Nguyên nhânTừ ngày 18/12/2007 đến ngày 25/12/2007, dưới sự tư vấn, chỉ đạo của Ban tổ chức huyện Luang Prabang, toàn dân bản Lóng Lăn đã`bầu lại được ban lãnh đạo mới, gồm: - Ông: Chông
Trang 104/01/2012 SPERI-FFS 1
Bản Lóng Lăn thay đổi trưởng bản, già làng mặt trận
Người tổng hợp: Mr Lê Văn Ka
Trang 2Nguyên nhân
Từ ngày 18/12/2007 đến ngày 25/12/2007, dưới sự
tư vấn, chỉ đạo của Ban tổ chức huyện Luang
Prabang, toàn dân bản Lóng Lăn đã`bầu lại
được ban lãnh đạo mới, gồm:
- Ông: Chông Vư Zang - Trưởng bản ( trưởng bản
cũ, được bầu lại)
- Ông: Pa Chông Zang - Trưởng già làng mặt trận
(già làng mặt trận cũ, được bầu lại)
Ngày 10/1/2008, lợi dụng ông Xay Khư đi Viên
Chăn, trưởng bản đi Việt Nam, ông Pa Chông
dự định cho ông Kênh (tư nhân trồng Cà Phê)
phá rừng thuốc nam và rừng sử dụng của bản
cho ông Kênh thuê đất trồng Cà phê (xem bài
giải quyết việc thuê đất trồng Cà phê ở Lóng
Lăn)
Người dân bất bình, mâu thuẫn nội bộ diễn ra sâu
sắc, rừng có nguy cơ tàn phá
Ngày 18/2/2008, ông Chông Vư viết đơn xin từ
chức nếu làm việc với ông Pa Chông
Ông Pa Chông
Ông Chông Vư
Trang 3Tác động của CHESH Lào
Ngày 22/2/2008, các cán bộ CHESH Lào đã làm việc
trực tiếp với ông Chơ Xy - trưởng phòng tổ chức
huyện Luang Prabang và ông U Thay - ban mặt
trận huyện về sự cần thiết củng cố lại Ban lãnh
đạo Lóng Lăn, có thể thay ông Pa Chông bằng
một người khác.
Ông Chơ Xy và ông U Thay nhất trí, nhưng phải xin
ý kiến Bí thư, chủ tịch và nhờ CHESH Lào tư
vấn, hỗ trợ.
Sau đó cán bộ CHESH Lào điện thoại đến ông Xôm
Thong - Bí thư huyện, nói rõ nguy cơ tại Lóng
Lăn và đề nghị nhanh chóng củng cố Ban lãnh
đạo bản Lóng Lăn, ông Bí thư nhất trí.
Được sự chỉ đạo của Bí thư, ngày 4/3/2008 Văn
phòng Huyện Luang Prabang tổ chức một đoàn
cán bộ đến bản Lóng Lăn để củng cố Ban lãnh
đạo bản và giải quyết vụ thuê đất trồng Cà Phê.
Sáng 4/3, cán bộ CHESH Lào trao đổi với ông Xay
Khư về vấn đề củng cố Ban lãnh đạo bản Ông
Xay Khư hoàn toàn nhất trí.
Ngày 5/3, Bản Lóng Lăn tổ chức hai cuộc họp: cuộc
họp toàn thể Ban lãnh đạo bản mở rộng (35
người) và cuộc họp toàn dân (60 người).
Ông Chơ Xy Zang
Trang 4Thành phần cán bộ huyện Luang
Prabang đến bản Lóng Lăn
• Ông: Xôm Thong – Bí thư
huyện uỷ (người Khmú, biết
tiếng Việt).
• Ông Chơ Xy Zang - Trưởng
phòng tổ chức huyện.
• Ông Pớn – Phó Văn phòng
huyện.
• Ông Xổm Văng- Phó phòng
Nông Lâm nghiệp huyện,
Phụ trách vùng Kọc Van –
Phu sủng.
• Ông Thong Đi – Cán bộ địa
chính huyện.
Ông Xôm Thông
Trang 5Diễn biến cuộc họp
• Ông Xôm Thong: Huyện nhận được Văn
bản của bản Lóng Lăn về vụ việc thuê đất
đất trồng Cà phê và những mâu thuẫn trong
Ban lãnh đạo bản Đoàn cán bộ có cán bộ
phòng Nông Lâm nghiệp, cán bộ địa chính,
Văn phòng, tổ chức và lãnh đạo huyện, nếu
bản có đề nghị gì thì cán bộ sẳn sàng giúp
đỡ Trước khi có các quyết định, lãnh đạo
huyện muốn nghe phát biểu của mọi người.
• Ông Chông Vư Zang (Trưởng bản): Tôi
được bầu lại trưởng bản từ tháng 12/2007
Nhưng khi làm việc với các già làng mặt
trận tôi không được tôn trọng, nói không ai
nghe cả Đi họp cũng không đi Tôi không
biết làm thế nào, nên cho tôi nghỉ, không
làm trưởng bản nữa.
• Ông Pa Chông Zang: Tôi nghĩ lãnh đạo bản
cũng không quan tâm đến chúng tôi, đến
họp nói cũng không ai nghe, nên chúng tôi
không đến họp nữa Thời gian qua chúng ta
không có đánh giá kết quả Ai làm tốt thì
không được khen, ai làm sai thì không phạt.
Trang 6Các ý kiến phát biểu
- Ông Xay Nhạ Xon (phụ trách trạm y tế
bản): Tôi thấy già làng mặt trận và trưởng
bản làm việc chưa có trách nhiệm, khi
họp có trưởng bản thì không có già làng,
khi có già làng thì không có trưởng bản,
rừng suýt bị phá, làm mất đoàn kết trong
bản, đề nghị thay luôn cả già làng, trưởng
bản
- Ông Za Chong Tho: Năm vừa qua ta mất
rất nhiều gỗ trong rừng, một số người bán
đất, vụ Cà phê làm ta có thể mất đất, mất
rừng là do cán bộ bản chưa làm việc hết
mình Ví dụ như vụ người Bò He vào
canh tác trong đất của lóng Lăn, tôi đã
báo với trưởng bản, trưởng bản cũng
không báo với già làng để cùng nhau giải
quyết Tôi đồng ý thay Già làng và
Trưởng bản
Ông Xay Nhạ Xon
Trang 7Ý kiến của ông Xay Khư Zang
Tôi thấy năm qua chúng ta thực
hiện các quy định trong luật
tục không nghiêm Trước kia
làm gì có nghe thấy tiếng
bùm bùm trong rừng gần bản
Bây giờ nghe thấy nhưng
không ai quan tâm Cả già
làng mặt trận, cả dân quân
bảo vệ cũng không gương
mẫu thực hiện theo quy chế
Tất cả mọi người đều cùng
xây dựng quy chế thế mà
không thực hiện Luật do ta
đề ra mà không thực hiện thì
đừng làm cán bộ nữa.
Ông Xay Khư Zang
Trang 8Ý kiến của ông Za Zi Zang
Ta đã có luật tục bao nhiêu đời
nay Ta cũng đã mất bao
nhiêu công sức thực hiện
giao đất, giao rừng và làm
quy chế, thế mà chúng ta
không thực hiện theo quy
chế Đất đai giao rồi thì có
một số hộ bán đi, rừng thì
cho người ngoài vào phá, thế
này thì bản ta nguy mất Dân
Lóng Lăn thì rất tốt, nhưng
cán bộ chưa tốt, không đoàn
kết với nhau, dân không biết
theo ai.
Ông Za Zi Zang
Trang 9Ý kiến kết luận của ông Xôm Thong
Như vậy là đã rõ, cán bộ làm không hết trách nhiệm nên đã để xảy ra nhiều sự việc không tốt vừa qua Cán bộ không đoàn kết, không đánh giá rút kinh nghiệm các công việc hàng tháng Nên tất cả mọi người ở đây đều đồng ý thay Ban lãnh đạo bản Nhưng chỉ thay Trưởng bản và già làng mặt trận thôi, còn các
vị trí khác vẫn giữ nguyên.
Bây giờ xin mọi người đề cử, ta bầu trưởng bản trước, sau đó bầu già làng mặt trận.
Trang 10Danh sách đề cử
Ông Pớn - Chánh văn phòng huyện
đọc lại các tiêu chuẩn của trưởng
bản và trưởng già làng mặt trận,
sau đó mọi người đề cử, danh
sách như sau:
Trưởng bản
- Ông Xay Nhạ Xon (trạm trưởng y
tế)
- Ông Plia Tua Zang (tổ trưởng
thuốc nam)
- Ông Xểnh Ly (Trưởng khu vùng
cao)
- Ông Chua Thê Zang (trưởng bản
cũ từ năm 1997
Già làng
- Ông Xay Khư Zang
- Ông Za Zi Zang
Trang 11Bầu Trưởng bản
• Ông Chơ Xy: Ông Xay Nhạ
Xon đang ăn lương của huyện,
sắp tới huyện sẽ rút lên làm ở
huyện, Ông Xểnh Ly là Trưởng
khu vùng cao của huyện không
thể làm trưởng bản Còn hai
người là Plia Tua và Xay Tua.
• Ông Chua Thê zang: Tôi
không làm được nữa vì sức
khoẻ quá yếu rồi Hơn nữa tôi
cũng đã làm trưởng bản rồi,
Cho tôi rút.
Mọi người lấy biểu quyết: 100%
đồng ý bầu ông Plia Tua làm
trưởng bản mới của bản Lóng
Lăn.
Ông Plia Tua Zang
Trang 12Bầu già làng mặt trận
• Ông Za Zi Zang: Tôi thấy, già làng mặt trận không ai hơn ông Xay Khư
Từ trước đến nay dù có già làng hay không có già làng, việc gì cũng thông qua ông, ông đồng ý mới làm, không đồng thì thôi, ai có việc gì cũng hỏi ông Xay Khư Ông Xay Khư rất quan trọng với bản Nếu ông không làm già làng thì phải làm cố vấn, nếu không thì bản vẫn không yên, sẽ thay đổi nhiều lần nữa Còn tôi, tôi vừa mới lấy vợ bé, Không còn uy tín với bản và cấp trên nữa nên không muốn làm nữa
• Ông Xay Khư: Tôi không muốn làm, tôi không muốn gây mất đoàn kết với ai cả Tôi có thể giúp mọi người trong bản hoà giải với nhau trong mọi vấn đề Tôi đề nghị ông Za Zi làm trưởng mặt trận Tuy vừa qua ông có sai sót là lấy vợ bé, làm mất uy tín, nhưng bây giờ ông cần chuộc lại để làm nhiều lợi ích cho xã hội, uy tín của ông sẽ được cứu lại
• Ông Chông Zia Zang: Tôi thấy thế này: Ông Za Zi làm già làng mặt trận, ông Xay Khư làm cố vấn cho hội già làng và lãnh đạo bản Điều này phải được ghi vào biên bản Mọi người đồng ý không?
• Mọi người nhất trí ý kiến ông Chông Zia và lấy biểu quyết: 100% đồng
ý ông Za zi Zang làm Trưởng già làng mặt trận
Trang 13Kết luận của ông Xôm Thong
• Như vậy là bản Lóng Lăn đã có già
làng mặt trận và trưởng bản mới: đó
là ông Za Zi Zang và ông Plia Tua
Zang Thay mặt cho Ban Lãnh đạo
huyện Luang Prabang, tôi xin chúc
mừng bản Lóng Lăn và 2 lãnh đạo
mới.
Tôi đề nghị Ông Pớn là văn phòng huyện
ghi thật đầy đủ kết quả ngày hôm nay
và về làm quyết định ngay công nhận
già làng mặt trận và trưỏng bản Lóng
Lăn.
Tôi đề nghị hai ông Za Zi và Plia Tua
nhanh chóng nhận bàn giao để chiều
nay thông qua toàn bản và tổ chức các
công việc tiếp theo Đó là giải quyết
việc trồng Cà phê và các hoạt động do
CHESH Lào tư vấn, hỗ trợ Hai người
cần đoàn kết với nhau, có việc gì cần
bàn bạc với nhau và xin ý kiến ông
Xay Khư.
Trang 14Lý lịch ông Za Zi Zang và ông Plia
Tua Zang
• Ông Za Zi Zang sinh năm 1953, người dân
tộc Mông bản Lóng Lăn Từ năm 1970 đến
năm 1976, ông là bộ đội đất nước Lào, sát
cánh vơi bộ đội Việt nam Ông là người có
công lớn đối với bản Lóng Lăn và với
Luang Prabang trong việc dẹp loạn bọn phỉ
tại vùng Phu Sủng năm 1976 Được tỉnh
Luang Prabang thưởng 1 mảnh đất tại
Luang Prabang Sau đó ông nghỉ hưu Năm
1990, ông làm trưởng bản, bí thư chi bộ
vùng Năm 2006, ông lấy vợ bé và không
làm gì Đến nay được bầu lại làm trưởng
già làng mặt trận
• Ông Plia Tua Zang sinh năm 1954, dân tộc
Mông bản Lóng Lăn Từ năm 1980 đến
năm 1990 làm giáo viên cấp hai tại Huyện
Pac U Năm 2006 làm tổ trưởng tổ thuốc
nam bản Là người làm việc có trách
nhiệm, cẩn thận, có hiểu biết sâu về thuốc
nam Đến nay được bầu làm trưởng bản
Trưởng bản và già làng mặt trận
mới của bản Lóng Lăn
Trang 15Những hoạt động đầu tiên
• Tại cuộc họp với toàn dân bản Lóng Lăn chiều
5/3/2008, sau khi ông Xôm Thong công bố kết
quả họp của Ban lãnh đạo bản mở rộng, mọi
người đều nhất trí tán thành ông Za Zi làm
trưởng già làng mặt trận, ông Plia Tua làm
trưởng bản
• Chiều, tối và sáng hôm sau, Già làng và trưởng
bản mới đã cùng tổ chức, chỉ đạo các cuộc họp
nhằm củng cố và lập kế hoạch hoạt động với
các nhóm:
- Nhóm quản lý quỹ phát triển của bản do ông
Xay Nhạ Xon phụ trách
- Nhóm thuốc nam của bản do ông Plia Tua phụ
trách
- Nhóm thêu, may thổ cẩm do chị Mai Xo Ly
phụ trách
Các nhóm đã được củng cố lại và đã lên được kế
hoạch hoạt động của nhóm từ nay đến tháng
6/2008 (chi tiết có báo cáo riêng)
Nghe ông Xay Nha Xon giải trình về quỹ phát
triển bản
Trang 16Hy vọng
Mới bầu lãnh đạo bản cách đây hơn hai tháng, nhưng người dân sẳn sàng thay đổi lại lãnh đạo bản Tất cả vì bảo tồn những giá trị văn hoá của người dân tộc Mông bản Lóng Lăn, bảo vệ nguồn tài nguyên thiên nhiên mà họ đã giữ gìn hàng chục năm nay.
Ông Xểnh Ly nói: Mùi rượu uống mừng ban lãnh đạo mới cách đây hai tháng đang còn chưa bay khỏi môi, nhưng chúng tôi phải thay đổi, nếu không thì có thể không còn Lóng Lăn nữa.
Ông Xay Khư nói: Dù thế nào, rừng Lóng Lăn cũng phải được bảo vệ, phong tục tập quán của Lóng Lăn phải được giữ Plia Tua Zang là em tôi, Ông Za zi cũng là người anh em, không giúp họ, không giúp bản thì giúp ai.
Hy vọng với già làng mặt trận mới, trưởng bản mới cùng với uy tín và sự tư vấn của ông Xay Khư, bản Lóng Lăn có thể xứng là bản Sinh thái, nhân văn.