Nhóm chúng em cũng gửi lời cảm ơn chân thành tới cán bộ chính quyền Xã HòaTiến nói chung và những con người tốt bụng, thân thiện của thôn Dương Sơn nói riêng đãtạo mọi điều kiện và nhiệt
Trang 1LỜI CẢM ƠN
Mới năm nào còn bỡ ngỡ vào trường mà giờ đây chúng em đã trở thành sinh viênnăm 3 dưới mái trường Sư Phạm này rồi Trên thực tế không có sự thành công nào màkhông gắn liền với những sự hỗ trợ, giúp đỡ dù ít hay nhiều, dù trực tiếp hay gián tiếpcủa người khác Trong suốt thời gian từ khi bắt đầu học tập tại trường đến nay,chúng em
đã nhận được rất nhiều sự quan tâm, giúp đỡ của quý Thầy Cô, gia đình và bạn bè Vớilòng biết ơn sâu sắc nhất, chúng em xin gửi đến quý Thầy Cô ở Khoa Tâm lý – Giáo dục
đã cùng với tri thức và tâm huyết của mình để truyền đạt vốn kiến thức quý báu chochúng em trong suốt thời gian học tập tại trường
Với thời gian gần 5 tuần thực hành tại thôn Dương Sơn, Xã Hòa Tiến, Huyện HòaVang, thành phố Đà Nẵng dưới sự dẫn dắt của Ts.Nguyễn Thị Hằng Phương chúng em đãnhận được sự giúp đỡ nhiệt tình của ban lãnh đạo chính quyền thôn cùng với sự yêu mến củangười dân nơi đây đã góp phần giúp nhóm chúng em hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ thực hànhlần này
Để có được thành quả ngày hôm nay chúng em xin cảm ơn các thầy các cô đãtruyền đạt những kiến thức, kinh nghiệm, những kỹ năng cần thiết để nhóm chúng em cóthể học tập và thực hành tốt tại cơ sở Chúng em một lần nữa xin gửi lời cảm ơn sâu sắctới thầy cô khoa Tâm Lý – Giáo dục, đặc biệt là thầy cô trong tổ Công Tác Xã Hội cùngvới giáo viên kiểm huấn Nguyễn Thị Hằng Phương đã luôn đồng hành và giúp đỡ chúng
em trong quá trình học tập cũng như thực hành
Nhóm chúng em cũng gửi lời cảm ơn chân thành tới cán bộ chính quyền Xã HòaTiến nói chung và những con người tốt bụng, thân thiện của thôn Dương Sơn nói riêng đãtạo mọi điều kiện và nhiệt tình giúp đỡ chúng em trong thời gian thực hành tại thôn vàngay cả khi nhóm rời thôn thì các cô các chú vẫn rất tận tình chỉ bảo nhóm Cám ơnnhững người dân tuyệt vời thôn Dương Sơn đã dành những tình cảm tốt đẹp cho nhóm đểrồi khi xa vẫn nhớ đến nhau thật nhiều
Mặc dù có nhiều cố gắng song do đây là đợt thực hành với nhiều nội dung mới vàkhó khăn, bên cạnh đó lại phải tiếp cận, làm việc với một cộng đồng dân cư có nhiều vấn
đề, nhiều nhu cầu, nhiều đặc trưng, nhiều trình độ khác nhau nên không thể tránh khỏithiếu sót cả về nội dung lẫn hình thức Kính mong các thầy cô giáo chỉ bảo, đóng góp ý
Trang 2Xin chân thành cảm ơn!
LỜI MỞ ĐẦU
Trang 3Hiện nay, có rất nhiều định nghiã khác nhau về CTXH Nhưng theo liên đoànCTXH chuyên nghiệp quốc tế (họp ở Canada_2007) cho rằng: CTXH là một hoạt độngchuyên nghiệp nhằm tạo ra sự thay đổi của xã hội, bằng sự tham gia vào quá trình giảiquyết các vấn đề xã hội (vấn đề nảy sinh trong các mối quân hệ xã hội), vào quá trìnhtăng cường năng lực và giải phóng tiềm năng của mỗi cá nhân, nhóm và cộng đồng.CTXH đã giúp cho con người phát triển đầy đủ và hài hòa hơn đem lại cuộc song tốt đẹphơn cho mọi người dân.
Như vậy, theo định nghĩa trên thì ngoài cá nhân một con người ra thì CTXH luônphải coi nhóm và cộng đồng như một phương pháp hoạt động Và tất yếu, chương trìnhđào tạo nhân viên công tác xã hội chuyên nghiệp ngoài lý thuyết, kĩ năng được giảng dạytrên giảng đường thì cần được trải qua quá trình thực tế, thực tập những phương pháp ấy.Sau đợt thực hành lần thứ nhất và thứ hai tại trường học và trung tâm bảo trợ trên địa bànthành phố Đà Nẵng về nội dung CTXH với cá nhân và CTXH với nhóm thì lần này 69sinh viên lớp 14CTXH – Khoa Tâm lí Giáo dục bước vào đợt thực hành thứ ba với nộidung phát triển cộng đồng Sinh viên lớp được chia thành 3 nhóm lớn phân về 3 xã khácnhau Nhóm I chúng em gồm có 23 thành viên dưới sự hướng dẫn của cô TS Nguyễn ThịHằng Phương chia thành 2 nhóm nhỏ về xã Hòa Tiến, huyện Hòa Vang Trong đó nhóm
em gồm 12 thành viên được phân về thôn Dương Sơn – xã Hòa Tiến – huện Hòa Vang –
TP Đà Nẵng Thực chất của đợt thực hành này không phải làm CTXH với nhóm mà chỉ
là tổ chức theo nhóm để làm việc và hoạt động tại một cộng đồng nhất định
Trong chuyến thực tế lần này, nhóm chúng em – những nhân viên công tác xã hộicủa tương lai lại được thể hiện năng lực của mình trong việc khai thác tiềm năng và tăngnăng lực cho cộng đồng thôn Dương Sơn, khác với lần thực tế trước, lần này nhóm chúng
em sẽ được làm việc với cả một cộng đồng người bao gồm trẻ nhỏ, thanh niên, người lớn,người già Đây là cơ hội tốt để nhóm chúng em được cọ xát, trau dồi với thực tế, củng cốnhững gì mà chúng em học được bao gồm kiến thức – kĩ năng – phương pháp và nănglực thực hành, đồng thời bù đắp kịp thời lỗ hỏng một cách tốt nhất Tuy nhiên đây cũng
là một thách thức Do vậy, mỗi thành viên nhóm chúng em phải nỗ lực, cố gắng thậtnhiều, biết phối hợp với nhau trong quá trình làm việc để đem lại kết quả tốt nhất.Chuyến thực tế này tuy còn nhiều ngỡ ngàng nhưng đã giúp mỗi thành viên chúng em cóđược những trải nghiệm mới, cảm xúc mới, cái nhìn mới, và để lại trong chúng em rất
Trang 4Trong quá trình thực tế, ngoài một số thuận lợi nhóm chúng em đã gặp không ítkhó khăn và thách thức Nhưng dưới sự hướng dẫn tận tình, chu đáo của cô giáo NguyễnThị Hằng Phương, thầy Bùi Đình Tuân, ban lãnh đạo thôn đặc biệt là bác Tiến – Trưởngthôn, cùng với người dân nhóm chúng em cũng đã hoàn thành nhiệm vụ của mình Bàibáo cáo của nhóm chúng em đã hoàn thành bằng sự nổ lực, cố gắng, nghiêm túc trongcông việc và bằng “ tình yêu nghề” của tất cả các thành viên trong nhóm Tuy nhiên vẫnkhông thể tránh khỏi những sai sót, nhóm chúng em cũng thiết tha mong được sự đónggóp ý kiến của quý thầy cô để bài báo cáo của nhóm chúng em được hoàn thiện và sâusắc hơn.
Nhóm sinh viên chúng em xin chân thành cảm ơn quý thầy cô!
Nguyễn Mỹ HoaNguyễn Thị Kim PhụngNguyễn Thị Mỹ PhúcNguyễn Thị Thịnh TâmPhan Thị Như LýNguyễn Thị Mỹ Duyên
Lê Thị Thùy Trinh
PHẦN I: KẾT QUẢ THỰC HÀNH CỦA NHÓM
Trang 5 Phía Đông giáp với xã Hoà Châu
Phía Tây giáp với xã Hoà Phong và Hoà Khương
Phía Nam giáp với xã Điện Tiến ( Tỉnh Quảng Nam)
Phía Bắc giáp với xã Hoà Thọ Tây (quận Cẩm Lệ)
Với tổng diện tích 1.394 ha, trong đó đất nông nghiệp 807 ha Hòa Tiến bao gồm hầunhư tất cả các loại hình: núi, đồi, sông lạch, đồng quê, nỗng cát Hiện xã có 12 thôn,Thôn Dương Sơn là một trong các thôn đó
Dương Sơn là thôn nằm ở vị trí đầu ở xã Hoà Tiến, dù là ở ngoại thành nhưng đờisống người dân vẫn còn đậm nét thôn quê với những cánh đồng lúa có bay thẳng cánh.Thôn Dương Sơn nằm giáp ranh giới xã Hòa Châu, có đường ĐT 605 và đường sắt BắcNam đi ngang Vào năm 2000, từ khi con đường DT605 được khánh thành người dântrong thôn ở tuyến đường này có vị trí địa lý khá thuận lợi để làm ăn buôn bán, kinhdoanh các dịch vụ, thương mại… Khu dân cư ở đây khá đông đúc, nhà cửa san sát nhau.Ngoài đường lộ có các nhà cao tầng để kinh doanh các dịch vụ gồm tổ dân phố 3 và 4.Trong đường làng, các ngôi nhà, mái đình với những bụi tre cùng ruộng lúa mênh môngtạo nên vùng quê yên ả là tổ dân phố 1 và 2 Thôn Dương Sơn cũng là quê hương của bácNguyễn Bá Thanh – người có công rất lớn trong việc xây dựng và phát triển thành phố
Đà Nẵng của chúng ta, nơi đây đã sản sinh ra nhiều con ưu tú cuả đất nước
Khía cạnh môi trường
Từ ngày đầu tiên được tiếp cận với thôn Dương Sơn nhóm đã nhận thấy được môitrường ở đây rất sạch sẽ, người dân rất có ý thức trong việc bảo vệ môi trường sống củamình Là thôn nhiều năm liên tiếp đạt được danh hiệu “thôn văn hoá”, thôn Dương Sơnđáp ứng đủ tiêu chí về đảm bảo vệ sinh môi trường Ban lãnh đạo thôn, các đoàn thểthành viên vận động nhân dân nêu cao ý thức về vệ sinh môi trường Duy trì tốt phongtrào “ Ngày chủ nhật xanh, sạch, đẹp” trên địa bàn Hiện nay ở thôn đã thành lập được
Trang 6câu lạc bộ môi trường do chi hội cựu chiến binh đảm nhận và đã tổ chức thu gom rác đếntận nhà, phần nào giải quyết được việc đổ rác sinh hoạt ở thôn Hiện chi hội nông dân vàchi hội cựu chiến binh đã đảm nhận 02 đoạn đường “An toàn, xanh, sạch, đẹp” Trongthôn hiện nay có 95% số hộ được sử dụng nước sạch Tóm lại cảnh quang môi trường ởthôn ngày càng được khang trang sạch đẹp Từ những kết quả đạt được trong quá trìnhthực hiện Chỉ thị 43-CT/TU của Thành ủy Đà Nẵng về việc “Năm văn hóa, văn minh Đôthị 2015” Theo chỉ đạo của cấp xã, ban lãnh đạo thôn tiếp tục kêu gọi người dân thựchiện “Năm văn hóa , văn minh Đô thị 2016” Nhìn chung nhiều người dân thực hiện khátốt, nhưng vẫn còn một số hộ chưa đảm bảo các tiêu chí như : chưa treo cờ trong các dịp
lễ lớn, chưa có thùng rác trước nhà và đúng nơi quy định, còn các bảng quảng cáo rao vặtdán lên các cột điện, bồn hoa chưa được chăm sóc tốt, phơi quần áo ngoài đường lộ…Ban lãnh đạo thôn luôn quan tâm và luôn nhắc nhở người dân thực hiện những việc này.Vừa qua, lãnh đạo thôn còn đăng kí với xã xây dựng tuyến đường DT605 là tuyến đườngkiểu mẫu Để hoàn thành được tiêu chí này, đòi hỏi mọi người trong thôn phải góp phầnchung tay và ý thức hơn nữa
2 Khía cạnh dân cư
- Thôn Dương Sơn là 1 trong 12 thôn thuộc ở xã Hòa Tiến, huyện Hòa Vang, nằmgiáp ranh giới xã Hòa Châu, có đường ĐT 605 và đường sắt Bắc Nam đi ngang, có 9Chư Phái Tộc.Là thôn có địa bàn và dân cư khá phức tạp, dân cư ở các nơi về muađất sống lẫn nhau, sống xen lẫn cùng thôn bạn Yến Nê 1
- Thôn Dương Sơn có diện tích tự nhiên là 252,8 ha, nhìn theo sơ đồ ta có thể thấy thônđược chia thành 4 tổ dân cư, có tổng số hộ sống trên địa bàn thôn có 263 hộ, có 1029nhân khẩu, trong đó số hộ đăng ký thường trú là 251 hộ, có 939 khẩu, số hộ tạm trú là 31 hộ,
có 70 khẩu.Tính theo tuổi có quyền được bầu cử trong năm 2016 thì có 415 nữ và 428 nam
- Độ tuổi từ 0 đến 17 chiếm 18,07% dân số của thôn với tổng số là 186 người
- Độ tuổi từ 18 đến 55 chiếm 62,98% tổng dân số với 648 người
- Độ tuổi từ 55 trở lên chiếm tỉ lệ với 18,95% tương đương với 195người
Đại bộ phận nông dân sản xuất nông nghiệp của thôn chỉ có 30%, 70% lao động tự
do, tiểu thủ công nghiệp, buôn bán, dịch v.v.Thông qua sơ đồ thôn chúng ta có thể nhậnthấy dân cư đang tập trung ở khu vực trên trục đường DT 605 tức là ở tổ 3, tổ 4 và dường
Trang 7như người dân ở đây họ cũng tập trung vào kinh doanh dịch vụ, buôn bán nhỏ….còn dân
cư sống thưa thớt ở khu vực tổ 1, tổ 2 người dân khu vực này thì vẫn còn chú trọng pháttriển nông nghiệp vì phần lớn người dân ở đây còn trồng lúa và chăn nuôi gia súc, giacầm Và số đông tổ 1, tổ 2 cũng đi làm công nhân tại khu công nghiệp trong thành phố.Chúng ta cũng có thể nhận thấy diện tích trồng lúa ở đây còn ít
- Năm năm qua số hộ nghèo ở thôn đã giảm đáng kể, hiện nay còn 2 hộ nghèo, 5 hộ cậnnghèo, không có hộ đặc biệt nghèo, hộ ở nhà tạm
- Cánh Nam có dường ĐT 605 đi qua nên có nhiều Internet điện tử, quán cafe, quánnhậu, quán ăn uống….nên tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội có nhiều diễnbiến phức tạp, trộm cắp, rượu chè, cờ bạc, đánh nhau gây rối trật tự thường xảy ra
- Từ những gì chúng tôi tìm hiểu thì biết được dân số của thôn thuộc diện trẻ hóa Sốlượng người trong độ tuổi lao động chiếm tỉ lệ cao nhất, số lượng trẻ em trong thôn cũngchiếm tương đối nhiều, người già có số lượng ít Được biết từ năm 2000 đến năm 2005,trẻ em ít vì tỉ lệ sinh thấp Tuy nhiên, từ năm 2006 trở về sau, tình hình sinh sản ở thônbắt đầu có sự chuyển biến theo chiều hướng tăng dần, nhiều nhà sinh ba con Phối hợpvới cán bộ dân số thôn vận động nhân dân không sinh con thứ 3 Thực hiện các biện pháptránh thai đôi với các đối tượng sinh đẻ Hàng năm đối tuợng sinh con thứ 3 ngày mỗigiảm dần, chất lượng dân số ngày một nâng cao Tỉ lệ nam nữ ở thôn sắp sỉ tương đươngnhau, nam nhiều hơn một chút Đa số người dân thôn Dương Sơn đều ở nhà kiên cố
- Nhìn chung đời sống nhân dân trong thôn những năm qua cơ bản ổn định, có phầnđược nâng cao hơn Luôn tin tưởng và chấp hành tốt mọi chủ trương đường lối của Đảngchính sách pháp luật nhà nước, tham gia tích cực các phong trào do chính quyền, mặt trận
tổ quốc phát động An ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội luôn được giữ vững, bộ mặtnông thôn ngày càng đổi mới Mặt trận đoàn thể luôn phát huy vai trò, trách nhiệm củamình trong việc đoàn kết tập hợp, tuyên truyền vận động nhân dân đẩy mạnh phong tràothi đua Phát triển kinh tế xã hội- an ninh- quốc phòng và hưởng ứng phong trào xâydựng nông thôn mới
Trang 8Hình 1: Sơ đồ dân cư thôn Dương Sơn
3 Khía cạnh kinh tế
Trong năm qua Hội Nông dân đã khẳng định vị trí vai trò cùa mình trong nhiệm
vụ phát triển kinh tế hộ gia đinh là hàng đầu, đã vận động bà con nông dân tham gia các
Trang 9lớp tập huấn các lớp như chăn nuôi, làm nấm, nuôi heo nái sinh sản sử dụng thuốc bảo
vệ thực vật, trồng rau an toàn, tham gia các buổi Hội thao đầu bờ về các loại lúa giốngthuần theo địa phương như Xi 23, NX 30 khang dân đột biến và các loại giống khác doBND thôn đề ra, nên trong năm vừa qua đã chuyển đối một số giống phù hợp với thổnhưỡng cho năng suất cao, đời sống bà con nông dân được nâng lên
Tranh thủ sự chỉ đao của trạm thú y huyện Hòa Vang chỉ đạo trực tiếp của UBND
xã Hòa Tiến và họp cấp trên, trong công tác tiêm phòng và bơm thuốc khử trùng trongchăn nuôi, chi hội đã đảm nhận chủ động dẫn thú y huyện xuống thôn tiêm vacxin lởmồm long móng và tụ huyết trùng cho trâu bò, heo nái sinh sản tiêm vacxin dịch cúmgia cầm cho gà, vịt, ngang ngỗng đủ 2 đợt trong năm, công tác phòng chống dịch bệnhchi hội đã thực hiện kịp thời nên trong năm không xảy ra dịch bệnh trên địa bàn thôn
Đời sống kinh tế
- Đại bộ phận nông dân sản xuất nông nghiệp của thôn chỉ có 30%, 70% lao động tự
do, tiểu thủ công nghiệp, buôn bán, dịch v.v
- Thôn có gần 96% số hộ có đời sống kinh tế ổn dịnh, các năm qua đã xóa hộ nghèo vàcận nghèo, hộ nghèo còn 2 hộ
- Trong năm 2015 trong thôn có được 13 hộ sản xuất kinh doanh giỏi, trong đó cấphuyện 5 hộ, cấp xã 8 hộ
- Tình hình chăn nuôi gia súc, gia cầm trên địa bàn thôn, nhờ sự quan tâm của trạm thú
ý huyện Hòa Vang, trực tiếp chỉ đạo của UBND xã Hòa Tiến, tiêm vắc xin định kỳ vàbơm thuốc khử trùng thường xuyên nên bà con nông dân duy trì nuôi được đàn heo 240con, trâu 3 con, bò 14 con, về gia cầm gà 2563 con, vịt 28 con, ngan co 168 con
Về mặt nông nghiệp:
Theo như thống kê ở trên có khoảng 30% hộ gia đình làm nghề nông nghiệp Nhưnhóm chúng tôi tìm hiểu và khảo sát thì được biết với nghề nông nghiệp trồng lúa nước,hằng năm người nông dân sản xuất lúa theo hai vụ là: Vụ hè thu và thu đông Thường thì
vụ hè thu đạt năng suất và cho lãi suất cao hơn so với vụ thu đông Trung bình khoảng 3.5 tạ/ sào với lúc được mùa; còn khi bị chuột phá, lúa bị nhiễm độc, bị sâu bọ và bị lũ lụtmất muà là khoảng 1.5 -2 tạ/sào Bên cạnh đó,theo như quan sát, hệ thống thủy lợi cũngchưa được đảm bảo Các kênh mương - hệ thống cung cấp nước đảm bảo cho việc lúa
Trang 103-phát triển chưa được chú trọng Và cũng đã áp dụng các khoa học kĩ thuật tiên tiến như:máy phân tổng hợp ( vừa gặt, vừa tuốt) Nhìn chung thì nghề nông nghiệp chủ yếu phục
vụ cho cuộc sống sinh hoạt hằng ngày theo nghĩa “ tự cung tự cấp”
Về công nghiệp dịch vụ:
Trong những năm gần đây nghành công nghiệp dịch vụ tại thôn phát triển mạnh,đặc biệt là dọc theo trục đường DT 605 Các dịch vụ về mặt ăn uống như: Quán cà phê,quán karaoke, quán bún phở,…Nỗi bật hơn là có một số hộ kinh doanh vật liệu xây dựng,cho thuê dịch vụ đám cưới hỏi và sản xuất bia mộ với quy mô khá lớn đã đem lại lợinhuận cao cũng naang cao đời sống của người dân ở đây, đồng thời góp phần phát triểnkinh tế chung cho cả xã Hòa Tiến Và ở dọc trục đường DT 605 tình hình kinh tế, đờisống của người dân phát triển hơn ở khu vực trong thôn
Nhìn chung, nền kinh tế của thôn ổn định và trên đà phát triển theo hướng đô thị hóa Tháng
Trang 11thịt, vào mùa khô tình trạng thiếu nước vẫn xảy ra, người dân trồng cây đậu vào tháng 12
và đến tháng 3 thì thu hoạch, bên cạnh đó khi trồng lúa năng suất mỗi năm đều có sự tănggiảm do bị
4 Khía cạnh xã hội (văn hóa – giáo dục –y tế)
Khía cạnh xã hội:
Nhìn chung đời sống nhân dân trong thôn những năm qua cơ bản ổn định, có phầnđược nâng cao hơn Luôn tin tưởng và chấp hành tốt mọi chủ trương đường lối của Đảngchính sách pháp luật nhà nước, tham gia tích cực các phong trào do chính quyền, mặttrận tổ quốc phát động An ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội luôn được giữ vững, bộmặt nông thôn ngày càng đổi mới Mặt trận đoàn thể luôn phát huy vai trò, trách nhiệmcủa mình trong việc đoàn kết tập hợp, tuyên truyền vận động nhân dân đẩy mạnh phongtrào thi đua Phát triển kinh tế xã hội- an ninh- quốc phòng và hưởng ứng phong trào xâydựng nông thôn mới
Về Văn hóa:
Tuyên truyền vận động nhân dân tham gia xây dựng thôn văn hóa - văn minh,nông thôn mới, đồng thời nâng cao tỷ lệ, chất lượng gia đinh văn hóa, không để phátsinh các tệ nạn xã hội và tội phạm hình sự Tiếp tục thực hiện chủ trương “5 không – 3có” của thành phố, chăm lo các đối tượng chính sách, người có công, làm tốt công tácđền ơn đáp nghĩa, giúp đỡ tạo điều kiện cho các hộ nghèo thoát nghèo bền vững, phốihợp với trên thực hiện các chính sách an sinh xã hội Đẩy mạnh công tác truyền thôngdân số - kế hoạch hóa gia đình, phấn đấu hoàn thành các biện pháp tránh thai và hạn chếcác trường hợp sinh con thứ 3 trở lên, không để trẻ em suy dinh dưỡng, không có bạolực gia đình Thực hiện tốt nếp sống văn hóa, văn minh trong việc cưới, việc tăng cườnggiữ vệ sinh môi trường ở nơi công cộng và từng hộ gia đình, thực hiện thu gom rác thảiđều đặn Vận động nhân dân tham gia thực hiện ngày chủ nhật xanh - sạch - đẹp, làm tốtcông tác phòng chống dịch bệnh.Đẩy mạnh phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đờisống văn hóa ở khu dân cư”, xây dựng nếp sông văn hóa, văn minh đô thị
- Tổ chức triển khai thực hiện Nghị quyết số 33 - NQ/TW của BCH trung ương (KhóaXI) về “xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triểnbền vững đất nước ” coi trọng xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, xây dựng conngười có nhân cách, có lối sống đẹp, văn hóa vì con người, con người để phát triển văn
Trang 12thúc đẩy phát triển kinh tế - văn hóa xã hội, nhằm xây dựng quê hương ngày càng giàuđẹp, văn minh.
- Người dân trong thôn có tinh thần đoàn kết, tương thân tương ái rất là cao, tiêu biểu
họ sống hòa đồng, không phân biệt đối xử với những người bị bệnh hiểm nghèo nhưHIV/AIDS Tinh thần tương thân tương ái còn thể hiện ở việc thực hiện các chương trìnhquyên góp như hũ gạo tình thương, nuôi heo đất, ống tre tiếp sức để gây quỹ giúp đỡnhững người nghèo trong thôn cùng tiến
- Trong thông người dân chủ yếu là theo đạo phật, ngoài ra con có các miếu như Miếu
Bà, các Miếu, đền thờ họ, thờ dòng tộc
- Chính quyền địa phương cũng như các các bộ, ban lãnh đạo của thôn luôn tạo điềukiện để tổ chức các hoạt động, chương trình khuyến khích người dân tham gia như câulạc bộ tập dưỡng sinh cho người cao tuổi, các cuộc thi thể thao như bóng chuyền, ….đặcbiệt thôn có một thế mạnh đó là hoạt động văn nghệ, người dân luôn tích cực tham giacác hoạt động văn nghệ do thôn, do xã tổ chức, tham gia thi và đạt các kết quả cao Cụthể vừa qua nhóm cũng tham gia văn nghệ với thôn ngày 14/5/2017 với chủ đề chàomừng Đại hội đại biểu Đoàn xã hoài Tiến lần thứ 16 và mừng ngày sinh Bác
Y tế:
Do vị trí địa lý, thôn Dương Sơn nằm gần trung tâm xã Hòa tiến nên mọi hoạtđộng chăm sóc y té cho người dân trong thôn đều được đưa đến trạm y tế xã Hòa Tiến
Trang 13THÔN DƯƠNG SƠN
Y tế
Hội Cựu chiến binh
Hội Cựu chiến binh
Chi bộ thôn
Chi bộ thôn
Trạm Y tế có tổng số cán bộ: 7 nhân viên, trong đó có: 01 Bác sĩ chuyên khoa 1,
02 Y sĩ đa khoa, 02 Nữ hộ sinh trung học, 01 Điều dưỡng trung học, 01 Dược sĩ trunghọc, Trạm đã phân công sắp xếp phụ trách quán lý các Chương trình Y tế cho từng nhânviên và trạm đã hoạt động có hiệu qua, từng bước nâng cao chất lượng phục vụ bệnhnhân trong công tác khám, chữa bệnh và cấp cứu ban đầu cho nhân dân trong và ngoàiđịa phương Tuy còn nhiều khó khăn, song nhờ sự chỉ đạo lãnh đạo của Trung tâm Y tếHoà Vang, sự quan tâm chỉ đạo trực tiếp và toàn diện của Đảng ủy, HĐND, UBND xã và
sự giúp đỡ của các ngành chức năng, sự đoàn kết và quyết tâm của cán bộ, nhân viên Y tế
từ xã đến thôn, tập thể trạm Y tế đã hoàn thành tiến độ chỉ tiêu kế hoạch trên giao, triểnkhai và thực hiện có hiệu quả các Chương trình y tế tại địa phương
5 Khía cạnh tổ chức, thể chế và các mối quan hệ
Sơ đồ Vent
- Phần lớn các Đoàn, Hội đều có sự tương tác với thôn Dương Sơn UBND xã phối hợprất chặt chẽ với thôn, các Dự án, chương trình, nhiệm vụ… được phổ biến về thôn bà contriển khai rất nhanh chóng và hoàn thành tốt nhiệm vụ Trong các cuộc họp quan trọngcác Cán bộ xã đều có mặt để lắng nghe ý kiến đóng góp của người dân và giải đáp những
Mặt trận thôn
Hội Nông dân
Hội Nông dânUBND
xã
Trường họcTrường học
Trang 14thắc mắc của người dân Bên cạnh đó Chi bộ thôn và Mặt trận thôn cũng luôn quan tâmđến các Đảng viên, người dân địa phương, thực hiện hiệu quả các phong trào do địaphương phát động, vận động người dân tích cực hưởng ứng thực hiện tốt các tiêu chí đã
đề ra Chi bộ cũng kịp thời quán triệt, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng Đảng viên,phối hợp với các ban, ngành, đoàn thể cùng thực hiện việc xây dựng các công trình nhưnhà văn hóa, đường giao thông, vệ sinh môi trường…
- Mọi công việc của thôn đều được đưa ra họp bàn, lấy ý kiến công khai, do vậy, ngườidân luôn thực hiện nghiêm túc Hội nông dân luôn kịp thời đẩy mạnh công tác tuyêntruyền, vận động nhằm nâng cao nhận thức cho hội viên, nông dân về chương trình mụctiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới bằng nhiều hình thức đa dạng, phong phú, phổbiến các chương trình vay vốn để người dân nắm rõ hơn Hội cũng khuyến khích ngườidân tăng gia sản xuất, trồng trọt nhằm tăng thêm thu nhập, đời sống được ổn định Đoànthanh niên hưởng ứng rất sôi nổi các phong trào tình nguyện, các hoạt động gây quỹ cho trẻ
em khó khăn, luôn thi đua học tập làm theo tấm gương đạo đức và vận động các thanh niêntrong thôn tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường, xây dựng nông thôn mới…
- Các hoạt động kỷ niệm các ngày lễ được thôn tổ chức, Hội Cựu chiến binh, Hội phụ
nữ, Hội người đều tham gia rất nhiệt tình, sôi nổi đặc biệt là các hoạt động văn nghệ, thểthao, chính tinh thần đó làm cho cộng đồng thôn ngày càng xích lại gân hơn Tuy nhiênvẫn còn cs sự tương tác chưa thường xuyên giữa dịch vụ Y tế với người dân của thôn bởivẫn chưa thường xuyên có các buổi tuyên truyền và phòng chống bệnh cho bà con, một
số người dân trong thôn vẫn chưa biết rõ các lợi ích của việc sử dụng BHYT Trường họcvẫn chưa có những hoạt động tiếp xúc với người dân
Trang 15 Sơ đồ cơ cấu tổ chức thôn Dương Sơn:
Hệ thống chính trị của cộng đồng bao gồm: Đảng bộ thôn, Ủy ban Nhân dân thôn,
Ủy ban Mặt trận thôn và các đoàn thể (hội phụ nữ, hội nông dân, đoàn thanh niên, hội
người cao tuổi, hội cựu chiến binh)
Thôn Dương Sơn là một cộng đồng ổn định về mặt chính trị, bên cạnh đó các mặt
về trật tự an ninh, tệ nạn xã hội cũng rất được coi trọng Người dân trong thôn đoàn kết,
tương thân tương ái, giúp đỡ và yêu thương lẫn nhau, luôn chấp hành nghiêm chỉnh mọi
chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước Bộ máy tổ chức chấp hành chính trị của
thôn hoạt động rất hiệu quả, các chủ trương, chính sách, điều luật của Đảng và Nhà nước
hay do huyện, xã đưa xuống đều được các cán bộ tuyên truyền, phổ biến đến tận mỗi
người dân
Thể chế hoạt động của bộ máy chính trị thôn Dương Sơn:
HộiNgườicao tuổi
ĐoànThanhNiên
HộiNôngdân
Hội Phụnữ
Ban Mặttrận Tổquốc
Ủy ban Nhân dân thôn
Tổ4
Tổ
Phó thôn
về vănhóa- xãhội
Phóthôn về
Tổ 1
Đảng bộ thôn
Hội Cựuchiếnbinh
Trang 16- Đảng bộ thôn: luôn thực hiện tốt vai trò trong việc chấp hành các chính sách, đườnglối và thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, lãnh đạo toàn bộ hệ thống chínhtrị của thôn hoàn thành tốt các chức năng, nhiệm vụ của tổ chức, đoàn thể của mình, thựchiện hiệu quả các phong trào do địa phương phát động Đảng bộ thôn luôn quan tâm đếncác Đảng viên, người dân địa phương, vận động người dân tích cực hưởng ứng thực hiệntốt các tiêu chí đã đề ra Chi bộ thôn cũng kịp thời quán triệt, phân công nhiệm vụ cụ thểcho từng Đảng viên, phối hợp với các ban ngành, đoàn thể cùng thực hiện.
- Ủy ban Nhân dân thôn: luôn theo sát từng hoạt động mà địa phương đề ra, thườngxuyên tổ chức các buổi họp dân, lấy ý kiến công khai của mọi người về các chính sách,chủ trương từ địa phương, đồng thời triển khai kịp thời và nhanh chóng những chínhsách, chủ trương đó đến từng người dân, do vậy người dân luôn thực hiện nghiêm túc
Ủy ban nhân dân thôn đã lãnh đạo, chỉ đạo các tổ hoạt động có nề nếp, an ninh trật tựđược duy trì
- Ủy ban Mặt trận tổ quốc thôn: Luôn quan tâm đến người dân trong thôn, phát độngngười dân thực hiên các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, phát động toàndân đoàn kết xây dựng khu dân cư, tích cực trong việc hỗ trợ quỹ vì người nghèo, vậnđộng người Việt dùng hàng việt, thường xuyên phổ biến xây dựng gia đình văn hóa, cóvai trò quan trọng trong việc quản lý các mặt hàng khi xảy ra bão hay các thiên tai, vấn
đề khác có ảnh hưởng lớn đến cộng đồng
- Các tổ chức đoàn thể trong thôn: Hội nông dân luôn kịp thời đẩy mạnh công tác tuyêntruyền, vận động nhằm nâng cao nhận thức cho hội viên, nông dân về chương trình mụctiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới bằng nhiều hình thức đa dạng, phong phú, phổbiến các chương trình vay vốn để người dân nắm rõ hơn Hội cũng khuyến khích ngườidân tăng gia sản xuất, trồng trọt nhằm tăng thêm thu nhập, đời sống được ổn định
- Đoàn thanh niên hưởng ứng rất sôi nổi các phong trào tình nguyện, các hoạt động gâyquỹ cho trẻ em khó khăn, luôn thi đua học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ ChíMinh, vận động các thanh niên trong thôn tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường,xây dựng nông thôn mới…Trong quá trình phát triển thôn Dương Sơn, đoàn thanh niên
là một bộ phận không thể thiếu và rất quan trọng, tích cực thúc đẩy các hoạt động vàphong trào của thôn đi lên dưới sự chỉ đạo của chi bộ thôn
- Hội phụ nữ của thôn là đoàn thể hoạt động rất mạnh, tham gia đầy đủ và nhiệt tình các
Trang 17triển, hội có những hoạt động thường xuyên để giúp đỡ hội viên Hội người cao tuổi vàhội cựu chiến binh đều tham gia rất nhiệt tình các hoạt động của thôn, bên cạnh đó hộingười cao tuổi phát động rất tốt phong trào tập dưỡng sinh vào mỗi buổi sáng và độidưỡng sinh của thôn là đội đi đầu trong toàn xã
6 Sự thay đổi của cộng đồng
DÒNG THỜI GIAN
Thời gian Sự kiện chính
1965 - 1968 - Thôn Dương Sơn có tên là Xóm Xính, thời Pháp thuộc thôn có khoảng
21 hộ
1968 - 1973 - Việt Nam hóa chiến tranh, thời kì đóng cửa nên nhân dân trong thôn
cũng như cả nước thiếu gạo, lương thực trầm trọng
1973 - 1985 - Giặc tới đốt phá làng, bắt dồn dân thôn Dương Sơ và Yến Nê, lập ấp Có
2 chiến sĩ du kích đã hy sinh
Mỹ rút quân khỏi Đà Nẵng
- Những người tản cư bắt đầu quay lại nơi đây để sinh sống, cũng trongthời gian này những ngôi mộ trong thôn được bà con quy tụ về một nơi đểthuận lời cho công việc chăm om và thờ phụng
1985 - 1986 - Đường sắt được thi công và cắt ngang làng Dương Sơn chia làng thành 3
thôn riêng biệt
1986 - 1995 - Bắt đầu dân cư ở các nới khác bắt đầu quy tụ tại đây để lập nghiệp
1995 - 2000 - Dân dân bắt đầu khai hoang đất, làm nông nghiệp, trồng lúa, các lại cây
nông nghiệp ngắn ngày…
2000 - 2002 - Chính quyền vận động người dân làm nhà, sinh sống dọc tuyến đường
bằng cách hỗ trợ lúa gạo
2002 - 2016 - Tuyến đường DT605 phát triển, việc trồng lúa gặp nhiều khó khăn do
chuột cắn phá và thiên tai…người dân không còn làm nông nghiệp, họ bắtđầu chuyển nhà ra dọc tuyến đường để phát triển công – thương làm ănbuôn bán…
- Ngày nay, thôn Dương Sơn ngày càng phát triển, hiện thôn có trên 300
hộ dân sinh sống với các ngành nghề đa dạng…
Trải qua hơn 50 năm hình thành và phát triển, trên mảnh đất xã Hòa Tiến, thànhphố Đà Nẵng, thôn Dương Sơn ngày nay đã trở thành một nơi yên bình, người dân sống
ấm no hạnh phúc Để có được như vậy, biết bao mồ hôi, sương máu đã đổ xuống mảnhđất này Hình thành từ thời Pháp thuộc, với tên Xóm Xính, chỉ có 21 hộ dân, ngày nay đã
có trên 300 hộ dân sinh sống và làm việc trên địa bàn thôn Dương Sơn Kinh tế phát triển
Trang 18đa dạng, đời sống nhân dân ổn định, tích cực hưởng ứng văn minh văn hóa đô thị, DươngSơn ngày nay đã chuyển mình từ một vùng đất hoang sơ, ít người sinh sống
Thôn Dương Sơn ngày nay được tách ra từ làng Dương Sơn xưa, nằm trên trụcđường quốc lộ, có đường sắt đi qua Những năm đầu sau giải phóng, nơi đây đã thu hútngười dân ở nhiều nơi quy tụ về lập nghiệp Họ khai hoang đất, trồng trọt, chăn nuôi.Bước đầu gặp rất nhiều khó khăn vì giao thông đi lại khó khăn, đất canh tác còn mới,nguồn nước chưa ổn định, thiên tai, sâu bọ phá hoại, và kỹ thuật cũng như kinh nghiệmcòn hạn chế, nguồn nhân lực chưa đủ mạnh, dân cư thưa thớt Nhận thấy điều đó, Chínhquyền địa phương đã tạo điều kiện cho người dân đến sinh sống và làm nhà dọc theotuyến đường quốc lộ bằng việc hỗ trợ lúa gạo, vận động tinh thần trong dân Nông nghiệpdần phát triển với trồng lúa và các loại cây ngắn ngày Chăn nuôi cũng được hình thànhvới một số loại gia súc, gia cầm Người dân hình thành các chi hội, đoàn thể hỗ trợ nhautrong lao động và sinh hoạt Và sự phát triển ấy càng mạnh mẽ hơn khi tuyến đường quốc
lộ DT605 được đầu tư xây dựng và nâng cấp dưới sự chỉ đạo của bác Nguyễn Bá Thanh –một người con của mảnh đất Dương Sơn Tuyến đường DT605 nối Dương Sơn với cácvùng phát triển, cùng với đường liên thôn liên xã, đã mang một làn gió mới cho ngườidân nơi đây Công – thương nghiệp phát triển, đặc biệt là về dịch vụ Các quán cafe,karaoke, ăn uống hình thành và phát triển mạnh Người dân dần chuyển đổi từ nôngnghiệp sang công nghiệp và dịch vụ, với thu nhập cao hơn Đời sống ổn định và đi lên,nhiều con em các hộ dân được đi học và học lên cao Trong thôn hình thành các chi hội,đoàn thể, hoạt động hỗ trợ người dân trong lao động và sinh hoạt, đồng thời phát huy cácthế mạnh, tiềm năng của thôn Nhà nước và chính quyền cũng đầu tư, hỗ trợ thôn xây nhàvăn hóa, trạm bơm, nhà tình nghĩa Nhờ vậy, đời sống tinh thần được nâng cao, kinh tếphát triển Người dân có nơi hội họp, không còn lo lắng về hạn hán, con em được đi lạihọc tập thuận tiện, thu nhập ổn định, tình làng nghĩa xóm sâu sắc
Ngày nay, Dương Sơn đã phát triển thành một thôn văn minh văn hóa, luôn chútrọng vào đời sống người dân Sự quan tâm, chỉ đạo và đóng góp của các cấp lãnh đạocùng với lòng nhiệt huyết, chịu thương chịu khó, cần cù sáng tạo của người dân nơi đây
đã góp phần xây dựng một Dương Sơn yên bình, ấm no, hạnh phúc và ngày càng pháttriển
B - Kế hoạch PTCĐ (nhiệm vụ 3)
Trang 191 Các vấn đề của cộng đồng
- Qua quá trình tìm hiểu, phân tích và đánh giá những vấn đề của cộng đồng thì nhómcũng nhận thấy các vấn đề tồn tại như: Một số đoạn đường còn ô nhiễm bởi rác thải vẫnchưa được xử lý, hai bên đường các cây cối mọc phủ chen lấn đường đi Các bậc phụhuynh không có thời gian để quan tâm đến việc học của con em Ở thôn trẻ em chiếmmột bộ phận lớn mà những vấn đề nhạy cảm như: xâm hại, lạm dụng tình dục chưa đượccác bậc phụ huynh quan tâm, giáo dục các em
- Tất cả các vấn đề đều quan trọng và cẩn thiết để cho đời sống của người dân được cảithiện và tốt hơn Song để phù hợp với khả năng của nhóm, đáp ứng nhu cầu trước mắtcủa người dân cũng như mang tính thực thi hơn cho việc tổ chức hoạt động, cùng với sự
hỗ trợ của các ban lãnh đạo thôn thì nhóm đã thống nhất chọn vấn đề: “ Giáo dục kĩ năngphòng tránh xâm hại tình dục ở trẻ em”
- Do 4 nguyên nhân sau:
Thứ nhất: “Trẻ em ở thôn chiếm một bộ phận lớn và việc xâm hại tình dục ở trẻ
em xảy ra ngày càng nhiều
Thứ hai: “Vấn đề xâm hại tình dục là một vấn đề nhạy cảm nên phụ huynh ít đềcập với con cái
Thứ ba: “ Các em ít hiểu biết về vấn đề này và chưa có kĩ năng phòng tránh khi cónguy cơ bị xâm hại tình dục
Thứ tư: “ công tác truyền thông giáo dục , vận động xã hội về bảo vệ và chăm sóc trẻchưa hiệu quả
Thứ năm : Trẻ chưa dược hướng dẫn những kiến thức, kỹ năng cần thiết để phòngtránh khi bị xâm hại tình dục
Vấn đề này đã dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng, nó ảnh hưởng trực tiếp đên tâm
lý và sức khỏe của các em Các em khi bị xâm hại tình dục đa phần đều cảm thấy sợ hải,mặc cảm, tự ti, không dám chia sẻ
Những vấn đề về cảm xúc và tinh thần
Trang 20Trẻ bị xâm hại tình dục có nguy cơ lớn bị căng thẳng sau chấn thương, thường gặp phảinhững triệu chứng lo âu, trầm cảm và ý định tự tử Những vấn đề này gây ảnh hưởng đến
sự phát triển bình thường của trẻ
Chúng sẽ phải sống trong những tháng ngày đau khổ, sợ hãi, gặp nhiều vấn đề về sứckhỏe như rối loạn giấc ngủ, rối loạn ăn uống… Những đứa trẻ bị lạm dụng còn có xuhướng hành vi bạo lực, không nghe lời và chống đối khi trưởng thành
Nguy cơ cao phạm pháp và phạm tội
Nguy cơ này sẽ cao gấp 3 - 5 lần ở trẻ và người lớn bị xâm hại tình dục Những vấn đề vềcảm xúc và tinh thần có thể khiến trẻ có hành vi phạm pháp, học hành kém, bị đuổi học
Tỷ lệ bỏ nhà đi ở trẻ bị xâm hại cao gấp đôi trẻ bình thường
Khó khăn trong học tập
Đây là một triệu chứng hậu quả điển hình của xâm hại tình dục ở trẻ em Tiền sử bị xâmhại tình dục gia tăng nguy cơ bị đuổi học Các nghiên cứu đã chứng minh nạn nhân bịlạm dụng đi kèm với tỷ lệ vắng mặt ở trường, ở lại lớp, gia tăng nhu cầu giáo dục đặc biệt
và khó khăn trong việc thích nghi với trường học
Nguy cơ mang thai ở độ tuổi vị thành niên cao hơn
Theo một nghiên cứu tại Mỹ, bé gái bị xâm hại tình dụng có nguy cơ làm mẹ ở tuổi vịthành niên cao gấp 2,2 lần các bé gái khác Đa số các vụ mang thai vị thành niên đều xảy
ra rất lâu sau khi bị xâm hại, chỉ có 11-13% ca mang thai là hậu quả trực tiếp của việcxâm hại Điều đó có nghĩa là việc bị lạm dụng sẽ tác động đến nhận thức và hành vi củatrẻ
Vấn đề về sức khỏe thể chất
Nạn nhân của xâm hại tình dục là trẻ em có nguy cơ cao gặp phải những tình trạng không
đe dọa mạng sống như chứng đau xơ cơ, hội chứng tiền kinh nguyệt nặng, đau đầu mạntính, hội chứng ruột kích thích và một loạt các vấn đề về sức khỏe sinh sản và tình dục,bao gồm chảy máu quá nhiều, vô kinh, kinh nguyệt bất thường
- Vậy việc tổ chức buổi tuyên truyền giáo dục kĩ năng sống cho trẻ khi bị xâm hại tìnhdục là việc làm cần thiết Nó giúp các em có nhận thức và hiểu biết hơn để từ có những
Trang 21kỹ năng và các cách phòng tránh thiết thực hơn trong cuộc sống Nếu không tổ chứcnhững buổi tuyên truyền giúp nâng cao ý thức cho các em thì không những ảnh hưởngđến cá nhân từng em tại thôn nói riêng mà còn ảnh hưởng đến toàn xã hội nói chung.
2 Các nhu cầu của cộng đồng
Cùng với sự phát triển của nền kinh tế - xã hội, đời sống của con người cũngngày một tăng lên, con người ngày càng có nhiều nhu cầu và những tiêu chuẩn caohơn cho một cuộc sống được đánh giá là đảm bảo đòi hỏi cần phải được đápứng Cũng chính vì lẽ đó phát triển cộng đồng được đánh giá là một trong những hoạtđộng có khả năng giải quyết được những vấn đề của sự phát triển xã hội và nhữngthách thức mà các cộng đồng gặp phải khá hiệu quả, bởi hơn ai hết nó nhấn mạnh đến
sự tham gia của chính người dân - những người trong cuộc vào quá trình cải thiện đờisống cho chính cộng đồng mình Hiệu quả thiết thực của hoạt động phát triển cộngđồng ngày càng được khẳng định, thu hút sự quan tâm của toàn xã hội Cộng đồngmuốn phát triển phải đáp ứng những nhu cầu cơ bản Trong một tháng qua khi nhómchúng tôi được đưa về thực hành tại thôn Dương Sơn xã Hòa Tiến, qua một thángđược tiếp xúc và tìm hiểu bằng nhiều phương pháp khác nhau như quan sát, điều tra…Nhóm đã xác định được một số vấn đề, nhu cầu cần được giải quyết Kết quả cho thấytrong cộng đồng tồn tại nhiều vấn đề, nhu cầu khác nhau như hỗ trợ vay vốn để pháttriển nông nghiệp, nhu cầu về y tế, nhu cầu giải quyết việc làm , xây dựng năm vănminh văn hóa đô thị ở địa phương…
a Về nhu cầu được vay vốn thì trong những năm gần đây, sản xuất nông nghiệp trên
địa bàn thôn có những chuyển biến tích cực, bước đầu hình thành các vùng chuyêncanh lúa, màu theo hướng hàng hoá cho hiệu quả kinh tế cao Thu nhập từ sản xuấtnông nghiệp của người dân còn thấp nên khả năng đầu tư máy móc, thiết bị cơ giớihóa gặp nhiều khó khăn; đa số lao động ở nông thôn chưa qua đào tạo nghề; dịch vụsửa chữa máy nông nghiệp kém phát triển, ứng dụng cơ giới hóa tại một số vùng chưahiệu quả, chưa phát huy hết công năng, tác dụng của máy dẫn tới năng suất lao độngđạt thấp, chi phí đầu tư cao, thu hồi vốn chậm đã ảnh hưởng đến việc ứng dụng cơ giớihóa vào sản xuất nông nghiệp Người dân khó tiếp cân với các chính sách vay vốn củanhà nước nên khó có thể đưa các thiêt bị máy móc hiện đại vào trong sản xuất
b. Nhu cầu chăm sóc sức khỏe của nhân dân ngày càng tăng cả về số lượng và
Trang 22phức tạp Bên cạnh đó, các bệnh không truyền nhiễm, bệnh lạ, bệnh mới cũng diễnbiến rất khó lường trước nhu cầu khám chữa bệnh của người dân trong thôn ngàycàng tăng cả về số lượng và chất lượng dịch vụ làm cho chi phí y tế gia tăng rất nhanhchóng trong khi đó nguồn ngân sách cho y tế có tăng nhưng mức tăng còn thấp
c Vấn đề giải quyết việc ở thôn thì hiện nay còn hạn chế Tình trạng thiếu việc làm ở
thanh niên trong thôn là một trong những nguyên nhân nảy sinh các tệ nạn xã hội, gâymất an ninh , trật tự và an toàn xã hội Số lượng thanh niên ở thôn ra các đô thị và khuvực tập trung công nghiệp tìm việc làm tăng lên sẽ dẫn đến tình trạng dân cơ học tăngnhanh và tăng cao Mặt khác do lực lượng lao động đi nơi khác tìm việc làm dẫn đếnkhó khăn trong việc quản lý và thực hiện các kế hoạch đố với lực lượng dân quân, dânphòng và kể cả thanh niên trong độ tuổi nghĩa vụ quân sự
3 Ngoài ra trong buổi họp
Qua khảo sát thực tế ở thôn Dương Sơn, chúng tôi thấy được việc quan tâm con cáicủa các bậc phụ huynh ở đây còn một số hạn chế nhất định Chẳng hạn, thời gian quantâm đến việc học của con còn quá ít, cha mẹ ít dành thời gian để chia sẻ và tâm sự vớicon Bên cạnh đó, một số cha mẹ còn dè dặt, không quan tâm đến việc giáo dục giớitính cho con Ngoài ra, có một số bậc phụ huynh không thực sự quan tâm đến các vấn
đề tâm sinh lý và xã hội của con Nguyên nhân của những thực trạng này là do cha mẹquá bận rộn với công việc của mình nên thời gian dành cho con là không có, một sốcha mẹ thì ngại chia sẻ tâm sự với con, tâm lý ngại ngùng, dè chừng khi giáo dục cácvấn đề giới tính cho con, ngoài ra do ít hiểu biết về giáo dục giới tính nên cha mẹ ítchia sẻ cho con về những vấn đề đó Ở thôn thì các bậc phụ huynh đa số làm nông dânnên việc được tìm hiểu về giáo dục giới tính còn hạn chế, cha mẹ chưa hiểu rõ tâmsinh lý của trẻ nên khó trò chuyện với trẻ Nhận thức được vai trò của việc giáo dụcgiới tính cho trẻ, tầm quan trọng của việc quan tâm con và những thực trạng trên,chúng tôi đã tổ chức một buổi sinh hoạt nhằm giáo dục kỹ năng phòng tránh xâm hạitình dục cho trẻ ở thôn nhằm trang bị cho bậc phụ huynh và trẻ những kiến thức và kĩnăng của vấn đề này Bên cạnh đó, chúng tôi đã đưa ra một số kiến nghị cho phụhuynh như: Cần có nhiều thời gian cho con hơn bằng việc dành 2 giờ vào buổi tối đểquan tâm đến việc học, tâm sự với con về những vấn đề ở trường, lớp và những mốiquan hệ bạn bè Tìm hiểu kĩ những đặc điểm tâm sinh lý của từng độ tuổi để có cáchứng xử và trò chuyện với con một các tốt nhất Ngoài ra, các chi đoàn ở thôn như hội
Trang 23phụ nữ, đoàn thanh niên cần tăng cường tổ chức các buổi sinh hoạt về giáo dục giớitính, giáo dục gia đình, tổ chức các buổi thực hành kĩ năng chăm sóc con cái,…
4 Kế hoạch giải quyết vấn đề
Bước 4 : Thành lập nhóm nồng cốt trong cộng đồng
Trong buổi họp dân, nhóm sinh viên đã trình bày về những gì đã thu thập đượctrong thời gian thực tập bao gồm thông tin về : kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, giáodục, y tế… của thôn Dương Sơn đồng thời cũng nêu rõ các vấn đề mà nhóm nhận thấyđang còn tồn tại như :
+ Vấn đề 1: Vấn đề vệ sinh môi trường tại các khu vực trong thôn ( khu tập kết rác,dọc tuyến đường DT605, dọc đường ray,…)
+ Vấn đề 2: Vấn đề về nhận thức, hiểu biết của trẻ em về vấn đề quấy rối và xâm hạitình dục còn thấp
+ Vấn đề 3 : Phụ huynh con em trong thôn không có nhiều thời gian để hướng dẫn chocác em trong học tập
Thông qua đó nhóm cũng xin ý kiến đóng góp của các cô chú trong thôn xem vấn
đề đó đã hợp lý chưa và chỗ nào cần thay đổi chỉnh sửa Nhóm cũng ghi nhận ý kiếnđóng góp của các cô chú để có thể thay đổi, hoàn thiện bản kế hoạch của mình hơn nữa
Từ đây, nhóm sinh viên xây dựng nhóm nòng cốt có 8 thành viên, là các cán bộ banngành, đoàn thể trong thôn và hai người dân tiêu biểu, nhóm nòng cốt gồm:
- Trưởng nhóm : Bác Ngô Ngọc Tiến – thôn trưởng thôn Dương Sơn
- Phó nhóm : Bác Lê Văn Ngà – bí thư chi bộ thôn Dương Sơn
- Phó nhóm : Cô Nguyễn Thị Mỹ - chi hội trưởng hội Phụ nữ thôn Dương Sơn
- Phó nhóm : Anh Ngô Ngọc Thạnh – bí thư chi đoàn thôn Dương Sơn
- Thành viên : Cô Nguyễn Thị Liễu – chi hội trưởng hội người cao tuổi
- Thành viên: Anh Nguyễn Văn Cảnh
- Thành viên : Cô Nguyễn Thị Hương
- Thành viên : cô Châu – cựu thôn trưởng thôn Dương Sơn
Việc thành lập nhóm nồng cốt đã được các thành viên tự nguyện tham gia trên cơ
sở bình đẳng
Trang 24a Sơ đồ nhóm nồng cốt :
Bước 5 : Lập ban phát triển
Để thuận lợi cho công tác vận động, phản hồi lại ý kiến của người dân cũng như
đề bạt ý kiến lên cấp trên nên nhóm sinh viên quyết định thành lập 1 ban phát triển cónhiệm vụ điều hành – quản lý và giám sát thực hiện kế hoạch Với các tiêu chí lựa chọnkhắt khe thì nhóm cũng tìm ra được 4 người đại diện nằm trong ban phát triển, bao gồm :
- Trưởng ban : Ngô Ngọc Tiến – thôn trưởng thôn Dương Sơn
- Phó ban : Lê Văn Ngà – bí thư chi bộ thôn Dương Sơn
- Cán bộ lãnh đạo chính quyền thôn Dương Sơn : Bí thư chi bộ, Trưởng thôn, phụ
nữ, đoàn thanh niên, người dân trong thôn
THÔN TRƯỞNG
Bí thư chi bộ Hội trưởng
hội phụ nữ
Trưởng ban công tác mặt trận
Bí thư chi đoàn
Hội trưởng
hội người
Trang 25- Nhóm sinh viên thực hành tại thôn
- Phụ huynh, học sinh
I.Mục đích của dự án :
– Giúp phụ huynh nâng cao nhận thức về vấn đề xâm hại tình dục trẻ em
– Trang bị một số kiến thức cần thiết về phòng, chống xâm hại tình dục trẻ em– Nhận biết dấu hiệu trẻ bị xâm hại tình dục
– Trang bị kiến thức về pháp luật, xử lý tình huống khi có trẻ bị xâm hai
II.Mục tiêu của dự án :
1 Mục tiêu về kiến thức
- Trình bày được thế nào là xâm hại tình dục trẻ em
- Nêu được các biểu hiện của xâm hại tình dục trẻ em
- Trình bày được hậu quả của cả về mặt tinh thần và vật chất xâm hại tình dụctrẻ em
- Nêu được các tình huống có nguy cơ bị xâm hại tình dục trẻ em
- Trình bày được cách an toàn để bảo vệ bản thân khỏi xâm hại tình dục trẻ em
- Xác định chỗ có thể giúp đỡ trong trường hợp nguy cơ hoặc bị xâm hại tìnhdục trẻ em
- Cho các em biết các quy tắc về phòng tránh xâm hại tình dục: quy tắc 5 ngóntay, quy tắc đồ lót
2 Mục tiêu về kỹ năng
- Xử lý được các tình huống có nguy cơ bị xâm hại tình dục
- Có các kỹ năng ra quyết định, kỹ năng kiên định
- Có các kỹ năng phòng tránh xâm hại tình dục trẻ em
- Kỹ năng tự bảo vệ bản thân
- Kỹ năng tìm kiếm sự giúp đỡ khi nguy cơ hoặc bị xâm hại tình dục
- Các thế võ đơn giản bảo vệ bản thân
3 Mục tiêu về thái độ
- Có thái độ lên án việc xâm hại tình dục trẻ em Là một hành vi sai trái, trái với
đạo đức và pháp luật
- Có thái độ biết bảo vệ bản thân trước nguy cơ bị xâm hại tình dục
- Thừa nhận người xâm hại tình dục không có lỗi, đồng thời có cảm thông, chia
sẻ những người bị xâm hại tình dục
III.Các hoạt động của dự án :
Thời gian Nội dung kế hoạch Kinh phí Người thực hiện 25-4-2017 Lập kế hoạch chi tiết cho hoạt
đông dạy kĩ năng phòng tránhxâm hại tình dục cho trẻ em
Sinh viên lớp 14ctxh
27-4-2017 Phát giấy mời buổi sinh hoạt 40.000đ Sinh viên lớp 14ctxh
Trang 26dạy kĩ năng xâm hại tình dụccho trẻ em
28-4-2017 Đi mời các cô chú cán bộ
trong thôn đến tham dự buổisinh hoạt phòng tránh xâm hạitình dục cho trẻ em
Tổ chức hoạt động dạy kĩnăng phòng tránh xâm hạitình dục cho trẻ em
300.000đ Sinh viên lớp 14ctxh
3-5-2017 Tổ chức họp dân tham khảo ý
kiến của người dân về kếhoạch phát triển dự án , nhữngđiểm được và chưa được khithự hiện dạy kĩ năng sốngbuổi đầu ( lập nhóm nòng cốt
để phát triển dự án )
50.000đ Sinh viên lớp 14ctxh
4-5-2017 Tiếp tục dạy kĩ năng phòng
tránh xâm hại tình dục chotrẻ em
100.000đ Sinh viên lớp 14ctxh
IV.Các nguồn lực cần thiết cho dự án :
Hoạt động 1: lập kế hoạch chi tiết cho hoạt động dạy kĩ năng phòng tránh xâm hại
tình dục cho trẻ em
- Địa điểm : nhà văn hóa thôn Dương Sơn – xã Hòa Tiến- huyện Hòa Vang –tp ĐàNẵng
- Dụng cụ : : Giấy, bút, tranh ảnh, màu vẽ… : 100.000vnđ
- Người thực hiện : sinh viên lớp 14ctxh
Hoạt động 2: Phát giấy mời buổi sinh hoạt dạy kĩ năng xâm hại tình dục cho trẻ em
-Địa điểm :các gia đình trên địa bàn thôn Dương Sơn –Hòa Tiến-Hòa Vang
-Dụng cụ : photo giấy mời :40.000vnđ
-Người thực hiện : sinh viên lớp 14ctxh
Hoạt động 3: Tổ chức 1 buổi dạy kĩ năng phòng tránh xâm hại tình dục cho trẻ em
- Địa điểm : nhà văn hóa thôn Dương Sơn – xã Hòa Tiến- huyện Hòa Vang –tp ĐàNẵng
- Bánh kẹo, trái cây liên hoan cho học sinh : 250.000đ
- Người thực hiện : sinh viên lớp 14ctxh + nhóm hỗ trợ
Trang 27- Người tham gia : trẻ em trong độ tuổi từ 6-15 tuổi, nhóm sinh viên
Hoạt động 4: Tổ chức họp dân tham khảo ý kiến của người dân về kế hoạch phát
triển dự án , những điểm được và chưa được khi thự hiện dạy kĩ năng sống buổiđầu ( lập nhóm nòng cốt để phát triển dự án )
-Địa điểm : nhà văn hóa thôn Dương Sơn –Hòa Tiến-Hòa Vang
-Dụng cụ : giấy, bút…
-Nước uống, trái cây : 50.000vnđ
-Người thực hiện : sinh viên lớp 14ctxh + nhóm hỗ trợ
- Người tham gia : cán bộ thôn Dương Sơn,người dân thôn Dương Sơn , nhóm sinhviên
Hoạt động 5 : Tiếp tục dạy kĩ năng phòng tránh xâm hại tình dục cho trẻ em
- Địa điểm : nhà văn hóa thôn Dương Sơn – xã Hòa Tiến- huyện Hòa Vang –tp ĐàNẵng
- Bánh kẹo, trái cây liên hoan cho học sinh : 100.000đ
- Người thực hiện : sinh viên lớp 14ctxh + nhóm hỗ trợ
- Người tham gia : trẻ em trong độ tuổi từ 6-15 tuổi, nhóm sinh viên
- Trình bày được thế nào là xâm hại tình dục trẻ em
- Nêu được các biểu hiện của xâm hại tình dục trẻ em
- Trình bày được hậu quả của cả về mặt tinh thần và vật chất xâm hại tình dụctrẻ em
- Nêu được các tình huống có nguy cơ bị xâm hại tình dục trẻ em
- Trình bày được cách an toàn để bảo vệ bản thân khỏi xâm hại tình dục trẻ em
Trang 28- Xác định chỗ có thể giúp đỡ trong trường hợp nguy cơ hoặc bị xâm hại tìnhdục trẻ em.
2 Mục tiêu về kỹ năng
- Xử lý được các tình huống có nguy cơ bị xâm hại tình dục
- Có các kỹ năng ra quyết định, kỹ năng kiên định
- Có các kỹ năng phòng tránh xâm hại tình dục trẻ em
- Kỹ năng tự bảo vệ bản thân
- Kỹ năng tìm kiếm sự giúp đỡ khi nguy cơ hoặc bị xâm hại tình dục
- Kỹ năng các thế võ đơn giản đẻ thoát thân
3 Mục tiêu về thái độ
- Có thái độ lên án việc xâm hại tình dục trẻ em Là một hành vi sai trái, trái với
đạo đức và pháp luật
- Có thái độ biết bảo vệ bản thân trước nguy cơ bị xâm hại tình dục
- Thừa nhận người xâm hại tình dục không có lỗi, đồng thời có cảm thông, chia
sẻ những người bị xâm hại tình dục
II Nội dung của chủ đề
Xâm hại tình dục trẻ em là sử dụng trẻ em để thoả mãn nhu cầu tình dục của ngườilớn hơn Xâm hại tình dục trẻ em bao gồm lạm dụng tình dục trẻ em và bóc lột tình dụctrẻ em
Xâm hại tình dục trẻ em gây tác hại lớn đối với sự phát triển cơ thể và tinh thầncủa trẻ Vì vậy, kỹ năng phòng tránh và xử lý trước các tình huống có nguy cơ bị xâmhại tình dục rất quan trọng
III Thông điệp của chủ đề
Việc giáo dục kỹ năng sống cho trẻ em có ý nghĩa quan trọng trong phòng ngừaxâm hại tình dục trẻ em Đó là việc tạo nền tảng để các em có những tri thức, kỹ năng cănbản để thích ứng với môi trường sống, qua đó khi gặp những tình huống có thể dẫn đếnnguy cơ có thể bị xâm phạm tình dục các em biết cách phòng tránh, thoát hiểm, hạn chếnhững hậu quả đáng tiếc xảy ra
Hãy bình tĩnh, sáng suốt và nói KHÔNG trước nguy cơ xâm hại tình dục trẻ em
IV Đối tượng giáo dục của chủ đề
Trang 29Các em nhỏ từ 5 đến 15 tuổi trong thôn Dương Sơn, xã Hòa tiến, Hòa Vang, ĐàNẵng
V Phương tiện hỗ trợ dạy học
- Tranh ảnh minh họa
- Phương tiện di chuyển
VI Hướng dẫn tổ chức hoạt động
Nắm tay nhau đi……
Sờ má nhau đi……
+ Người dạy hát như thế nào thì các em phải hát, vỗ tay và làm theo lời bài hát
- Học sinh chơi trò chơi
- Giáo viên hướng dẫn thảo luận lớp Với câu hỏi: Qua trò chơi em cảm thấy như thếnào?
Trang 30dạy cho các em một chủ đề rất mới lạ và thiết thực với các em Đó là kỹ năng phòngtránh xâm hại tình dục trẻ em.
2 Hoạt động 2: “Cơ thể em’’
a Mục tiêu:
- Chủ đề này dạy cho trẻ về các bộ phận cơ thể, bao gồm bộ phận sinh dục Điều này
giúp cho trẻ nhận thức được toàn bộ cơ thể và cung cấp cho các em đầy đủ từ vựng để
mô tả những tình huống quấy rối tình dục có thể xảy ra
b Cách tiến hành:
Bước 1: Giáo viên chia nhóm thành từng cặp nhỏ gồm 5 em 1 nhóm.
+ Yêu cầu trẻ làm việc theo cặp, vẽ cơ thể mình bằng phấn lên sàn hoặc sử dụngbút viết bảng để vẽ lên giấy khổ lớn (Nếu lớp học đông, bạn có thể để trẻ làm việc theonhóm 6 hoặc 8 người và chỉ vẽ phác họa một thành viên trong nhóm Các nhóm cần cótính chuyên biệt về giới – có nghĩa là chỉ có các trẻ em gái trong cùng một nhóm với trẻ
em gái và trẻ em trai trong cùng một nhóm với trẻ em trai.)
+ Yêu cầu trẻ xác định các bộ phận “riêng tư” trên cơ thể bằng cách vẽ một hìnhtròn hoặc một hình hộp xung quanh các bộ phận đó của cơ thể Nhắc trẻ rằng, riêng tư
có nghĩa là “dành cho em” và không riêng tư có nghĩa là “dành cho tất cả mọi người”.Thảo luận với cả lớp
Bước 2: Giáo viên trình bày
+ Giải thích với trẻ rằng, một số bộ phận cơ thể thường được mọi người chấpnhận là riêng tư Đó là những bộ phận sinh dục của cơ thể Các bộ phận sinh dục của cơthể là khác nhau giữa nam và nữ
+ Chỉ vào các hình vẽ phác họa cơ thể trẻ trai và trẻ gái và yêu cầu học viên xácđịnh và đọc tên các bộ phân sinh dục của cơ thể bằng cách chỉ cho học viên những bộphận đó và cung cấp cho các em tên chính xác về giải phẫu học của các bộ phân đó –dương vật, âm đạo và hậu môn Đánh dấu những bộ phận này bằng bút dạ màu
+ Đánh dấu những bộ phận cơ thể khác mà trẻ cũng coi là riêng tư (ví dụ: tóc,tay, chân) bằng một chiếc bút dạ màu khác
Trang 31Bước 3: Giáo viên cho nhóm thảo luận những câu hỏi ( trong vòng 10 phút), sau khi
thảo luận xong từng nhóm sẽ lên trình bày ( thời gian trình bày trong vòng 5 phút) vớicấc câu hỏi như sau :
• Tại sao việc nhận biết và gọi đúng tên của các bộ phận riêng tư của cơ thể lạiquan trọng? (Mọi người có thể hiểu chính xác chúng ta muốn nói gì và đây là những tênđúng của những bộ phận đó.)
• Khi nào thì ĐƯỢC nói về hoặc gọi tên của các bộ phận riêng tư của cơ thể?(Luôn là ĐÚNG khi sử dụng tên đúng Một số người có thể cảm thấy hơi ngượng ngùngkhi họ nghe thấy những từ này Sự ngượng ngùng này không phải là do những từ ngữ
mà
chúng ta đã sử dụng – những từ ngữ này là ĐÚNG.)
• Tại sao những bộ phận riêng tư của cơ thể chúng ta lại là riêng tư? (Chúng lànhững bộ phận đặc biệt thuộc về chúng ta Điều quan trọng là phải giữ cho những bộphận này an toàn và riêng tư cho tới khi chúng ta trưởng thành và tìm được một ngườiđặc biệt để chia sẻ những bộ phận đó với người ấy Chúng ta không cần chia sẻ bộ phậnriêng tư của cơ thể mình cho tới khi đó.)
+ Sau khi các nhóm trả lời, GV cho các nhóm biểu quyết nhóm nào, trả lời đầy
đủ các câu hỏi và hay nhất sẽ giành phần thưởng
Bước 4: Giáo viên tổng kết và đánh giá.
d Kết luận:
- Thông qua hoạt động nhóm giúp các em tự tin, mạnh dạn nêu lên quan điểm của riêngmình, tuy nhiên một số bạn vẫn chưa nêu lên được ý kiến của cá nhân mình
- Giáo viên giới thiệu về các bộ phận riêng tư, kín đáo trên cơ thể của các em
3 Hoạt động 3: Đụng chạm an toàn và đụng chạm không an toàn (15 phút)
a Mục tiêu:
- Các em hiểu được như thế nào là đụng chạm an toàn và đụng chạm không an toàn
- HS phân biệt được đâu là những hành vi đụng chạm an toàn, đâu là hành vi đụngchạm không an toàn
b Cách tiến hành
GV hỏi:
Trang 32+ Các em đã từng đụng chạm với người bạn khác giới chưa ? đó là hành động gì ? vàtheo em đó có phải là hành vi an toàn hay không?
+ Em hãy liệt kê 1 số hành vi : em cho là an toàn ? hành vi không an toàn ?
Để hiểu rõ hơn về hành vi an toàn và hành vi không an toàn thì cô và các em sẽ
cùng tham gia trò chơi “ ghép tranh”
Giáo viên hướng dẫn thảo luận:
- Các em hãy nhắc lại cho cô và các bạn cùng nghe những hành vi an toàn và hành
vi không an toàn
- Qua trò chơi ghép tranh vừa rồi cộng với sự hiểu biết, em hiểu như thế nào là hành
vi an toàn và hành vi không an toàn ?
Trang 33+ Hành vi không an toàn : sờ mó, ôm eo người khác giới, sờ đùi, cưỡng hôn, quấyrối trên xe buýt…
d Phương pháp thực hiện : thảo luận nhóm, ghép tranh , đặt câu hỏi, thi đua
giữa các nhóm
Hình ảnh về đụng chạm an toàn :
Trang 34
Hình ảnh đụng chạm không an toàn :
Trang 35
Hoạt động 4: Xâm hại tình dục
a Mục tiêu:
- Chủ đề này cung cấp thông tin cho các em kiến thức về xâm hại tình dục là gì?
- Nêu được các hình thức xâm hại tình dục, đối tượng, thời gian, địa điểm diễn ra xâmhại tình dục
b Thông điệp:
- Quấy rối và xâm hại tình dục trẻ em là sai trái
- Trẻ em không bao giờ có lỗi khi bị quấy rối và xâm hại tình dục, không được đổ lỗicho trẻ em
- Xâm hại tình dục xảy ra khi:
+ Một người nào đó động chạm vào bộ phận sinh dục của em, theo cáchKHÔNG AN TOÀN hoặc yêu cầu em động chạm bộ phận sinh dục của họ
+ Một người nào đó cho em xem phim, ảnh hoặc nói về những bộ phận sinh dụctrên cơ thể theo cách KHÔNG AN TOÀN
+ Một người nào đó yêu cầu em động chạm vào bộ phận sinh dục của chính emhoặc của người khác
+ Một người nào đó làm cho em khó chịu về mặt tâm lí và tình dục như việc namgiới nhìn chằm chằm, cố ý để lộ bộ phận sinh dục, huýt sáo trêu ghẹo, bình phẩm vềhình thức bên ngoài hay ve vãn, tán tỉnh bằng tin nhắn gợi dục…
c Cách tiến hành:
Trang 36- Từ những đụng chạm không an toàn đã nêu trên sẽ có nguy cơ dẫn đến xâm hại tìnhdục.
- Nêu lên khái niệm xâm hại tình dục là gì?
+ Xâm hại tình dục trẻ em là người lớn tuổi hơn sử dụng quyền lực và sức mạnh,
có thể là tiền bạc, vật chất, lợi dụng sự ngây thơ, lòng tin và sự tôn trọng của trẻ để
ép buộc các em tham gia vào hành vi tình dục
+ Xâm hại tình dục có liên quan đến sự đụng chạm gây bối rối, tức giận Đó là sựđụng chạm không an toàn, khiến trẻ em phải bối rối, khó chịu, sợ hãi (cũng có thể
là lời nói, cử chỉ, cách nhìn)
- Biểu hiện của xâm hại tình dục: Những đụng chạm không an toàn sẽ có nguy cơ là biểuhiện của xâm hại tình dục như:
+ Hôn hít, sờ mó vào ngực hay bộ phận sinh dục của trẻ
+ Bắt trẻ sờ mó vào bộ phận sinh dục của mình
+ Quan hệ tình dục bằng đường miệng hay hậu môn
+ Toan tính quan hệ tình dục
+ Mại dâm trẻ em
+ Phô bày bộ phận sinh dục của mình để trẻ nhìn thấy
+ Nhìn trộm khi trẻ không mặc quần áo
+ Dùng lời nói để kích thích tình dục
+ Cho trẻ xem tranh ảnh, sách báo, băng hình, phim khiêu dâm
- Cho nhóm thảo luận AI có thể là người có hành vi quấy rối tình dục và AI là người cónguy cơ bị quấy rối tình dục? ( Tất cả mọi người đều có khả năng xâm hại và quấy rốitình dục các em như những người quen biết, hang xóm, người thân và những người xalạ)
- Những nơi có nguy cơ xảy ra xâm hại và quấy rối tình dục?
+ Những nơi vắng vẻ, tối tăm
+ Những nơi công cộng: Trường học, công viên, khu vui chơi,…
+ Tại nơi ở,…
Hoạt động 5: Dự phòng ứng phó với xâm hại và quấy rối tình dục’’(15 phút)
a Mục đích:
Trang 37- Giúp học sinh hiểu và nhận biết được hai quy tắc ứng phó với hành vi xâm hại và
quấy rối tình dục bao gồm quy tắc đồ lót và quy tắc năm ngón tay
- Giúp nhóm viên trải nghiệm kĩ năng ứng phó với xâm hại và quấy rối tình dục
- Nâng cao kĩ năng ứng phó với các tình huống chung của xâm hại và quấy rối tình dục
và từng trường hợp riêng biệt cho học sinh
- Có kĩ năng đưa ra quyết định và kiên định
b Thông điêp:
- Các em tự tin, bản lĩnh ứng phó trước hành vi xâm hại và quấy tình dục
- Các em không ai là người có lỗi khi bị xâm hại và quấy rối tình dục, nhưng các em làngười không biết tự bảo vệ bản thân khi không ứng phó được với kẻ quấy rối tình dục
- Bước 1: Cho các em vẽ bàn tay vào giấy A4
- Bước 2: GV cho HS ghi tên năm người lớn có mà trẻ em yêu mến và tin tưởng nhất
HS vẽ và trả lời các câu hỏi của GV đưa ra:
+ Ngón cái : Người em tin tưởng và yêu thích nhất
+ Ngón trỏ : Người em tin tưởng và yêu thích thứ 2
+ Ngón giữ: Người em tin tưởng và yêu thích thứ 3
+ Ngón áp út : Người em tin tưởng và yêu thích thứ 4
+ Ngón út: Người em tin tưởng và yêu thích thứ 5
- Bước 3: Kết luận: Nêu lên quy tắc 5 ngón tay
Trang 38+ Ngón cái - gần mình nhất tượng trưng cho những người thân ruột thịt trong giađình như ông bà, bố mẹ, anh chị em ruột - bé có thể ôm hôn mọi người hoặc đồng ý đềcác thành viên trong nhà ôm hôn, thể hiện tình yêu thương, tắm rửa khi bé còn nhỏ.+ Ngón trỏ - tượng trưng cho thầy cô, bạn bè ở trường lớp hoặc họ hàng của giađình Những người này có thể nắm tay, khoác vai hoặc chơi đùa.
+ Ngón giữa - người quen như hàng xóm, bạn bè của cha mẹ - bé có thể bắt taychào hỏi họ
+ Ngón áp út - gặp người mới gặp lần đầu, các bé có thể dừng lại ở mức vẫy taychào
+ Ngón út - ngón tay xa bé nhất thể hiện cho những người hoàn toàn xa lạ hoặcngười có cử chỉ thân mật, khiến bé thấy lo sợ, bất an, bé hoàn toàn có thể bỏ chạy, hét to
để thông báo với mọi người xung quanh
Quy tắc đồ lót:
- P – Private (Riêng tư): Nói với trẻ rằng không một ai có thể được nhìn hay chạmvào vùng kín của bé, trừ một số người như bác sĩ, y tá hay bố mẹ Tuy nhiên, bác sĩ y tá
Trang 39cần phải mặc đồng phục và đang trong giờ khám chữa bệnh, phải giải thích được cho con
là họ cần chạm vào để làm gì và cần có sự đồng ý của con
– Always remember your body belongs to you (Luôn nhớ cơ thể con thuộc vềcon): Không ai có quyền làm bất cứ điều gì với cơ thể bé mà khiến bé khó chịu Nếu ai cốtình, trẻ cần biết nói “Không”
N – No means no (Không là không): Giúp trẻ nhận thức được rằng trẻ có quyềnnói “không” với những động chạm bé không thích từ bất cứ ai
T – Talk (Nói về những điều bí mật khiến con buồn): Cha mẹ giải thích cho con về
sự khác biệt giữa những bí mật "tốt" và "xấu" Những câu như “Đây là bí mật của riênghai chú cháu mình" thường của những kẻ lạm dụng khiến trẻ con cảm thấy lo lắng và sợkhông dám kể cho ai khác nghe Những bí mật "tốt" có thể là món quà hay bữa tiệc.Những bí mật "xấu" là cái khiến con cảm thấy buồn, lo lắng, sợ hãi Con cần nói ra
S – Speak up (Lên tiếng): Nói với con khi nào bé cảm thấy buồn, lo lắng, sợ hãi,
bé nên lên tiếng với người bé tin tưởng, có thể nói với bố mẹ, hay chị gái, cô giáo
6 Hoạt động 6: Đóng vai ( Tình huống đính kèm phụ lục )
a, Mục tiêu:
- Học sinh biết ra quyết định đúng và kịp thời, biết kiên định, phản đối và biếtmột số kỹ năng tự bảo vệ trong những tình huống có nguy cơ bị quấy rối, bị xâmhại tình dục
- Học sinh hiểu rằng mình không phải là người có lỗi khi bị quấy rối, bị xâm hạitình dục
Tình huống 2 : Hôm nay Phương bị hỏng xe, phải đi bộ từ trường về nhà Dọcđường có một người đàn ông lạ mặt đi xe máy, cứ lẽo đẽo bám theo, gạ gẫm rủ emlên xe để ông ta chở về … Phương có thể làm gì?
Trang 40 Tình huống 3 : Trưa nay, Hồng đang ở nhà thì một người hàng xóm gõ cửa vào xinnước uống Sau khi uống nước, thấy chỉ có một mình Hồng ở nhà, người hàng xóm
có hành vi ôm và vuốt tóc Hồng khiến Hồng cảm thấy khó chịu.Theo em, Hồng nênlàm gì ?
Tình huống 4 : Mỗi kỳ nghỉ hè, Vân đến ở với chú thím ở thành phố, Vân rất quýchú Một lần đang chơi, chú bắt đầu sờ mó người cô một cách lạ lùng, làm cho cô
bé thấy sợ hãi Chú ấy nói đây là điều bí mật, đừng nói cho người khác biết, và mùa
hè ấy chú thường làm vậy với Vân Hềt hè, được về nhà, Vân mừng quá Nhưngmùa hè năm nay lại sắp đến làm cho Vân sợ Cô bé nói với mẹ rằng cô không muốnđến ở nhà chú nữa, nhưng không dám nói chuyện đã xảy ra Mẹ Vân rất bực mình,mắng cô bé là đỏng đảnh và vẫn bắt cô đến nhà chú thím khiến Vân rất tuyệtvọng.Theo em, Vân phải làm gì ?
- Các nhóm học sinh thảo luận, lựa chọn cách ứng xử và chuẩn bị đóng vai
- Các nhóm học sinh lên đóng vai
- Giáo viên hướng dẫn thảo luận lớp :
+ Vì sao em lại chọn cách ứng xử đó ?
+ Em cảm thấy thế nào khi ứng xử như vậy ?
+ Còn có những cách ứng xử nào khác không ? Hãy phân tích lợi, hại và cảm xúccủa nạn nhân trong mỗi trường hợp ứng xử ?
+ Những kẻ có ý định hoặc có hành vi xâm hại tình dục trẻ em sẽ nghĩ và cảmthấy thế nào trước thái độ, hành động phản đối kiên quyết của trẻ em ? Trước thái
độ sợ hãi, phục tùng, im lặng của trẻ em ?
+ Trẻ em có phải là người có lỗi khi bị kẻ khác quấy rối hoặc xâm hại tình dụckhông ?
+ Cần làm gì khi bị quấy rối, bị xâm hại tình dục ? Vì sao ?
- Giáo viên kết luận và củng cố với học sinh