1. Trang chủ
  2. » Giáo án - Bài giảng

Bo giao an ngu van lop 9 day hoc theo chu de

228 335 2

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Định dạng
Số trang 228
Dung lượng 1,48 MB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

1. Kiến thức : Văn bản: Đồng chí Một số hiểu biết về hiện thực những năm đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp của dân tộc ta. Lí tưởng cao đẹp và tình cảm keo sơn gắn bó làm nên sức mạnh tinh thần của những người chiến sĩ trong bài thơ. Đặc điểm nghệ thuật của bài thơ : ngôn ngữ thơ bình dị, biểu cảm, hình ảnh tự nhiên, chân thực. Văn bản: Bài thơ về tiểu đội xe không kính Những hiểu biết bước đầu về nhà thơ Phạm Tiến Duật. Đặc điểm của thơ Phạm Tiến Duật qua một sáng tác cụ thể : giàu chất hiện thực và tràn đầy cảm hứng lãng mạn. Hiện thực cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước được phản ánh trong tác phẩm ; vẻ đẹp hiên ngang, dũng cảm, tràn đầy niềm lạc quan cách mạng,…của những con người đã làm nên con đường Trường Sơn huyền thoại được khắc họa trong bài thơ .Văn bản: Ánh trăng Kỉ niệm về một thời gian lao nhưng nặng nghĩa tình của người lính. Sự kết hợp các yếu tố tự sự, nghị luận trong một tác phẩm thơ Việt Nam hiện đại. Ngôn ngữ, giàu hình ảnh suy nghĩ, mang ý nghĩa biểu tượng.2. Kĩ năng : Đọc diễn cảm một bài thơ hiện đại. Bao quát toàn bộ tác phẩm, thấy được mạch cảm xúc trong bài thơ. Tìm hiểu một số chi tiết nghệ thuật tiêu biểu, từ đó thấy được giá trị nghệ thuật của chúng trong bài thơ. Phân tích được vẻ đẹp hình tượng người lính trong thơ hiện đại. Cảm nhận được giá trị ngôn ngữ, hình ảnh độc đáo trong bài thơ. Vận dụng kiến thức về thể loại và sự kết hợp các phương thức biểu đạt trong tác phẩm để cảm nhận một văn bản trữ tình hiện đại.3. Thái độ: biết yêu mên những người lính cách mạng. thái độ sống Uống nước nhớ nguồnII. CÁC KĨ NĂNG SỐNG ĐƯỢC GIÁO DỤC TRONG BÀI:1.Tự nhận thức: tự nhận thức được ý nghĩa của tình đồng chí, đồng đội.2.Suy nghĩ sáng tạo và trình bày về tình đồng chí, đồng đội trong bài thơ.3.Giao tiếp, hợp tác: trao đổi, trình bày suy nghĩ, cảm nhận của bản thân về vẻ đẹp của các hình ảnh thơ.4.Trình bày 1’: trình bày cảm nhận về vẻ đẹp của hình tượng người lính trong thơ hiện đạiIII. CÁC PHƯƠNG PHÁP, KĨ THUẬT DẠY HỌC TÍCH CỰC ĐƯỢC SỬ DỤNG TRONG BÀI:1.Động não: suy nghĩ về vẻ đẹp của người lính trong hai thời kì kháng chiến chống Pháp và chống Mĩ.2.Thảo luận nhóm, kĩ thuật trình bày 1 phút về những giá trị nội dung và nghệ thuật của bài thơ, về vẻ đẹp của hình tượng người lính trong thơ.3.Cặp đôi chia sẻ về những chi tiết, hình ảnh trong bài thơ.IV. TÍCH HỢP KIẾN THỨC LIÊN MÔN:1.Môn Lịch sử: hiểu biết về hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mĩ.2.Môn Âm nhạc: HS nghe bài hát được phổ nhạc từ bài thơ Đồng chíHS nghe bài hát về người lính lái xe

Trang 1

TRƯỜNG THCS QUANG T RUNG GIÁO ÁN DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ

TỔ VĂN-GDC CHỦ ĐỀ: HÌNH ẢNH NGƯỜI LÍNH TRONG THƠ HIỆN ĐẠI GV: NGUYỄN THỊ BÍCH LIÊN THỜI LƯỢNG: 3 TIẾT

( VĂN BẢN: ĐỒNG CHÍ, BÀI THƠ VỀ TIỂU ĐỘI XE KHÔNG KÍNH, ÁNH TRĂNG)

* Văn bản: Bài thơ về tiểu đội xe không kính

- Những hiểu biết bước đầu về nhà thơ Phạm Tiến Duật

- Đặc điểm của thơ Phạm Tiến Duật qua một sáng tác cụ thể : giàu chất hiện thực và trànđầy cảm hứng lãng mạn

- Hiện thực cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước được phản ánh trong tác phẩm ; vẻ đẹphiên ngang, dũng cảm, tràn đầy niềm lạc quan cách mạng,…của những con người đã làmnên con đường Trường Sơn huyền thoại được khắc họa trong bài thơ

*Văn bản: Ánh trăng

- Kỉ niệm về một thời gian lao nhưng nặng nghĩa tình của người lính

- Sự kết hợp các yếu tố tự sự, nghị luận trong một tác phẩm thơ Việt Nam hiện đại

- Ngôn ngữ, giàu hình ảnh suy nghĩ, mang ý nghĩa biểu tượng

2 Kĩ năng :

- Đọc diễn cảm một bài thơ hiện đại

- Bao quát toàn bộ tác phẩm, thấy được mạch cảm xúc trong bài thơ

-Tìm hiểu một số chi tiết nghệ thuật tiêu biểu, từ đó thấy được giá trị nghệ thuật của chúngtrong bài thơ

- Phân tích được vẻ đẹp hình tượng người lính trong thơ hiện đại

- Cảm nhận được giá trị ngôn ngữ, hình ảnh độc đáo trong bài thơ

- Vận dụng kiến thức về thể loại và sự kết hợp các phương thức biểu đạt trong tác phẩm đểcảm nhận một văn bản trữ tình hiện đại

3 Thái độ:

-biết yêu mên những người lính cách mạng

- thái độ sống Uống nước nhớ nguồn

II CÁC KĨ NĂNG SỐNG ĐƯỢC GIÁO DỤC TRONG BÀI:

1 Tự nhận thức: tự nhận thức được ý nghĩa của tình đồng chí, đồng đội

2 Suy nghĩ sáng tạo và trình bày về tình đồng chí, đồng đội trong bài thơ

Trang 2

4 Trình bày 1’: trình bày cảm nhận về vẻ đẹp của hình tượng người lính trong thơ hiệnđại

III CÁC PHƯƠNG PHÁP, KĨ THUẬT DẠY HỌC TÍCH CỰC ĐƯỢC SỬ DỤNG TRONG BÀI:

1 Động não: suy nghĩ về vẻ đẹp của người lính trong hai thời kì kháng chiến chống Phápvà chống Mĩ

2 Thảo luận nhóm, kĩ thuật trình bày 1 phút về những giá trị nội dung và nghệ thuật củabài thơ, về vẻ đẹp của hình tượng người lính trong thơ

3 Cặp đôi chia sẻ về những chi tiết, hình ảnh trong bài thơ

IV TÍCH HỢP KIẾN THỨC LIÊN MÔN:

1 Môn Lịch sử: hiểu biết về hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mĩ

2 Môn Âm nhạc:

-HS nghe bài hát được phổ nhạc từ bài thơ Đồng chí

-HS nghe bài hát về người lính lái xe

V PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC;

1 Giáo viên: chuẩn kiến thức, soạn bài, bảng phụ, Tranh ảnh, tư liệu về hai cuộc kháng chiến

chống Pháp và chống Mĩ., phiếu học tập

2 Học sinh: Soạn bài.

VI TIẾN TRÌNH CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC:

1 Khám pháp:

Phương pháp: động não, học theo nhóm nhỏ.

-GV: Em có hiểu biết gì cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp?

*Tích hợp kiến thức liên môn Lịch sử: HS nêu một số hiểu biết chung về cuộc khángchiến chống thực dân Pháp và một số tác phẩm văn học mà em biết

- GV chốt lại một số ý cỏ bản

2 Kết nối:

Phương pháp: đàm thoại, động não, thảo luận nhóm, cặp đôi chia sẻ

Hoạt động 1: Tìm hiểu chung về văn bản

Mục tiêu: HS tìm hiểu chung về tác giả, tác phẩm, nêu bố cục của văn bản.

Trang 3

Hoạt động của thầy Hoạt động

Phương pháp: Vấn đáp tái hiện thông qua hoạt động tri giác ngôn ngữ,

Kĩ năng: giao tiếp, hợp tác, trình bày 1’,lắng ghe tích cực.

Thời gian: 10 phút.

Hỏi: ? Nêu vài nét cơ bản về tác giả

Chính Hữu?

? Bài thơ "Đồng chí" được sáng tác

trong hoàn cảnh nào ?

-GV: Đồng chí là một tác phẩm tiêu

biểu nhất viết về người lính cách

mạng trong kháng chiến chống Pháp

-GV hướng dẫn cách đọc

? Theo em bài thơ được chia làm mấy

đoạn và nêu nội dung của từng đoạn ?

Trả lời câu hỏi Trả lời câu hỏi Lắng nghe

Đọc Trả lời câu hỏi

2 Tác phẩm

Bài thơ Đồng Chí ra đời năm 1948.3.Đọc

3 Bố cục

-P1: Cơ sở của tình đồng chí

-P2:Biểu hiện của tình đồng chí

- P3: vẻ đẹp của khổ thơ cuối

Hoạt động 2: Hướng dẫn HS tìm hiểu chi tiết văn bản

Mục tiêu: HS nắm được nội dung và nghệ thuật của văn bản

Phương pháp: Vấn đáp tái hiện, thuyết trình, thảo luận nhóm, cặp đôi chí sẻ.

Kĩ năng: giao tiếp, hợp tác, trình bày 1’,lắng ghe tích cực.

Thời gian: 25 phút

HĐ 2: Tìm hiểu đoạn trích

Hỏi: Mở đầu bài thơ tác giả giới

thiệu điều gì của người lính?

Hỏi: Vậy hãy nhận xét về những

vùng quê của những người lính mà

Chính Hữu đã giới thiệu?

Hỏi: Như vậy tình đồng chí cao đẹp

Trả lời câu hỏi

Trả lời câu hỏi

II Đọc-hiểu văn bản

1 Cơ sở hình thành nên tình đồngchí cao đẹp

- Cùng chung hoàn cảnh xuấtthân:vốn là những người nông dân

Trang 4

của trò

của họ đã hình thành dựa vào cơ sở

nào ?

Hỏi: Tại sao câu thơ thứ 7 lại chỉ có

2 tiếng Đồng chí& dấu chấm cảm

(!) ?

-GV: Giải thích:Đây là câu thơ quan

trọng nhất của bài thơ Nó được lấy

làm nhan đề cho, biểu hiện chủ đề,

linh hồn chủa bài thơ Có thể là tiếng

nói phát hiện, khẳng định một tình

cảm mới, có thể là sự khẳng định về

một tình cảm cách mạng đã trãi qua

thử nghiệm, có thể là một bản lề mở

ra ý nghĩa, biểu hiện cụ thể của tình

đồng chí Đồng chí vang lên như một

nốt nhấn nổi bật trong bản đàn Tình

đồng chí là cao độ của tình bạn, tình

người

Hỏi: Qua đó em có nhận xét gì về cơ

sở hình thành tình đồng chí?

Tình đồng chí đồng đội nảy nở tự

nhiên và gắn bó bền chặt.

Nêu những biểu hiện của tình đồng

chí?

*các câu hỏi gợi ý:

1 Những người lính ra chiến trường

đã để lại điều gì ờ quê hương và

mang theo điều gì trong nỗi nhớ?

2.Phân tích hình ảnh “giếng nước

gốc đa” là hình ảnh văn hóa truyền

thống của làng quê (nhớ quê hương”

và còn là nơi hẹn hò đôi lứa (nhớ

người thương) Đây là nỗi nhớ 2

chiều (quê hương đanh hướng về

anh- anh đang nhớ về quê hương)

Thảo luận nhóm HS đại diện trình bày Lắng nghe tích cự

Trả lời câu hỏi

Thảo luận nhóm lớn

Trình bày một phút

nghèo từ những miền quê “nướcmặn đồng chua ”, “đất cày lên sỏiđá”

- Cùng chung lí tưởng

- chung chiến hào

* Câu thơ thứ bảy có cấu tạo và ýnghĩa đặc biệt

2 Những biểu hiện của tình đồngchí :

-Chung một nổi niềm nhớ về quêhương

- Cảm thông sâu sắc những tâm tư,nỗi lòng của nhau

- Chia sẻ những gian lao thiếu thốn

- Thương yêu, đoàn kết,truyền cho nhau hơi ấm, sức

Trang 5

Hoạt động của thầy Hoạt động

3 Tính đồng chí của những người

lính còn chia sẽ với nhau những gì?

4 Hình ảnh "Tay nắm lấy bàn tay"

khiến em suy nghĩ gì về tình thương

của họ ?

-GV: Liên hệ và giới thiệu thêm

hoàn cảnh những người lính cụ Hồ

thời chông Pháp, vùng núi Tây Bắc

đầy gian khổ…(liên hệ bài thơ Tây

Tiến)

GV: cho HS xem phim tài liệu.

- Hỏi thảo luận:phân tích ý nghĩa khổ

thơ cuối

Gợi ý: Chỉ ra những hình ảnh thực,

những hình ảnh mang tính biểu

tượng và nhận xét bức tranh đó

-GV Giải thích:Trăng là người bạn

“Đầu súng….treo” là hình ảnh được

nhận ra từ những đêm hành quân

phục kích của tác giả Những hình

ảnh ấy còn mang ý nghĩa tượng trưng

, được gợi mở bởi những liên tưởng

phong phú Các mặt đó bổ sung cho

nhau, hài hoà với nhau của cuộc đời

người lính, biểu tượng cho thơ ca

k/c

Hỏi: Phân tích những giá trị nghệ

thuật được sử dụng ở bài thơ?

Hỏi: bài thơ đã thể hiện được nội

dung ý nghĩa gì?

Quan sát trục quan

Cặp đôi chia sẻ

Cặp đôi chia sẻ

mạnh

3.Khổ thơ cuối:

-thời gian: đêm khuya-không gian: rừng hoang, sươngmuối

=> hoàn cảnh khắc nghiệt( tả thực)-đầu súng trăng treo:

=> mang vẻ đẹp vừa hiện thực, vừalãng mạng

III Tổng kết:

1.Nghệ thuật

- Sử dụng ngôn ngữ bình dị, thấmđượm chất dân gian, thể hiện tìnhcảm chân thành

- Sử dụng bút pháp tả thực kết hợpvới lãng mạn một cách hài hòa, tạonên hình ảnh thơ đẹp, mang ýnghĩa biểu tượng

2.Nội dung:

Bài thơ ca ngợi tình cảm đồng chícao đẹp giữa những người chiến sĩtrong thời kì đầu chiến đấu chốngthực dân Pháp gian khổ

Hoạt động 3: Củng cố bài học.

Mục tiêu: HS khái quát và khắc sâu kiến thức vừa được học.

Phương pháp:Thuyết trình.

Trang 6

GV cho HS nghe bài hát phổ nhạc từ

lời bài thơ Đồng chí

Trả lời câu hỏ

III.Tổng kết :

* Ghi nhớ SGK

Hoạt động 4: Dặn dò :

Thời gian: 2 phút.

- Học thuộc lòng bài thơ

- Trình bày cảm nhận về một chi tiết nghệ thuật của bài thơ.gg

Tiết 2:Văn bản BÀI THƠ VỀ TIỂU ĐỘI XE KHÔNG KÍNH (Phạm Tiến Duật)

1 Khám phá:

Phương pháp: động não, học theo nhóm nhỏ.

- GV cho HS xem một đoạn phim tư liệu về tuyến đường Trường Sơn trong cuộc kháng

chiến chống Mĩ

-GV: Em có hiểu biết gì về hình ảnh những chiến sĩ lái xe trên tuyến đường Trường Sơn?

*Tích hợp kiến thức liên môn Lịch sử: HS nêu một số hiểu biết chung về cuộc kháng

chiến chống đế quốc Mĩ và những người lính lái xe trên tuyến đường Trường Sơn vàmột số tác phẩm văn học mà em biết

- GV chốt lại một số ý cơ bản

2 Kết nối:

Phương pháp: đàm thoại, động não, thảo luận nhóm, cặp đôi chia sẻ

Hoạt động 1: Tìm hiểu chung về văn bản

Mục tiêu: HS tìm hiểu chung về tác giả, tác phẩm

Phương pháp: Vấn đáp tái hiện thông qua hoạt động tri giác ngôn ngữ,

Kĩ năng: giao tiếp, hợp tác, trình bày 1’,lắng ghe tích cực.

Thời gian: 10 phút.

Hỏi: ? Nêu vài nét cơ bản về tác giả?

GV: Thơ ông rất tinh nghịch, dí dỏm,

hồn nhiên tươi trẻ nhưng rất sâu sắc

Trả lời câu hỏi Trả lời câu

I Tìm hiểu chung

1 Tác giả

Phạm Tiến Duật (1941- 2007)lànhà thơ trưởng thành trong cuộc

Trang 7

Hoạt động của thầy Hoạt động

? Bài thơ được sáng tác vào thời gian

nào, trích trong tác phẩm nào ?

-GV: Trong thời kì chống Mĩ trong

thơ Phạm Tiến Duật Cùng với các

nhà thơ trẻ như Lưu Quang Vũ, Bằng

Việt, Vũ Quần Phương Phạm Tiến

Duật nổi lên như một nhà thơ chiến

sĩ của những chàng lái xe dũng cảm

& vui tính

-GV hướng dẫn cách đọc

? Theo em bài thơ được chia làm mấy

đoạn và nêu nội dung của từng đoạn ?

hỏi Lắng nghe

Đọc Trả lời câu hỏi

kháng chiến chống Mĩ cứu nước.Sáng tác thơ của Phạm Tiến Duậtthời kì này tập trung viết về thế hệtrẻ trong cuộc kháng chiến chốngMĩ

2 Tác phẩm

Bài thơ về tiểu đội xe không kínhđược sáng tác năm 1969 và introng tập thơ Vầng trăng quầnglửa

3.Đọc

3 Bố cục

Hoạt động 2: Hướng dẫn HS tìm hiểu chi tiết văn bản

Mục tiêu: HS nắm được nội dung và nghệ thuật của văn bản

Phương pháp: Vấn đáp tái hiện, thuyết trình, thảo luận nhóm, cặp đôi chí sẻ.

Kĩ năng: giao tiếp, hợp tác, trình bày 1’,lắng ghe tích cực.

Thời gian: 25 phút

Hỏi: Em có nhận xét gì về thể thơ và

về nhan đề bài thơ ?

Câu hỏi thảo luận:

Hình ảnh những chiếc xe không kính

được miêu tả như thế nào? Nguyên

Trả lời câu hỏi cá nhân

Thảo luận nhóm HS đại diện trình bày

II Đọc-hiểu văn bản

II Đọc-hiểu văn bản

I Nội dung

1 Nhan đề bài thơ

- Dài, dễ hiểu, tạo sự mềm mại chobài thơ

- Hiện thực chiến tranh-> Là một phát hiện thú vị của tácgiả, thể hiện sự gắn bó và am hiểuhiện thực đời sống chiến tranh trêntuyến đường Trường Sơn

2 Hình ảnh những chiếc xe khôngkính

Trang 8

của trò

nhân vì sao? Qua đó phản ánh điều gì

về cuộc chiến tranh?

*câu hỏi gợi ý:

1.Vì sao những chiếc xe lại không có

kính ?

2.Hình ảnh bom giật, bom rung cho

ta hiểu điều gì ?

- GV: Đó là Sự ác liệt của chiến

tranh, là hiện thực của cuộc chiến

-GV: Liên hệ thêm về con đường

lịch sử HCM và cuộc chiến khốc

liệt

- Hỏi: Tác giả đã sử dụng nghệ thuật

gì khi tả những chiếc xe không

kính ?

-GV: Không có kính, không có đèn,

không có mui, thùng xe xước, xe vẫn

chạy -> hình ảnh trần trụi

-Hỏi: Đối lập với hình ảnh thơ “xe

không kính” là một hình ảnh rất đẹp,

rất ngang tàng nào?

-GV: Những chiếc xe không kính

vẫn cứ băng băng trong bom rơi lữa

đạn để hoàn thành sứ mệnh dân tộc

trao cho Đó chính là ý thơ ngang

táng, hồn nhiên mà sâu sắc của PTD

? Qua hình ảnh của những chiếc xe

Thảo luận nhóm:

Hình ảnh người lính lái xe được miêu

tả như thế nào trong bài thơ?

Lắng nghe tích cự

Trả lời câu hỏi ca nhân

Trả lời câu hỏi ca nhân

Thảo luận nhóm lớn Trình bày một

-nghệ thuật liệt kê

- Xe :không kính, không đèn,không mui, thùng xước

- xe vẫn chạy-nghệ thuật đối lập

=> Hiện thực khốc liệt của cuộcchiến tranh chống Mĩ

3 Hình ảnh người lính lái xe

- Khó khăn liên tiếp chồng chất

Trang 9

Hoạt động của thầy Hoạt động

*Câu hỏi gợi ý:

Giọng điệu, tư thế, …

-Hỏi: Hình ảnh bắt tay qua cửa kính

thể hiện điều gì ?

-GV: Tình đoàn kết yêu thương, chia

sẽ là sức mạnh tổng hợp cho cuộc

chiến Hình ảnh đó còn hiện diện

ngay trong từng bữa ăn giấc ngủ…

“chung bát đũa ” Tình đoàn kết yêu

thương đã xây dựng thành một “gia

đình” cách mạng

-Hỏi: Qua đó em có cảm nhận gì về

người chiến sĩ lái xe Trường Sơn

Hỏi: Phân tích những giá trị nghệ

thuật được sử dụng ở bài thơ?

Hỏi: bài thơ đã thể hiện được nội

dung ý nghĩa gì?

III Tổng kết:

1.Nghệ thuật

- Sử dụng ngôn ngữ bình dị, thấmđượm chất dân gian, thể hiện tìnhcảm chân thành

- Sử dụng bút pháp tả thực kết hợpvới lãng mạn một cách hài hòa, tạonên hình ảnh thơ đẹp, mang ýnghĩa biểu tượng

2.Nội dung:

Bài thơ ca ngợi tình cảm đồng chícao đẹp giữa những người chiến sĩtrong thời kì đầu chiến đấu chốngthực dân Pháp gian khổ

Trang 10

của trò

Hoạt động 4: Dặn dò :

Thời gian: 2 phút.

- Đọc lại bài thơ

- Trình bày cảm nhận hình ảnh các chiến sĩ lái xe trong bài thơ

1.Khám phá:

Phương pháp: thuyết trình, đàm thoại

GV cho HS khái quát lại những hiểu biết của em về hình ảnh người lính trong hai cuộc khángchiến

- Trở về sau chiến tranh, trong thời bình những người lính ấy đã sống như thế nào? Chúng ta cùng khám phá qua nội dung bài học

2 Kết nối:

Phương pháp: đàm thoại, động não, thảo luận nhóm, cặp đôi chia sẻ

Hoạt động 1: Tìm hiểu chung về văn bản

Mục tiêu: HS tìm hiểu chung về tác giả, tác phẩm, nêu bố cục của văn bản.

Phương pháp: Vấn đáp tái hiện thông qua hoạt động tri giác ngôn ngữ,

Kĩ năng: giao tiếp, hợp tác, trình bày 1’,lắng ghe tích cực.

Thời gian: 10 phút.

Hỏi: Nêu những hiểu biết của em về

tác giả Nguyễn Duy ?

Hỏi: Bài thơ được sáng tác vào thời

gian nào ?

Hỏi: bài thơ có thể chia thành mấy

phần? Nhận xét về trình tự và dòng

cảm xúc?

-GV bình: Bài thơ có sự kết hợp giữa

hình thức tự sự và cảm xúc Trong

dòng diễn biến của thời gian, sự việc

ở các khổ 1,2,3 bằng lặng trôi nhưng

ở khổ thứ tư “ đột ngột ” một sự kiện

tạo nên bước ngoặt để nhà thơ bộc lộ

Trả lời câu hỏi Trả lời câu hỏi Lắng nghe

Đọc Trả lời câu hỏi

I Tìm hiểu chung.

1 Tác giả

Nguyễn Duy là nhà thơ trưởngthành trong cuộc kháng chiếnchống Mĩ cứu nước

Trang 11

Hoạt động của thầy Hoạt động

cảm xúc, thể hiện chủ đề tác phẩm

Vầng trăng hiện ra soi sáng không

chỉ không gian hiện tại mà còn gợi

nhớ những kỉ niệm trong quá khứ

chẳng thể nào quên

Hoạt động 2: Hướng dẫn HS tìm hiểu chi tiết văn bản

Mục tiêu: HS nắm được nội dung và nghệ thuật của văn bản

Phương pháp: Vấn đáp tái hiện, thuyết trình, thảo luận nhóm, cặp đôi chí sẻ.

Kĩ năng: giao tiếp, hợp tác, trình bày 1’,lắng ghe tích cực, viết tích cực, tự nhận thức

Thời gian: 25 phút

? Hoàn cảnh sống xưa kia của tác giả

đã được miêu tả như thế nào để tác

giả có thể hòa đồng được vào thiên

nhiên?

? Em hãy tìm câu thơ thể hiện sự hòa

mình với thiên nhiên?

- GV: Trăng là người bạn duy nhất

chia buồn, sẽ vui với tác giả đã trỡ

thành vầng trăng tình nghĩa, vầng

trăng tri kỉ

? Sự thay đổi tình cảm của tác giả

với vầng trăng qua thời gian diễn ra

như thế nào?

? Tác giả đã lí giải nguyên nhân và ý

nghĩa của việc thay đổi đó như thế

nào?

-GV:Khi thay đổi hoàn cảnh sống, có

thể dễ lãng quên quá khứ, nhất là quá

khứ nhọc nhằn, gian khổ

Trả lời câu hỏi

Thảo luận nhóm HS đại diện trình bày Lắng nghe tích cự

Trả lời câu hỏi

Thảo luận

II Đọc-hiểu văn bản

II Đọc-hiểu văn bản

1 Vầng trăng trong quá khứ:

-Hồi nhỏ: đồng, sông, bể: trần trụi,hồn nhiên

->vầng trăng tình nghĩa

- Chiến tranh: ở rừng-> vần trăng- tri kỉ

* trăng và người gắn bó thân thiết

2 Trăng trong hiện tại:

-Về thành phố: ánh điện, cửagương

-> trăng: như người dưng quađường

* Sự thay đổi trong tình cảm củacon người

Trang 12

của trò

? Những tình huống nào để thể hiện

một hoàn cảnh đột xuất cho tác giả

bổng bừng tỉnh về người bạn cũ của

mình?

GV: Tình huống được đặt ra trong

câu chuyện là có thật ở thành phố khi

mới giải phóng, một tình huống đối

lập giữa cái tối và cái sáng để thấy

hết giá trị của ánh ánh sáng

? Theo em sự xuất hiện của trăng có

đột ngột không, đây là sự đột ngột về

điều gì?

? Nhận xét về tư thế tâm trạng , cảm

xúc của tác giả khi đột ngột gặp lại

trăng là thiên nhiên gợi nhớ về thiên

nhiên sông, bể, núi rừng…nơi tác giả

đã đi qua, đã sống, đã gắn bó.

? Hình ảnh trăng cứ tròn vành vạnh

có ý nghĩa gì?

? Hình ảnh trăng im phăng phắc có ý

nghĩa gì?

* Tích hợp môi trường

GV: Liên hệ qua môi trường, thiên

nhiên thật nghiêm khắc, lạnh lùng

nhưng cũng thật ân tình, rộng lượng

bao dung Vậy nên cần trân trọng giá

trị của thiên nhiên, cần nâng niu bảo

vệ môi trường thiên nhiên thì thiên

nhiên mới trường tồn mà bất diệt

Hỏi: Phân tích và tổng hợp những giá

-ảnh trăng im phăng phắc: thái độnghiêm khác của vầng trăng

= >Cuộc gặp gỡ bất ngờ, cảm độngvới vầng trăng kỉ niệm, con ngườinhận ra sự vô tình của mình

Trang 13

Hoạt động của thầy Hoạt động

trị nghệ thuật được sử dụng ở bài

thơ?

- Giáo viên gợi ý

Hỏi: bài thơ đã thể hiện được nội

dung ý nghĩa gì?

Cặp đôi chia

* Ghi nhớ SGK

Hoạt động 3: Củng cố bài học.

Mục tiêu: HS khái quát và khắc sâu kiến thức vừa được học, tổng kết chủ đề

Phương pháp:vấn đáp, cặp đôi chia sẻ,viết tích cực

Kĩ năng: tự nhận thức, viết tích cực

Thời gian: 6 phút

? Qua bài học này em sẽ rút ra cho

mình thêm một quan niệm sống như

thế nào?

?Qua 3 bài thơ đã tìm hiểu, em có

cảm nhận gì về hình ảnh người lính

trong thơ hiện đại?

Cặp đôi chia sẻ- KN tự

nhận thức Viết tích cực

Hoạt động 4: Dặn dò :

Thời gian: 2 phút.

Học nội dung, nghệ thuật, học theo hướng dẫn, soạn bài tiếp

- Học thuộc lòng bài thơ

- Trình bày cảm nhận về hình ảnh người lính trong 3 bài thơ

TRƯỜNG THCS QUANG T RUNG GIÁO ÁN DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ

TỔ VĂN-GDC CHỦ ĐỀ: HÌNH ẢNH NGƯỜI LÍNH TRONG THƠ HIỆN ĐẠI GV: NGUYỄN THỊ BÍCH LIÊN THỜI LƯỢNG: 3 TIẾT

( VĂN BẢN: ĐỒNG CHÍ, BÀI THƠ VỀ TIỂU ĐỘI XE KHÔNG KÍNH, ÁNH TRĂNG)

Trang 14

-Đặc điểm nghệ thuật của bài thơ : ngôn ngữ thơ bình dị, biểu cảm, hình ảnh tự nhiên,chân thực.

* Văn bản: Bài thơ về tiểu đội xe không kính

- Những hiểu biết bước đầu về nhà thơ Phạm Tiến Duật

- Đặc điểm của thơ Phạm Tiến Duật qua một sáng tác cụ thể : giàu chất hiện thực và trànđầy cảm hứng lãng mạn

- Hiện thực cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước được phản ánh trong tác phẩm ; vẻ đẹphiên ngang, dũng cảm, tràn đầy niềm lạc quan cách mạng,…của những con người đã làmnên con đường Trường Sơn huyền thoại được khắc họa trong bài thơ

*Văn bản: Ánh trăng

- Kỉ niệm về một thời gian lao nhưng nặng nghĩa tình của người lính

- Sự kết hợp các yếu tố tự sự, nghị luận trong một tác phẩm thơ Việt Nam hiện đại

- Ngôn ngữ, giàu hình ảnh suy nghĩ, mang ý nghĩa biểu tượng

2 Kĩ năng :

- Đọc diễn cảm một bài thơ hiện đại

- Bao quát toàn bộ tác phẩm, thấy được mạch cảm xúc trong bài thơ

-Tìm hiểu một số chi tiết nghệ thuật tiêu biểu, từ đó thấy được giá trị nghệ thuật của chúngtrong bài thơ

- Phân tích được vẻ đẹp hình tượng người lính trong thơ hiện đại

- Cảm nhận được giá trị ngôn ngữ, hình ảnh độc đáo trong bài thơ

- Vận dụng kiến thức về thể loại và sự kết hợp các phương thức biểu đạt trong tác phẩm đểcảm nhận một văn bản trữ tình hiện đại

3 Thái độ:

-biết yêu mên những người lính cách mạng

- thái độ sống Uống nước nhớ nguồn

II CÁC KĨ NĂNG SỐNG ĐƯỢC GIÁO DỤC TRONG BÀI:

5 Tự nhận thức: tự nhận thức được ý nghĩa của tình đồng chí, đồng đội

6 Suy nghĩ sáng tạo và trình bày về tình đồng chí, đồng đội trong bài thơ

7 Giao tiếp, hợp tác: trao đổi, trình bày suy nghĩ, cảm nhận của bản thân về vẻ đẹp củacác hình ảnh thơ

8 Trình bày 1’: trình bày cảm nhận về vẻ đẹp của hình tượng người lính trong thơ hiệnđại

III CÁC PHƯƠNG PHÁP, KĨ THUẬT DẠY HỌC TÍCH CỰC ĐƯỢC SỬ DỤNG TRONG BÀI:

4 Động não: suy nghĩ về vẻ đẹp của người lính trong hai thời kì kháng chiến chống Phápvà chống Mĩ

Trang 15

5 Thảo luận nhóm, kĩ thuật trình bày 1 phút về những giá trị nội dung và nghệ thuật củabài thơ, về vẻ đẹp của hình tượng người lính trong thơ.

6 Cặp đôi chia sẻ về những chi tiết, hình ảnh trong bài thơ

IV TÍCH HỢP KIẾN THỨC LIÊN MÔN:

3 Môn Lịch sử: hiểu biết về hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mĩ

4 Môn Âm nhạc:

-HS nghe bài hát được phổ nhạc từ bài thơ Đồng chí

-HS nghe bài hát về người lính lái xe

V PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC;

1 Giáo viên: chuẩn kiến thức, soạn bài, bảng phụ, Tranh ảnh, tư liệu về hai cuộc kháng chiến

chống Pháp và chống Mĩ., phiếu học tập

2 Học sinh: Soạn bài.

VI TIẾN TRÌNH CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC:

2 Khám pháp:

Phương pháp: động não, học theo nhóm nhỏ.

-GV: Em có hiểu biết gì cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp?

*Tích hợp kiến thức liên môn Lịch sử: HS nêu một số hiểu biết chung về cuộc khángchiến chống thực dân Pháp và một số tác phẩm văn học mà em biết

- GV chốt lại một số ý cỏ bản

2 Kết nối:

Phương pháp: đàm thoại, động não, thảo luận nhóm, cặp đôi chia sẻ

Hoạt động 1: Tìm hiểu chung về văn bản

Mục tiêu: HS tìm hiểu chung về tác giả, tác phẩm, nêu bố cục của văn bản.

Phương pháp: Vấn đáp tái hiện thông qua hoạt động tri giác ngôn ngữ,

Kĩ năng: giao tiếp, hợp tác, trình bày 1’,lắng ghe tích cực.

Thời gian: 10 phút.

Hỏi: ? Nêu vài nét cơ bản về tác giả

Chính Hữu?

? Bài thơ "Đồng chí" được sáng tác

trong hoàn cảnh nào ?

Trả lời câu hỏi Trả lời câu hỏi

Trang 16

của trò

-GV: Đồng chí là một tác phẩm tiêu

biểu nhất viết về người lính cách

mạng trong kháng chiến chống Pháp

-GV hướng dẫn cách đọc

? Theo em bài thơ được chia làm mấy

đoạn và nêu nội dung của từng đoạn ?

Lắng nghe

Đọc Trả lời câu hỏi

trong hai cuộc kháng chiến chốngPháp và chống Mĩ

2 Tác phẩm

Bài thơ Đồng Chí ra đời năm 1948.3.Đọc

3 Bố cục

-P1: Cơ sở của tình đồng chí

-P2:Biểu hiện của tình đồng chí

- P3: vẻ đẹp của khổ thơ cuối

Hoạt động 2: Hướng dẫn HS tìm hiểu chi tiết văn bản

Mục tiêu: HS nắm được nội dung và nghệ thuật của văn bản

Phương pháp: Vấn đáp tái hiện, thuyết trình, thảo luận nhóm, cặp đôi chí sẻ.

Kĩ năng: giao tiếp, hợp tác, trình bày 1’,lắng ghe tích cực.

Thời gian: 25 phút

HĐ 2: Tìm hiểu đoạn trích

Hỏi: Mở đầu bài thơ tác giả giới

thiệu điều gì của người lính?

Hỏi: Vậy hãy nhận xét về những

vùng quê của những người lính mà

Chính Hữu đã giới thiệu?

Hỏi: Như vậy tình đồng chí cao đẹp

của họ đã hình thành dựa vào cơ sở

nào ?

Hỏi: Tại sao câu thơ thứ 7 lại chỉ có

2 tiếng Đồng chí& dấu chấm cảm

(!) ?

-GV: Giải thích:Đây là câu thơ quan

trọng nhất của bài thơ Nó được lấy

Trả lời câu hỏi

Trả lời câu hỏi

Thảo luận nhóm HS đại diện trình bày Lắng nghe tích cự

II Đọc-hiểu văn bản

1 Cơ sở hình thành nên tình đồngchí cao đẹp

- Cùng chung hoàn cảnh xuấtthân:vốn là những người nông dânnghèo từ những miền quê “nướcmặn đồng chua ”, “đất cày lên sỏiđá”

- Cùng chung lí tưởng

- chung chiến hào

* Câu thơ thứ bảy có cấu tạo và ýnghĩa đặc biệt

Trang 17

Hoạt động của thầy Hoạt động

làm nhan đề cho, biểu hiện chủ đề,

linh hồn chủa bài thơ Có thể là tiếng

nói phát hiện, khẳng định một tình

cảm mới, có thể là sự khẳng định về

một tình cảm cách mạng đã trãi qua

thử nghiệm, có thể là một bản lề mở

ra ý nghĩa, biểu hiện cụ thể của tình

đồng chí Đồng chí vang lên như một

nốt nhấn nổi bật trong bản đàn Tình

đồng chí là cao độ của tình bạn, tình

người

Hỏi: Qua đó em có nhận xét gì về cơ

sở hình thành tình đồng chí?

Tình đồng chí đồng đội nảy nở tự

nhiên và gắn bó bền chặt.

Nêu những biểu hiện của tình đồng

chí?

*các câu hỏi gợi ý:

1 Những người lính ra chiến trường

đã để lại điều gì ờ quê hương và

mang theo điều gì trong nỗi nhớ?

2.Phân tích hình ảnh “giếng nước

gốc đa” là hình ảnh văn hóa truyền

thống của làng quê (nhớ quê hương”

và còn là nơi hẹn hò đôi lứa (nhớ

người thương) Đây là nỗi nhớ 2

chiều (quê hương đanh hướng về

anh- anh đang nhớ về quê hương)

3 Tính đồng chí của những người

lính còn chia sẽ với nhau những gì?

4 Hình ảnh "Tay nắm lấy bàn tay"

khiến em suy nghĩ gì về tình thương

của họ ?

-GV: Liên hệ và giới thiệu thêm

hoàn cảnh những người lính cụ Hồ

thời chông Pháp, vùng núi Tây Bắc

đầy gian khổ…(liên hệ bài thơ Tây

Trả lời câu hỏi

Thảo luận nhóm lớn

Trình bày một phút

Quan sát trục quan

2 Những biểu hiện của tình đồngchí :

-Chung một nổi niềm nhớ về quêhương

- Cảm thông sâu sắc những tâm tư,nỗi lòng của nhau

- Chia sẻ những gian lao thiếu thốn

- Thương yêu, đoàn kết,truyền cho nhau hơi ấm, sứcmạnh

3.Khổ thơ cuối:

Trang 18

của trò

Tiến)

GV: cho HS xem phim tài liệu.

- Hỏi thảo luận:phân tích ý nghĩa khổ

thơ cuối

Gợi ý: Chỉ ra những hình ảnh thực,

những hình ảnh mang tính biểu

tượng và nhận xét bức tranh đó

-GV Giải thích:Trăng là người bạn

“Đầu súng….treo” là hình ảnh được

nhận ra từ những đêm hành quân

phục kích của tác giả Những hình

ảnh ấy còn mang ý nghĩa tượng trưng

, được gợi mở bởi những liên tưởng

phong phú Các mặt đó bổ sung cho

nhau, hài hoà với nhau của cuộc đời

người lính, biểu tượng cho thơ ca

k/c

Hỏi: Phân tích những giá trị nghệ

thuật được sử dụng ở bài thơ?

Hỏi: bài thơ đã thể hiện được nội

dung ý nghĩa gì?

Cặp đôi chia sẻ

Cặp đôi chia sẻ

-thời gian: đêm khuya-không gian: rừng hoang, sươngmuối

=> hoàn cảnh khắc nghiệt( tả thực)-đầu súng trăng treo:

=> mang vẻ đẹp vừa hiện thực, vừalãng mạng

III Tổng kết:

1.Nghệ thuật

- Sử dụng ngôn ngữ bình dị, thấmđượm chất dân gian, thể hiện tìnhcảm chân thành

- Sử dụng bút pháp tả thực kết hợpvới lãng mạn một cách hài hòa, tạonên hình ảnh thơ đẹp, mang ýnghĩa biểu tượng

2.Nội dung:

Bài thơ ca ngợi tình cảm đồng chícao đẹp giữa những người chiến sĩtrong thời kì đầu chiến đấu chốngthực dân Pháp gian khổ

GV cho HS nghe bài hát phổ nhạc từ

lời bài thơ Đồng chí

Trả lời câu hỏ

III.Tổng kết :

* Ghi nhớ SGK

Hoạt động 4: Dặn dò :

Trang 19

Hoạt động của thầy Hoạt động

Thời gian: 2 phút.

- Học thuộc lòng bài thơ

- Trình bày cảm nhận về một chi tiết nghệ thuật của bài thơ.gg

Tiết 2:Văn bản BÀI THƠ VỀ TIỂU ĐỘI XE KHÔNG KÍNH (Phạm Tiến Duật)

3 Khám phá:

Phương pháp: động não, học theo nhóm nhỏ.

- GV cho HS xem một đoạn phim tư liệu về tuyến đường Trường Sơn trong cuộc kháng

chiến chống Mĩ

-GV: Em có hiểu biết gì về hình ảnh những chiến sĩ lái xe trên tuyến đường Trường Sơn?

*Tích hợp kiến thức liên môn Lịch sử: HS nêu một số hiểu biết chung về cuộc kháng

chiến chống đế quốc Mĩ và những người lính lái xe trên tuyến đường Trường Sơn vàmột số tác phẩm văn học mà em biết

- GV chốt lại một số ý cơ bản

2 Kết nối:

Phương pháp: đàm thoại, động não, thảo luận nhóm, cặp đôi chia sẻ

Hoạt động 1: Tìm hiểu chung về văn bản

Mục tiêu: HS tìm hiểu chung về tác giả, tác phẩm

Phương pháp: Vấn đáp tái hiện thông qua hoạt động tri giác ngôn ngữ,

Kĩ năng: giao tiếp, hợp tác, trình bày 1’,lắng ghe tích cực.

Thời gian: 10 phút.

Hỏi: ? Nêu vài nét cơ bản về tác giả?

GV: Thơ ông rất tinh nghịch, dí dỏm,

hồn nhiên tươi trẻ nhưng rất sâu sắc

? Bài thơ được sáng tác vào thời gian

nào, trích trong tác phẩm nào ?

-GV: Trong thời kì chống Mĩ trong

thơ Phạm Tiến Duật Cùng với các

nhà thơ trẻ như Lưu Quang Vũ, Bằng

Việt, Vũ Quần Phương Phạm Tiến

Duật nổi lên như một nhà thơ chiến

sĩ của những chàng lái xe dũng cảm

& vui tính

Trả lời câu hỏi Trả lời câu hỏi Lắng nghe

Đọc Trả lời câu

I Tìm hiểu chung

1 Tác giả

Phạm Tiến Duật (1941- 2007)lànhà thơ trưởng thành trong cuộckháng chiến chống Mĩ cứu nước.Sáng tác thơ của Phạm Tiến Duậtthời kì này tập trung viết về thế hệtrẻ trong cuộc kháng chiến chốngMĩ

2 Tác phẩm

Bài thơ về tiểu đội xe không kínhđược sáng tác năm 1969 và in

Trang 20

của trò

-GV hướng dẫn cách đọc

? Theo em bài thơ được chia làm mấy

đoạn và nêu nội dung của từng đoạn ?

hỏi trong tập thơ Vầng trăng quầng

lửa

3.Đọc

3 Bố cục

Hoạt động 2: Hướng dẫn HS tìm hiểu chi tiết văn bản

Mục tiêu: HS nắm được nội dung và nghệ thuật của văn bản

Phương pháp: Vấn đáp tái hiện, thuyết trình, thảo luận nhóm, cặp đôi chí sẻ.

Kĩ năng: giao tiếp, hợp tác, trình bày 1’,lắng ghe tích cực.

Thời gian: 25 phút

Hỏi: Em có nhận xét gì về thể thơ và

về nhan đề bài thơ ?

Câu hỏi thảo luận:

Hình ảnh những chiếc xe không kính

được miêu tả như thế nào? Nguyên

nhân vì sao? Qua đó phản ánh điều gì

về cuộc chiến tranh?

*câu hỏi gợi ý:

1.Vì sao những chiếc xe lại không có

kính ?

2.Hình ảnh bom giật, bom rung cho

ta hiểu điều gì ?

Trả lời câu hỏi cá nhân

Thảo luận nhóm HS đại diện trình bày Lắng nghe tích cự

II Đọc-hiểu văn bản

II Đọc-hiểu văn bản

I Nội dung

1 Nhan đề bài thơ

- Dài, dễ hiểu, tạo sự mềm mại chobài thơ

- Hiện thực chiến tranh-> Là một phát hiện thú vị của tácgiả, thể hiện sự gắn bó và am hiểuhiện thực đời sống chiến tranh trêntuyến đường Trường Sơn

2 Hình ảnh những chiếc xe khôngkính

-nghệ thuật liệt kê

- Xe :không kính, không đèn,không mui, thùng xước

- xe vẫn chạy-nghệ thuật đối lập

=> Hiện thực khốc liệt của cuộcchiến tranh chống Mĩ

Trang 21

Hoạt động của thầy Hoạt động

- GV: Đó là Sự ác liệt của chiến

tranh, là hiện thực của cuộc chiến

-GV: Liên hệ thêm về con đường

lịch sử HCM và cuộc chiến khốc

liệt

- Hỏi: Tác giả đã sử dụng nghệ thuật

gì khi tả những chiếc xe không

kính ?

-GV: Không có kính, không có đèn,

không có mui, thùng xe xước, xe vẫn

chạy -> hình ảnh trần trụi

-Hỏi: Đối lập với hình ảnh thơ “xe

không kính” là một hình ảnh rất đẹp,

rất ngang tàng nào?

-GV: Những chiếc xe không kính

vẫn cứ băng băng trong bom rơi lữa

đạn để hoàn thành sứ mệnh dân tộc

trao cho Đó chính là ý thơ ngang

táng, hồn nhiên mà sâu sắc của PTD

? Qua hình ảnh của những chiếc xe

Thảo luận nhóm:

Hình ảnh người lính lái xe được miêu

tả như thế nào trong bài thơ?

*Câu hỏi gợi ý:

Giọng điệu, tư thế, …

-Hỏi: Hình ảnh bắt tay qua cửa kính

thể hiện điều gì ?

-GV: Tình đoàn kết yêu thương, chia

sẽ là sức mạnh tổng hợp cho cuộc

chiến Hình ảnh đó còn hiện diện

ngay trong từng bữa ăn giấc ngủ…

“chung bát đũa ” Tình đoàn kết yêu

Trả lời câu hỏi ca nhân

Trả lời câu hỏi ca nhân

Thảo luận nhóm lớn

Trình bày một phút

3 Hình ảnh người lính lái xe

- Khó khăn liên tiếp chồng chất

- Tư thế ung dung, hiên ngang.-Lạc quan, yêu đời

-> Sức mạnh tinh thần của nhữngngười chiến sĩ – của một dân tộckiên cường, bất khuất

Trang 22

của trò

thương đã xây dựng thành một “gia

đình” cách mạng

-Hỏi: Qua đó em có cảm nhận gì về

người chiến sĩ lái xe Trường Sơn

Hỏi: Phân tích những giá trị nghệ

thuật được sử dụng ở bài thơ?

Hỏi: bài thơ đã thể hiện được nội

dung ý nghĩa gì?

Quan sát trục quan

Cặp đôi chia sẻ

III Tổng kết:

1.Nghệ thuật

- Sử dụng ngôn ngữ bình dị, thấmđượm chất dân gian, thể hiện tìnhcảm chân thành

- Sử dụng bút pháp tả thực kết hợpvới lãng mạn một cách hài hòa, tạonên hình ảnh thơ đẹp, mang ýnghĩa biểu tượng

2.Nội dung:

Bài thơ ca ngợi tình cảm đồng chícao đẹp giữa những người chiến sĩtrong thời kì đầu chiến đấu chốngthực dân Pháp gian khổ

- Đọc lại bài thơ

- Trình bày cảm nhận hình ảnh các chiến sĩ lái xe trong bài thơ

1.Khám phá:

Trang 23

Phương pháp: thuyết trình, đàm thoại.

GV cho HS khái quát lại những hiểu biết của em về hình ảnh người lính trong hai cuộc khángchiến

- Trở về sau chiến tranh, trong thời bình những người lính ấy đã sống như thế nào? Chúng ta cùng khám phá qua nội dung bài học

4 Kết nối:

Phương pháp: đàm thoại, động não, thảo luận nhóm, cặp đôi chia sẻ

Hoạt động 1: Tìm hiểu chung về văn bản

Mục tiêu: HS tìm hiểu chung về tác giả, tác phẩm, nêu bố cục của văn bản.

Phương pháp: Vấn đáp tái hiện thông qua hoạt động tri giác ngôn ngữ,

Kĩ năng: giao tiếp, hợp tác, trình bày 1’,lắng ghe tích cực.

Thời gian: 10 phút.

Hỏi: Nêu những hiểu biết của em về

tác giả Nguyễn Duy ?

Hỏi: Bài thơ được sáng tác vào thời

gian nào ?

Hỏi: bài thơ có thể chia thành mấy

phần? Nhận xét về trình tự và dòng

cảm xúc?

-GV bình: Bài thơ có sự kết hợp giữa

hình thức tự sự và cảm xúc Trong

dòng diễn biến của thời gian, sự việc

ở các khổ 1,2,3 bằng lặng trôi nhưng

ở khổ thứ tư “ đột ngột ” một sự kiện

tạo nên bước ngoặt để nhà thơ bộc lộ

cảm xúc, thể hiện chủ đề tác phẩm

Vầng trăng hiện ra soi sáng không

chỉ không gian hiện tại mà còn gợi

nhớ những kỉ niệm trong quá khứ

chẳng thể nào quên

Trả lời câu hỏi Trả lời câu hỏi Lắng nghe

Đọc Trả lời câu hỏi

I Tìm hiểu chung.

1 Tác giả

Nguyễn Duy là nhà thơ trưởngthành trong cuộc kháng chiếnchống Mĩ cứu nước

Hoạt động 2: Hướng dẫn HS tìm hiểu chi tiết văn bản

Mục tiêu: HS nắm được nội dung và nghệ thuật của văn bản

Phương pháp: Vấn đáp tái hiện, thuyết trình, thảo luận nhóm, cặp đôi chí sẻ.

Kĩ năng: giao tiếp, hợp tác, trình bày 1’,lắng ghe tích cực, viết tích cực, tự nhận thức

Trang 24

của trò

Thời gian: 25 phút

? Hoàn cảnh sống xưa kia của tác giả

đã được miêu tả như thế nào để tác

giả có thể hòa đồng được vào thiên

nhiên?

? Em hãy tìm câu thơ thể hiện sự hòa

mình với thiên nhiên?

- GV: Trăng là người bạn duy nhất

chia buồn, sẽ vui với tác giả đã trỡ

thành vầng trăng tình nghĩa, vầng

trăng tri kỉ

? Sự thay đổi tình cảm của tác giả

với vầng trăng qua thời gian diễn ra

như thế nào?

? Tác giả đã lí giải nguyên nhân và ý

nghĩa của việc thay đổi đó như thế

nào?

-GV:Khi thay đổi hoàn cảnh sống, có

thể dễ lãng quên quá khứ, nhất là quá

khứ nhọc nhằn, gian khổ

? Những tình huống nào để thể hiện

một hoàn cảnh đột xuất cho tác giả

bổng bừng tỉnh về người bạn cũ của

mình?

GV: Tình huống được đặt ra trong

câu chuyện là có thật ở thành phố khi

mới giải phóng, một tình huống đối

lập giữa cái tối và cái sáng để thấy

hết giá trị của ánh ánh sáng

? Theo em sự xuất hiện của trăng có

Trả lời câu hỏi

Thảo luận nhóm HS đại diện trình bày Lắng nghe tích cự

Trả lời câu hỏi

Thảo luận nhóm nhỏ

Cặp đôi chia sẻ

II Đọc-hiểu văn bản

II Đọc-hiểu văn bản

1 Vầng trăng trong quá khứ:

-Hồi nhỏ: đồng, sông, bể: trần trụi,hồn nhiên

->vầng trăng tình nghĩa

- Chiến tranh: ở rừng-> vần trăng- tri kỉ

* trăng và người gắn bó thân thiết

2 Trăng trong hiện tại:

-Về thành phố: ánh điện, cửagương

-> trăng: như người dưng quađường

* Sự thay đổi trong tình cảm củacon người

Trang 25

Hoạt động của thầy Hoạt động

đột ngột không, đây là sự đột ngột về

điều gì?

? Nhận xét về tư thế tâm trạng , cảm

xúc của tác giả khi đột ngột gặp lại

trăng là thiên nhiên gợi nhớ về thiên

nhiên sông, bể, núi rừng…nơi tác giả

đã đi qua, đã sống, đã gắn bó.

? Hình ảnh trăng cứ tròn vành vạnh

có ý nghĩa gì?

? Hình ảnh trăng im phăng phắc có ý

nghĩa gì?

* Tích hợp môi trường

GV: Liên hệ qua môi trường, thiên

nhiên thật nghiêm khắc, lạnh lùng

nhưng cũng thật ân tình, rộng lượng

bao dung Vậy nên cần trân trọng giá

trị của thiên nhiên, cần nâng niu bảo

vệ môi trường thiên nhiên thì thiên

nhiên mới trường tồn mà bất diệt

Hỏi: Phân tích và tổng hợp những giá

trị nghệ thuật được sử dụng ở bài

thơ?

- Giáo viên gợi ý

Hỏi: bài thơ đã thể hiện được nội

dung ý nghĩa gì?

Cặp đôi chia sẻ

Cặp đôi chia sẻ

Cặp đôi chia sẻ

3.Vầng trăng trong suy ngẫm củanhà thơ:

- Đèn điện tắt đột ngột trăng xuấthiện

- trăng cứ tròn vành vạnh: tượngtrưng cho quá khứ tròn đầy, vẹnnguyên, bất diệt

-ảnh trăng im phăng phắc: thái độnghiêm khác của vầng trăng

= >Cuộc gặp gỡ bất ngờ, cảm độngvới vầng trăng kỉ niệm, con ngườinhận ra sự vô tình của mình

III.Tổng kết :

* Ghi nhớ SGK

Hoạt động 3: Củng cố bài học.

Mục tiêu: HS khái quát và khắc sâu kiến thức vừa được học, tổng kết chủ đề

Phương pháp:vấn đáp, cặp đôi chia sẻ,viết tích cực

Kĩ năng: tự nhận thức, viết tích cực

Thời gian: 6 phút

Trang 26

của trò

? Qua bài học này em sẽ rút ra cho

mình thêm một quan niệm sống như

thế nào?

?Qua 3 bài thơ đã tìm hiểu, em có

cảm nhận gì về hình ảnh người lính

trong thơ hiện đại?

Cặp đôi chia sẻ- KN tự

nhận thức Viết tích cực

Hoạt động 4: Dặn dò :

Thời gian: 2 phút.

Học nội dung, nghệ thuật, học theo hướng dẫn, soạn bài tiếp

- Học thuộc lòng bài thơ

- Trình bày cảm nhận về hình ảnh người lính trong 3 bài thơ

TRƯỜNG THCS QUANG T RUNG GIÁO ÁN DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ

TỔ VĂN-GDC CHỦ ĐỀ: HÌNH ẢNH NGƯỜI LÍNH TRONG THƠ HIỆN ĐẠI GV: NGUYỄN THỊ BÍCH LIÊN THỜI LƯỢNG: 3 TIẾT

( VĂN BẢN: ĐỒNG CHÍ, BÀI THƠ VỀ TIỂU ĐỘI XE KHÔNG KÍNH, ÁNH TRĂNG)

* Văn bản: Bài thơ về tiểu đội xe không kính

- Những hiểu biết bước đầu về nhà thơ Phạm Tiến Duật

- Đặc điểm của thơ Phạm Tiến Duật qua một sáng tác cụ thể : giàu chất hiện thực và trànđầy cảm hứng lãng mạn

- Hiện thực cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước được phản ánh trong tác phẩm ; vẻ đẹphiên ngang, dũng cảm, tràn đầy niềm lạc quan cách mạng,…của những con người đã làmnên con đường Trường Sơn huyền thoại được khắc họa trong bài thơ

*Văn bản: Ánh trăng

- Kỉ niệm về một thời gian lao nhưng nặng nghĩa tình của người lính

- Sự kết hợp các yếu tố tự sự, nghị luận trong một tác phẩm thơ Việt Nam hiện đại

Trang 27

- Ngôn ngữ, giàu hình ảnh suy nghĩ, mang ý nghĩa biểu tượng.

2 Kĩ năng :

- Đọc diễn cảm một bài thơ hiện đại

- Bao quát toàn bộ tác phẩm, thấy được mạch cảm xúc trong bài thơ

-Tìm hiểu một số chi tiết nghệ thuật tiêu biểu, từ đó thấy được giá trị nghệ thuật của chúngtrong bài thơ

- Phân tích được vẻ đẹp hình tượng người lính trong thơ hiện đại

- Cảm nhận được giá trị ngôn ngữ, hình ảnh độc đáo trong bài thơ

- Vận dụng kiến thức về thể loại và sự kết hợp các phương thức biểu đạt trong tác phẩm đểcảm nhận một văn bản trữ tình hiện đại

3 Thái độ:

-biết yêu mên những người lính cách mạng

- thái độ sống Uống nước nhớ nguồn

II CÁC KĨ NĂNG SỐNG ĐƯỢC GIÁO DỤC TRONG BÀI:

9 Tự nhận thức: tự nhận thức được ý nghĩa của tình đồng chí, đồng đội

10.Suy nghĩ sáng tạo và trình bày về tình đồng chí, đồng đội trong bài thơ

11.Giao tiếp, hợp tác: trao đổi, trình bày suy nghĩ, cảm nhận của bản thân về vẻ đẹp củacác hình ảnh thơ

12.Trình bày 1’: trình bày cảm nhận về vẻ đẹp của hình tượng người lính trong thơ hiệnđại

III CÁC PHƯƠNG PHÁP, KĨ THUẬT DẠY HỌC TÍCH CỰC ĐƯỢC SỬ DỤNG TRONG BÀI:

7 Động não: suy nghĩ về vẻ đẹp của người lính trong hai thời kì kháng chiến chống Phápvà chống Mĩ

8 Thảo luận nhóm, kĩ thuật trình bày 1 phút về những giá trị nội dung và nghệ thuật củabài thơ, về vẻ đẹp của hình tượng người lính trong thơ

9 Cặp đôi chia sẻ về những chi tiết, hình ảnh trong bài thơ

IV TÍCH HỢP KIẾN THỨC LIÊN MÔN:

5 Môn Lịch sử: hiểu biết về hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mĩ

6 Môn Âm nhạc:

-HS nghe bài hát được phổ nhạc từ bài thơ Đồng chí

-HS nghe bài hát về người lính lái xe

V PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC;

1 Giáo viên: chuẩn kiến thức, soạn bài, bảng phụ, Tranh ảnh, tư liệu về hai cuộc kháng chiến

chống Pháp và chống Mĩ., phiếu học tập

2 Học sinh: Soạn bài.

VI TIẾN TRÌNH CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC:

Trang 28

3 Khám pháp:

Phương pháp: động não, học theo nhóm nhỏ.

-GV: Em có hiểu biết gì cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp?

*Tích hợp kiến thức liên môn Lịch sử: HS nêu một số hiểu biết chung về cuộc khángchiến chống thực dân Pháp và một số tác phẩm văn học mà em biết

- GV chốt lại một số ý cỏ bản

2 Kết nối:

Phương pháp: đàm thoại, động não, thảo luận nhóm, cặp đôi chia sẻ

Hoạt động 1: Tìm hiểu chung về văn bản

Mục tiêu: HS tìm hiểu chung về tác giả, tác phẩm, nêu bố cục của văn bản.

Phương pháp: Vấn đáp tái hiện thông qua hoạt động tri giác ngôn ngữ,

Kĩ năng: giao tiếp, hợp tác, trình bày 1’,lắng ghe tích cực.

Thời gian: 10 phút.

Hỏi: ? Nêu vài nét cơ bản về tác giả

Chính Hữu?

? Bài thơ "Đồng chí" được sáng tác

trong hoàn cảnh nào ?

-GV: Đồng chí là một tác phẩm tiêu

biểu nhất viết về người lính cách

mạng trong kháng chiến chống Pháp

-GV hướng dẫn cách đọc

? Theo em bài thơ được chia làm mấy

đoạn và nêu nội dung của từng đoạn ?

Trả lời câu hỏi Trả lời câu hỏi Lắng nghe

Đọc Trả lời câu hỏi

2 Tác phẩm

Bài thơ Đồng Chí ra đời năm 1948.3.Đọc

3 Bố cục

-P1: Cơ sở của tình đồng chí

-P2:Biểu hiện của tình đồng chí

- P3: vẻ đẹp của khổ thơ cuối

Hoạt động 2: Hướng dẫn HS tìm hiểu chi tiết văn bản

Mục tiêu: HS nắm được nội dung và nghệ thuật của văn bản

Trang 29

Hoạt động của thầy Hoạt động

Phương pháp: Vấn đáp tái hiện, thuyết trình, thảo luận nhóm, cặp đôi chí sẻ.

Kĩ năng: giao tiếp, hợp tác, trình bày 1’,lắng ghe tích cực.

Thời gian: 25 phút

HĐ 2: Tìm hiểu đoạn trích

Hỏi: Mở đầu bài thơ tác giả giới

thiệu điều gì của người lính?

Hỏi: Vậy hãy nhận xét về những

vùng quê của những người lính mà

Chính Hữu đã giới thiệu?

Hỏi: Như vậy tình đồng chí cao đẹp

của họ đã hình thành dựa vào cơ sở

nào ?

Hỏi: Tại sao câu thơ thứ 7 lại chỉ có

2 tiếng Đồng chí& dấu chấm cảm

(!) ?

-GV: Giải thích:Đây là câu thơ quan

trọng nhất của bài thơ Nó được lấy

làm nhan đề cho, biểu hiện chủ đề,

linh hồn chủa bài thơ Có thể là tiếng

nói phát hiện, khẳng định một tình

cảm mới, có thể là sự khẳng định về

một tình cảm cách mạng đã trãi qua

thử nghiệm, có thể là một bản lề mở

ra ý nghĩa, biểu hiện cụ thể của tình

đồng chí Đồng chí vang lên như một

nốt nhấn nổi bật trong bản đàn Tình

đồng chí là cao độ của tình bạn, tình

người

Hỏi: Qua đó em có nhận xét gì về cơ

sở hình thành tình đồng chí?

Tình đồng chí đồng đội nảy nở tự

nhiên và gắn bó bền chặt.

Nêu những biểu hiện của tình đồng

Trả lời câu hỏi

Trả lời câu hỏi

Thảo luận nhóm HS đại diện trình bày Lắng nghe tích cự

Trả lời câu hỏi

Thảo luận

II Đọc-hiểu văn bản

1 Cơ sở hình thành nên tình đồngchí cao đẹp

- Cùng chung hoàn cảnh xuấtthân:vốn là những người nông dânnghèo từ những miền quê “nướcmặn đồng chua ”, “đất cày lên sỏiđá”

- Cùng chung lí tưởng

- chung chiến hào

* Câu thơ thứ bảy có cấu tạo và ýnghĩa đặc biệt

2 Những biểu hiện của tình đồng

Trang 30

của trò

chí?

*các câu hỏi gợi ý:

1 Những người lính ra chiến trường

đã để lại điều gì ờ quê hương và

mang theo điều gì trong nỗi nhớ?

2.Phân tích hình ảnh “giếng nước

gốc đa” là hình ảnh văn hóa truyền

thống của làng quê (nhớ quê hương”

và còn là nơi hẹn hò đôi lứa (nhớ

người thương) Đây là nỗi nhớ 2

chiều (quê hương đanh hướng về

anh- anh đang nhớ về quê hương)

3 Tính đồng chí của những người

lính còn chia sẽ với nhau những gì?

4 Hình ảnh "Tay nắm lấy bàn tay"

khiến em suy nghĩ gì về tình thương

của họ ?

-GV: Liên hệ và giới thiệu thêm

hoàn cảnh những người lính cụ Hồ

thời chông Pháp, vùng núi Tây Bắc

đầy gian khổ…(liên hệ bài thơ Tây

Tiến)

GV: cho HS xem phim tài liệu.

- Hỏi thảo luận:phân tích ý nghĩa khổ

thơ cuối

Gợi ý: Chỉ ra những hình ảnh thực,

những hình ảnh mang tính biểu

tượng và nhận xét bức tranh đó

-GV Giải thích:Trăng là người bạn

“Đầu súng….treo” là hình ảnh được

nhận ra từ những đêm hành quân

phục kích của tác giả Những hình

ảnh ấy còn mang ý nghĩa tượng trưng

, được gợi mở bởi những liên tưởng

phong phú Các mặt đó bổ sung cho

nhau, hài hoà với nhau của cuộc đời

- Chia sẻ những gian lao thiếu thốn

- Thương yêu, đoàn kết,truyền cho nhau hơi ấm, sứcmạnh

3.Khổ thơ cuối:

-thời gian: đêm khuya-không gian: rừng hoang, sươngmuối

=> hoàn cảnh khắc nghiệt( tả thực)-đầu súng trăng treo:

=> mang vẻ đẹp vừa hiện thực, vừalãng mạng

III Tổng kết:

1.Nghệ thuật

- Sử dụng ngôn ngữ bình dị, thấmđượm chất dân gian, thể hiện tìnhcảm chân thành

- Sử dụng bút pháp tả thực kết hợp

Trang 31

Hoạt động của thầy Hoạt động

người lính, biểu tượng cho thơ ca

k/c

Hỏi: Phân tích những giá trị nghệ

thuật được sử dụng ở bài thơ?

Hỏi: bài thơ đã thể hiện được nội

dung ý nghĩa gì?

Cặp đôi chia sẻ

với lãng mạn một cách hài hòa, tạonên hình ảnh thơ đẹp, mang ýnghĩa biểu tượng

2.Nội dung:

Bài thơ ca ngợi tình cảm đồng chícao đẹp giữa những người chiến sĩtrong thời kì đầu chiến đấu chốngthực dân Pháp gian khổ

GV cho HS nghe bài hát phổ nhạc từ

lời bài thơ Đồng chí

Trả lời câu hỏ

III.Tổng kết :

* Ghi nhớ SGK

Hoạt động 4: Dặn dò :

Thời gian: 2 phút.

- Học thuộc lòng bài thơ

- Trình bày cảm nhận về một chi tiết nghệ thuật của bài thơ.gg

Tiết 2:Văn bản BÀI THƠ VỀ TIỂU ĐỘI XE KHÔNG KÍNH (Phạm Tiến Duật)

5 Khám phá:

Phương pháp: động não, học theo nhóm nhỏ.

- GV cho HS xem một đoạn phim tư liệu về tuyến đường Trường Sơn trong cuộc kháng

chiến chống Mĩ

-GV: Em có hiểu biết gì về hình ảnh những chiến sĩ lái xe trên tuyến đường Trường Sơn?

*Tích hợp kiến thức liên môn Lịch sử: HS nêu một số hiểu biết chung về cuộc kháng

chiến chống đế quốc Mĩ và những người lính lái xe trên tuyến đường Trường Sơn vàmột số tác phẩm văn học mà em biết

- GV chốt lại một số ý cơ bản

2 Kết nối:

Trang 32

Hoạt động của thầy Hoạt động

Hoạt động 1: Tìm hiểu chung về văn bản

Mục tiêu: HS tìm hiểu chung về tác giả, tác phẩm

Phương pháp: Vấn đáp tái hiện thông qua hoạt động tri giác ngôn ngữ,

Kĩ năng: giao tiếp, hợp tác, trình bày 1’,lắng ghe tích cực.

Thời gian: 10 phút.

Hỏi: ? Nêu vài nét cơ bản về tác giả?

GV: Thơ ông rất tinh nghịch, dí dỏm,

hồn nhiên tươi trẻ nhưng rất sâu sắc

? Bài thơ được sáng tác vào thời gian

nào, trích trong tác phẩm nào ?

-GV: Trong thời kì chống Mĩ trong

thơ Phạm Tiến Duật Cùng với các

nhà thơ trẻ như Lưu Quang Vũ, Bằng

Việt, Vũ Quần Phương Phạm Tiến

Duật nổi lên như một nhà thơ chiến

sĩ của những chàng lái xe dũng cảm

& vui tính

-GV hướng dẫn cách đọc

? Theo em bài thơ được chia làm mấy

đoạn và nêu nội dung của từng đoạn ?

Trả lời câu hỏi Trả lời câu hỏi Lắng nghe

Đọc Trả lời câu hỏi

I Tìm hiểu chung

1 Tác giả

Phạm Tiến Duật (1941- 2007)lànhà thơ trưởng thành trong cuộckháng chiến chống Mĩ cứu nước.Sáng tác thơ của Phạm Tiến Duậtthời kì này tập trung viết về thế hệtrẻ trong cuộc kháng chiến chốngMĩ

2 Tác phẩm

Bài thơ về tiểu đội xe không kínhđược sáng tác năm 1969 và introng tập thơ Vầng trăng quầnglửa

3.Đọc

3 Bố cục

Hoạt động 2: Hướng dẫn HS tìm hiểu chi tiết văn bản

Mục tiêu: HS nắm được nội dung và nghệ thuật của văn bản

Phương pháp: Vấn đáp tái hiện, thuyết trình, thảo luận nhóm, cặp đôi chí sẻ.

Kĩ năng: giao tiếp, hợp tác, trình bày 1’,lắng ghe tích cực.

Thời gian: 25 phút

Hỏi: Em có nhận xét gì về thể thơ và Trả lời câu

hỏi cá nhân

II Đọc-hiểu văn bản

II Đọc-hiểu văn bản

Trang 33

Hoạt động của thầy Hoạt động

về nhan đề bài thơ ?

Câu hỏi thảo luận:

Hình ảnh những chiếc xe không kính

được miêu tả như thế nào? Nguyên

nhân vì sao? Qua đó phản ánh điều gì

về cuộc chiến tranh?

*câu hỏi gợi ý:

1.Vì sao những chiếc xe lại không có

kính ?

2.Hình ảnh bom giật, bom rung cho

ta hiểu điều gì ?

- GV: Đó là Sự ác liệt của chiến

tranh, là hiện thực của cuộc chiến

-GV: Liên hệ thêm về con đường

lịch sử HCM và cuộc chiến khốc

liệt

- Hỏi: Tác giả đã sử dụng nghệ thuật

gì khi tả những chiếc xe không

kính ?

-GV: Không có kính, không có đèn,

không có mui, thùng xe xước, xe vẫn

chạy -> hình ảnh trần trụi

-Hỏi: Đối lập với hình ảnh thơ “xe

không kính” là một hình ảnh rất đẹp,

rất ngang tàng nào?

-GV: Những chiếc xe không kính

vẫn cứ băng băng trong bom rơi lữa

Thảo luận nhóm HS đại diện trình bày Lắng nghe tích cự

Trả lời câu hỏi ca nhân

Trả lời câu hỏi ca nhân

I Nội dung

1 Nhan đề bài thơ

- Dài, dễ hiểu, tạo sự mềm mại chobài thơ

- Hiện thực chiến tranh-> Là một phát hiện thú vị của tácgiả, thể hiện sự gắn bó và am hiểuhiện thực đời sống chiến tranh trêntuyến đường Trường Sơn

2 Hình ảnh những chiếc xe khôngkính

-nghệ thuật liệt kê

- Xe :không kính, không đèn,không mui, thùng xước

- xe vẫn chạy-nghệ thuật đối lập

=> Hiện thực khốc liệt của cuộcchiến tranh chống Mĩ

Trang 34

của trò

đạn để hoàn thành sứ mệnh dân tộc

trao cho Đó chính là ý thơ ngang

táng, hồn nhiên mà sâu sắc của PTD

? Qua hình ảnh của những chiếc xe

Thảo luận nhóm:

Hình ảnh người lính lái xe được miêu

tả như thế nào trong bài thơ?

*Câu hỏi gợi ý:

Giọng điệu, tư thế, …

-Hỏi: Hình ảnh bắt tay qua cửa kính

thể hiện điều gì ?

-GV: Tình đoàn kết yêu thương, chia

sẽ là sức mạnh tổng hợp cho cuộc

chiến Hình ảnh đó còn hiện diện

ngay trong từng bữa ăn giấc ngủ…

“chung bát đũa ” Tình đoàn kết yêu

thương đã xây dựng thành một “gia

đình” cách mạng

-Hỏi: Qua đó em có cảm nhận gì về

người chiến sĩ lái xe Trường Sơn

Hỏi: Phân tích những giá trị nghệ

thuật được sử dụng ở bài thơ?

Hỏi: bài thơ đã thể hiện được nội

dung ý nghĩa gì?

Thảo luận nhóm lớn

Trình bày một phút

Quan sát trục quan

Cặp đôi chia sẻ

3 Hình ảnh người lính lái xe

- Khó khăn liên tiếp chồng chất

- Tư thế ung dung, hiên ngang.-Lạc quan, yêu đời

-> Sức mạnh tinh thần của nhữngngười chiến sĩ – của một dân tộckiên cường, bất khuất

III Tổng kết:

1.Nghệ thuật

- Sử dụng ngôn ngữ bình dị, thấmđượm chất dân gian, thể hiện tìnhcảm chân thành

- Sử dụng bút pháp tả thực kết hợpvới lãng mạn một cách hài hòa, tạonên hình ảnh thơ đẹp, mang ýnghĩa biểu tượng

2.Nội dung:

Bài thơ ca ngợi tình cảm đồng chícao đẹp giữa những người chiến sĩtrong thời kì đầu chiến đấu chốngthực dân Pháp gian khổ

Trang 35

Hoạt động của thầy Hoạt động

- Đọc lại bài thơ

- Trình bày cảm nhận hình ảnh các chiến sĩ lái xe trong bài thơ

1.Khám phá:

Phương pháp: thuyết trình, đàm thoại

GV cho HS khái quát lại những hiểu biết của em về hình ảnh người lính trong hai cuộc khángchiến

- Trở về sau chiến tranh, trong thời bình những người lính ấy đã sống như thế nào? Chúng ta cùng khám phá qua nội dung bài học

6 Kết nối:

Phương pháp: đàm thoại, động não, thảo luận nhóm, cặp đôi chia sẻ

Hoạt động 1: Tìm hiểu chung về văn bản

Mục tiêu: HS tìm hiểu chung về tác giả, tác phẩm, nêu bố cục của văn bản.

Phương pháp: Vấn đáp tái hiện thông qua hoạt động tri giác ngôn ngữ,

Kĩ năng: giao tiếp, hợp tác, trình bày 1’,lắng ghe tích cực.

Thời gian: 10 phút.

Hỏi: Nêu những hiểu biết của em về

I Tìm hiểu chung.

1 Tác giả

Trang 36

của trò

Hỏi: Bài thơ được sáng tác vào thời

gian nào ?

Hỏi: bài thơ có thể chia thành mấy

phần? Nhận xét về trình tự và dòng

cảm xúc?

-GV bình: Bài thơ có sự kết hợp giữa

hình thức tự sự và cảm xúc Trong

dòng diễn biến của thời gian, sự việc

ở các khổ 1,2,3 bằng lặng trôi nhưng

ở khổ thứ tư “ đột ngột ” một sự kiện

tạo nên bước ngoặt để nhà thơ bộc lộ

cảm xúc, thể hiện chủ đề tác phẩm

Vầng trăng hiện ra soi sáng không

chỉ không gian hiện tại mà còn gợi

nhớ những kỉ niệm trong quá khứ

chẳng thể nào quên

hỏi Trả lời câu hỏi Lắng nghe

Đọc Trả lời câu hỏi

Nguyễn Duy là nhà thơ trưởngthành trong cuộc kháng chiếnchống Mĩ cứu nước

Hoạt động 2: Hướng dẫn HS tìm hiểu chi tiết văn bản

Mục tiêu: HS nắm được nội dung và nghệ thuật của văn bản

Phương pháp: Vấn đáp tái hiện, thuyết trình, thảo luận nhóm, cặp đôi chí sẻ.

Kĩ năng: giao tiếp, hợp tác, trình bày 1’,lắng ghe tích cực, viết tích cực, tự nhận thức

Thời gian: 25 phút

? Hoàn cảnh sống xưa kia của tác giả

đã được miêu tả như thế nào để tác

giả có thể hòa đồng được vào thiên

nhiên?

? Em hãy tìm câu thơ thể hiện sự hòa

mình với thiên nhiên?

- GV: Trăng là người bạn duy nhất

chia buồn, sẽ vui với tác giả đã trỡ

thành vầng trăng tình nghĩa, vầng

trăng tri kỉ

? Sự thay đổi tình cảm của tác giả

Trả lời câu hỏi

Thảo luận nhóm HS đại diện trình bày Lắng nghe tích cự

II Đọc-hiểu văn bản

II Đọc-hiểu văn bản

1 Vầng trăng trong quá khứ:

-Hồi nhỏ: đồng, sông, bể: trần trụi,hồn nhiên

->vầng trăng tình nghĩa

- Chiến tranh: ở rừng-> vần trăng- tri kỉ

* trăng và người gắn bó thân thiết

Trang 37

Hoạt động của thầy Hoạt động

với vầng trăng qua thời gian diễn ra

như thế nào?

? Tác giả đã lí giải nguyên nhân và ý

nghĩa của việc thay đổi đó như thế

nào?

-GV:Khi thay đổi hoàn cảnh sống, có

thể dễ lãng quên quá khứ, nhất là quá

khứ nhọc nhằn, gian khổ

? Những tình huống nào để thể hiện

một hoàn cảnh đột xuất cho tác giả

bổng bừng tỉnh về người bạn cũ của

mình?

GV: Tình huống được đặt ra trong

câu chuyện là có thật ở thành phố khi

mới giải phóng, một tình huống đối

lập giữa cái tối và cái sáng để thấy

hết giá trị của ánh ánh sáng

? Theo em sự xuất hiện của trăng có

đột ngột không, đây là sự đột ngột về

điều gì?

? Nhận xét về tư thế tâm trạng , cảm

xúc của tác giả khi đột ngột gặp lại

trăng là thiên nhiên gợi nhớ về thiên

nhiên sông, bể, núi rừng…nơi tác giả

đã đi qua, đã sống, đã gắn bó.

? Hình ảnh trăng cứ tròn vành vạnh

Trả lời câu hỏi

Thảo luận nhóm nhỏ

Cặp đôi chia sẻ

Cặp đôi chia sẻ

2 Trăng trong hiện tại:

-Về thành phố: ánh điện, cửagương

-> trăng: như người dưng quađường

* Sự thay đổi trong tình cảm củacon người

3.Vầng trăng trong suy ngẫm củanhà thơ:

- Đèn điện tắt đột ngột trăng xuấthiện

- trăng cứ tròn vành vạnh: tượngtrưng cho quá khứ tròn đầy, vẹnnguyên, bất diệt

-ảnh trăng im phăng phắc: thái độnghiêm khác của vầng trăng

Trang 38

của trò

có ý nghĩa gì?

? Hình ảnh trăng im phăng phắc có ý

nghĩa gì?

* Tích hợp môi trường

GV: Liên hệ qua môi trường, thiên

nhiên thật nghiêm khắc, lạnh lùng

nhưng cũng thật ân tình, rộng lượng

bao dung Vậy nên cần trân trọng giá

trị của thiên nhiên, cần nâng niu bảo

vệ môi trường thiên nhiên thì thiên

nhiên mới trường tồn mà bất diệt

Hỏi: Phân tích và tổng hợp những giá

trị nghệ thuật được sử dụng ở bài

thơ?

- Giáo viên gợi ý

Hỏi: bài thơ đã thể hiện được nội

dung ý nghĩa gì?

Cặp đôi chia sẻ

Cặp đôi chia sẻ

= >Cuộc gặp gỡ bất ngờ, cảm độngvới vầng trăng kỉ niệm, con ngườinhận ra sự vô tình của mình

III.Tổng kết :

* Ghi nhớ SGK

Hoạt động 3: Củng cố bài học.

Mục tiêu: HS khái quát và khắc sâu kiến thức vừa được học, tổng kết chủ đề

Phương pháp:vấn đáp, cặp đôi chia sẻ,viết tích cực

Kĩ năng: tự nhận thức, viết tích cực

Thời gian: 6 phút

? Qua bài học này em sẽ rút ra cho

mình thêm một quan niệm sống như

thế nào?

?Qua 3 bài thơ đã tìm hiểu, em có

cảm nhận gì về hình ảnh người lính

trong thơ hiện đại?

Cặp đôi chia sẻ- KN tự

nhận thức Viết tích cực

Hoạt động 4: Dặn dò :

Thời gian: 2 phút.

Học nội dung, nghệ thuật, học theo hướng dẫn, soạn bài tiếp

- Học thuộc lòng bài thơ

- Trình bày cảm nhận về hình ảnh người lính trong 3 bài thơ

Trang 39

TRƯỜNG THCS QUANG T RUNG GIÁO ÁN DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ

TỔ VĂN-GDC CHỦ ĐỀ: HÌNH ẢNH NGƯỜI LÍNH TRONG THƠ HIỆN ĐẠI GV: NGUYỄN THỊ BÍCH LIÊN THỜI LƯỢNG: 3 TIẾT

( VĂN BẢN: ĐỒNG CHÍ, BÀI THƠ VỀ TIỂU ĐỘI XE KHÔNG KÍNH, ÁNH TRĂNG)

* Văn bản: Bài thơ về tiểu đội xe không kính

- Những hiểu biết bước đầu về nhà thơ Phạm Tiến Duật

- Đặc điểm của thơ Phạm Tiến Duật qua một sáng tác cụ thể : giàu chất hiện thực và trànđầy cảm hứng lãng mạn

- Hiện thực cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước được phản ánh trong tác phẩm ; vẻ đẹphiên ngang, dũng cảm, tràn đầy niềm lạc quan cách mạng,…của những con người đã làmnên con đường Trường Sơn huyền thoại được khắc họa trong bài thơ

*Văn bản: Ánh trăng

- Kỉ niệm về một thời gian lao nhưng nặng nghĩa tình của người lính

- Sự kết hợp các yếu tố tự sự, nghị luận trong một tác phẩm thơ Việt Nam hiện đại

- Ngôn ngữ, giàu hình ảnh suy nghĩ, mang ý nghĩa biểu tượng

2 Kĩ năng :

- Đọc diễn cảm một bài thơ hiện đại

- Bao quát toàn bộ tác phẩm, thấy được mạch cảm xúc trong bài thơ

-Tìm hiểu một số chi tiết nghệ thuật tiêu biểu, từ đó thấy được giá trị nghệ thuật của chúngtrong bài thơ

- Phân tích được vẻ đẹp hình tượng người lính trong thơ hiện đại

- Cảm nhận được giá trị ngôn ngữ, hình ảnh độc đáo trong bài thơ

- Vận dụng kiến thức về thể loại và sự kết hợp các phương thức biểu đạt trong tác phẩm đểcảm nhận một văn bản trữ tình hiện đại

3 Thái độ:

-biết yêu mên những người lính cách mạng

- thái độ sống Uống nước nhớ nguồn

II CÁC KĨ NĂNG SỐNG ĐƯỢC GIÁO DỤC TRONG BÀI:

13.Tự nhận thức: tự nhận thức được ý nghĩa của tình đồng chí, đồng đội

14.Suy nghĩ sáng tạo và trình bày về tình đồng chí, đồng đội trong bài thơ

Trang 40

16.Trình bày 1’: trình bày cảm nhận về vẻ đẹp của hình tượng người lính trong thơ hiệnđại

III CÁC PHƯƠNG PHÁP, KĨ THUẬT DẠY HỌC TÍCH CỰC ĐƯỢC SỬ DỤNG TRONG BÀI:

10.Động não: suy nghĩ về vẻ đẹp của người lính trong hai thời kì kháng chiến chống Phápvà chống Mĩ

11.Thảo luận nhóm, kĩ thuật trình bày 1 phút về những giá trị nội dung và nghệ thuật củabài thơ, về vẻ đẹp của hình tượng người lính trong thơ

12.Cặp đôi chia sẻ về những chi tiết, hình ảnh trong bài thơ

IV TÍCH HỢP KIẾN THỨC LIÊN MÔN:

7 Môn Lịch sử: hiểu biết về hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mĩ

8 Môn Âm nhạc:

-HS nghe bài hát được phổ nhạc từ bài thơ Đồng chí

-HS nghe bài hát về người lính lái xe

V PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC;

1 Giáo viên: chuẩn kiến thức, soạn bài, bảng phụ, Tranh ảnh, tư liệu về hai cuộc kháng chiến

chống Pháp và chống Mĩ., phiếu học tập

2 Học sinh: Soạn bài.

VI TIẾN TRÌNH CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC:

4 Khám pháp:

Phương pháp: động não, học theo nhóm nhỏ.

-GV: Em có hiểu biết gì cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp?

*Tích hợp kiến thức liên môn Lịch sử: HS nêu một số hiểu biết chung về cuộc khángchiến chống thực dân Pháp và một số tác phẩm văn học mà em biết

- GV chốt lại một số ý cỏ bản

2 Kết nối:

Phương pháp: đàm thoại, động não, thảo luận nhóm, cặp đôi chia sẻ

Hoạt động 1: Tìm hiểu chung về văn bản

Mục tiêu: HS tìm hiểu chung về tác giả, tác phẩm, nêu bố cục của văn bản.

Ngày đăng: 14/05/2018, 14:07

TỪ KHÓA LIÊN QUAN

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm

w