Thôn Kon Ktau , xã... Hi n ay có hai con nái đang ch a.
Trang 1C QUAN H P TÁC QU C T NH T B N (JICA)
B NÔNG NGHI P VÀ PTNT-N C C NG HÒA XHCN VI T NAM
D án H tr Dân làng Qu n lý R ng B n v ng
Tây Nguyên,Vi t Nam
Báo cáo Hoàn thành
Tháng 10/2008
Hi p H i T V n Lâm Nghi p H i Ngo i Nh t B n (JOFCA)
Trang 4N i dung c a Báo Cáo
Gi i thi u··· 1
1 B i c nh c a D án ··· 2
1.1 B i c nh đ xu t··· 2
1.2 M c tiêu D án··· 2
1.3 Ph m vi ho t đ ng c a D án ··· 3
2 Ph ng pháp th c hi n··· 5
2.1 Mô hình và đ u vào··· 5
2.2 C u trúc c a ch ng trình H tr dân làng ··· 7
2.3 Bi u đ phát tri n c a các ho t đ ng ··· 7
3 K t qu d án ··· 9
3.1 Vi c th c hi n k ho ch c i thi n sinh k t i m i thôn mô hình ··· 9
3.1.1 Vi c th c hi n k ho ch canh tác b n v ng ··· 9
3.1.2 K ho ch t p hu n k thu t ··· 45
3.2 Th c hi n k ho ch nâng cao n ng l c ··· 50
3.3 H tr nâng cao n ng l c ti p th cho dân làng··· 51
3.4 Th c hi n khóa giáo d c v môi tr ng··· 54
3.5 Th c hi n t p hu n qu n lí r ng có s tham gia c a c ng đ ng (CFM)··· 55
3.6 Theo dõi, giám sát D án ··· 61
3.7 ánh giá v s tham gia/ công tác xã h i hóa··· 66
3.8 Các h i ngh chuyên đ m r ng cho các thôn khác··· 70
3.9 Vi c l p d th o k ho ch gi m nghèo t i các thôn khác··· 73
3.10 T p hu n RECOFTC ··· 75
3.11 H p JCC và H i th o t ng k t··· 76
4 L ch th c hi n các ho t đ ng (K t qu ) ··· 81
5 Thay đ i ma tr n thi t k d án (PDM) ··· 84
6 H s đ u vào··· 91
6.1 H s chuyên gia··· 91
6.2 H s thi t b c a d án··· 95
6.3 H s mua s m ··· 97
7 u ra c a d án··· 98
Trang 58 B máy đ qu n lý và th c hi n D án t t h n··· 101
8.1 Phân công nhi m v cho Xúc tác viên xã (CF) t i làng m u ··· 101
8.2 Vi c hình thành Ban Phát tri n thôn (VDB)··· 101
8.3 Vi c đ a vào H th ng Ngân hàng V t nuôi (Gi i thi u ngân hàng v t nuôi)···102
8.4 Theo dõi, giám sát D án b ng vi c t ch c các cu c h p/ h i th o đ nh k ···102
8.5 Vi c đ a vào hình th c Theo dõi Giám sát có s tham gia···103
9 ánh giá d án ··· 104
9.1 Thành t u ··· 104
9.2 Tính hi u qu ··· 106
9.3 Tác đ ng···109
9.4 Tính b n v ng ··· 112
9.5 M c đ thành qu và nh ng v n đ quan tâm trong thi t l p thôn mô hình···116
10 Bài h c kinh nghi m ··· 120
10.1 Bài h c kinh nghi m d i góc đ đi u ki n t nhiên và k thu t···121
10.2 Bài h c kinh nghi m t góc đ kinh t -xã h i ···126
10.3 Bài h c kinh nghi m t góc đ qu n lí ···130
10.4 Bài h c kinh nghi m t góc đ t ch c···134
11 xu t và ki n ngh ··· 138
Trang 6Ph l c
1 Danh sách cá nhân tham gia ho t đ ng canh tác b n v ng t ng thôn m u, t ng n m và t ng ho t
đ ng
2 Ngân hàng v t nuôi m i thôn m u
3 Báo cáo v khóa t p hu n h tr nâng cao n ng l c ti p c n th tr ng
4 Ý ki n v ph ng th c ti p th m i t i các thôn m u n i th c hi n t p hu n ti p th
5 Báo cáo v khóa giáo d c nh n th c v môi tr ng cho ng i l n
6 Báo cáo v khóa t p hu n CFM
7 K ho ch CFM 5 n m t i thôn Vichiring
8 K ho ch CFM n m 2008 t i thôn Vichiring
9 Qui c b o v và phát tri n r ng t i thôn Vichiring
10 K t qu đánh giá có s tham gia theo nhóm
11 K ho ch c i thi n sinh k cho 10 thôn khác
12 K ho ch ho t đ ng n m 2008
13 K t qu kh o sát tính hi u qu c a các ho t đ ng d án
14 K t qu kh o sát tính b n v ng c a các ho t đ ng d án
Trang 7Hình nh
Hình 2.1.1 Mô hình đ u vào··· 5
Hình 2.2.1 S đ c a ch ng trình h tr dân làng ··· 7
Hình 2.3.1 Bi u đ phát tri n công vi c/các ho t đ ng ··· 8
Hình 4.1 L ch th c hi n cho t ng ho t đ ng··· 82
Hình 6.1.1 L ch chuyên gia Nh t làm vi c··· 94
B ng B ng3.1.1 S h dân tham gia các ho t đ ng SFP - theo thôn··· 10
B ng3.1.2 T ng s các h tham gia các ho t đ ng SFP - theo ho t đ ng··· 11
B ng3.1.3 S ho t đ ng đã th c hi n các thôn mô hình··· 12
B ng3.1.4 Các ho t đ ng nông nghi p đ c kh i đ u trong n m 2008 ··· 12
B ng3.1.5 Tóm t t các đ t t p hu n đ c t ch c trong quá trình th c hi n d án ··· 46
B ng3.2.1 Danh sách các khóa t p hu n v nâng cao n ng l c ··· 50
B ng3.3.1 Danh sách các l p đào t o nâng cao n ng l c ti p th ··· 52
B ng3.3.2 N i dung đào t o v marketing cho dân làng ··· 53
B ng3.4.1 Danh sách các khóa giáo d c ý th c v môi tr ng ··· 55
B ng3.5.1 Danh sách các ho t đ ng v CFM ··· 55
B ng3.5.2 Ch ng trình chi ti t “T p hu n c m tay ch vi c các k n ng lâm nghi p v khai thác ch n ” ··· 58
B ng3.5.3 Ch ng trình chi ti t “T p hu n k thu t lâm sinh trong phát tri n lâm s n ngoài g và làm giàu r ng”··· 60
B ng3.5.4 Ch ng trình chi ti t “H i ngh chuyên đ m r ng v CFM ” ··· 61
B ng3.6.1 Ph ng pháp theo dõi giám sát D án ··· 65
B ng6.1.1 Trách nhi m công vi c c a m i chuyên gia trong su t quá trình công tác ··· 91
B ng6.2.1 Danh sách thi t b ··· 95
B ng6.3.1 Ngân sách và thanh toán do phía Nh t b n cung c p··· 97
B ng9.3.1 M c đ m r ng t các thôn mô hình sang các thôn khác ··· 111
B ng9.4.1 Tính b n v ng c a các ho t đ ng đ c dân làng th c hi n và các ho t đ ng··· 113
B ng9.4.2 Kh o sát tính kh thi c a vi c m r ng các ho t đ ng theo đ n v thôn và ho t đ ng··· 114
Trang 8Các t vi t t t
ADB Ngân hàng phát tri n châu á
APO K ho ch th c hi n hàng n m
CAP L p k ho ch hành đ ng c ng đ ng CBP K ho ch xây d ng n ng l c
CDP K ho ch phát tri n xã
CFM Qu n lý r ng c ng đ ng
CPC U ban nhân dân xã
S NN&PTNT S nông nghi p và phát tri n nông thôn CLN C c lâm nghi p
S TN&MT S tài nguyên và môi tr ng
DPC U ban nhân dân huy n
JFY N m tài khoá Nh t B n
JICA C quan h p tác qu c t Nh t B n
KfW Kreditanstalt fuer Wiederauf
LIP K ho ch Phát Tri n Sinh K
B NN&PTNT B Nông Nghi p & Phát Tri n Nông Thôn M&E Theo dõi & ánh giá
PPC U ban nhân dân t nh
PRA ánh giá nhanh nông thôn có s tham gia PTD Phát tri n k thu t có s tham gia
R/D Biên b n th o lu n
Trang 9SFP K ho ch canh tác b n v ng
CCLN Chi c c Lâm Nghi p
TOT T p hu n cho t p hu n viên
RECOFTC Trung Tâm T p Hu n Lâm Nghi p C ng ng Vùng Châu Á và Thái Bình D ng VDB Ban Phát Tri n Thôn
VDP K ho ch phát tri n thôn
VSP Ch ng trình h tr dân làng
WB Ngân hàng th gi i
5MHRP: Ch ng trình tr ng m i 5 tri u ha r ng
Trang 10Gi i thi u
Báo cáo cu i k nói rõ h n v các ho t đ ng trong các n m c a d án “H tr dân làng qu n lý r ng
b n v ng t i Tây nguyên” (sau đây g i là “D án”), th c hi n n c C ng Hòa Xã H i Ch Ngh a
Vi t Nam trong ba n m và ba tháng, k t tháng Sáu n m 2005, phù h p v i R/D và M/M mà Nhà
N c liên quan là Chính ph N c C ng Hòa xã H i ch ngh a Vi t Nam và V n phòng JICA Vi t Nam đã th a thu n, ký và trao đ i vào tháng T n m 2005
Trang 11đã đ c th c hi n t nh Kon Tum t i Tây Nguyên trong vòng hai n m m t tháng, b t đ u t tháng
2-2000, nh m đ a vào qu n lý r ng b n v ng t i đây Theo Nghiên c u Phát tri n này, khu v c cho tác nghi p lâm nghi p đ c xác đ nh t kho ng 230,000 ha đ t trong huy n Kon Plong c thu c t nh Kon Tum, d a trên phân tích k t qu kh o sát tài nguyên r ng, kh o sát tình hình kinh doanh c a 6 Lâm
tr ng, đi u tra kinh t -xã h i và đi u tra đa d ng sinh h c trong huy n Qui ho ch qu n lý r ng đã
đ c l p, bao g m không nh ng qui ho ch v lâm sinh và và khai thác mà còn g m c ch ng trình
h tr ng i dân b n, b o v đ ng v t hoang dã và b o t n c ng nh ch ng trình nâng cao n ng l c
th ch Ngoài ra, trong s 6 Lâm tr ng, m t Lâm tr ng (Lâm tr ng Mang La) c ng đã đ c ch n
và Nghiên c u Phát tri n đã đ c th c hi n v i t cách là khu v c mô hình
Theo các đ xu t trong Nghiên c u Phát tri n, t nh Kon Tum đã nh n th y các ho t đ ng du canh c a
ng i dân b n là y u t ch y u gây ra suy thoái r ng và do đó c n ph i có bi n pháp gi m thi u b ng cách t ng c ng các ho t đ ng s n xu t khác nh m qu n lý r ng m t cách b n v ng Tuy nhiên, các
c quan chính quy n t nh Kon Tum có ít kinh nghi m h tr phát tri n các ho t đ ng s n xu t có th thay th đ c du canh và còn thi u ngu n l c k thu t và nhân l c Do đó, Chính ph Vi t Nam đã đ ngh đ c có m t d án h p tác k thu t đóng góp vào thi t l p c s qu n lý lâm nghi p b n v ng thông qua h tr các ho t đ ng s n xu t thay th , t o ngu n thu nh p đ gi m thi u du canh t i t nh Kon Tum áp ng yêu c u này, C quan H p tác Qu c t Nh t B n (JICA) đã c hai chuyên gia
ng n h n đ n làm vi c t tháng 3 đ n tháng 5 n m 2004 và đã chu n b m t k ho ch d th o c s cho m t d án d a trên kh o sát hi n tr ng và trao đ i v i các bên h u quan Vi t Nam Sau khi có
k t qu kh o sát c a hai chuyên gia này, JICA đã c m t phái đoàn đánh giá kh o sát sang làm vi c vào tháng 11 n m ngoái và c ng đã trao đ i v d th o k ho ch c s cho d án Sau đó JICA đã ký
v i Chính ph Vi t Nam m t B n Ghi nh (R/D) và đ t đ c tho thu n v th c hi n d án trong 3
n m 3 tháng b t đ u t tháng 6/2005
1.2 M c tiêu D án
M c tiêu c a d án là gi i thi u các ph ng th c s n xu t ti n b trong nông nghi p, lâm nghi p, ch n nuôi và c i thi n n ng xu t và hi u qu c a nh ng ho t đ ng s n xu t hi n t i qua đó gi m s ph thu c c a ng i dân vào các ho t đ ng đ t r ng làm n ng r y trong khu v c núi r ng Tây Nguyên,
Trang 12án thông qua các ho t đ ng t i các thôn mô hình Chính ph vi t Nam có th tri n khai các ho t đ ng
đ nhân r ng các mô hình thành công c a d án đ n các khu v c khác sau khi d án k t thúc
5) Chu n b đ nhân r ng k t qu D án sang các vùng khác
1.3 Ph m vi ho t đ ng c a D án
D án s đ c th c hi n trong ba n m ba tháng Các ho t đ ng tri n khai t ng n m đ c trình bày sau đây:
Các công vi c sau đây ch y u đ c tri n khai trong n m đ u t tháng 6 2005 đ n tháng3/ 2006,
1) Thu th p/ phân tích các tài li u, thông tin hi n có, 2) Chu n b Báo cáo kh i đ ng, 3) Th o lu n v
D án v i các c quan h u quan, 4) Ti n hành kh o sát d li u c s , 5) Chu n b Ch ng trình h tr dân làng (K ho ch C i thi n sinh k và K ho ch Xây d ng n ng l c), 6) Giám sát, ch đ o vi c th c
hi n h p đ ng ph trong ch ng trình h tr dân làng,, 7) T ch c các H i ngh y Ban i u Ph i chung, 8) Chu n b Báo cáo ti n đ
Trang 131) Th o lu n v D án v i các t ch c liên quan, 2) Th c hi n ch ng trình h tr dân làng, 3) H ng
d n và giám sát h p đ ng ph th c hi n nghiên c u th tr ng, 4) Th c hi n giáo d c môi tr ng, 5)
Th c hi n ho t đ ng truy n thông đ i chúng, 6) Chu n b báo cáo ti n đ
Công vi c sau đây ch y u đ c tri n khai trong n m th ba b t đ u t tháng 4/ 2007 đ n tháng 3/ 2008:
1) Th o lu n v D án v i các t ch c có liên quan, 2) Tri n khai th c hi n ch ng trình h tr cho
ng i dân, 3) H tr t ng c ng n ng l c th tr ng, 4) Th c hi n khoá t p hu n v giáo d c môi
ch c các h i ngh chuyên đ m r ng cho các làng khác, 6) Chu n b b n th o K ho ch C i thi n sinh
k các làng khác, 7) Theo dõi, đánh giá, 8) Th c hi n các ho t đ ng PR, 9) T ch c H i th o cu i cùng k t h p v i cu c h p y ban đi u ph i chung , 10) Chu n b H ng d n m r ng, 11) Chu n b Báo cáo t ng k t và các k t qu khác c a D án
Trang 142 Ph ng pháp th c hi n.
2.1 Mô hình và đ u vào
Trong ch ng này, tr c khi gi i thích v ph ng pháp th c hi n c n nói đ n vi c thi t l p các thôn
mô hình, kh i l ng đ u vào đ thi t l p các thôn mô hình và chuy n giao các mô hình cho các thôn khác Thi t l p các thôn mô hình, đ u vào đ xây d ng thôn mô hình và các thành ph n th c thi ho t
đ ng ch y u đ c mô t trong hình 2.1.1
Hình 2.1.1 Mô hình đ u vào Sau khi t p hu n
T p hu n k thu t
H tr k thu t và hành chính , mua s m thi t b là nh ng yêu c u t i thi u nh t
Th c hi n và theo dõi
Trang 15Các thôn mô hình c n đáp ng các đi u ki n sau:
1) Thi t b và v t t đ u vào đ th c hi n các ho t đ ng là đ u t ban đ u v i s l ng ch m c t i
c n, b n v ng v tài chính, ph ng pháp th c hi n ngân hàng v t nuôi có th chuy n giao
đ c….và đ u t ban đ u ph i k t n i v i ph ng pháp th c hi n
2) Ban Phát tri n thôn g m có dân làng và cán b đ i di n trong xã ph i làm vi c t t đ qu n lý ngân hàng v t nuôi đ ng th i theo dõi các ho t đ ng đ ra…
3) Thay vì t t c các h gia đình trong thôn đ u th c hi n các ho t đ ng nh nhau, nên khuy n khích
nh ng h nào ham thích các ho t đ ng và th c hi n t t các ho t đ ng tham gia vào vi c tuyên truy n các thông tin cho các h khác trong thôn
4) Th c hi n đ c các ho t đ ng đã đ c gi i thi u v nông nghi p, lâm nghi p, ch n nuôi và nông lâm k t h p Nh ng ho t đ ng này s góp ph n làm t ng tính đa d ng và s l ng s n ph m bán
ra th tr ng
5) Các ho t đ ng đã đ c gi i thi u v nông nghi p, lâm nghi p, ch n nuôi và nông lâm k t h p tr thành mô hình có hi u qu trông th y, và lan t a sang các h khác trong thôn mô hình ch y u
b ng ph ng th c “khuy n nông gi a nông dân-nông dân”
6) Dân làng quan tâm đ n ý t ng b n v ng v s d ng đ t và r ng, đ t ra lu t l đ duy trì đ c môi tr ng r ng chung quanh thôn b n Ch p thu n vi c giao đ t giao r ng d a vào khung Qu n
lý r ng c ng đ ng là đi u ki n c b n cho vi c này
7) Thông qua th c hi n các ho t đ ng t 1) đ n 6), vi c trao quy n cho dân làng s đ c thúc đ y,
n ng l c l p k ho ch và gi i quy t v n đ c ng s đ c c i thi n
8) T t c các ho t đ ng trên, t 1) đ n 7) tr thành m t kh i và đ c nhìn nh n nh m t ph ng pháp đ chuy n giao cho các thôn khác
phát tri n thôn m u và thi t l p h th ng đ chuy n giao cho các thôn khác, c n ph i cung c p đ u vào, ch ng h n nh : (1) t p hu n k thu t, (2) thúc đ y đ nâng cao vi c trao quy n cho dân làng, (3) các chuyên gia Nh t b n, (4) v t t và thi t b , và (5) t p hu n K ho ch xây d ng n ng l c, ch y u cho cán b đ i tác H n th n a, đ l p thành m t kh i n i mà các ngu n l c nâng cao sinh k k t n i
v i nhau đ làm vi c, các ngu n l c này ph i th ng nh t và hành đ ng có hi u qu Do v y, d án đã
n l c đ các đ u vào đ c cung c p vào th i gian thích h p nh t Chính vì đi u này, l p k ho ch đ u vào cho các thi t b và v t t v i s l ng đ ph i đ c th c hi n phù h p v i th i gian t p hu n k thu t b ng ph ng th c OJT, kiên trì thúc đ y d a trên m i quan h tin t ng l n nhau, ki n t o đ c các k n ng đ chuy n giao cho dân thông qua các khóa t p hu n, và thúc đ y vi c chuy n giao m t các có hi u qu các k n ng, các ho t đ ng đem l i hi u qu trông th y cho dân các thôn khác
H n th n a, c n xác đ nh rõ vai trò c a các cá nhân đ tránh s trùng l p khi cung c p đ u vào D án
đã n l c đ nh n rõ đ c các đ u vào mang l i hi u qu
D án th c hi n ch ng trình h tr dân làng nh đã đ c p trong ch ng 2.2 và thi t l p c
ch qu n lý và th c hi n d án t t h n mô t trong ch ng 8 nh m thi t l p mô hình m c tiêu
nh đã đ c p trên
Trang 162.2 C u trúc c a ch ng trình H tr dân làng
thi t l p các mô hình đ c nói đ n trong ch ng 2.1, d án đã th c hi n ch ng trình h tr dân làng có c u trúc mô t trong hình 2.2.1
Hình 2.2.1 S đ c a ch ng trình h tr dân làng
Trong k ho ch xây d ng n ng l c, nâng cao n ng l c hành chính thông qua xây d ng n ng l c th c
ti n đã đ c th c hi n đ thúc đ y vi c c i thi n sinh k cho dân làng Bên c nh đó, đ t o đi u ki n cho cán b hành chính tham gia và thúc đ y các ho t đ ng c i thi n sinh k cho dân làng, khi th c
hi n k ho ch c i thi n sinh k vi c trao quy n cho dân b ng vi c s d ng ph ng pháp cùng tham gia
đã đ c thúc đ y qua OJT V i nh ng ho t đ ng nh thê, mô hình thành công đ c thi t l p
K ho ch c i thi n sinh k các thôn m u g m có (1) K ho ch canh tác b n v ng cho dân (k ho ch hành đ ng v nông nghi p, lâm nghi p, ch n nuôi, th y s n và nông-lâm-ch n th k t h p và (2) K
ho ch t p hu n k thu t K ho ch t p hu n k thu t bao g m i) K ho ch t p hu n t i th c đ a các thôn mô hình và ii) T p hu n thông qua đi th m các thôn tiên ti n và tham quan chéo gi a các thôn mô hình M t khác, k ho ch nâng cao n ng l c c ng bao g m vi c nâng cao n ng l c cho cán b c p
t nh ph trách t i m i thôn mô hình (CF) đ thúc đ y k ho ch c i thi n sinh k , cán b khuy n nông
c p xã và cán b hành chính (ch y u ch u trách nhi m phân tích và đánh giá) c p t nh và c p huy n
2.3 Bi u đ phát tri n c a các ho t đ ng
Các ho t đ ng đã đ c th c hi n v i m t ít thay đ i nh m phù h p v i ph ng pháp th c hi n nói đ n trong ch ng 3 Báo cáo Kh i đ ng Bi u đ phát tri n c a các ho t đ ng trong su t th i đo n đ c
d a vào ph ng pháp th c hi n mô t d i đây, trong hình 2.3.1
Ch ng trình h tr ng i dân
Ng i dân tham gia
Trang 17lu n v i các D án có liê
n quan thu c B NNPTNT và các C quan h u quan c a Vi t Nam 2-3 Trình bày, th o
lu n v I VP JICA Vi t Nam và Chuyên gia c a JICA v L p K ho ch Lâ
m nghi p 2-4 Cu c H p đ u tiên
c a Ban i u ph i chung 2-5 Kh o sát s b
Hi n tr ng
2-10 Chu n b
D th o K ho ch Xây d ng N ng l c
5-11 Giám sát và ánh giá
5-14 Chu n b D
th o Báo cáo Cu i cù ng
C ng đ ng các nhà
Tài tr 5-2 Gi i thích K
3-8 S a đ i
K ho ch Nâng cao i s ng
3-4 Giám sát, Ch đ o vi c Th c hi n K ho ch Nâng cao i
ng các nhà Tài tr
Ph i Chung
4-15 Chu n b Báo cáo Ti n đ
4-16 Chu n b đà
o t o RECOFTC
2-17 Chu n b Báo cáo Ti n đ
4-2 Gi i thích
K ho ch xu t cho Ho t đ ng N
ho ch Nâng cao i s ng cho các Thôn khác
3-14 Chu n
b đào t o
RECOFTC 3-11 Giám sát và ánh giá
Trang 183 K t qu d án
D án b t đ u đ c th c hi n vào tháng 6/2005, t p trung vào ch ng trình h tr dân làng Các ho t
đ ng chính bao g m: 1) Th c hi n k ho ch c i thi n đ i s ng, g m có k ho ch canh tác b n v ng và
k ho ch t p hu n k thu t; 2) Th c hi n k ho ch nâng cao n ng l c; 3) H tr đ t ng c ng kh
n ng ti p th ; 4) Th c hi n khóa giáo d c v môi tr ng; 5) Th c hi n t p hu n qu n lí r ng có s tham gia c a c ng đ ng; 6) Theo dõi và giám sát d án; 7) ánh giá có s tham gia c a c ng đ ng; 8) Các h i ngh chuyên đ m r ng sang các thôn khác; 9) Chu n b d th o k ho ch c i thi n sinh k cho dân các thôn khác; 10) T p hu n RECOFTC; và 11) H p y ban đi u ph i chung và h i th o cu i cùng D i đây là k t qu c a t ng ho t đ ng
3.1 Vi c th c hi n k ho ch c i thi n sinh k t i m i thôn mô hình
K ho ch c i thi n sinh k (LIP) bao g m k ho ch canh tác b n v ng (SFP) và k ho ch c i thi n đ i
s ng (LIP) nh đã trình bày m c 2.2 Các k ho ch c i thi n sinh k hàng n m đã đ c l p theo
ph ng th c có s tham gia c a c ng đ ng và theo h ng t d i lên v i qui trình 1) t ch c h i th o; 2) tóm t t các k t qu c a h i th o và l p k ho ch ban đ u; 3) nghiên c u tính kh thi d a trên các k t
qu và k ho ch ban đ u; và 4) l p d th o k ho ch c i thi n sinh k
Trong quá trình th c hi n LIP, nh ng c ch sau đây đã đ c áp d ng đ thi t l p đ c các mô hình thành công Có th th y r ng các c ch này có hi u qu v m t qu n lí d án c ng nh trong vi c t o ra/thúc đ y tính ch đ ng và s b n v ng
i) B nhi m CF
ii) Thi t l p Ban phát tri n thôn
iii) Gi i thi u H th ng ngân hàng v t nuôi
iv) Giám sát d án b ng vi c t ch c h i th o/h p đ nh kì
v) Gi i thi u ph ng th c giám sát và đánh giá có s tham gia c a c ng đ ng
bi t thêm chi ti t v các c ch này, vui lòng tham kh o m c 8 Liên quan đ n h th ng ngân hàng
v t nuôi, các qui đ nh m i nh t c a m i thôn mô hình đ c trình bày t i Ph l c 2
3.1.1 Vi c th c hi n k ho ch canh tác b n v ng
(1) Ti n trình t ng quát và các k t qu
Cho đ n cu i tháng 7/2008, có 218 h (chi m 73% t ng s h t i 5 thôn mô hình) đã tham gia vào các
ho t đ ng canh tác b n v ng và đã tri n khai đ c 22 mô hình canh tác
Ti n đ th c hi n các ho t đ ng canh tác trong 3 n m đ c tóm t t b ng sau bi t thêm chi ti t, vui lòng tham kh o các danh sách đ i t ng tham gia trong Ph l c 1
Trang 19N m 2008, t l dân làng tham gia đ t đ n 100% trong 2 thôn mô hình; thôn Vichiring xã Hi u và
thôn Tu Ro Bang xã k Kôi Trái l i, ch có 53% dân thôn Kon Tuc xã ak Pne tham gia các ho t
đ ng này - t l th p nh t trong 5 n m thôn mô hình Trong n m 2007, t l dân thôn này tham gia c ng
ít nh t nh ng có t ng h n, t 40% (2007) lên 53% (2008) thôn N c Nót xã Ng c Tem t l dân
tham gia t ng khá cao t 69% (2007) lên 83% (2008) Ch thôn Kon Ktau xã P Ê là t l dân tham gia
không t ng m y, ch nh nh lên m t chút t 63% (2007) lên 66% (2008)
B ng 3.1.1 S h dân tham gia các ho t đ ng SFP - theo thôn
Kon Ktau Vichiring N c Nót Kon Túc TuRoBang
- Các con s trong n m 2008 là s các h dân đang tham gia tính đ n cu i tháng 7/2008
- M t vài con s n m 2006 và 2007 không b ng các con s đ c trình bày trong Báo cáo ti n đ (2)
hay (3) vì có ch nh s a
T ng s các h dân tham gia t ng lên r t cao vào n m 2007 - t 61 h (2006) lên 181 h (2007) N m
2008, có 37 h m i b t đ u các ho t đ ng và t ng s các h tham giam là 218 h Chi ti t v s các h
dân t ng thêm trong n m 2008 đ c trình bày d i đây
Thôn Kon Ktau , xã
Trang 20B ng 3.1.2 T ng s các h tham gia các ho t đ ng SFP - theo ho t đ ng
1 Các con s này ch đ n thu n là t ng s các h dân b t đ u các ho t đ ng t i m i n m mà ch a tr ra s các h ng ng ho t đ ng
2 Vì các h tham gia nhi u ho t đ ng, nên con s t ng v t quá t ng s h t i m i thôn mô hình
*1 G m các đ i t ng tham gia nuôi bò (h th ng ngân hàng v t nuôi), nuôi trâu và ch làm chu ng
Huy n Kon Plong Huy n Kon R y
P Ê Hi u Ng c Tem k Pne k Kôi
Trang 21Nh đã trình bày trong b ng 3.1.2, t ng s các h tham gia các ho t đ ng SFP trong 5 thôn mô hình
t ng t 86 (2006) lên 605 (2007); và đ n 882 (2008) Thôn N c Nót đ t đ c con s cao nh t trong
n m 2007 và 2008 (221 n m 2007 và 291 n m 2008) Thôn Vichiring n m 2008 có s h tham gia ít
nh t trong s các thôn mô hình (127 h ) nh ng đã t ng nhi u trong n m 2008 (ch có 42 h n m 2007,
127 h n m 2008) Tính đ n cu i tháng 7/2008 có t ng s 757 h đang/ti p t c tham gia các ho t đ ng; trong đó thôn N c Nót có nhi u h nh t (260) và thôn Kon Ktau ít nh t (108)
Xem b ng 3.1.2 ta th y có 22 lo i hình ho t đ ng canh tác đ c th c hi n trong d án và s l ng các
lo i hình ho t đ ng t i m i thôn mô hình Trong n m 2006, con s kh i đi m ch n m trong kho ng 3-6
lo i hình, đ n n m 2007 nhi u ho t đ ng m i đã đ c đ a vào t t c các thôn mô hình và con s này đã
t ng lên kho ng 11-15 lo i hình Tr thôn Kon Ktau, các thôn khác có thêm đ c 1-2 lo i hình vào n m
2008 vì d án đang trong gian đo n k t thúc N m 2008 các lo i hình ho t đ ng thôn Kon Ktau có
gi m đi vì vi c th nghi m tr ng 2 v lúa đã k t thúc vào n m 2007 Ch có 2 lo i ho t đ ng canh tác (tr ng cà phê và nuôi ong đ a ph ng) m i đ c b t đ u vào n m 2008 Cu i cùng, n m 2008 đã có kho ng 12-16 lo i hình ho t đ ng đ c th c hi n
B ng 3.1.3 S ho t đ ng đã th c hi n các thôn mô hình
N m 2006 2007 2008 2006 2007 2008 2006 2007 2008 2006 2007 2008 2006 2007 2008
S các lo i hình
(2) Ti n đ ho t đ ng các thôn/ làng trong n m 2008
i v i các ho t đ ng nông nghi p đã ti n hành t nh ng n m 2006 ho c 2007, n u không có s ti n
b ho c chuy n bi n/ thay đ i n i b t đ c di n ra trong n m 2008 thì báo cáo này s không đ c p đ n
n a N u mu n bi t thêm v ti n đ c a các ho t đ ng nông nghi p c a n m 2006 và 2007, đ ngh
đ c Báo cáo Ti n đ (2) và Báo cáo Ti n đ (3)
B ng sau đây cho th y các ho t đ ng đ c kh i đ u trong n m 2008 t i m i thôn mô
B ng 3.1.4 Các ho t đ ng nông nghi p đ c kh i đ u trong n m 2008
Kon Ktau Vichiring Nuoc Not Kon Tuc TuRoBang
Trang 221) Thôn Kon K Tau, xã P Ê
Các ho t đông nông nghi p m i kh i đ u trong n m 2008
Sau đây là m t ho t đ ng m i kh i đ u trong n m 2008
H tham gia Tháng b t đ u nuôi S h ch m d t không
ti p t c ho t đ ng
Nuôi trâu
Con bò đ c nhà n c c p b ch t n m 2007 nên trong làng không còn bò đ c đ ph i gi ng n a Các
thành viên tham gia ho t đ ng nuôi bò cái c g ng tìm bi n phát gi i quy t b ng cách m n thôn 1,
m t thôn láng gi ng, m t con bò đ c, nh ng bi n pháp này th t b i (con bò đ c đó khi th cho n c
trong tháng 6 n m 2007 đã ch y tr n v làng c ) Do tr ng h p này x y ra và do các thành viên
nhóm nuôi bò cái có yêu c u nên D án đã quy t đ nh mua m t con đem v giao t i đ a ph ng trong
tháng 3 Con bò đ c này ho t đ ng r t t t, giao ph i thành công C ba con bò cái c a D án đ u có
ch a
Ti p t c các ho t đ ng đã đ c kh i đ ng trong n m 2006 và 2007
Có sáu (6) ho t đ ng kh i đ u trong n m 2006 và b y (7) ho t đ ng trong n m 2007 Sau đây là b ng
t ng h p s thay đ i v s l ng h gia đình tham gia m i ba (13) ho t đ ng này
đ ng
H b t đ u tham gia trong tháng 8 n m
*1 Vào cu i tháng 7, m t s dân b n đã b t đ u thu gom phân chu ng Nh ng trên th c t vi c làm phân
chu ng th c s lúc này ch a b t đ u, cho nên s l ng ho t đ ng này đ c tính là s không (0) Ho t
đ ng làm phân chu ng b t đ u vào tháng 9, tháng 10
*2 Vào cu i tháng 7, mi ng đ t v n nhà đang có b p, thu c lá, bí S l ng ng i tham gia ho t đ ng có
th t ng lên sau khi đã thu ho ch s hoa màu, cây tr ng hi n t i đang có trên mi ng v n
Trang 23Nuôi trâu bò (bò cái)
Ho t đ ng nuôi bò cái kh i đ u vào n m 2006 v i 4 h gia đình và 4 con bò cái Nh ng m t con bò
đã b ch t tháng 12 n m 2007 đ n nay s con bò ch a t ng lên cho nên vi c xoay vòng ch a th th c
hi n đ c Hi n nay 3 con bò cái còn l i đang ch a
Vào mùa l nh và mùa m a cu i n m 2007 và đ u n m 2008 v a qua đám c voi tr ng c t cho gia súc
n b h h i, gi m n ng su t K ho ch tr ng l i s di n ra trong tháng 8
Tháng 4 2008
Ch n nuôi trâu
N m 2006 đã kh i đ u ho t đ ng ch m nuôi trâu có 5 h tham gia v i 5 con trâu cái, hai con đã ch t
M t con ch t tháng 10 n m 2007 và m t con khác l i ch t vào tháng 1 n m 2008 Ch ng may, đ n nay các con trâu cái này ch a đ con nào c
M t trong thành viên nuôi trâu cái đã rút lui trong tháng 01 n m 2008, con trâu c a bà đã chuy n giao cho m t s thành viên m i (hai h k t h p nuôi)
Nuôi l n cái
Hai con l n nái đ t ng c ng 13 con (l a đ đ u tiên) vào tháng 9 n m 2007, 6 con l n con đ c giao cho Ban phát tri n thôn, còn 6 con đ c gi l i cho thành viên nuôi B i l s ng i nuôi l n cái thi u
th c n cho l n, nh t là tinh b t, sau khi đ con, tình tr ng thi u th c n cho l n l i càng tr m tr ng
h n Hai con l n nái b g y đi và ti p t c g y còm trong m t th i gian dài Vì v y, D án bu c ph i đ ngh h bán con l n con đi Tháng 3 n m 2008 m t con nái ch t, con nái còn l i t i nay v n ch a th tinh đ c
L n nái g y và các con l n con (tháng 3 n m 2008)
ti p t c duy trì h th ng ngân hàng v t nuôi, tháng 8 n m 2008, D án ph i h tr cung c p ti p
Trang 24đ ng ký th c s làm xong cái chu ng
B i vì t i nay l n nái d án v n ch a ch a, nên tháng 7 n m 2008 gia đình đã làm xong chu ng quy t
đ nh t mua l n con trong làng đem v nuôi Hi n nay D án đã giúp h này tìm mua con l n nái đ a
Có 27 h gia đình kh i đ u ho t đ ng nuôi v t vào tháng T n m 2007 v i t ng s 94 con v t; h u nh
m i gia đình đ c 3 con (2 con mái + 1 m t con đ c) Vào cu i tháng 7 n m 2008, c 17 h v n ti p
t c tham gia và đã có 58 con v t con
Nuôi cá
Vào n m 2008, 4 áo cá m i đ c đào và ho t đ ng do 7 h th c hi n trong tháng 5 Cu i tháng 7 n m
2008 t ng c ng trong thôn có 11 h tham gia ho t đ ng nuôi cá
Trong b n ao cá, có hai ao là do m t s h đào và qu n lý chung D án c p cho h ng PVC, tháng 1
h ng d n t i ch cho h v cách đào ao cá và đ n tháng 4 thì công vi c chu n b đ t hoàn thi n C n
c vào lo i gi ng cá, m t s cá con nh t đ nh đã đ c th ao vào tháng 5 n m 2008
Trang 253 ao m i (A Bong, ao nhóm) (H trên: tháng 3, H d i: tháng 7)
Làm ph n tr n
Ho t đ ng làm phân tr n đã tr thành ho t đ ng v mùa làng 34 h (28 đã tham gia t n m 2006
ho c 2007, và 6 h m i đ ng ký tham gia) đang có k ho ch làm phân tr n trong n m này Công vi c
th t s s b t đ u t tháng 9, tháng 10
Gùi phân tr n đ n ru ng (tháng 4 2008)
Trang 26K t h p nông lâm đ t d c
Có 3 h m i tham gia ho t đ ng này trong n m 2008 Các lo i cây tr ng t i m i đ a đi m là nh sau:
c tính dt đ t d c Lo i hoa màu C tr ng d c rào
Tr ng g ng (bên trái: CF đang h ng d n trong tháng 3, bên ph i: Chu n b đ t vào tháng 4, tháng 5)
Mì + c C t khí (H bên trái: tháng 5, H bên ph i: tháng 7)
Tr ng rau v n nhà
Vi c tr ng rau có th ph i d ng l i vào tháng 11 n m 2007 do th i ti t quá l nh Hi n nay m i có 3 h
đã b t đ u tr l i tr ng rau Nhi u mi ng đ t v n nhà đang có b p, cây thu c lá và bí Có th m t s
h đã tham gia tr c đây s b t đ u tr l i tr ng rau khi hoa màu hi n nay đang còn đã thu ho ch xong
Trang 27Trong n m 2007, tre gi ng “Bat Do” (Dendrocalamus latiflorus) đã đ c tr ng, nh ng nhi u cây con
không m c r Trong n m nay, tre gi ng “Mao Truc” (Phyllostachys pubescens) gi ng tre s n xu t
Trong tháng 3 đã mua 2,500 cây con ng Buôn Me Thu t cho 5 ng i đ ng ký tham gia (m i
ng i 500 cây) Các cây con đ c gi trong v n m u trong khu v c UBND xã cho đ n lúc tr ng
M t ng i đã đ ng ký nh ng b , còn l i 4 ng i hoàn thành công vi c chu n b đào h trong tháng 7
i v i mi ng đ t d c, các cây con s đ c tr ng theo đ ng đ ng m c Ch khi m a đ s ti n hành
tr ng ; có th là trong tháng 8
Trang 28Cây con trong khu UBND xã ám đ t đã chu n b h tr ng (tháng 7 n m 2008)
Nuôi ong đ a ph ng
Theo yêu c u c a thành viên Ban Phát tri n thôn v vi c thí đi m nuôi ong, D án quyêt đ nh thí đi m nuôi ong đ a ph ng (ong m t Châu Á)
So v i ong m t Châu Âu, thì ong m t Châu Á hút m t ít h n và th ng hay b t , nh ng chúng l i có
nh ng thu n l i t nhiên mà ong Châu Âu không có đ c; nh không b b nh foulbrood (h u trùng)
và b nh chalkbrood, có s c m nh đ ch ng l i s t n công c a m i varroa và ong b p cày V i nh ng
u đi m này nuôi ong m t Châu Á không c n ph i dùng nhi u thu c, k thu t cao và ch m sóc k
l ng Ngoài ra, m t s làng đ ng bào dân t c mi n núi phía b c Vi t Nam đã có truy n th ng nuôi ong m t đ a ph ng trong các t ong đ n gi n
Nh m ti n hành nuôi ong đ a ph ng, các thành viên ph i b t đ c b y ong t nhiên Tháng 5, D án
h tr chu c p cho h t ong h p đã đ c dùng nuôi ong theo truy n th ng Nh t B n, lo i t ong này có th thu ho ch m t ong mà không ph i đ p phá toàn b cái h p; đ ng th i cung c p các d ng c khác nh m ng che b o v m t, thu c x t tay, sáp ong Các chuyên gia Nh t B n c ng t p hu n cho
h v cách b t b y ong và truy n th ki n th c c b n v sinh thái nuôi ong
H i tháng 5, các thành viên nhóm nuôi ong đã đ a m t b y ong r ng vào t nh ng chúng bay m t khi
l tr th c làm cho t đ nghiêng m t bên n nay mùa ong chia t đã qua mà v n ch a có b y ong nào có th chuy n đ n c Vì v y bây gi vi c nuôi ong đành ph i ch đ n khi t i mùa ong m i (mùa
ra hoa)
Ti p t c các ho t đ ng kh i đ u t n m 2006 ho c 2007
Có n m (5) ho t đ ng đã đ c kh i đ ng n m 2006 và sáu (6) ho t đ ng b t đ u t n m 2007 Sau đây là b ng t ng h p các thay đ i v s h tham gia 11 ho t đ ng này:
Trang 29*2 H tr cung c p trâu cái và v t li u làm chu ng, ch n nuôi theo ch ng trình h th ng ngân hàng v t nuôi
*3 Có m t thành viên b ch t l n nái vào tháng 6 n m 2008 Ban phát tri n thôn s cung c p l n nái lai F1 đ
kh i đ u ch n nuôi tr l i
Ch n nuôi trâu
Trong tháng 5 đã cung c p thêm 3 con trâu cái và v t li u đ làm ba cái chu ng trâu ; 3 h m i b t đ u
nuôi trâu thu c h th ng ngân hàng v t nuôi
ã mua các con trâu cái đang ch a, h i tháng 5 m t con trâu đã đ m t con nghé đ c Còn các con
khác c ng hy v ng s đ trong th i gian s p t i
Nuôi l n nái
N m 2006, ho t đ ng nuôi l n nái b t đ u v i 3 thành viên, m t ng i b ch t l n nái trong tháng 11
n m 2007, ngay sau đó m t con l n con đ c c p (l n lai F1 s sinh c a m t thành viên khác) đ ti p
t c nuôi b t đ u t tháng 5 n m 2008, nh ng đ n tháng 6 n m 2008 thì con l n con l i b ch t ti p
Ban Phát tri n thôn đã có k ho ch c p l i m t con l n lai F1 khác đ ti p t c b t đ u nuôi tr l i
n nay trong làng m i ch có m t l n đ c con l n đ So v i các thôn mô hình khác, k t qu ho t
đ ng nuôi l n nái đây không đ c t t l m Hi n nay còn hai l n nái đang ch a
T ng t nh n m ngoái, n m nay vào tháng 5, D án h tr cho dây lang đ tr ng th c n gia súc
Trong n m 2008, đã đào m i 3 ao cá và s a l i 2 ao ; 9 h m i đ ng ký tham gia ho t đ ng nuôi cá
n cu i tháng 7 t ng c ng có 15 h tham gia ho t đ ng nuôi cá
Trang 30B i vì D án đã quy t đ nh cung c p s l ng h n ch là 300 con cho m i h , m t s ch ao l n đã quy t đ nh dùng chung ao c a mình v i các h khác D án cung c p ng PVC và h ng d n t i ch
v cách đào ao cá và k thu t ch m sóc cá hàng ngày Trong n m 2008, đã th cá con vào 5 ao m i
Trang 31Ao c a Y Tron và ao c a Y Buoc (tháng 7/ 2008) Ao nhóm 1 (tháng 1/ 2008)
Làm phân tr n
Theo sáng ki n c a Ban Phát tri n thôn, dân làng đ c phân chia thành 3 nhóm h p tác v i nhau đ s
d ng chung ngu n v t li u thiên nhiên (phân chu ng) K t qu là s l ng ng i tham gia t ng lên đáng k ; t m t ng i trong n m 2007 lên đ n 12 ng i vào n m 2008
K t h p nông lâm trên đ t d c
Có m t h gia đình đã liên t c canh tác k t h p nông lâm trên đ t d c (tr ng xen gi a hàng cây) t
n m 2006 N m nay, ng i này đã quy t đ nh tr ng cây lâu n m, tr ng cà phê (cà phê Arabica) thay vì
tr ng cây l ng th c nh cây mì, b p H đã đ c đào s n chu n b khi m a đ nhi u thì ti n hành
tr ng C c u cây tr ng hi n nay là nh sau:
Cây tr ng Cà phê 500 cây con gi ng s đ c tr ng
C t khí ã m c lên m t l n nh ng nhi u ch b ch t đi trong mùa l nh
Trang 32Cây rào (bên trái: d a, bên ph i: c voi) (tháng 5/ 2008)
Tr ng rau v n nhà
Tháng 7 n m 2007, Ban phát tri n thôn đã đ a ra sáng ki n thành l p v n m u đ t o đi u ki n cho dân làng tham gia làm Nh tác đ ng c a v n m u, cu i tháng 7 có 15 h gia đình đã b t đ u làm
v n D án cung c p h t gi ng, vôi, thùng t i và h ng d n k thu t do CF th c hi n
n cu i tháng 4 có 7 h tham gia tr ng g ng Có 8 h tham gia tr ng, nh ng h u nh t t c các cây con đ u b ch t
Trong n m 2008, tre đ c tr ng theo ho t đ ng Qu n lý r ng c ng đ ng Lo i gi ng tre đã đ c tr ng
là tre “Mao Truc” (Phyllostachys pubescens); các cây con gi ng c a lo i tre này đ c m Hà N i
Có 32 h (h u nh toàn b h trong thôn) tham gia tr ng tre v i t ng s là 870 cây con đã đ c tr ng trong tháng 7
Trang 33Các cây tre con v a m i tr ng (cu i thnáng 7/ 2008)
C ng nh n m ngoái, do đ ng x u, sông su i không qua đ c nên công vi c chuyên ch các m t hàng ph c v công tác c i thi n sinh k đã g p nhi u khó kh n kéo dài t cu i tháng 1 cho đ n gi a tháng 6 n m 2008 kh i đ u công vi c D án đã ph i thuê xe t i l n đ u tháng 5 đ chuyên ch
v t li u nh cây con gi ng, vôi, phân, thùng làm t nuôi ong, gi ng g ng, gi ng d a, l i thép (dùng làm chu ng th ) đ n đ a đi m qua đ ng Quãng Ngãi ng qua Qu ng Ngãi c ng x u nh ng d u sao xe t i v n c g ng ch y đ n làng
S h ng ng ho t
đ ng
Nuôi ong đ a ph ng
Th c hi n yêu c u c a dân b n, D án quy t đ nh th nuôi ong đ a ph ng, t ng t nh tr ng h p
c a thôn Vichiring thu c xã hi u
Trang 34kh i đ u nuôi ong đ a ph ng, nh ng ng i tham gia nuôi ong ph i b t b y ong r ng (ong t
nhiên) Vào tháng 5, D án đã c p cho 8 h lo i t ong h p và m t s thi t b khác nh m ng b o v
m t, thu c x t tay, sáp ong Các chuyên gia Nh t B n c ng t p hu n cho h ph ng pháp b t b y ong
và ki n th c c b n v sinh thái nuôi ong
Có báo cáo cho r ng m t s ong c ng có bay đ n ch t ong c a m t s thành viên nh ng ch ng bao lâu l i bay đi B i vì mùa b y ong chia t đã qua nên hi n nay không th làm gì đ c, đành ph i ch
đ n mùa ong sau (mùa hoa n )
T p hu n nuôi ong (tháng 5 n m 2008) T ong h p (tháng 6 n m
2008)
Ti p t c các ho t d ng t n m 2006 đ n 2007
Có ba (3) ho t đ ng đ c kh i đ u n m 2006 và m i hai (12) ho t đ ng kh i đ u n m 2007 Sau đây
là b ng t ng h p s h tham gia m i l m (15) ho t đ ng này:
*2 H tr con bò cái, v t li u làm chu ng; đây là ho t đ ng ch n nuôi thu c h th ng ngân hàng v t nuôi
*3 Ban Phát tri n thôn có k ho ch cung c p l n cái lai F1 (l n con) cho hai thành viên đ h kh i đ u nuôi
tr l i
*4 D án không h tr v t li u
Trang 35Trong n m 2006 và 2007 có t t c 7 h tham gia ho t đ ng nuôi l n nái
T i cu i tháng 7, n m 2008 c n m con nái đ 5 l a v i t ng c ng 44 con l n con Hi n ay có hai con nái đang ch a K t qu phát tri n đàn l n là nh sau:
trong n m 2008 (t tháng 1 đ n tháng 7) (t i đ u tháng 8 n m 2008)
L a đ : Tháng S l ng
Ch t tr c bàn giao
Bàn giao cho Ban phát tri n thôn
Trong n m 2008, có 5 l n con đã đ c bàn giao cho Ban phát tri n thôn M t con đ c b n thân
ng i nuôi mua l i Còn 4 con còn l i bán cho ng i trong làng vào cu i tháng 7
Nuôi dê
Tháng 5 n m 2007 có 6 h kh i đ u nuôi dê, m i h m t con cái, còn con đ c thì nuôi chung m t con
n nay hai h b m t h t dê Sau đây là t ng h p tình hình phát tri n và s l ng dê hi n nay đang còn Cách th c làm là c sau khi đ l n th hai, ngay sau khi đã cai s a cho các con dê con, dê m s
đ c chuy n sang cho làng bên c nh
Tình hình phát tri n (tính đ n đ u tháng 8 n m 2008)
Trang 36*1 Sau khi m t con dê b b t ng ch t thì m t con dê khác đã đ c c p l i
*2 T khi m t con dê đ c ch t tháng 6 n m 2007, các thành viên s d ng s con dê đ c còn l i
Nuôi th
Tháng 6 n m 2007 có 3 h kh i đ u nuôi th nh ng có hai h b ch t h t th nên thôi không nuôi n a Tháng 5 n m 2008 có 3 h m i b t đ u tham gia nuôi D án c p cho h v t li u làm chu ng (l i s t, dây thép, d ng c ), m t b th con (m i h 2 con cái và m t con đ c), D án c ng t ch c ba l n t p
hu n S thành viên m i tham gia ho t đ ng nuôi th t p làm nhà th đ n gi n b ng v t li u s n có
đ a ph ng
T ng c ng trong n m 2007 đã c p 12 con th cái cho các thành viên Các con th này ch đ có hai l n
T t c các con th con s sinh đ u ch t lúc còn r t nh Hi n nay th ti p t c ch t Sau đây là b ng
t ng h p tình hình phát tri n và s l ng th còn s ng sót tính đ n th i đi m này
S l ng ng i tham gia trong n m 2007 (3 ng i) (tính đ n đ u tháng 8/ 2008)
S l ng th đ c D án c p
C p ban đ u (tháng 6/
2007)
B sung (tháng 8/
2007)
B sug (tháng 5/
2008)
Ch t Tính đ n
8/2008
S th con s n sinh Tính đ n tháng 8/ 2008
2008)
Ch t S th con sinh ra
Tính đ n tháng 8/
2008
Trang 37Chu ng và l ng th do thành viên m i tham gia làm
Nuôi v t
Trong tháng 5 n m 2007 có 42 h b t đ u tham gia ho t đ ng v i t ng s v t là 140 con; h u nh m i
h đ c 3 con (2 con cái + 1 con đ c) Tính đ n cu i tháng 7 n m 2008 có 10 h b m t h t s v t
M t s con v t con n ra thì ph n l n b chu t n Theo quan sát và ph n ánh c a xúc tác viên xã (CF) thì hi n nay có kho ng 62 con v t
Nuôi cá
Tháng 5 n m 2007 ho t đ ng nuôi cá đ c kh i đ u v i t ng s là 23 h , 3 h rút lui vì ao b l phá
h y B n h m i kh i đ u t nuôi cá H l y cá con t các thành viên tham gia D án Theo báo cáo thì m t s thành viên đã thu ho ch cá đ n hàng ngày còn m t s ng i khác thì bán cá con cho bà con trong thôn 5
Trang 38Tháng 3/ 2008 H trên: G ng (tháng 7/ 2008) Tháng 5 có 18 h tr ng su su, nh ng h t tr ng quanh nhà đã b gà v t b i phá h h t Có ba h tr ng trên n ng cách xa n i , hi n nay cây su su c a h đang l n lên Có 3 h tr ng g ng trong tháng 5,
h tr ng trong v n và các mi ng đ t m i
K t h p nông lâm trên đ t d c
T tháng 8 n m 2007 đã có 2 thành viên ti n hành công vi c t o nên h th ng tr ng xen các lo i cây
tr ng v i nhau Tình hình h th ng tr ng xen hi n nay là nh sau:
Cây rào (Cây tr ng làm hàng rào) Cây tr ng
Leucaena leucocephala (tr ng h t trong tháng 1/ 2008)
C voi (tr ng tháng 8/ 2007, ch có A Doa làm) Lúa n ng B p, u
* Trong tháng 3 n m 2008, A Doa làm hàng rào quanh v n đ b o v cây tr ng kh i b trâu bò phá ho i
Trang 39Trong n m 2007 có 16 h tham gia tr ng 8 lo i cây n qu v i 245 cây con gi ng Cây tr ng phát tri n
t t, đ n tháng 7 n m 2008 m t s cây cao kho ng 1.5 m
Trong n m 2008 có 14 h m i b t đ u tham gia ho t đ ng này v i ba lo i cây và t ng c ng 204 cây con đ c tr ng trong tháng 5
Trang 40Trong n m 2008, D án ch h tr túi ny lông, các thành viên t đi l m h t đ m Do nhu c u c a
Trung Qu c đ i v i h t cau b s t xu ng tr m tr ng, các thành viên không tích c trong vi c làm b u
S b u đã làm
S h t tr ng tháng 1/
2008
S bb u đã làm
S cây con đ c
tr ng trong tháng 3/
2008 Nhóm g n
Nhóm g n