyên Hóa 71

viii

DANH MỤC HÌNH

4.1 B n ồ hiện trạng rừng của huyện Tuyên Hóa 32

4.3 S vụ cháy rừng theo các tháng của huyện Tuyên Hóa 37 4.4 Nguyên nhân gây cháy rừng tại huyện Tuyên Hóa 38

4.6 Chỉ ạo ph i h p giữa các l l ng trong PCCCR 48 4.7 B ng tuyên truy n b o vệ rừng ở b n Hà, xã Thanh Hóa 54 4.8 B n ồ qu n lý lửa rừng cho huyện Tuyên Hóa 66

1

ĐẶT VẤN ĐỀ

Rừng là nguồn t i ngu n ặc biệt quan trọng không chỉ i v i mỗi

qu c gia mà v i toàn nhân loại Rừng không những l ơ sở phát tri n kinh t

- xã hội mà còn giữ ch năng sinh th i c kỳ quan trọng Rừng tham gia

v o qu tr nh i u hoà khí hậu m b o chu chuy n oxy và các nguyên t ơ

b n khác trên hành tinh, duy trì tính ổn ịnh v ộ màu mỡ củ ất, hạn ch lũ lụt, hạn hán, ngăn hặn xói mòn ất, làm gi m nhẹ s c tàn phá kh c liệt của các thiên tai, b o tồn nguồn n c và làm gi m m c ô nhiễm không khí Tuy nhiên, tài nguyên rừng trên th gi i ngày càng bị suy gi m c v chất l ng

và s l ng Một trong những ngu n nh n ó là do cháy rừng

Cháy rừng là một trong những nguyên nhân quan trọng nh h ởng tiêu

c c t i tài nguyên rừng m i tr ờng v ạng sinh học Những hậu qu do cháy rừng gây ra vừa t c thời vừa lâu dài trên nhi u ph ơng iện ặc biệt trong i u kiện rừng nhiệt i Hậu qu của cháy rừng i v i on ng ời và

m i tr ờng là vô cùng to l n

Việt Nam hiện có trên 14.061.856 ha rừng (10.175.519 ha rừng t nhiên và 3.886.337 ha rừng trồng) trong ó ó tr n 50% l iện tích rừng có ngu ơ h o hủ y u là rừng: thông, tràm, tre n a, keo, bạ h n rừng khộp, rừng non khoanh nuôi tái sinh t nhi n… (Bộ Nông nghiệp và phát tri n nông thôn, 2016) [5] Theo s liệu th ng kê của Cục Ki m lâm [22], trong vòng 9 năm (2007-2015) c n ã ó 21.785 ha rừng bị cháy, trong

ó rừng trồng l i t ng bị cháy nhi u nhất, chi m t i 78% (16.964ha), còn rừng t nhiên chỉ chi m 22% (4.821 ha) diện tích rừng bị cháy Thiệt hại giá trị kinh t v tài nguyên rừng h ng trăm tỷ ồng mỗi năm v nh h ởng nghiêm trọng v m i tr ờng s ng

Tỉnh Qu ng Bình có diện tích t nhiên là 806.526 h trong ó ó 481.101,8 ha rừng t nhiên; 82.335,9 ha rừng trồng Tỷ lệ ộ che phủ ạt

2

67,5%; tài nguyên rừng có nhi u loài gỗ v ộng vật ho ng ã ặc hữu, quý,

hi m có giá trị kinh t và b o tồn cao [20] Diện tích rừng dễ cháy khá l n so

v i c n c N m ở khu v c Bắc trung bộ, tỉnh Qu ng B nh th ờng chịu nh

h ởng mạnh của thời ti t gió Tây khô nóng vào mùa khô Dạng thời ti t này cùng v i các hoạt ộng sử dụng lửa vô ý th c củ on ng ời nh : nh tác

n ơng rẫ t ồng m t ong… tạo i u kiện thuận l i cho cháy rừng và

g ngu ơ ti m ẩn v cháy rừng rất cao [12] Qu ng B nh c x ịnh là một tỉnh trọng i m cháy của c n c

Tuyên Hoá là huyện mi n núi n m v phía Tây Bắc tỉnh Qu ng Bình,

có tổng diện tích t nhiên là 112.869,4 ha Diện t h ất quy hoạch cho lâm nghiệp là 95.187,93 h tr n ịa bàn 20 xã, thị trấn (chi m 84,3% diện tích t nhiên) V ơ ấu hiện trạng và quy hoạch 03 loại rừng nh s u: rừng phòng

hộ là 31.216,51 ha và rừng s n xuất là 63.971,42 ha [19] Mặ c s quan tâm chỉ ạo của các cấp chính quy n từ tỉnh n huyện trong công tác PCCCR nh ng những năm gần h rừng vẫn x r th ờng xuyên Theo th ng kê của Hạt Ki m lâm huyện Tuyên Hóa [8], trong 9 năm gần (2008-2016) tr n ịa bàn huyện ã x y ra 15 vụ cháy, gây ra những tổn thất to l n v tài nguyên và kinh t - xã hội ị ph ơng Nh m bổ sung

th m ơ sở khoa họ v p ng những nhu cầu cấp bách trong công tác

qu n lý lửa rừng tại ị ph ơng t i ti n hành th c hiện tài: “Nghiên cứu đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả công tác quản lý lửa rừng cho huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình”

Luận văn đủ ở file: Luận văn full